کتاب  پیش دبستانی تکالیف آگاهی واج شناسی روش هاي آزمودن آگاهي واج شناختي     يكي از روش هاي آزمودن آگاهي واج شناختي بخش كردن تقطيع  است      در آن از كودك مي خواهند كلمه گفته شده را به واج هاي سازنده اش تجزيه كند و سپس اعمالي را بر روي آن ها انجام دهد؛ مثلاً آن ها را جداجدا و يک به يک تلفظ كند و يا آن ها را بشمارد و يا در ترتيب توالي شان  تغييري بدهد  ازآنجاکه يك كلمه ممكن است حداقل به سه شكل به صداهاي سازنده اش تقطيع شود  حداقل سه نوع آگاهي واج شناختي در تقطيع وجود دارد  سه شكل تقطيع كلمه به صداهاي سازنده اش عبارت اند از هجا واج و واحدهاي درون هجايي ري  1994 ص 33اولين و راحت ترين شيوه اي كه كلمه به آن تقطيع مي شود هجاست  نتيجه تحقيق گروه ليبرمن  1974  نشان مي دهد كودكان به راحتي مي توانند تشخيص دهند کلمات  مادر پروانه وآدم برفيبه ترتيب دو  سه و چهارهجايي هستند ؛ بنابراين كودكان مشكلات كمي در تقطيع كلمات به هجاهاي سازنده آن ها دارند ري  1994 ص     يكي ديگر از سطوحي كه كلمه به آن تقطيع مي شود واج است       واج کوچک ترين واحد آوايي است كه مي تواند تمايز معني ايجاد كند ون رايپر 1995 ص 522  براي مثال در واژه هاي بال  سال   بر اساس يك واج معني آن ها تغيير كرد ه است  حروف الفبا به وسيله واج ها بازنمايي مي شوند  واحدهاي درون هجايي  ري  1994 ص 34  شكل سوم تقطيع كلمه را اين گونه تعريف مي کند كه کلمات مي توانند به واحدهاي بزرگ تر از واج  يعني واحدهايي شامل دو يا چند واج اماکوچک تر از هجاتقطيع شوند  گاسوامي و برايانت  1990 ص 3 اين واحدها را كه حد واسط واج و هجا هستند واحدهاي درون هجايي مي گويند؛ براي مثال در زبان فارسي مي توان كلماتي را پيدا كرد كه در بخش آغازين يا انتهايي با يكديگر مشترک هستند  مثلاً كلمات کارکامکاش در بخش آغازين كه شامل دو واج کا هست  مشترک هستند ؛ به چنين كلماتي كلمات متجانس مي گويندوكلمات سوپتوپ نيز در بخش انتهايي كه شامل دو واجوپهست  مشترک اند؛ به اين كلمات نيز کلمات هم قافيه گفته مي شود  قافيه يعني يک واکه به همراه همخوان هاي بعدي که قسمتي از هجا راتشکيل مي دهندمثلاً  موشک  و پوشک  هم قافيه اند زيرا دو واحد درون هجايي انتهايي مشترك دارند   تکاليف قافيه اي شامل مواردزيراست   قضاوت قافيه اي قضاوت کردن در مورد هم قافيه بودن يا نبودن دوکلمه   کشف قافيه اي پيدا کردن کلمات هم قافيه در يک سري از کلمات   بيان قافيه اي گفتن کلماتي که داراي قافيه مشابه يا مورد نظرباشند   تكاليف قضاوت وکشف قافيه اي مي تواندتصويري ياشنيداري بدون تصويرباشد   تکاليف بياني قافيه اي مي تواند  كلمات معناداريا کلمات بي معناباشد     تجانس کلمات متجانس کلماتي هستند که واحد درون هجايي آغازين يا همخوان هاي قبل از قافيه آن ها  مشترک است  مثلاً  باد و بار  دو کلمه متجانس هستند   تکاليف تجانسي شامل مواردزيراست   قضاوت تجانسي قضاوت کردن در مورد تجانسي بودن يا نبودن دوکلمه   کشف تجانسي پيدا کردن کلمات متجانس در يک سري از کلمات   بيان تجانسي گفتن کلماتي که داراي تجانس مشابه يا مورد نظرباشند   تكاليف قضاوت وکشف تجانس مي تواندتصويري ياشنيداري بدون تصويرباشد   تکاليف بيان تجانس مي تواند  كلمات معناداريا کلمات بي معناباشد     يكي ديگر از روش هاي آزمودن آگاهي واج شناختي  امتزاج تركيب  است      بدين شكل كه از كودك خواسته مي شود صداهاي منفردي را با يكديگر تركيب كند و ساختار يا كلمه بزرگ تري را بسازد مثلاً تركيب صداياوب مي شود صداي آب  که تمارين آن  شامل ساخت هجا و کلمهجايگزيني صداابدال مي شود