رمان جنگ چهره زنانه ندارد نوشته سوتلانا آلکساندرونا آلکسیویج نشر چشمه سوتلانا الکسیویچ 1948 اولین نویسنده ی تاریخ است که به خاطرِ نوشته هایش در ژانر مستندنگاری جایزه ی ادبی نوبل را از آن خود کرد  جنگ چهره ی زنانه ندارد روایتِ پُرفرازونشیب این مستندنگارِ بلاروسی است از روزگار و خاطراتِ زنانی که در ارتشِ اتحاد جماهیر شوروی در جنگ جهانی دوم جنگیدند و حالا بعد از سال ها از کابوس ها تنهایی و هول های شان می گویند او چندصد نفر از این زنان را می یابد و با تمام شان حرف می زند از هر قشری هستند؛ پرستار تک تیرانداز خلبان رخت شور پارتیزان بی سیم چی و و خاطرات تکان دهنده اند زنانی که پوتین پوشیدند و در ترکیبِ خاک و خون و ترس زنده ماندند الکسیویچ با تدوین این آدم ها کنارِ هم کلیتی می سازد متناقض و شورانگیز پُرهیاهو و صامت کتاب گاه شامل چنان لحظاتی می شود که فراتر از خوانده ها و شنیده های مرسوم است درباره ی جنگ بی پرده و عریان است و ناگهان مادری را به ما نشان می دهد که برای عبور از خط بازرسی آلمانی ها بچه اش را نمک اندود می کند تا تب کند و سربازان بهراسند از تیفوس و او بتواند در قنداق بچه ی گریان با پوست ملتهب سرخ شده دارو ببرد برای پارتیزان ها و این کتابِ چنین آدم هایی ا ست