کتاب از موسیقی معنوی حافظ دکتر جواد مرتضایی و زیری 254 صفحه کاهی توضیحات جواد مرتضایی 1346 پژوهشگر ادبی است در بخشی از پیشگفتار کتاب می خوانیم آنچه باعث شده شعرحافظ در اوجی دست نیافتنی باقی بماند استفاده هنرمندانه او از تمام ظرفیت زبان فارسی است معانی و مضامین موجود دراشعار خواجه شیراز قبل و بعد از او در شعر شاعران دیگر نیز دیده می شود اما این جنبه های مختلف زبان شعر حافظ است که علاوه براستعداد ذاتی شاعر ممارست ها کسب تجربه ها و بررسی و تغییر و تصرف های مدام در آنها باعث شده از نهایت ظرافت و زیبایی برخوردار باشند؛ از نوع واج های کلمات گرفته تا انتخاب واژگانی که در بیت با یکدیگر تلاوم و هارمونی دارند و کیفیت ساختار عبارات و تناسب و همراهی انواع موسیقی شعر با آنها بنابراین برای پی بردن به راز برتری شعر حافظ  می بایست به بررسی و تحقیق دقیق و علمی درباره مسائل مربوط به زبان شعر او پرداخت در این میان جز صور خیال  آرایش های بدیعی برجسته و زیبا نیز بگونه ای ظریف و هنرمندانه همراه و همپای زبان اشعار اوست که گویی جزئی از زبان وی گشته است و درکنار بررسی ساحات زبانش لازم و بایسته است به این صنایع و آرایه ها که موسیقی معنوی ابیات او را تشکیل می دهد و مکمل موسیقی بیرونی و کناری و داخلی اشعارش می باشد نیز بسیار توجه داشت هنرمندی حافظ در بکارگیری آرایش های بدیعی در شعرش حیرت انگیز است این هنرمندی در نحوه کاربرد صنایع بدیعی توسط اوست معرفی کوتاه در این کتاب سعی شده موسیقی معنوی شعر حافظ شامل انواع تناسب ها و تضادها و زیرمجموعه های آن ها اعم از ابهام تناسب ابهام تضاد و پارادوکس بررسی و تشریح شود از این رو کتاب حاضر با نمونه ها و شواهدی از شعر حافظ همراه است نگارنده در فصل نخست ضمن مراجعه به برخی کتب بدیعی گذشته و معاصر و نقل تعاریف و آرا و دیدگاه صاحب نظران به نقد و ارزیابی آنان در خصوص بدیع پرداخته و در عین حال تعاریف و دیدگاه های بدیع نویسان را راجع به ابهام کتاب ابهام تضاد و پارادوکس نقل و نقد نموده است موضوع فصل سوم نیز موسیقی معنوی تعریف و حدود آن است که با مثال هایی از شعر حافظ مطرح شده است