کتاب   مکتوبات   میرزا فتحعلی آخوندزاده   انشای اولین نسخهٔ مکتوبات را آخوندزاده به زبان آذری در سال 1863 آغاز و ظرف کمتر از دو سال به اتمام رساند سپس با همراهی مستشارالدوله متن را به پارسی برگرداند و در ادامه با همیاری یکی از دوستانِ روسی زبان خود متن را به روسی ترجمه کرد از همان ابتدای امر آخوندزاده درصدد چاپ کتاب برآمد اما زبان گزنده و محتوای تند و آتشین مکتوبات اجازه نمی داد احدی جرئت و جسارت کتابت و چاپ آن را داشته باشد با تمام تلاشی که آخوندزاده و دوستانش انجام دادند نتوانستند کتاب را به چاپ برسانند و تنها نسخه های دست نویس این کتاب توسط دوستان و آشنایان آخوندزاده پخش و مطالعه می شد بدین ترتیب آخوندزاده تا پایان عمر خود نتوانست رؤیایِ انتشار کتاب مکتوبات را به حقیقت مبدل سازد با گذشت نیم قرن از مرگ او برای اولین بار و در سال 1924 متن ترکی کتاب از سوی کمیته الفبای جدید در باکو به چاپ رسید در سال 13501971 م نســــخهٔ پارسی کتاب در ایران به همت باقر مؤمنی منتشر شد این انتشار به صورت زیرزمینی و در 500 نسخه صورت گرفت در سال 1364 انتشارات مــــــرد امـــــــروز با افزودن مـــقدمه ای به قلم م صبحدم مکتوبات را با حذف مقدمهٔ باقر مؤمنی افست و در خارج از ایران به چاپ رساند مکتوبات با مقدمه ای از بهرام چوبینه در سال 1385 توسط انتشارات البرز مجدداً افست و انتشار یافت در سال 1395 علی اصغر حقدار محقق و مشروطه پژوه معاصر بر اساس نسخهٔ خطی مکتوبات محفوظ به شماره 1123 در کتابخانهٔ ملی اقدام به تصحیح و انتشار مکتوبات نمود لازم به ذکر است کتاب منتشرشده توسط آقای حقدار نسبت به چاپ آقای مؤمنی دارای تفاوت های اساسی بوده و قیودی که بــــعدها میرزا به متن مکتــوبات افزوده در چـــــاپ آقای حقدار مندرج نگردیده و صرفاً پیاده سازی مـــتن نسخهٔ 1123 می باشد متن کتاب حاضر بر اساس نســــخهٔ چاپی آقای باقر مؤمنی که متأسفانه شاید به دلیل انتشار زیرزمینی و محدودیت های چاپی با اشتباهاتی در حروف چینی و متن همراه است تهیه و مورد بازبینی اساسی قرار گرفته است برای انجام این کار متن کتاب از ابتدا تا انتها کلمه به کلمه نمونه خوانی شده و ضمن رفع اشکالات چاپی در بازخوانی متن هر جا واژه یا جمله ای نامــــــــفهوم بود با مراجعه به نســـــخهٔ نشر علم چاپ 1985 باکو و نسخهٔ 1123 کتابخانهٔ ملی مورد تدقیق قرار گرفته و بازنویسی شد متون عربی اعــــراب گذاری و تــرجمهٔ آن ها درج شد معانی لغاتِ دشوار متــن به انتهای کتاب پیوست گردید همچنین با توجه به اهمیت بسیار زیاد قیودی که میرزا فتحعلی به مرورزمان خود به متن مکتوبات افزوده و مکمل کتاب بودند این قیود با علامت  و با فونت کوچک تر از حالت زیرنویس خارج و در متن کتاب قرار گرفتند ازآنجایی که نسخهٔ چــاپی مکتوبات به تصحیح باقر مؤمنی بسیار کــمیاب و دســــترسی بــــه آن تقریباً ناممکن می نماید مقـــدمهٔ ایشان کــه در آن کــتاب چاپ شده بود عیناً در این کتاب نــیز درج گردید بدین ترتیب دارندگان کتاب حاضر متن کامل و صحــیح کتاب مکــــتوبات را در اختیار دارند عـــــــلاوه بر این جهت بهره گیری بیشتر خــــوانندگان متنِ زندگی نامهٔ میــرزا فتحعلی بر اساس زندگی نامهٔ خـودنوشتِ او مـنتشره در کــتاب الفبای جــدید و مکتــوبات بـــه ابتدای کتاب افـــزوده گــــــردید از خـــــوانندگان بـزرگوار کتاب تقاضا دارم تا مـــوارد نقصان احــــــتمالی را با ناشر در میان گذاشته تا در چاپ های بعدی اصلاح گردد