در تاریکی هزاره ها نویسنده ایرج اسکندری مترجم علی دهباشی  در تاریکی هزاره ها آخرین تالیف ایرج اسکندری تحقیقی است درباره روند فروپاشی جامعه بدوی و علل و چگونگی پیدایش نخستین دولت در سرزمین ایران  که بر پایه اسناد و شواهد باستان شناسی و روشی مقایسه ای صورت گرفته و تلاش شده سیر تحول اقتصادی ـ اجتماعی ایران کهن تا تشکیل نخستین دولت دولت ایلام نیز ویژگی های این قوم تا حدودی روشن شود