کتاب ناسخ التواریخ 16جلدزندگانی پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم و زندگانی امام علی علیه السلام و صحابته ناسخ التواریخ اثری است سترگ و بس بزرگ و پیداست که سپهر و فرزندانش در تألیف آن رنجها و مرارتها کشیده اند و شب بیداریها داشته اند پس نباید بدین اثر به دیده خرد نگریست باید آن را ستود و اگر با شیوه نگارش امروزی متفاوت است نباید بر سپهر خرده گرفت چنان که سید جعفر شهیدی در دفاع از سپهر و اثرش گوید درباره ارزش علمی و تاریخی مطالب ناسخ التواریخ و اهمیت کار مؤلف نباید عجولانه قضاوت کرد و مطالب کتاب را دقیق ناخوانده بر له یا علیه آن حکم داد از آن گذشته باید دید روش تاریخنویسی در شرق از آغاز تا زمان مؤلف چگونه بوده است و نیز باید دانست که در عصر مؤلف و سالها پس از وی یعنی تا زمانی که رابطه علمی بین شرق و غرب گسترش یافت و نویسندگان و دانشمندان ایران با روش تحقیق مغرب زمین آشنا گشتند عامه مردم بلکه خواص و تحصیلکردهها تاریخ را چگونه تلقّی میکردند