کتاب عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات  اثر   محمد بن محمود بن احمد طوسی عجایب المخلوقات و غرایب  الموجودات با نام های دیگر عجایب نامه و جام گیتی نمای کتابی است به زبان فارسی نوشتهٔ محمد بن محمود بن احمد طوسی همدانی مؤلف این اثر را میان سال های 551562 ق به نام ابوطالب طغرل فرزند ارسلان فرزند طغرل سلجوقی در ده رکن و قانون نوشت  کتاب عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات شامل چهار مقدمه و دو مقاله است  مقالۀ اول در عُلویات  مقالۀ دوم در سُفلیات که شامل عناصر و معدنیات نباتات و حیوانات است  در مورد تمام کائنات روی زمین بروج ماه ها فصول سال ستارگان زمین کوهها دریاها رودها جانوران و تمام موجودات دنیا سخن رفته است  این کتاب نخستین بار به اهتمام ووستنفلد در 1848 در گوتینگن و ترجمهٔ نیمی از آن توسط هرمان اته در 1868 در لایپزیگ به چاپ رسیده است در سال 1309 هجری قمری نیز در مصر به چاپ رسیده  است چاپ ترجمه فارسی کتاب در سال 1283 هجری قمری در لکناو بوده  است همچنین ترجمه فرانسوی آن در سال 1805 در پاریس به زیر چاپ رفته و بعداً این کتاب به چند زبان دیگر مانندترکی آلمانی یونانی ترجمه و چاپ شده است  این کتاب به زبان فارسی ترجمه شده و در تهران به سال 1264 ه‍ق چاپ گردیده است ترجمهٔ فارسی آن چند بار در تهران نیز چاپ شده  است