کتاب زمینه های پیدایش خلافت فاطمیان نوشته محمدعلی چلونگر کتاب حاضر طی چهار فصل به بررسی عوامل زمینه های گرایش بربران به فاطمیان در افریقیه اختصاص دارد کتاب با نقد و بررسی منابع تحقیق آغاز می شود  سپس مباحث اصلی فراهم می آید در فصل اول مولف زمینه های سیاسی  گرایش فاطمیان در افریقیه را طی سه بخش بررسی می کند۱ ـ اوضاع سیاسی افریقیه و مغرب در آستانه قیام فاطمیان ۲ـ زمینه های سیاسی موفقیت فاطمیان در افریقیه ۳ـ تاریخ سیاسی قیام فاطمیان در افریقیه و مغرب  موضوع فصل دوم بررسی زمینه های اجتماعی گرایش به فاطمیان در افریقیه است که از چهار بخش تشکیل یافته است۱ ـ اوضاع اجتماعی افریقیه و مغرب ۲ـ عوامل و زمینه های موفقیت فاطمیان در افریقیه ۳ـ اباحی گری و گرایش به فاطمیان ۴ـ علوم غریبه سحر و پیش گویی تنجیم و و گرایش به فاطمیان فصل سوم به بررسی زمینه های مذهبی و فرهنگی گرایش به فاطمیان در افریقیه اختصاص یافته مشتمل بر سه بخش است۱ ـ تشیع و علویان در افریقیه و مغرب در آستانه قیام فاطمیان ۲ـ مهدویت و گرایش به فاطمیان ۳ـ تشکیلات دعوت در افریقیه و مغرب و نقش آن در تشکیل خلافت فاطمیان در فصل چهارم زمینه های تجاری و اقتصادی گرایش به فاطمیان در افریقیه بررسی شده است بخش پایانی کتاب به فهرست منابع نمایه اسامی شجره نامه نخستین امامان اسماعیلی و چند نقشه از سرزمین مورد بحث اختصاص دارد