کتاب فرهنگ موضوعی تفاسیر3جلدی کتاب فرهنگ موضوعی تفاسیر بر اساس بیست دوره تفسیر قرآن از شیعه و اهل سنت فاتحه الکتاب  یهودا جمعی ازمحققان مرکزفرهنگ ومعارف قرآن ناشر بوستان کتاب قم تاریخ نشر 13 خرداد 1388 تعداد صفحه 806 قطع کتاب وزیری نوع جلد سلفون   فرهنگ موضوعی تفاسیر  پدیدآوران	پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی مرکز فرهنگ و معارف قرآن نویسنده ناشر	بوستان کتاب قم انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم مکان نشر	قم  ایران سال نشر	1388 ش چاپ	2 موضوع	تفاسیر  فهرست مطالب قرآن  فهرستها زبان	فارسی تعداد جلد	3  فرهنگ موضوعى تفاسير توسط پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامى تهيه شده است سيد محسن سادات فخر حسين آشورلو محمد آشورلو احمد احمدى و اسدالله ايزدى از جمله محققان فرهنگ موضوعى تفاسير بوده اند اين مجموعه سه جلدى به منظور سهولت دستيابى قرآن پژوهان به موضوعات قرآنى و تفسيرى تدوين گرديده است  ساختار در اين فرهنگ به صورت الفبايى موضوعات قرآن كريم ذكر شده است پژوهنده براى دريافت اطلاعات از طريق هر عنوانى كه در ذهن دارد به رديف الفبايى آن مراجعه و به اطلاعات مورد نظر دسترسى پيدا مى كند و اگر موضوعى هم معنا با موضوعى ديگر باشد به عنوان مترادف ارجاع داده شده است  سرعنوان هاى موضوعى اين فرهنگ نامه موضوعى از واژه آب در جلد اول آغاز و به واژه يهود در پايان جلد سوم ختم شده است ملاك ثبت موضوع در اين فرهنگ وجود آن موضوع به دلالت مطابقى متن تفسير بوده و از تطبيق و برداشت پرهيز گرديده است موضوعات اصلى و فرعى اين فرهنگ برگرفته از متن بيست دوره تفسير ترتيبى شيعه و اهل سنت است  گزارش محتوا فرهنگ موضوعى تفاسير حاوى موضوعاتى است كه به تناسب مفاد آيات قرآن كريم و فراتر از منطوق آيه بررسى گرديده است؛ بنابراین آن بخش از مطالب كه در تبيين حروف و واژگان و كلمات و آثار معنايى تركيب و سياق آيه اى خاص از قرآن كريم طرح شده اند و پژوهندگان با پيگيرى نشانى آيه و مراجعه به تفسير به آن مطالب دسترسى پيدا مى كنند خارج از طرح فرهنگ موضوعى تفاسير است1البته هر جا كه مفسران ارجمند در پى بيان آيه اى از قرآن معارف آن را طبقه بندى كرده و يا از آن برداشتى خاص داشته اند اينها اطلاعات تفسيرى تلقى گرديده و موضوعات آن ها ثبت شده اند  نسبت موضوعات در كتاب با عنوان ها و موضوعات موجود در تفاسير عموم و خصوص مطلق است؛ چه بسا در كتاب هاى تفسيرى موضوعاتى مورد توجّه قرار گرفته اند كه به جهت دارا نبودن مشخصه هاى بيان شده در اين كتاب ثبت نشده اند2  بنا بر رعايت اصول اطلاع رسانى موضوعات بدون داورى و حكم ثبت شده است البته هرگاه در متن تبيين حكم موضوع يا استدلال بر آن يا فلسفه ى حكم يا بطلان آن باشد همان موضوع ثبت گرديده است مانند دلايل وجوب نماز دلايل حرمت قمار فلسفه ى وجوب روزه دلايل بطلان قياس3  اطلاعات فرهنگ موضوعى تفاسير از سه هزار سرعنوان موضوعى و شانزده هزار نمايه ى تركيبى و سى و چهار هزار موضوع فرعى تشكيل شده است4  در موضوع نگارى فرهنگ حجم اطلاعات براى ثبت موضوع در نظر گرفته شده است؛ يعنى موضوعاتى ثبت شده اند كه حداقلّ دو سطر استدلالى يا پنج سطر توصيفى و تحليلى براى آن وجود داشته است5  سرعنوان هاى موضوعى و موضوعات فرعى به زبان فارسى و به صورت الفبايى  موضوعى تنظيم يافته است عناوين و اصطلاحات عربى به مترادف فارسى آن ارجاع داده شده است6  در سرعنوان ها از رايج ترين و متداول ترين عنوان ها استفاده شده است البته در آنجا كه اصطلاح و يا عنوانى خاص موضوعيت داشته باشد همان عنوان و اصطلاح ثبت گرديده است و در صورت داشتن عنوان فارسى مترادف به آن ارجاع داده شده است7  با توجه به اصل كليت در سرعنوان هاى موضوعى و با هدف سرعت دستيابى جستجوگران به موضوعات اطلاعاتِ سرعنوان هاى موضوعى خاص  كه با عنوان عام شناخته شده و مورد مراجعه قرار مى گيرند  در سرعنوان عام آمده است اطلاعات سرعنوان هاى احرام سعى طواف و در سرعنوان عام حج آمده است البته سرعنوان هاى خاص  كه مستقل شناخته شده و مورد مراجعه قرار مى گيرند  مانند تسبيح تهليل ذكر و در جايگاه الفبايى خود آورده شده است8  در سرعنوان هاى موضوعى خدا قرآن اسلام انسان و كه گستره ى اطلاعات آن ها بسيار وسيع است اطلاعات خاص سرعنوان ثبت شده و اطلاعات عناوين ديگر با سرعنوان خود در جايگاه الفبايى آمده است9  اطلاعات اعلام اشخاص زمان ها مكان ها قبيله ها كه در قرآن كريم به آنها تصريح و يا اشاره گرديده و مفسران نسبت به آن ها اطلاعات تحليلى  توصيفى داشته اند در جايگاه الفبايى خود آمده است و اعلام غير قرآنى كه در كتاب هاى تفسيرى به تناسب موضوعى مورد توجه قرار گرفته اند در عنوان موضوعى خود ثبت شده است كه با استفاده از فهرست اعلام به جايگاه آن ها مى توان دسترسى پيدا كرد10  در اعلام اشخاص زمان ها مكان ها آنجا كه با پسوند زمان خاص مكان خاص و تركيب شده و با همان تركيب شناخته شده مانند روز جمعه كوه طور ماه رمضان در جايگاه الفبايى نيز همان گونه آمده است و هر جا بدون تركيب شناخته شده با توضيح گر آمده اند مانند انطاكيه شهر بنى اسد قبيله11  وضعيت كتاب در انتهاى كتاب فهرست اديان مذاهب و فرقه ها جاى ها و مكان ها روزها و زمان ها قبيله ها و قوم ها ذكر شده است