کتاب نگاهی به شاه  متن کامل  عباس میلانی  نگاهی به کتاب شاه نوشته عباس میلانی فخرالدین عظیمی استاد تاریخ دانشگاه کانتیکت کتاب شاه عباس میلانی چه جایگاهی در نوشته های پژوهشگرانه مربوط به ایران خواهد یافت و آیا انتظاراتی که این کتاب دامن زده بود برآورده شده است؟ به گمان من از دیدگاهی تحلیلی می توانیم این کتاب را داری دو جنبه بدانیم یکی به شرح ابعاد خصوصی و حریم خلوت زندگی شاه می پردازد  کودکی و مدرسه رابطه با اعضای دیگر خانواده ازدواج ها حالات شخصی کفش و پوشاک رانندگی و خلبانی تندرستی و بیماری سفر ها عشق و عواطف باور ها توهمات و شایعه ها و موضوعاتی از این قبیل  مؤلف در گزارش این گونه موضوعات و بررسی ویژگی های خلق و خوی شاه ورزیدگی نشان می دهد و در این حوزه ها نکته هایی را در کتاب می گنجاند که برخی از آن ها را پیشتر یا به این صورت نشنیده بودم و برایم تازگی داشت درباره این ابعاد از زندگی شاه و دیگر سیاستگران ایران دانسته های چندانی در دست نیست این گونه آگاهی ها شاید زمانی در پی دسترسی به اسناد موجود در ایران افزوده شود داوری درباره اطلاعات فراهم آمده در این موارد آسان نیست و مهم پنداشتن یا نپنداشتن آن ها هم به دیدگاه ها و پسندهای افراد بستگی دارد  جنبه دیگر کتاب که بخش عمده یا اصلی آن است بررسی نقش و زیست سیاسی شاه و زمینه تاریخی گسترده تر زندگی اوست؛ چون خود نیز در این زمینه ها پژوهش هایی کرده ام می توانم آسان تر درباره آن ها داوری کنم  به باور من کسانی که خواستار درک ژرفانگرانه زندگی سیاسی شاه و زمینه های تاریخی آنند این کتاب را به اندازه کسانی که در پی دانسته هایی درباره زندگی خصوصی او هستند سودمند نخواهند یافت برای آنکه گام ناچیزی در روشنگری تاریخی برداشته باشم به بررسی این کتاب یا جنبه اصلی آن به معنایی که توضیح دادم دست یازیده ام و به چیزی جز حقیقت پژوهی و سنجشگری بی پرده و پروا نیندیشیده ام  تنها در سایه نقد است که دانشوری به پیش می رود و هنجارهای پژوهشگری استوار می گردد نخستین موضوعی که در خواندن سنجشگرانه این کتاب جلب نظر می کند این است که متاسفانه اشتباهات فراوانی به آن راه یافته اند؛ موارد گوناگونی را نیز می توان یافت که واقعیت ها نکته ها و ظرافت هایی نادیده گرفته شده اند یا به گونه ای ناسازگار با دانسته های تاریخی بازتاب یافته اند