خاکشیر درجه یک شیرین محصولات خانگی و درجه یک شیوا  اثرات مهم در طب عوام و سنتی از دانه های خاکشی به عنوان درمان اسهال ادرارآور تب بر رفع التهاب کلیه دفع کرم و درمان آب آوردن انساج به صورت جوشانده استفاده می شده است از قدیم در ایران خاکشی را با آب سرد مخلوط و به عنوان ملین و خنکی مصرف می نموده اند مطالعات فارماکولوژیکی در مورد خاکشی چندین خاصیت آن را روشن نموده است صمغ و موسیلاژ روی دانه خاکشی با جذب آب متورم شده و تولید ژل حجیمی می نماید که دارای خاصیت نرم کننده بوده و باعث سهولت خروج مدفوع و اثر ملین آن می شود اصولاً ایزوتیوسیانات ها دارای خاصیت ضد میکروب بوده به همین دلیل خاصیت ضد تب خاکشی را می توان به آنها نسبت داد از طرفی چون هورمون تیروئید ظاهراً وابسته به تنظیم درجه حرارت بدن می باشد ممکن است با کاهش تولید و ترشح تیروکسین متابولیسم بازال کاهش یافته و درجه حرارت بدن متعاقب آن کاهش یابد   خواص داروئی ۱ خاکشیر از نظر طب قدیم ایران گرم و تر است ۲ التیام دهنده زخم و جراحات است  ۳ جوشانده خاکشیر برای رفع اسهال روده و خونی و از بین بردن ترشحات زنانه و آب آوردن نسوج می توان استفاده کرد ۴ خاکشیر ادرار آور است  ۵ خاکشیر تب بر است  ۶ برای دفع کرم مفید است  ۷ التهاب کلیه را برطرف می کند ۸ سرخک و مخملک را دوا می کند و به عنوان خنک کننده در امراض حصبه مطبقه و آبله تجویز شده است ۹ خاکشیر صدا را باز می کند  ۱۰ برای از بین بردن کهیر و التهابات پوستی از خاکشیر استفاده کنید  ۱۱ از گلها و برگهای گیاه می توان برای رفع بیماری ناشی از کمبود ویتامین C استفاده کرد ۱۲ سنگ کلیه را دفع می کند برای دفع سنگ کلیه می توان خارشتر  خاکشیر و ترنجبین را با هم مخلوط کرده وصبح ناشتا خورد ۱۳ برای برطرف کردن جوشهای صورت که بعلت خوردن چربی و شیرینی زیاد ایجاد می شود باید جوشانده یک قاشق ترنجبین را با دو قاشق غذاخوری خاکشیر مخلوط کرده و هر روز صبح ناشتا بمدت دو هفته آنرا میل میل کنید تا جوشها از بین برود شربت خاکشیر علاوه بر اینکه طعم بسیار خوبی دارد برای رفع عطش نیز میتوان از آن استفاده کرد  ۱۴ دانه های خاکشیر اندکی ضدعفونی کننده هستند ۱۵ ملین و خنک کننده با آب سرد است ۱۶ بذر آن بر میزان شهوت و میل جنسی می افزاید و اشتها را باز می کند ۱۷ تنظیم کننده دستگاه گوارشی بوده و ابتلاء معده را به بیماری ها مرتفع می سازد ۱۸ خوردن آن سبب نیکویی رنگ و رخسار می گردد در این صورت خاکشیر را با دو برابر وزن آن شکر مخلوط کنید و تا ده روز بخورید  ۱۹ گرفتگی ادرار را برطرف می سازد و فربه کننده است ۲۰دل مالش و دل ضعفه را از بین می برد ۲۱ برای رفع بیماری های نقرس ورم گوش و دستگاه تناسلی مفید است ۲۲ برای اسهال ساده کودکان شیرخوار اثر دارد ۲۳ اگر با شیر تازه خورده شود بدن را چاق می کند ۲۴ خاکشیر را بکوبید شب موقع خوابیدن کف پا تا مچ را با آن ضماد نمایید در تسکین و بهبود فشار خون اثر دارد ۲۵ روی ور م های سخت و سرطانی پستان چشم نقرس و ورم گوش ضماد نمایید ۲۶ از دانه های خاکشیر به عنوان پادزهر به نحو زیر می توان استفاده کرد؛ پنج گرم دانه را شسته و با گلاب یا آب خالص آن قدر بجوشانید تا شکفته شود و بعد آن را نیم گرم به مسموم بخورانید به این صورت قی آورده و ایجاد تهوع می نماید و این عمل را چند مرتبه تکرار کنید تا قی بند آید ۲۷ بزرگسالان معمولاً دانه خاکشیر را پس از پاک کردن و شستن کامل به مقدار ۱۰ تا ۲۰ گرم در آب خیسانده صبح ناشتا با آب و عسل مخلوط و برای چند روز متوالی می نوشند ۲۸ برای رفع اسهال ساده کودکان شیرخوار می توان مقدار یک قاشق غذاخوری خاکشی پاک کرده را در ظرفی ریخته بر روی آتش ملایم به هم بزنند تا خاکشی بو داده شود و سپس کمی آب و عسل به آن افزوده هر نیم ساعت یک قاشق چای خوری از آن را به کودک بخورانند    از این گیاه به شیوه های دیگر هم میتوان استفاده نمود که در زیر به آن اشاره خواهیم کرد خاکشیر جزو آن دسته از خوراکی هایی است که خوردن آن باعث از بین رفتن عطش و تشنگی می شود ولی جدای از اینها خاکشیر درمان مناسبی برای مشکلات دختران لاغر است چرا که اشتها می آورد و معده را تقویت می کند   با جوش صورت وداع کنید مخلوط ۲ قاشق غذاخوری خاکشیر با عرق شاه تره عرق کاسنی و عرق بیدمشک ترکیب خوبی برای درمان جوش های صورت است برای استفاده از این مخلوط کافی است یک استکان از هر یک از عرق های گیاهی شاه تره بیدمشک وکاسنی را با هم مخلوط کرده و آن را با ۲ قاشق غذاخوری خاکشیر ترکیب کنید نوشیدن این ترکیب علاوه بر آن که جوش های صورت را درمان می کند برای افرادی که دچار گرفتگی صدا هستند نیز موثر است مدت درمان با این نسخه دست کم ۳ هفته است و پس از این مدت نتایج بهبود به مرور در چهره بیمار نمایان می شود         دفع سنگ کلیه درمانگران مصرف مخلوطی از خاکشیر و ترنجبین برای درمان سنگ کلیه در افرادی که به این بیماری مبتلا هستند یا کلیه آن ها استعداد سنگ سازی  را دارد توصیه می کنند برای تهیه این نسخه خانگی کافی است ۳ قاشق غذاخوری ترنجبین را در یک لیوان آب به مدت ۵ ساعت خیسانده و پس از این مدت آن را صاف کنید سپس ترنجبین صاف کرده را با ۲ قاشق غذاخوری مخلوط کرده و آن را میل کنید نوشیدن این مخلوط به صورت روزانه به دفع سنگ کلیه کمک می کند علاوه بر این افرادی که دچار بوی بد دهان به دلیل عفونت و مشکلات بلغمی هستند نیز می توانند از این نسخه استفاده کنند   اگر دوست دارید وزن اضافه کنید افراد لاغر و کسانی که تمایل دارند وزن خود را بالا ببرند می توانند از این نسخه استفاده کنند این گروه اگر خاکشیر را با شیر میل کنند می توانند با نوشیدن این خاکشیر صبح ناشتا به درمان لاغری و افزایش وزن خود کمک کنن