تشیع امامی در بستر تحول انتشارات ماهی منتشر کرد تشیع یکی از جریان های بسیار مهم و اثرگذار اسلام است که تاریخی طولانی و پیچیده دارد از همین روی نمی توان به راحتی و به سادگی شناخت جامع و کاملی از آن به دست آورد در واقع تشیع بستری بود که جریان های مختلف و گاه متضاد فکری فقهی کلامی فلسفی عرفانی و در یکدیگر آمیخته می شدند و هم بر یکدیگر اثرگذار بوده و هم از یکدیگر متاثر می شدند بررسی جدی و دقیق روابط میان این جریان های گوناگون فکری و نیز میان دوره های مختلف تاریخی کاری بس سخت و دشوار است از طرف دیگر این کار لازم و ضروری نیز هست؛ زیرا شناخت درست تشیع فعلی بدون فهم درست آن چه در گذشته پشت سر گذاشته است ممکن و میسر نمی شود برای مثال ریشه بسیاری از اختلافات فکری و تضادهای عقیدتی در مکتب تشیع به اختلافات شیعیان در دو قرن اول هجری قمری بازمی گردد طبیعی است که شناخت ریشه ها باعث درک بهتر و فهم عمیق تر رخ دادهای بعدی می شود این کتاب پس از پیش گفتار کوتاه نویسنده در باب معرفی کلی اثر شامل سه فصل کلی است فصل اول که طولانی ترین فصل این کتاب است عنوانی طولانی نیز دارد کلام حدیث و فقه در تشیع امامی حدیث گرایی در برابر گرایش کلامیاصولی این فصل با بحثی در باب وضعیت مطالعات دوران اولیه مکتب تشیع در فضای علمی غرب و زمینه های نوین این پژوهش ها آغاز می شود و در مجموع چهارده مقاله است در همین فصل مباحثی در مورد شخصیت های مهم مذهب شیعه همچون شیخ صدوق شیخ مفید شیخ طوسی حسن بن سلیمان حلی ملا محمدامین استرآبادی سید عبدالله شبّر و بسیاری دیگر مطرح می گردد مطالب گسترده ای در باب تاریخ حدیث تاریخ فقه و تاریخ کلام ارائه می شود نویسنده همچنین به انواع نزاع هایی که میان شخصیت های بزرگ و مهم جریان داشته اشاره می کند این نزاع ها گاهی حتی به درگیری های فیزیکی نیز منجر می شد یک نمونه بسیار غم انگیز آن کشته شدن میرزا محمد اخباری است این واقعه تلخ بر اثر نزاع تندی واقع شد که میان دو جریان اصولی و اخباری در قرن سیزدهم هجری قمری در حوزه های علمیه شیعی در عراق جریان داشت دیگر آن که مباحث جالبی درباره برخی از شخصیت های ساختگی و احادیث جعلی نیز در همین فصل به چشم می خورد فصل دوم از یک مقاله بلند تشکیل شده است که با عنوان تلاقی تشیع و تصوف پیش از عصر سید حیدر آملی به تفصیل به دو شخصیت مهم شیعه پرداخته شده است نخست حسن بن حمزه فیلسوف و عارف شیعی و سپس ابن معمار صوفی شیعی اهمیتی که نویسنده کتاب برای سید حیدر آملی قائل است باعث شده در این فصل تاکید ویژه ای روی او آثار وجود داشته باشد سید حیدر آملی از این حیث دارای اهمیت و جایگاه ویژه است که او تشیع و تصوف را به هم متصل کرده از منظر سید حیدر آملی تشیع و تصوف دو روی یک سکه اند و تفاوت اساسی با یکدیگر ندارند اما پیش از سید حیدر آملی شخصیت هایی زمینه ساز چنین رویکردی بودند که در این مقاله دو تن از آنان بررسی می شوند فصل سوم کتاب شناسی و نسخه شناسی در یازده بخش به چند کتاب و نسخه خطی می پردازد و درباره آن ها از ابعاد مختلفی مباحث گوناگونی را مطرح می کند نکته پایانی در باب این اثر آن است که این کتاب جلد اول دفتر یکم طرح گسترده ای است که قرار است با همکاری نشر ماهی در سه جلد منتشر گردد انتشار دو جلد بعدی مجموعه ارزشمندی از مباحث انتقادی تاریخی را درباره جریان های فکری ایران و اسلام به ویژه درباره مکتب تشیع پیش روی خوانندگان خواهد گذاشت امید می رود که نه تنها این امر زودتر رخ دهد بلکه همچنین امیدواریم که پژوهش هایی از این دست هر چه بیشتر انجام گیرد و منتشر شود آشنایی درست با تاریخ خودمان و آن چه بر ما گذشته تنها راه اصلاح وضع موجود و ساختن آینده است