با فاصله گرفتنِ زندگى شخصى از روابط اجتماعى در روند گسترش جوامع سوگوارى نيز در قالبى متناسب با فضا و محيط و وقت و امكان هاى شهروندِ امروزى ريخته مى شود اما نيازهاى روحىِ تك تك ما ممكن است دقيقاً همپاى دگرگونى هاى اجتماعي ــ فرهنگى تغيير نكند و آن نوع و مقدار از سوگوارى كه در عرف محيط هاى پرمشغله تجويز مى كنند شايد براى آرامش روحى برخى افراد كافى نباشد گرچه شايد براى كسانى افزون بر حدِّ لازم باشد از اين رو ماتم هايى انگار خاتمه نمى يابد ماتم هايى پس از سال ها در موقعيتى ديگر بيرون مى زند و ماتم هايى به شكل دردهاى مبهم جسمى افسردگى مزمن خشم به درون ريخته شده و ملامتِ خويش و بى خوابى يا كابوس گريبان سوگوار را رها نمى كند