انسان و سرنوشت این کتاب به بررسی تطبیقی مسئله قضا و قدر و جبر و اختیار در مکاتب مختلف فلسفی و مکتب اسلام پرداخته است مساله سرنوشت و قضا و قدر که در این رساله فحص و تحقیقی درباره آن صورت گرفته است  جزء مسائل فلسفی است و اگر بنا باشد در ردیف واقعی خود قرار گیرد  باید آن را در فلسفه در میان مسائل فلسفی جستجو کرد  ولی در این رساله از ردیف اصلی خود خارج شده و در ردیف یک سلسله مسائل دیگر قرار گرفته است  مسائل علمی و فلسفی هر کدام در ردیف خاصی دارند که از طریق موضوعات آنها و یا از طریق هدف و نتیجه ای که از یاد گرفتن آنها حاصل می شود  تعیین می گردد  علت اینکه مسائل فلسفی در ردیفی و مسائل ریاضی در ردیف دیگر و مسائل طبیعی در ردیف جداگانه قرار می گیرند  وابستگی و ارتباط خاصی است که میان موضوعات هر دسته هم‍ردیف وجود دارد و یا لااقل به واسطه هدف نظری یا عملی مشترکی است که یاد گرفتن هر دسته از آنها برای یادگیرنده تامین می کند