اسلام و نیازهای زمان جلد 2 جلد اول این کتاب مشتمل بر 26 سخنرانی است که در زمستان 1345 شمسی و در شبهای ماه مبارک رمضان در مسجد اتفاق تهران و در یک جمع عمومی ایراد شده و به همین جهت بیانی ساده و روان دارد جلد دوم مشتمل بر مباحثی است که در سال 1351 شمسی در انجمن اسلامی پزشکان ایراد شده است مجموعاً در این دو جلد موضوع چگونگی انطباق قوانین اسلامی با شرایط مختلف زمانی از راه مکانیسم هایی که در خود اسلام پیش بینی شده مورد بحث و بررسی قرار گرفته است مهم ترین عناوین ارائه شده در این کتاب عبارتند از علت تغییر مقتضیات زمانها اخباریگری اجتهاد و تفقّه در دین قاعده ملازمه مسئله نسخ و خاتمیت مقام عقل در استنباط احکام اسلامی جامعه و تاریخ از نظر قرآن