کتاب بررسی اجمالی نهضت های اسلامی در صد ساله اخیر نوشته شهید مرتضی مطهری نشر صدرا این کتاب در دو بخش تنظیم شده است در بخش اول ضمن مرورى گذرا بر جنبش هاى اصلاح طلبانه صدساله اخیر یعنى نهضت هاى فکرى سیاسى که بزرگانى چون سید جمال الدین اسدآبادى و اقبال لاهورى در جهان تسنن و میرزا حسن شیرازى و میرزا محمدتقى شیرازى در جهان تشیع پرچمدار آن بوده اند واژه اصلاح در فرهنگ اسلامى و مفهوم درست اصلاح طلبى در این فرهنگ انسان ساز مورد بررسى قرار گرفته است در بخش دوم کتاب نهضت اسلامى ایران به طور مشخص هدف تحقیق و تتبع قرار گرفته ماهیت هدف رهبرى و بالاخره آفات این نهضت به تفصیل بررسى گردیده است از جمله آفات نهضت به این عوامل اشاره شده است نفوذ اندیشه هاى بیگانه تجددگرایى افراطى ناتمام گذاشتن نهضت رخنه فرصت طلبان ابهام طرح هاى آینده کم شدن خلوص مطالب این کتاب حاکى از دقت نظر و عمق بینش استاد مطهرى در مسائل اجتماعى و سیاسى است و نشان مى دهد که آن فیلسوف و فقیه عالى مقام علاوه بر علوم و معارف اسلامى در شناخت جریان هاى اجتماعى و سیاسى دنیاى اسلام نیز تسلط کافى داشته است