کتاب جبر و اختیار  در حکمت مشاء و عرفان اسلامی  حسن امینی  پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی  مسئله جبر و اختیار یكی از دشوارترین مسائل اعتقادی در گستره دین پژوهی است از یک  سو مسئله  علم الهی قضا و قدر الهی مشیت و اراده  الهی و توحید افعالی مطرح است و از دیگر سو مسئله  ارسال رسل و انزال کتب تكالیف شرعی و عذاب و عقاب اخروی که بر اراده  و اختیار انسان متفرع است با توجه به مسائل یادشده به طرح چند پرسش   اساسی می توان پرداخت اگر كار های اختیاری آدمی از اول متعلق علم الهی یا قضا و قدر حتمی الهی واقع  می شوند انسان چگونه دارای اختیار است؟ اگر تسلسل در اراده محال است و هر اراده ای باید به اراده واجب الوجود منتهی شود چگونه می توان به اختیار برای انسان قائل شد؟ توحید افعالی با اختیار انسان چگونه سازگار می باشد؟ نگارنده در این اثر به بررسی این مسئله از منظر حكمت مشاء و عرفان اسلامی پرداخته و در پایان میزان تأثیرپذیری عالمان دینی معاصر از اندیشۀ حكیمان مشاء و عرفان اسلامی را تبیین کرده است