کتاب شامگاه اشکانیان و بامداد ساسانیان نویسنده شیرین بیانی ناشر دانشگاه تهران پارسها پس از انقراض امپراطوری هخامنشی حدود پانصد سال در آرزوی رسیدن به حقی که خود را از آن محروم می پنداشتند انتظار کشیدند شاهزادگان پارسی که در دوران چهار قرن و نیم حکومت پارتی با بی رغبتی تحمل تابعیت کرده بودند و همواره مترصد فرصتی بودند تا از نو بر اریکۀ شاهنشاهی هخامنشی تکیه زنند سرانجام این فرصت را به سبب کهولت و سستی حکومت و نظام خاص ملوک الطوایفی که قدرت دستگاه مرکزی را به منتها درجه تضعیف و تجزیه کرده بود بدست آوردند و شاهنشاهی اشکانی را سرنگون ساختند این رساله ناظر به آن است که تا حد ممکن و تا آنجا که منابع و مدارک معدود اجازه می دهند چگونگی برخورد میان دو دودمان اشکانی و ساسانی را روشن کنداشکانیان بر آ مده از قومی سکایی به نام پرنی بودندپرنی ها بنا بر گزارش استرابون یکی از قوم های شرقی سکایی و یکی از قبیله های مهم اتحادیه داهه بودند که در دشت میان گرگان و کرانه های تجن جنوبی در پارت شمالی سکونت داشتند که امروزه محل سکونت ترکمن های آخال است فصل نخست کتاب به بررسی جنبش های ضد اشکانی در اواخر دوران این سلسله قدرتمند می پردازد که منجر به تشکیل حکومت محلی ساسانی می گردد در ادامه اقدامات اردشیر در جهت سقوط امپراتوری پارتی مورد نقد قرار می گیرد در ادامه شاهد بررسی اصول و قواعدی هستیم که اردشیر پس از تاسیس سلسله ساسانیان وضع می کند از جمله مهمترین این عوامل ایجاد یک حکومت دینی است اردشیر به هنگام رسیدن به سلطنت با در دست گرفتن ریاست مذهب عنوان پرستنده اهورامزدا که چهر از یزدان دارد را نیز به عنوان سابق خود پریستار پرستی آناهیتا که از پدرش به وی به ارث رسیده بود افزود به علاوه عنوان دیگر پریستار آتشکده شاهی که این آتشکده به نام اهورامزدا بنیان یافته بود همه این عناوین بعدها به جانشین اردشیر منتقل شد  ولی قدرت روزافزون طبقه روحانیان که بخصوص با اتحاد با نجبای بزرگ تشدید شده بود آنچنان نبود که بتوان با این حساب ها و پیشگیری ها جلو فورانش را گرفت عاقبت اگر پارت ها ضربه کاری را از نیروی فئودال ها خوردند به ساسانی ها این ضربه از جانب روحانیان رسید  در ادامه مباحثی درباره انتقال اشرافیت پارتی به ساسانی و اهمیت سران پارتی در شکل گیری حماسه ملی ایرانیان بیان می گردد و در انتها روایت مربوط به بهرام چوبینه بازخوانی می شود دکتر شیرین بیانی در کتاب شامگاه اشکانیان و بامداد ساسانیان توانسته است اطلاعات استنتاجی ارزشمندی را ارائه دارد که با اینکه بی گمان کتاب کاملی نیست اما می تواند راهگشایی باشد برای تحقیقات آینده پژوهندگان تاریخ ایران