کتاب شیعه در برابر معتزله و اشاعره شیعه در برابر معتزله و اشاعره ترجمه کتاب الشیعت بین الاشاعرت و المعتزلت هاشم معروف الحسنی است که توسط محمدصادق معروف به فارسی برگردانده شده است  مولف خود درباره انگیزه تالیف می نویسد آنچه مرا به گردآوری این کتاب وادار ساخت حملات سخت حساب شده برضد امامیه و تهمت های آشکار و نسبت دادن فرقه هایی است به تشیع که آنها را به دروغ و افترا به شیعه چسبانیده اند و امثال اینهاست اما آنچه بیشتر از همه مرا به این کار برانگیخت آن است که میان نویسندگان و مولفان کتب تاریخ فرق و مذاهب اسلامی این اندیشه رواج یافته که طایفه امامیه در اصول دین از معتزله پیروی می کنند و در این باره مقلد ایشانند  کتاب متشکل است از دو مقدمه از مترجم و مولف دو پیشگفتار از مولف متن کتاب در پنج بخش و یک خلاصه  اختلافات مذهبی مسلمانان سه ریشه اصلی دارد نخستین آنها موضوع خلافت و جانشینی پیامبر اکرمص است که بر اثر آن امت اسلام به دو جامعه شیعی و سنی تقسیم شده و فرقه خوارج در نتیجه جدال شدیدی که پس از جنگ صفین و داستان حکمیت در میان مسلمانان روی داد پدید آمده است دومین اختلاف مسلمانان در اصول و مسائل اعتقادی است که سبب پیدایش مذاهب کلامی متعددی شده که عمده ترین آنها مذاهب معتزله اشاعره و مرجئه است پیروان این مذهب ها هرکدام درباره اصول دین مبانی و اعتقادات خاصی برای خود دارند سومین اختلاف در احکام و فروع دین است که در نتیجه آن مذاهب فقهی مختلفی پیدا شد که مهم ترین آنها مذهب حنفی شافعی مالکی و حنبلی است و هریک از این فرقه ها دارای فقهی جداگانه می باشند روشن است که اختلاف دوم و سوم از اختلاف نخست سرچشمه گرفته و منشا آن انحرافی بوده که در مسیر حقیقت خلافت روی داده است  مباحثی که به عقاید و اصول دین مربوط می شود علم کلام و آنچه با فروع دین ارتباط دارد فقه نام دارد کتاب حاضر علاوه بر ذکر تاریخ تشیع و گروه های منتسب به آن مشتمل بر مباحث کلامی و مسائل اعتقادی عمده ترین فرقه های اسلامی و تاریخ و چگونگی پیدایش آنهاست  در واقع این کتاب فرقه های سیاسی و اعتقادی اسلامی را از زمان پیدایش با ذکر علل ظهور آنها و گروه های شیعی و معتقدات آنها را شرح می دهد و ثابت می کند بیشتر فرقه هایی که نسبت تشیع به آنها داده شده است در تاریخ تشیع وجود و واقعیتی ندارند  و نیز درباره تاریخ معتزله و اشاعره و مرجئه و دیگر فرق و مذاهب اسلامی و آرا و معتقدات آنها نسبت به اصول اسلام به بحث می پردازد و نظریات آنها را با آرای شیعه امامیه در این موضوع ها مقایسه می کند و فرقه های مختلف معتزله را برمی شمارد و با بیان برخی از آرای این گروه ها و موارد اختلاف میان آنها با ارائه دلیل ثابت می کند که شیعه امامیه در علوم مختلف دینی و جز آنها از برجسته ترین فرقه های اسلامی است و در همگی شئون و حالات خود از استقلال کامل برخوردار است و نیز شماری از مسائل را که به موضوع این کتاب مربوط می شود با تکیه بر موثق ترین منابع شیعی و سنی مورد بحث قرار داده است  فصل اول کتاب به نخستین فرقه های اسلامی اختصاص یافته است مولف تشکیل نخستین فرقه های اسلامی را بعد از وفات پیامبرص می داند و در این بین شیوه شکل گیری شیعه را به صورت مبسوط بیان می کند  بخش دوم کتاب به خوارج اختصاص یافته است در این بخش عللی که به جنبش خوارج انجامید و فرقه هایی که از آنها منشعب شدند و گروه ها و معتقدات آنان و آثاری که قیام آنها بر ضد حکام اموی و عباسی پدید آورد بیان شده است  فصل سوم کتاب با عنوان فرقه های منتسب به شیعه مشتمل است بر گفتار کوتاهی درباره فرقه هایی که به شیعه نسبت داده شده اند و در آن عقاید و تاریخ پیدایش و علل انقراض و مقدار پیوند آنها با شیعه امامیه بیان می شود در این بخش از کتاب مغیریه منصوریه جناحیه خطابیه غرابیه نمیریه سبعیه و نیز سه فرقه کیسانیه زیدیه و اسماعیلیه مورد بررسی قرار گرفته است  فصل چهارم کتاب به سه مذاهب اعتقادی مرجئه معتزله و اشاعره اختصاص یافته است در این بخش از کتاب وجه نام گذاری فرق منشعب از آنها تفکرات رایج زمان رواج فرقه و مذهب اعتقادی مذکور مورد بررسی قرار گرفته است  فصل پنجم کتاب با عنوان مذاهب و عقاید به مقایسه بین عقاید معتزله و شیعه امامیه اختصاص یافته است مولف در این بخش از کتاب صفات سلبی و اثباتی خداوند قدرت علم حیات و اراده تکلم رویت جبر و اختیار قضا و قدر حسن و قبح عقلی نبوت و امامت و را مورد بررسی قرار داده و وجوه اختلاف هرکدام از موارد مذکور بین دو مذهب عقیدتی امامیه و معتزله را توضیح داده است پیشنهاد خرید کتابی ناب