مسئولیت و سازندگی در این کتاب روش تربیتی اسلام تبیین گردیده است کتاب مسئولیت و سازندگی     کتاب مسئولیت و سازندگی اثری دوجلدی درباره این دو امر مهم در زندگی بشری است که این جا هر دو جلد در کنار هم گرد آمده است در این اثر تربیتی و آموزشی از موضوعاتی نظیر مسئولیت و زیربناهای آن تربیت مفهومش و امکاناتش مربی دیدگاه ها ویژگی ها و ضرورت ها روش های شناخت اسلامی جهان بینی اسلامی آرمان های اسلامی استعدادها و روحیه ها و زمان مناسب سازندگی انسان سخن  رفته است معرفت و شناخت را چگونه بدست بیاوریم؟  با تفکر و تجربه با این دو عامل انسان به شناخت ها می رسد علوم و معارف انسان در طول قرن ها از همین راه بدست آمده و رشد کرده و جوانه زده است پس تفکر سنگ اول رشد انسان و زیر بنای تربیت او و سرنخ این کلاف سر درگم است ادامهٔ تفکر شناخت است و ادامهٔ شناخت محبت است و ادامهٔ محبت حرکت و عمل و آزادی و رشد و تکامل و آدم شدن و انسان شدن البته تفکر به تنهایی کافی نیست ذهن ما مانند معده احتیاج به مواد خامی دارد که آن را هضم کند شیره اش را بمکد و آن را تبدیل به انرژی تبدیل به عمل کند فکر ما نیز نیازمند مواد خامی است که آن ها را هضم کند و به معرفت و عشق و عقیده و به عمل تبدیل بنماید برای رشد انسان فقط تفکر نتیجه بخش نیست تفکر احتیاج به تدبرها و مطالعات و مواد خام دارد و این هر دو باز احتیاج به اصل دیگری دارند؛ اصل تعقل و سنجش شناخت نهایی به مقایسه و سنجش و به نظارت عالی عقل نیازمند است