هویت فرهنگی شیعی در عصر صادقین  با آغاز بعثت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم  هویت قدیمی و جاهلی اعراب حجاز با تعریف جدیدی که وحی از انسان و زندگی ارائه کرد به چالش کشیده شد و هویتی کاملاً جدید شکل گرفت که تا پایان حیات پیامبر تقویت شد پس از رحلت ایشان طی قرون اول و دوم هجری در پاسخ به این پرسش که مؤمن واقعی کیست؟ دو گروه حداقلی و حداکثری پدید آمد شیعه و سنی در ادامه استیلای فرهنگ جاهلی دوباره نمایان شد تا این که به دوران امام باقر و امام صادق علیهم السلام  رسیدیم و بر اثر تحقق فتوحات اسلامی و گسترش ارتباطات میان فرهنگی و آزادی نقل حدیث هریک از دو گروه شیعه و سنی کوشیدند مرزهای خود را با دیگری وضوح ببخشند با این حال امام باقر و امام صادق علیهم السلام  در شرایط عصری خویش با کاربست برخی تدابیر و سیاست های هویتی جهت گیری های هویتی خاصی به شیعیان دادند این اثر در پی فهم چیستی هویت شیعیان در عصر صادقین علیهم السلام  است و این هویت را از پس تعاملات میان فرهنگی آن دوره توضیح می دهد