حقوق ادیان  به کوشش غلامرضا پیوندی حقوق ادیان به کوشش غلامرضا پیوندی  در خصوص حقوق ادیان چهار فرض قابل تصور است؛ نخست مراد از موضوع حق دین به حق خدا بازگشت می کند فرض دوم حق دین حقی مستقل است که برای دین تعریف می شود فرض سوم حق دین به حق دینداران بازگشت می کند و در فرض چهارم عبارت است از این که حق دین به حق دین داری باز می گردد البته ممکن است کسی نسبت به فرض های پیشگفته نقد داشته باشد یا به تعریف حقوق ادیان با ترکیبی از فرض های پیشین برسد در هر حال ناچاریم هرچند با مسامحه بپذیریم که دین به عنوان یک مجموعه دارای شخصیت حقوقی مستقل از حق هایی برخوردار است و به تبع آن دین داران به یک دین و دین داری نیز باید از حقوقی برخوردار باشند تا در برابر آن بتوان تکالیف و مقررات را وضع کرد