آغاز و انجام خواجه نصیرمتن و ترجمه و شرحجلد نرم کتاب آغاز و انجام نوشته خواجه نصیر الدین طوسی است اثر او رساله مختصر و فشرده ای در باب مبدا و معاد است که در آن اصول عقاید اسلامی را به روش عرفانی فلسفی تاویل کرده است و در طرح و بیان عقاید خویش تا حدی به فلسفه اسماعیلی و روش باطنی نظر دارد او این رساله را به درخواست دوستی عزیز که جویای دانستن احوال آخرت بوده تالیف کرده و خود آن را تذکرت نامیده است این کتاب دارای 20 فصل است و در پایان آن تعلیقات علامه حسن زاده آملی  مشتمل بر یک مقدمه مدخل پیش گفتار و توضیحاتی که مربوط به هر کدام از فصل های بیست گانه کتاب است ذکر شده است فهرست مطالب مطرح شده در کتاب عبارت است از صفت آخرت و ذکر سالکانش و اسباب اعراض مردمان در جهان از آن و آفات آن اعراض؛ اشاره به مبدا و معاد و آمدن از فطرت اولی و رسیدن به آن جا و ذکر شب قدر و روز قیامت ؛ اشاره به هر دو جهان و ذکر مراتب مردم در این جهان و آن جهان؛ اشاره به مکان و زمان آخرت؛ اشاره به حشر خلایق؛ ذکر احوال اصناف خلق در آن جهان و ذکر بهشت و دوزخ ؛ اشاره به صراط ؛ اشاره به صحایف اعمال و کرام الکاتبین و نزول ملائکه و شیاطین به نیکان و بدان؛ اشاره به ثواب و به حساب و طبقات اهل حساب؛ اشاره به وزن اعمال و ذکر میزان ؛ درنوردیدن آسمان ها؛ دمیدن در صور و تبدیل زمین و آسمان ؛ احوال روز رستاخیز و وقوف خلق به عرصات؛ درهای بهشت و دوزخ؛ زبانیه دوزخ ؛ جوی های بهشت؛ خازن بهشت و دوزخ؛ درخت های زقوم و طوبی ؛ حور العین ؛ ثواب و عقاب و عدل  تفصیل پاره ای از مطالب فوق راه آخرت آشکار است و پیمودنش آسان چون مردم از همان جا آمده اند بنا بر این آنچه دیدنی یا شنیدنی است یک بار دیده و شنیده اند ولی فراموش کرده اند سبب روی گردانی مردم از آخرت سه چیز است 1 شوائب طبیعت مانند شهوت و غضب و توابع آن از قبیل حب جاه و مال و غیر آن؛ 2 وساوس عادت  مانند تسویلات نفس اماره و ؛ 3 نوامیس امثله مانند تقلید جاهلان عالم نما و ثواب از فضل خداست و عقاب از عدل او بدین سبب من جاء بالحسنت فله خیر منها و من جاء بالسیئت فلا یجزی الذین عملوا السیئات الا ما کانوا یعملون هر کس کار نیکو کند پاداشش به از آن است و هر کس کار بد کند بدکاران را جز آنچه می کردند کیفر ندهند  گفتاری از علامه حسن زاده آملی در بخش تعلیقات رساله حاضر آغاز و انجام یکی از مآخذ و مصادر علمی حکمت متعالیه ملا صدراست و در چندین فصل موقف هفتم الهیات اسفار و نیز در اکثر فصول باب یازدهم نفس اسفار نظر به مطالب این رساله دارد کیف کان در این رساله در واقع سخن از شرح حال انسان  در هر عالم است جز آن که در فصل دوم و هفدهم و برخی از مواضع دیگر در اثنای سخن به اختصار و ایجاز از آغاز؛ یعنی مبدا تعالی و آمدن انسان از فطرت اولی اشارتی رفته است نه بدان نحو که مثلا در مبدا و معاد شیخ رئیس و مولی صدرا از مبدا بحث می شود لذا سزاوار است که این رساله را یکی از رسائل در معرفت نفس؛ یعنی روان شناسی بشناسیم و بدانیم