کتاب محکم و متشابه در  قرآن  تک گفتارهای موضوعی  به قلم شهید آیت الله دکتر بهشتی  کتاب محکم و متشابه در قرآن  یکی از مباحث مهم و بحث برانگیز در قرآن مسئله آیات محکم و آیات متشابه است که در آیه هفتم سوره آل عمران از آن یاد شده است شهید بهشتی در تفسیر و توضیح این آیه رویکردی اتخاذ کرده که با مشی کلی او در زمینه چگونگی فهم و درک قرآن سازگاری دارد ابتدا به انتخاب واژگان فارسی مناسب برای این دو اصطلاح دست می زند و مقابل واژه محکم از استوار و در مقابل واژه متشابه از همانند استفاده می کند سپس به مباحثی که توسط مفسران و قرآن شناسان دیگر در این زمینه و برای حل معضل شناسایی آیات محکم از آیات متشابه مطرح کرده اند می پردازد در گام بعد با استفاده از مضمون خود این آیه و با توجه به سیاق آیات قبل و بعد از آن و نیز با توجه به دیدگاه کلی خود درباره اصالت و اولویت حفظ خاصیت هدایتگری قرآن مخاطبان خود را به ضرورت پرهیز از مباحثات و مناقشات بی نتیجه و بی پایان توجه می دهد؛ مناقشات علمی ای که باعث می شود اصول روشن قرآن فروگذاشته شود و به جای آن مباحث آکنده از شبهات نافرجام رایج شود وی سپس به نسبی بودن تشابه در آیات متشابه اشاره دارد و بر کم بودن تعداد آیاتی که یکسره متشابه باشند تأکید می کند سرانجام در توضیح علت وجود آیات متشابه سخن می گوید و آن را طبیعت زبان بشری می داند؛ زبانی که آیات قرآنی خواه ناخواه در محدودیت های آن محصور است در همین راستا به موقعیت مند بودن آیات و احکامی که به امور اجتماعی مربوط می شوند اشاره می کند و با استفاده از نمونه بحث زکات و خمس درباره چگونگی تأثیر عواملی مانند زمان و مکان در فهم دستورات وحیانی توضیح می دهد