Arabuluculuk süreci iradi bir süreçtir. Taraflar, arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak veya bu süreçten vazgeçmek konusunda serbesttirler. Ancak dava şartı zorunlu arabuluculuk söz konusu olduğunda dava açmak isteyen tarafın arabuluculuk sürecini zorunlu olarak izlemesi gerekmektedir. Yine dava şartı arabuluculukta, davada davalı olacak taraf da eğer iradi olarak arabuluculuk görüşmelerine katılmazsa bunun birtakım olumsuz sonuçları olacaktır.
Ara buluculuk surec i i   radi bi r su rectir. T a raflar , arabuluc  u ya basvur mak, s ur eci deva m e ttirmek, sonuclandırm ak v  eya b u sure cten va zg e cmek k onusu nda serbest tir le r. Anca k d a va s a r tı zo run l u arabulucu lu k so z ko nus u oldug u  nda dav a acma k is   teyen ta rafın arabulucul uk su r ecini z orunlu ola  rak izle me s i gere km ektedir. Yi ne d av a s ar  tı ar abul uculukta, d avada d  av alı olac   ak t ar af d  a eg er ir adi ol arak arabul u culuk goru  smelerine katı lmazsa bu nun birt a k ım olums uz so nuc  ları ol acak tır.