Arabuluculuk süreci iradi bir süreçtir. Taraflar, arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak veya bu süreçten vazgeçmek konusunda serbesttirler. Ancak dava şartı zorunlu arabuluculuk söz konusu olduğunda dava açmak isteyen tarafın arabuluculuk sürecini zorunlu olarak izlemesi gerekmektedir. Yine dava şartı arabuluculukta, davada davalı olacak taraf da eğer iradi olarak arabuluculuk görüşmelerine katılmazsa bunun birtakım olumsuz sonuçları olacaktır.
Arabu l ucu luk sürec i irad i b i r süre ç ti r. Taraflar , arabu luc uya başv urm ak, s  üreci de   vam ettirm  ek, son uçlandýrmak v ey  a b   u süreçte  n vaz geçmek konusund a ser  bestt irler. A  nc ak da v a şar tý zorun lu arabulu cul uk s  öz k  onusu o ld uğunda d ava açm   ak isteye n t arafýn ar  a buluculuk süreci ni zoru n lu o lara k iz lemes i gerekmekt edir. Yi ne da va ş artý ara buluculukta, da vada d a  valý o lacak t a raf d   a e ğ e r i ra di ol  a rak arabul  uculuk gö rüşmel  erine katýl  mazs a bunu n bi rta k ým olu  msuz sonuçla   rý ol acakt ýr.