21.1.2009 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 16/3 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 41/2009 z dnia 20 stycznia 2009 r. dotyczące składu i etykietowania środków spożywczych odpowiednich dla osób nietolerujących glutenu (Tekst mający znaczenie dla EOG) KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, uwzględniając dyrektywę Rady 89/398/EWG z dnia 3 maja 1989 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkow- skich odnoszących się do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (!), w szczególności jej art. 2 ust. 3 i art. 4a, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Dyrektywa 89/398JEWG dotyczy środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, których skład i przygotowanie musi być opracowane w specjalny sposób, aby zaspokoić szczególne wymagania żywie- niowe specyficznych kategorii osób. Taką specyficzną kategorię osób stanowią osoby dotknięte celiaklią, cier- piące na trwałą nietolerancję glutenu. Przemysł spożywczy stworzył całą gamę produktów przedstawianych jako „bezglutenowe” lub określanych podobnymi terminami. Różnice między przepisami krajowymi dotyczącymi stosowania tego typu opisów produktów mogą utrudniać ich swobodny przepływ. Przepisy te nie zapewniają również takiego samego poziomu ochrony konsumentów. Aby wprowadzić więcej jasności oraz uniknąć dezorientacji konsumentów spowodowanej różnymi rodzajami opisów produktów na poziomie krajowym, reguły dotyczące stosowania określeń odnoszących się do nieobecności glutenu powinny zostać ustanowione na poziomie Wspólnoty. Obecność glutenu została naukowo potwierdzona w następujących zbożach: w pszenicy (tj. we wszystkich odmianach Triticum, takich jak pszenica durum, pszenica orkisz oraz kamut), w życie oraz w jęczmieniu. Gluten obecny w tych zbożach może mieć szkodliwy wpływ na zdrowie osób z nietolerancją glutenu i dlatego osoby takie powinny zbóż tych unikać. Usuwanie glutenu z zawierających gluten zbóż jest skom- plikowane, ze względu na trudności techniczne oraz przeszkody natury gospodarczej. Z tego powodu produkcja całkowicie bezglutenowej żywności jest prob- lematyczna. W związku z tym wiele środków spoży- () Dz.U. L 186 z 30.6.1989, s. 27. wczych o takim specjalnym przeznaczeniu żywnoś- ciowym obecnych na rynku może zawierać małe pozo- stałości glutenu. Większość osób z nietolerancją glutenu może włączyć owies do swojej diety bez negatywnych skutków dla zdrowia, nie dotyczy to jednak wszystkich cierpiących na tę dolegliwość. Kwestia ta jest wciąż badana przez środowisko naukowe. Powodem do niepokoju jest nato- miast zanieczyszczenie owsa pszenicą, żytem lub jęcz- mieniem, które może mieć miejsce podczas zbiorów, transportu, przechowywania i przetwarzania. Dlatego też ryzyko zanieczyszczenia glutenem produktów zawie- rających owies należy uwzględnić przy etykietowaniu takich produktów. Osoby z nietolerancją glutenu mogą w granicach okreś- lonych wartości tolerować małe zmienne ilości glutenu. Aby konsumenci mogli odnaleźć na rynku środki spoży- wcze odpowiadające ich potrzebom i indywidualnym progom wrażliwości, dostępny powinien być szeroki wybór produktów o różnej niskiej zawartości glutenu, w granicach takich wartości. Należy jednak zadbać o właściwie ich oznaczanie, jak również o wspieranie stosownych kampanii informacyjnych w państwach członkowskich, tak aby osoby z nietolerancją glutenu mogły prawidłowo korzystać z takich różnorodnych produktów. Środki spożywcze o specjalnym przeznaczeniu żywnoś- ciowym, które zostały specjalnie opracowane, przetwo- rzone lub przygotowane, tak aby spełniać potrzeby żywieniowe osób nietolerujących glutenu, oraz wprowa- dzane do obrotu jako takie, powinny być oznaczane jako „produkt o bardzo niskiej zawartości glutenu” lub „produkt bezglutenowy”, zgodnie z przepisami ustano- wionymi w niniejszym rozporządzeniu. Zgodność z tymi przepisami może zostać osiągnięta poprzez stoso- wanie specjalnie przetworzonych środków spożywczych, w których obniżono zawartość jednego lub większej ilości składników zawierających gluten lub w których zawierające gluten składniki zastąpiono innymi, natu- ralnie bezglutenowymi. W artykule 2 ust. 3 dyrektywy 89/398/EWG przewi- dziano, że w przypadku środków spożywczych przezna- czonych do normalnego spożycia, które są odpowiednie do zastosowania w ramach specjalnego przeznaczenia żywieniowego, można wskazać taką stosowność. Dlatego też oznaczanie normalnych środków spożywczych, które są odpowiednie jako składniki diety bezglutenowej ze względu na nieobecność składników będących produk- tami pochodnymi glutenu, zawierających zboża lub owies, jako środków niezawierających glutenu, powinno