600 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15Jt. 7 32003R1568 6.9.2003 DZIENNIK URZĘDOWY UNII EUROPEJSKIEJ L 224/7 ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 1568/2003 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie pomocy w zwalczaniu chorób związanych z ubóstwem (HIV/AIDS, gruźlicy i malarii) w krajach rozwijających się PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Furopejską, w szczególności jego art. 179, uwzględniając wniosek Komisji (!), stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (?), a także mając na uwadze, co następuje: ()) Prawo do zachowania zdrowia fizycznego i psychicznego na jak najwyższym poziomie jest podstawowym prawem człowieka, zgodnym z przepisami art. 25 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Tego prawa odmawia się jed- nej piątej ludności na świecie. Artykuł 35 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej domaga się wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludz- kiego podczas określania i wprowadzania w życie wszyst- kich unijnych polityk i działań. HIV/AIDS, gruźlica i malaria powodują śmierć ponad pię- ciu i pół miliona ludzi rocznie, najsilniej wpływając na zachorowalność i skrócenie przeciętnej długości życia w krajach rozwijających się. Co więcej, choroby te zatarły efekty wieloletnich wysiłków i osiągnięć w sferze rozwoju, stwarzając poważny problem w długofalowej perspekty- wie ze względu na swoje destabilizujące oddziaływanie na społeczeństwo. Obecnie powszechnie uznawany jest fakt, że zapobieganie, opieka i leczenie są elementami współzależnymi oraz wza- jemnie na siebie oddziałującymi. Niepowodzenie w ograniczaniu obciążenia tymi choro- bami oraz dowody ich rosnącego wpływu spowodowały, że znalazły się one w centrum debaty o rozwoju, jak potwierdziła to Deklaracja Zobowiązań Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego MNarodów Zjednoczonych w czerwcu 2001 r., która uznała, że AIDS rozprzestrzenił się w stopniu stanowiącym zagrożenie dla rozwoju, a także deklaracja dotycząca gruźlicy i malarii jako światowych zagrożeń, wydana przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia WHO. Choroby te wymagają pilnych działań oraz szeregu krajowych, regionalnych i międzynarodowych inicjatyw, z myślą o osiągnięciu celów rozwojowych na nowe tysiącle- cie, obejmujących jasno określone zadania zwalczania HIV/AIDS, gruźlicy i malarii; wykonania tych zadań pod- jęła się Wspólnota Europejska i jej Państwa Członkowskie. Dz.U. C 151 E z 25.6.2002, str. 202. Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 30 stycznia 2003 r. (dotych- czas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym) i decyzja Rady z dnia 16 czerwca 2003 r. (6) Wspomniana wyżej Deklaracja Zobowiązań NZ potwier- dziła osiągnięcie do 2005 r. za pomocą zwiększania nakła- dów ogólnego celu wydatkowania na zwalczanie epidemii między 7 a 10 mld USD, w odniesieniu do samego HIV/AIDS, w krajach o niskim i średnim dochodzie, a także w państwach, które doświadczają gwałtownego rozwoju tej choroby lub są nim zagrożone. Nakłady zostaną prze- znaczone na zapobieganie HIV/AIDS, opiekę, leczenie oraz udzielanie wsparcia i łagodzenie skutków choroby. Dekla- racja ta potwierdziła także podjęcie środków w celu zapew- nienia, że zostaną zgromadzone wymagane fundusze, któ- rych źródłem w szczególności będą państwa oferujące pomoc i krajowe budżety, mając na uwadze, że zasoby w większości krajów dotkniętych chorobą są poważnie ograniczone. HIV/AIDS, gruźlica i malaria wymagają odpowiedniej strukturalnej, wszechstronnej i spójnej reakcji, która prze- kracza możliwości zasobów finansowych i ludzkich więk- szości krajów rozwijających się. Ze względu na znaczenie chorób związanych z ubóstwem i ich transgraniczny cha- rakter są one problemem, który zmusza międzynarodową społeczność do systematycznego, skoordynowanego odze- wu. Działania interwencyjne w tym obszarze leżą w inte- resie wszystkich i dlatego też nie powinny być rozpatry- wane jedynie jako kwestia pomocy rozwojowej. Deklaracja z Doha dotycząca Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPs) i ochrony zdrowia publicznego potwierdziła, że „TRIPs nie powstrzymuje i nie powinno powstrzymywać członków przed podejmowaniem środków w celu ochrony zdrowia publicznego” oraz „może ono i powinno być interpretowane i wdrażane w sposób, który wspierałby prawo członków WTO do ochrony zdrowia publicznego, w szczególności promowania powszechnego dostępu do lekarstw”, a także raz jeszcze potwierdziła „prawo tych członków WTO do pełnego wykorzystywania przepisów TRIPs wprowadzających dużą elastyczność w osiąganiu tego celu”. Skuteczność programów mających na celu wspieranie kra- jowych strategii zwalczania HIV/AIDS, gruźlicy i malarii zależy częściowo od usprawnienia koordynacji w zakresie pomocy zarówno na poziomie europejskim, jak i między- narodowym, w szczególności z agencjami, funduszami i programami ONZ, w tym również spółkami zawieranymi między sektorami: publicznym, prywatnym i wolontaria- tem, a także od wykorzystania procedur dopasowywanych do szczególnego charakteru strategii i zainteresowanych partnerów.