<prompt> Karnuwa kada kozənalan, nashawa Bantenbe kərmaidəma dəga mai Sundanyedəye Tarumanagarabe kərmai dəga falzəna. Ngawo kərmai Tarumanegara ye dəye, Banten də kərmai Hindu-Buddhist ye kada, alamanna Srivijaya Empire a Sunda Kingdom a soye sha kərmai dəro lezana. Kǝlele Islambe suro lardǝdǝbedǝ karnu kǝn 15 lan baditǝna. Dareram karnu kən 16th ye lan, Islam ye Hinduism-a Buddhism-a ro walzəna suro lardǝ dǝn, suro Banten Sultanate ye dǝn. Loktu shimadən, amma kasuwu Europebe nashawa shimadən badiyada. Buro salakye Portuguese, daji British-a kuru darebe lan Dutch-a. Darenzəlan, kamfani Dutch East India Company VOC lan, am Dutchye kəlanzaa cistaa, adəye səkə Banten Sultanate dəye cidiya cidiya cidiyero walzəna. Kǝntawu Novemberbe kawunzə 22 saa 1808 lan, gomna kura lardǝ Netherlandsbe Herman Willem Daendels dǝye gulzǝna sultanate Bantenbedǝ nasha lardǝ Dutch East Indiesbe dǝro kǝlzǝna. Adə shima badiyaram kərmai Netherlandsbe kalkallo suro nashawa adəyen saa 150 fuwuyen. Suro kәntagә March 1942 lan, Japanye so dә Indies ro kәrza kuru nasha dә ro kәrza saa 3 ro, kawu sandiye kәlanza kolzәna dәn.  <response>: August saa 1945 lan. Nasha dǝga waltǝ Netherlandsbe dǝro saa 5 ro cissǝna, kawu sandiye lardǝ dǝ gomnati Indonesiaye bǝlin ro cissǝna ngawo Dutchbe saa 1950 lan kolzǝna dǝn. Banten dә lardә West Javabe dә ro kәlta. Adǝgaima, nǝmngǝla nǝm gade-gadebe dǝye sǝkǝ suro saa 2000 lan lardǝ Bantenbe suwudǝna. 