 Ìrìnkèrindò nínú Igbó Elégbèje : Ìrìnkèrindò nínú Igbó Elégbèje ni orúkọ ìwé tí D.O. Fágúnwà kọ. Ìrìnkèrindò ni ìwé ìtàn-àròsọ yìí dá lé lórí. Ìwé yìí ni D. O. Fágúnwà pè ní Apá Kẹta Ògbójú Ọdẹ nínú Igbó Irúnmọlẹ. Nínú Ìrìnkèrindò nínú Igbó Elégbèje, a bẹrẹ ìrìnàjò sí òkè ìrònú, alábàá pàdé ẹlẹgbára, ìtàn òmùgọdiméjì àti Òmùgọdimẹta ìtàn wèrédìran àti ìgbéyàwó ÌrìnkèrindòÌrìnkèrindò Wọlé Dé Ojú-Ìwé 1-15Ayé kún fún ibùgbé ìyanu, ọba bí Ọlọrun kò sí, Olódùmarè ní ńṣe alákǒso ohun gbogbo tí ńbẹ ní òde aiyé àti òde ọrun, ìyanu ní aiyé pàápàá jẹ: aiyé kún fún ènìà ẹlẹsẹ méji ati eranko ẹlẹsẹ mẹrin,ejò afàyàfà àti ẹja tí ń káàkiri inú omi, ẹyẹ tí ń kọrin bí fèrè àti alágẹmọ tí Olódùmarè wọ ní onírúurú asọ. Òkè àti pẹtẹlẹ, oòrùn àti òsùpá, àwọsánmọ àti erùpẹ ilẹ, gbogbo ìwọnyí jẹ ìyanu. Bákan náà ní ọrọ sìsọ lásán yìí jẹ ìyanu, èyí tí, mo sì gbọ ní ìjọsí ni mo ní kí mbá yín sọ lónǐ, ẹyin ọmọ ènìyán.Ìbẹrẹ Ìrìnàjò Sí Òkè Ìrònú Tí Ḿ Bẹ Nínú Igbó Elégbèje Ojú-Ìwé 16-30Ní òwúrọ ọjọ keji, ko pẹ púpọ tí mo lọ kí àlejò wà yìí fi wí fún mi pé oúnjẹ tí ṣetán, gbogbo wá lọ sí tábílì, a jẹun. Ìyàlẹnu ló jẹ fún mi pé bí ó tilẹ ti jẹ pé nkò sọ fún púpọ nínú àwọn ọrẹ mi nípa okùnrin náà tó wọnnì, síbẹ ogunlọgọ àwọn ènìyàn ló ti gbọ nípa ọkùnrin náà, kí o sì tó di pé a jẹun àárọ tán lọjọ náà àwọn ènìyàn tí rọ de ilé wa. Bí a ti jẹun tán ní mo kó àwọn ohun ìkọwé jáde tí mò bẹrẹ iṣẹ, òun náà sì bẹrẹ sí ọrọ sísọ ní:Alabapade Elégbára Ojú-Ìwé 31-37Lẹyìn èyí, a kọjú sí ọnà Igbó Elégbèje, a ń lọ. A kò rí ǹkan abàmì kan tí ó ṣe pàtàkì fún ọjọ díẹ ó tó bí ọjọ mẹta tí a ti sin Gọǹgọṣú-tàkìtì kí ó tó di pé ǹkan mìíràn tún dé bá ni, báyìí ni:Bí a ti dé ibi kan báyìí tí ó tẹjú díẹ tí a dúró tí a jẹun tán ni a dédé gbọ ariwo ogúnlọgọ àwọn ọmọdé ní apá ọnà ibití a ń lọ tí wọn ń ké bọ lápá ọdọ wa. Àyà mí já púpọ nítorí igbe yìí, nítorí mo ń bẹrù kí ó má baà jẹ iwin burúkú tí òkìkí rẹ ti kàn jákèjádò òde ayé tí a ń pè ní Elélẹgbára. Iwin burúkú ni, bí ó bá ń bọ, àwọn ọmọ rẹ tí a ń pè ní ọmọ Elẹgbára ni o máa ń ṣáájú ti wọn máa ń kéde bíbọ rẹ fún gbogbo ohun alààyè.Ilu awọn èdìdàrẹ ni ibiti omugọdimeji ti nṣe ọba wọn Ojú-Ìwé 38-48ÀtúnṣeNigbati a kuro ni ibiti awọn ẹranko wọnyi wà ti a tubọ rin diẹ siwaju a ri ọna kekere kan bayi ti o yà ba apa osi lọ, Nwọn kọ àkọlé kan si ìyànà na, nkan ti ẉon si kọ ni eyi: Ilu awọn Èdìdàrẹ nibiti Omugọdimeji ti nṣe ọba wọn.Akọle yi yà wa lẹnu a si yà si ọna na ki a ba lọ wo bi ibẹ ti ri. Nigbati a rin si iwaju diẹ, a bẹrẹsi wo ilu na ni ọkankan ṣugbọn ọna ti a ntọ lọ tubọ ndi kekere si i afi bi ẹni pe enia ko ngbe ilu na ni, nigbati o sa pẹ ṣa, a yọ si ilu yi...Omugọdimẹta gori oye ṣọpọnna gbe omugọdimeji lọ Ojú-Ìwé 49-54ÀtúnṣeIbiti alejo mi sọrọ na fun mi mọ lọjọ ti a tun nkọwe na ni eyi, a ba da ọwọ duro lọjọ na, a ki awọn ti o wa gbọ ọrọ w ape ki noẉn ma lọ sile ki nwọn tun pada lọjọ keji.Ko pẹ pupọ ti ilẹ ọjọ keji si mọ ti gbogbo enia tun fi nrọ wọ ile mi, igbati awa na si jẹun tan, alejo mi tun bẹrẹ o nba itan na lọ o ni:Ẹnyin ọrẹ mi, ibiti mo ba irohin na de lana ni iku Omugọdimeji. ...Ẹbọra igberaga-ibanujẹ ati ahọndiwura iyawo rẹ Ojú-Ìwé 55-59ÀtúnṣeA kuro ní ilu awọn Edidarẹ lẹhin ti a ti gbe eti ibẹ fun odidi oṣu mẹta gbako, a kọ ori si ọna wa. Ẹ má jẹki eyi yà yin lẹnu pe a pẹ tobẹ ni ilu kan ti a ko lọ si ibiti nwọn ran wa. Ọba papa ti fun wa ni aṣẹ bẹ ki a to kuro ni ile, o ti wi fun w ape bi a ba de ibikibi ti a ri i pe ohun ti a nfẹ ṣe yio gba ni to oṣu mẹfa tabi ju bẹ lọ ki a maṣe kanju, ki a ṣe e dada...A fi oju wa ri ọrun apadi Ojú-Ìwé 60-70ÀtúnṣeBí a ti de ibikan ti o dakẹ minimini bayi, ti igbo ibẹ di ti o dudu mirinmirin ni a ri iwin kan ti o nbọ, o dabi ọba gan, igbati a si kọ ri i, a ke Kabiyesi, a ti gbagbe pe Aginju Baba-loriṣa ni wà, bẹni ko si ibiti ẹbọra na fi yatọ si ọba. Fila ori rẹ dabi ade, bata ẹsẹ rẹ dabi bata ẹsẹ awọn alagbara, bẹni ẹwu ọrun rẹ ko yatọ si ti ọba ti o ti gba ade lati ọwọ Oduduwa, ọpọlọpọ awọn iwin miran ni ó tẹle e, ọkan ninu awọn iwin na si gbe apoti kan le ori, o nri ù tẹle e. Igbati gbogbo awa ọdẹ dọbalẹ ti a ki iwin pataki yi, o dahun o nì,...Wèrédìran ti ngbe ile òmùgọparapọ Ojú-Ìwé 71-75ÀtúnṣeA kọju si ọna wa, a nlọ, a ko si ri nkankan ju bẹ lọ titi o fi di owurọ ọjọ kan bayi, ni nkan bi agogo mẹwa, ti a ri ọna kan ti o yà baa pa ọtun lọ. A ri akọle yi, o tọka si ọna na: Eleyi ni ilu awọn Alaṣeju nibiti Ọba Alaiyeluwa Aláṣeté ti nṣe ọba wọn.Orukọ ilu yi ko fa ni mọra, ṣugbọn bi ko ti fa ni mọra to yin a, a fẹ lati lọ mọ ibẹ, nitori a le lọ de ibẹ ki a ri ọgbọn diẹ kọ. ...Igbeyawo Irinkerindo pẹlu aburo olókun iwin inu omi Ojú-Ìwé 76-100ÀtúnṣeṢugbọn kini kan ko ni ṣai ya yin lẹnu nipa emi papa ẹ kò bi mi nkan na dan? On ni wipe lati igbati a ti kuro ni ibiti Ẹlẹgbara ti le wa, ọkan mi ko kuro lara obinrin ti o ṣe itọju mi nigbati Ẹlẹgbara fi le mi kọja oke odò. Gẹgẹ bi mo ti sọ ṣaju, nko fẹran obinrin ṣaju akoko na, nwọn tilẹ nma rùn si mi ni, nko si mọ ohun ti o fa ti fifẹ ti mo dede wa fẹran obinrin na ju ti itọju mi ti o ṣe nigbana lọ, ṣugbọn ki a má sa fa a gun lọ titi, gongo ori ẹmi mi ni ọmọ na duro le, ọrọ rẹ ki isi ikuro lẹnu mi tobẹ ti o jẹ pe awọn ẹnikeji mi ma nfi mi ṣe yẹyẹ ṣa ni...Ilu itanjẹ-enia Ojú-Ìwé 101-108ÀtúnṣeỌpọlọpọ nkan ni a fi oju ri nigbati a kuro ni ilu yi tan ṣugbọn ko si aye nisisiyi lati sọ gbogbo wọn. Sibẹsibẹ na, nko gbọdọ ṣai sọ nkan ti o ṣẹlẹ si mi ni ilu ti a npe ni Itanjẹ-enia.Ko si ẹniti o wà ni ode aiye yi ti ko ni agbelebu tireẹ Agbelebu ki isi itilẹ fi ibi nkan rere silẹ. Mo ni agbelebu kan ninu irinajo yi, agbelebu na si ni igba kemi mi, Aiyédèrú-ẹdá. Mo ro pe ẹ o ranti iru ọrọ buruku ti ó sọ niwaju Omugọdimeji ọba ilu awọn Edidarẹ, ẹ o si ṣakiyesi pe ọrọ rẹ kò ju ati fi wa oju Omugọdimeji mọra lọ. ...Ogun ibode igbo elegbeje Ojú-Ìwé 109-117ÀtúnṣeBayi ni ọkunrin na wi, mo si nfẹ ba a sọrọ ki ntúbọ wadi nipa nkan ti o sọ, ṣugbọn, were ló kọja, ko duro mọ.Igbati o ṣe, a yọ si Igbo Elegbeje. Nkan ti a kọ ṣe akiyesi ni ọwọn nla kan ti ó ba oju ọrun lọ, ti ó duro ni ẹnu ọna igbo na. Igbati ó ba ṣe ti a ba wo oke ọwọn yi, a dabi oju enia. Ti o bat un ṣe, a dabi oju kiniun, igbati ó tun ṣe, a dabi oju ẹkùn. Bi ó ba sit un yi pada a dabi ori ejo nla, a ma yọ ahọn jade bérébéré lẹnu... 