 Ṣàkópọ àpilẹkọ náà:  CNN Ìwà ìkà ìjì líle Pam, ọkan lára àwọn ìjì líle tó lágbára jùlọ tí ó ti dé orí ilẹ, ti tẹsíwájú, ṣùgbọn ìpọnjú tí ó fi sílẹ ní àwọn erékùṣù Vanuatu ṣẹṣẹ bẹrẹ sí hàn gbangba. Àwọn òṣìṣẹ tó ń ṣèrànwọ ṣàlàyé bí ìparun tó burú jáì ṣe ṣẹlẹ ní Port Vila tó jẹ olú ìlú orílẹ-èdè náà, wọn sì sọ bí wọn ṣe ń bẹrù pé ìparun ṣì máa ṣẹlẹ láwọn àgbègbè tó jìnnà sí ìlú náà. Ẹgbẹẹgbẹrún ló nílò ilé, oúnjẹ àti omi, àjọ Àmì Àmì Ọgbìn Pupa sọ ní Sunday. Àwọn èèyàn ti pàdánù ilé wọn, wọn sì ti ba àwọn irè oko wọn jẹ. Ìpalára náà pọ gan-an, àwọn èèyàn sì nílò ìrànlọwọ wa, ni Aurelia Balpe, tó jẹ olórí Ẹgbẹ Aláàbò Àmì Òróró ní Pàsífíìkì, ṣe sọ. Síbẹ, ó ṣì máa gba àkókò díẹ ká tó lè mọ bí àjálù náà ṣe pọ tó. Ìjì náà wó àwọn ilé palẹ, ó wó àwọn igi káàkiri àwọn ojú ọnà ó sì ba àwọn ilé pàtàkì tó yẹ kí ó jẹ ibi ààbò jẹ, bí ilé ìwòsàn, iléèwé àti àwọn ṣọọṣì. Helen Szoke, tó jẹ ọgá àgbà àjọ kan tó ń ṣèrànwọ fún àwọn aláìní nílẹ Ọsirélíà, ìyẹn Oxfam, sọ pé: Ó ti wá túbọ ń ṣe kedere sí i pé ohun tó ń ṣẹlẹ ní Vanuatu burú ju ohun tó lè ṣẹlẹ nílẹ náà lọ. Ó ṣeé ṣe kí èyí jẹ ọkan lára àjálù tó burú jù lọ tí wọn tíì rí ní agbègbè Pàsífíìkì. Ó kéré tán ìpín àádọrùn-ún nínú ọgọrùn-ún ilé ní Port Vila ti bàjẹ gan-an, àwọn apá ibì kan nínú ilé ìwòsàn ti kún fún omi, ilé isà òkú ti ìpínlẹ náà sì ti kógbá sílé, àjọ Oxfam sọ bẹẹ. Ní Sunday, àjọ UNICEF ròyìn pé nǹkan bí ọkẹ mẹfà 60,000 ọmọdé ló nílò ìrànlọwọ. Bí a ṣe lè ran àwọn olùgbé Vanuatu lọwọ. Ó kéré tán, èèyàn mẹfà ni wọn ti jẹrìí sí pé wọn ti kú. Àmọ, kò sí ìjùmọsọrọ láàárín àwọn erékùṣù tó lé ní ọgọrin tó wà ní àgbègbè náà, nítorí náà, àwọn èèyàn ń bẹrù pé iye àwọn tó kú á máa pọ sí i bí àwọn ìsọfúnni tó ń jáde ṣe ń pọ sí i. Àwọn ikú tí ó jẹ ìdánilójú, tí Ilé Iṣẹ Àbójútó Àjálù ti Orílẹ-èdè sọ, jẹ láti Port Vila nìkan. Láàárín ọjọ Friday àti Saturday, ìjì líle náà jà ní Vanuatu fún èyí tó pọ jù lọ nínú wákàtí mẹrìnlélógún náà, nǹkan bí ọkẹ mẹrìndínláàádọta 260,000 èèyàn ló sì ń gbé ibẹ. O ko mọ iye ẹgbẹẹgbẹrun eniyan ti o ti gbe nipasẹ iji lile, eyiti o ni agbara ti iji lile Ẹka 5 nigbati o ba de ilẹ. Àwọn ọkọ òfuurufú ológun láti New Caledonia ń ṣe àyẹwò láti ojú òfuurufú,... : Oxfam sọ pé ipò náà burú ju ohun tó lè ṣẹlẹ lọ. Àwọn ilé, ilé ìwòsàn, ilé ìwé àti àwọn ṣọọṣì ni gbogbo wọn ti bà jẹ, ìròyìn àwọn ẹgbẹ olùrànlọwọ. Awọn oṣiṣẹ iranwọ ati awọn ipese bẹrẹ lati de olu ilu Vanuatu lati Australia. 