 Àrùn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn Ebola : Àrùn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn Ebola EVD tàbí Ibà ẹlẹjẹ sísun Ebola EHF jẹ àrùn ẹdá ènìyàn èyítí Kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn Ebola n ṣe òkùnfa rẹ. Àwọn àmì àìsàn náà a má a bẹrẹ lẹyìn ọjọ méjì sí ọsẹ mẹta tí ènìyàn bá ṣe aláàbápàdé kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn náà, pẹlú ibà, ọfun dídùn, ìrora nínú iṣan ara, àti orí fífọ. Gẹgẹ bí ó ti má a nwáyé, inú ríru, èébì, àti ìgbẹ gbuuru a má a tẹlẹ èyí, pẹlú àìṣedéédé iṣẹ ẹdọ àti àwọn kídìnrín. Lásìkò yìí, àwọn ènìyàn kan a má a bẹrẹ sí ní ìṣòro ẹjẹ sísun.Ènìyàn lè kó kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn náà bí ó bá farakan ẹjẹ tàbí àwọn omi ara ẹranko tó ní àrùn náà pàápàá jùlọ àwọn ọbọ tàbí àwọn àdán ẹlẹnu gígùn pẹlú ojú nlánlá. A kò tíì ṣe àkọsílẹ àtànká àrùn náà nípasẹ afẹfẹ ní àyíká adánidá. Àdán ẹlẹnu gígùn pẹlú ojú nlánlá náà ni a gbàgbọ pé ó má a ngbé àrùn náà káàkiri, tí ó sì má a ntàn-án káàkiri láì jẹ pé àrùn náà pa òun fúnraararẹ lára. Lọgán tí àkóràn àrùn náà bá ti bá ènìyàn kan, àrùn náà lè tàn káàkiri bákan náà láti ara ènìyàn kan sí èkejì. Àwọn ọkùnrin tó bọ lọwọ ewu àrùn náà ṣì lè kó àrùn bá ẹlòmíràn nípasẹ àtọ wọn fún bí oṣù méjì. Láti lè ṣe ìwádìí àrùn náà, àwọn àrùn mìíràn tó ní àmì tó jọ mọ èyí bíi akọ ibà, àrùn onígbáméjì kọlẹrà àti àwọn ibà ẹjẹ sísun lára tó wáyé nípasẹ kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn mìíràn ni a ó ò kọkọ mú kúrò. Láti lè jẹri sí òtítọ àrùn náà, a ó ṣe àyẹwò àwọn ẹjẹ tí a gbà sílẹ fún àwọn èròjà agbóguntàrùn nínú ara tí n dójú ìjà kọ àwọn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn, fún RNA tí n dójú ìjà kọ àwọn kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn, tàbí fún kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn náà fúnraarẹ.Bí a ṣe lè dènà àrùn náà ni dídin ìtànkáàkiri rẹ kù láti ara àwọn ọbọ àti ẹlẹdẹ tó ti kó àrùn náà sí ara àwọn ènìyàn. A lè ṣe èyí nípa ṣíṣe àyẹwò irú àwọn ẹranko bẹẹ fún àrùn náà, pípa wọn, àti sísọ òkú wọn nù ní ọnà tí ó tọ bí a bá rí àrùn náà lára wọn. Síse ẹran dáradára àti wíwọ aṣọ tó yẹ láti dáàbòbo ara nígbàtí a bá npa tàbi kun ẹran lè ṣe ìrànwọ, bákan náà sì ni wíwọ aṣọ tó yẹ láti dáàbòbo ara àti fífọ ọwọ nígbàtí a bá wà ní àyíká ibi tí ẹnití ó ní àrùn náà wà. Omi àti ẹran tó jáde láti ara ẹnití ó ní àrùn náà ni a gbọdọ gbé tàbí dìmú pẹlú ìṣọra pàtàkì.Kò sí ìwòsàn kan pàtó fún àrùn náà; lára àwọn akitiyan fún ríran àwọn ẹnití àrùn yìí bá lọwọ ni fífún wọn ni, yálà àpòpọ omi iyọ àti ṣúgà fún dídá omi tí ara pàdánù padà sínú ara omi ṣúgà àti iyọ tó dùn díẹ fún mímu tàbi àwọn omi tí a ngba iṣan ara fún ni. Ìwọn iye ẹniti nkú nípasẹ àrùn náà ga púpọ. 