 Àṣà ilẹ Áfríkà : Àsà ilẹ Áfríkà pọ loriṣiriṣi , tí ò sí ni idapọ awọn orilẹ-ede pẹlu ọpọlọpọ awọn ẹya ti ọkọọkan ni ihuwasi alailẹgbẹ wọn lati orílẹ Afirika . O jẹ esìn àwọn onírúurú ènìyàn ti o ngbe ni orílè Afirika ati awọn ara ilu Afirika . Ní àkótán, Àsà ní akojọpọ awọn agbara iyasọtọ ti o jẹ ti ẹgbẹ kan ti eniyan kan. Lára àwọn ànímọ wọnyí ni àwọn òfin, ìwà rere, ìgbàgbọ, ìmọ, iṣẹ ọnà, àṣà, àti àwọn ànímọ mìíràn tí ó jẹ ti awọn ènìyàn àwùjọ náà. Afirika ni ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede ti ẹya gbogbo pẹlu awọn agbara oriṣiriṣi bii èdè, awọn awopọ, ìkíni ati awọn ijó. Gbogbo awọn eniyan Afirika pin lẹsẹsẹ ti wọn si ni awọn ami aṣa eyítí o mú Asa Afirika yatọ si iyoku ní àgbáyé. Bí àpẹẹrẹ, awọn ìsésí awujọ, ẹsìn, iwa, awọn iṣelu, eto-ọrọ aje, ati awọn iwulo ẹwa gbogbo ṣe alabapin si Asa Afirika. Awọn ikosile aṣa pọ lọpọlọpọ laarin Afirika, pẹlu ọpọlọpọ awọn oniruuru aṣa kii ṣe ni awọn orilẹ-ede oriṣiriṣi nikan ṣugbọn laarin awọn orilẹ-ede kọkan. Bí ó tilẹ jẹ pé àwọn àṣà ìbílẹ Áfíríkà yàtọ síra, síbẹ, nígbà tí wọn bá kẹkọọ jinlẹ nípa rẹ, wọn rí i pé wọn ní ọpọlọpọ àfiwé; fun apẹẹrẹ, awọn iwa ti wọn wu, ìfẹ ati ibowo wọn fun aṣa wọn, bakannaa ọwọ ti o lagbara ti wọn n mu fun awọn agbalagba ati awọn ẹni pataki, bi awọn ọba ati awọn ìjòyè.Afirika ti ní ípa ni orílè yooku, awọn orilẹ yooku na si ti nipa lori orile Áfíríkà. Eyi ni a le ṣe afihan ni ifarakanra lati ṣe deede si agbaye ode oni ti n yipada nigbagbogbo dipo ki o duro fidimule ninu aṣa aimi wọn.Afirika pin si ọpọlọpọ awọn aṣa ati eya. Isọdọtun aṣa ti orílẹ naa tun ti jẹ abala pataki ti orilẹ-ede lẹhin-ominira, pẹlu idanimọ iwulo lati lo awọn orisun aṣa ti Afirika lati jẹki ilana ti eto-ẹkọ, to nilo ẹda ti agbegbe ti o ni agbara ni ọpọlọpọ awọn ọna. Ni asiko yi, ipe fun itọkasi ti o tobi pupọ lori iwọn aṣa ni gbogbo awọn ẹya ti idagbasoke ti di ohun ti o pọ si. Lakoko ijọba Roman ti Ariwa Afirika awọn apakan ti Algeria, Libya, Egypt, ati gbogbo Tunisia, awọn agbegbe bii Tripolitania di awọn olupilẹṣẹ ounjẹ fun olominira ati ijọba naa. Eyi ṣe ipilẹṣẹ ọrọ pupọ ni awọn aaye wọnyi fun ọdun 400 ti wọn fisin awon ariwa yi. Awọn ara Faranse gba ọmọ Afirika gẹgẹ bi Faranse ti eniyan yẹn ba fi aṣa Afirika wọn silẹ ti o gba ọna ati iṣẹṣe Faranse.Gẹgẹbi gbogbo awọn aṣa eniyan, itan-akọọlẹ Afirika ati ẹsin duro fun ọpọlọpọ awọn awujọ ti awọn oriṣiriṣi aṣa ni Afirika. Bii gbogbo awọn ọlaju ati aṣa, awọn arosọ iṣan omi ti n wa kaakiri ni awọn ara oriṣiriṣi ẹyà ti Afirika. Asa ati ẹsin ni ibatan to jinlẹ ninù aṣa Afirika. Ni Etiopia, awọn Kristiẹniti ati musulumi dá awọn abala pataki aṣa ara Etiopia pẹlu awọn aṣa ijẹẹmu ati ilànà.Awọn itan-akọọlẹ tun ko ipa pataki ni ọpọlọpọ ọna awọn aṣa Afirika. Awọn itan ṣe afihan idanimọ aṣa , ati titọju awọn itan ti Afirika tí yoo ṣe iranlọwọ lati tọju gbogbo aṣa. Itan sísọ jẹ igbega ati idanimọ asà. Ni Afirika,awọn ẹgbẹ to ni asa ṣẹdá itan nipasẹ ati lati so ìtàn awon ara orílè na. Awọn ẹgbẹ oriṣiriṣi ni Afirika ni awọn aṣa tabi awọn ayẹyẹ ti o yatọ fun itan-akọọlẹ, eyiti o ṣẹda oye ti iṣe ti ẹgbẹ aṣa kan. Sí àwọn ará ìta tí ń gbọ ìtàn ẹyà kan, ó pèsè ìfòyemọ àti ìjìnlẹ òye sí àwọn ìgbàgbọ, ojú ìwòye, àti àṣà agbègbè na. Fun awọn eniyan agbegbe na, o gba wọn laaye lati yika iyasọtọ ti ẹgbẹ wọn. Wọn ń fi ìfẹ-ọkàn àti ìbẹrù ènìyàn hàn, bí ìfẹ, ìgbéyàwó, àti ikú. Awọn itan-akọọlẹ ni a tun rii bi ohun elo fun ẹkọ ati ere idaraya. Ìtàn n pese ọgbọn lati ni oye awọn akoko kan lati oriṣiriṣi awọn iwoye ati pe o tun ṣe afihan pe gbogbo awọn iṣoro ati awọn aṣeyọri wa waye ni gbogbo aṣa ati jakejado awọn akoko oriṣiriṣi ti itan. Wọn pese ọna fun awọn ọmọde lati loye ohun elo ati agbegbe awujọ. Gbogbo itan ni o ni ọgbọn lati kọ eniyan, gẹgẹbi isẹ-rere se ma n bori ibi. Ni ọpọ ìgbà, ohun kikọ akọkọ ti itan yoo jẹ ẹranko ti n sọrọ, tabi ohun ti ko ni ẹda yoo ṣẹlẹ si ihuwasi eniyan. Botilẹjẹpe awọn itan-akọọlẹ wa fun ere idaraya, wọn mu oye ti ohun-ini ati igbega wa si awọn agbegbe ilẹ Afirika.Oriṣiriṣi awọn itan-akọọlẹ Afirika lo wa: awọn itan ẹranko ati awọn itan-ọjọ-si-ọjọ. Awọn itan-akọọlẹ ẹranko jẹ iṣalaye diẹ sii si ere idaraya ṣugbọn tun ni awọn ihuwasi ati awọn ẹkọ si wọn. Awọn itan ẹranko ni deede pin si awọn itan ẹtan ati awọn itan ogre. Ninu awọn itan ẹranko, ẹranko kan yoo nigbagbogbo ni ihuwasi kanna tabi ipa ninu itan kọọkan, nitorinaa awọn olugbo ko ni lati ṣe aniyan nipa isọdi. Awọn ipa ti o gbajumọ fun diẹ ninu awọn ẹranko ni atẹle yii; Ehoro ni gbogbo igba ni onitan, oniwaye ati arekereke, nigba ti Ehoro maa n tan Agbabo je. Ogres ni o wa nigbagbogbo ìka, greedy ibanilẹru. Awọn ojiṣẹ ni gbogbo awọn itan ni awọn ẹiyẹ. Awọn itan-ọjọ-si-ọjọ jẹ awọn itan to ṣe pataki julọ, lai ṣe pẹlu awada, ti o ṣalaye igbesi aye ojoojumọ ati awọn ijakadi ti agbegbe Afirika kan. Àwọn ìtàn wọnyí máa ń gba ìyàn, àsálà lọwọ ikú, ìbálòpọ, àti ọràn ìdílé, ní lílo fọọmù orin kan nígbà tí wọn ń sọ òpin ìtàn náà.Gẹgẹbi awọn iru orin ti afonifoji Nile ati Iwo ti Afirika, Orin Ariwa Afirika ni asopọ ti o sunmọ pẹlu orin Aarin Ila-oorun ati lo awọn ipo aladun ti o jọra maqamat. O ni ibiti o pọju, lati orin ti Egipti atijọ si Berber ati orin Tuareg ti awọn alarinrin aginju. Orin iṣẹ ọna ti ẹkun naa ni fun awọn ọgọọgọrun ọdun tẹle ilana ilana orin alalarubawa ati ara ilu Andalusian . Awọn iru asiko ti o gbajumọ pẹlu Raï Algerian . Orin Somali jẹ deede pentatonic, ni lilo awọn ipolowo marun fun octave ni idakeji si iwọn heptatonic akọsilẹ meje gẹgẹbi iwọn pataki . Ni Ethiopia, orin Amxaara ti awọn oke-nla nlo eto modal ipilẹ kan ti a npe ni qenet, ninu eyiti awọn ọna akọkọ mẹrin wa: tezeta, bati, ambassel, ati anchihoy . Awọn ipo afikun mẹta jẹ awọn iyatọ lori oke: tezeta kekere, pataki bati, ati kekere bati. Diẹ ninu awọn orin gba orukọ qenet wọn, gẹgẹbi tizita, orin iranti.Áfíríkà jẹ ilé si bi ìdámẹta awọn ede àgbáyé, nibikibi laarin awọn èdè ẹgbẹrùn ati ẹgbẹwá. Awọn èdè Niger-Congo ngbe ni arin gbongbo, ariwa, gúúsù, ìlà oòrùn Africa eyi pẹlu ede Bantu. 