 Ní ọgọrùn-ún ọdún méjì àkọkọ tí Ilẹ Ọba Róòmù wà, nǹkan rọgbọ gan-an, nǹkan sì rọṣọmù débi pé wọn ń pè é ní Pax Romana, ìyẹn Àlàáfíà Róòmù. Ilẹ Róòmù gbòòrò gan-an nígbà ìjọba Trajan AD 98117. Àkókò wàhálà àti ìparun tó ń pọ sí i bẹrẹ nígbà ìṣàkóso Commodus 177-192. Ní ọgọrùn-ún ọdún kẹta, Ilẹ Ọba náà dojú kọ ìṣòro kan tí ó léwu fún wíwàláàyè rẹ, bí Ilẹ Ọba Gallic àti Ilẹ Ọba Palmyrene ṣe ya ara wọn sọtọ kúrò nínú Ilẹ Ọba Romu, tí àwọn olú ọba tí kò pẹ láyé, tí wọn sábà máa ń jẹ ọmọ ẹgbẹ ọmọ ogun, sì darí Ilẹ Ọba náà. Lábẹ ìṣàkóso Aurelian, ìjọba náà tún padà wà níṣọkan. Láti lè mú kí ipò rẹ dúró sán-ún, Diocletian dá ilé ẹjọ ọba méjì sílẹ ní ìlà oòrùn ilẹ Gíríìsì àti ní ìlà oòrùn ilẹ Látìn ní ọdún 286. Àwọn Kristẹni di alágbára ní ọrúndún kẹrin lẹyìn Àgbékalẹ Milan ti ọdún 313. Kò pẹ lẹyìn náà, Àkókò Ìlọsípò, tó ní àwọn àtìpó tó pọ gan-an nínú, àwọn ará Jámánì àtàwọn ará Huns tí Attila jẹ, yọrí sí ìparun Ilẹ Ọba Róòmù ti Ìwọ Oòrùn. Pẹlu isubu ti Ravenna si awọn Herulians Germanic ati idasilẹ ti Romulus Augustus ni AD 476 nipasẹ Odoacer, Ijọba Iwọ-oorun Romu nikẹhin ṣubu; Emperor Zeno ti Ila-oorun Romu ti fagile ni AD 480. Àmọ ní ti Ilẹ Ọba Róòmù ti Ìlà Oòrùn, ẹgbẹrún ọdún mìíràn ló fi wà títí tí ìlú Kọnsitantinópù fi ṣubú : àwọn ará Ottoman tó jẹ ọmọ ọba Mehmed Kejì ló ṣẹgun wọn lọdún 1453. 