 Sọ fúnmi nípa Ìpínlẹ Èkó. : Ìpínlẹ Èkó jẹ ìpínlẹ kan ní gúúsù ìwọ-oòrùn Nàìjíríà. Láàárin àwọn Ìpínlẹ mẹrìndìnlógójì náà, ó pọ níye, ó sì kéré ní ààyè. Ó sopọ mọ gúúsù nípasẹ àwọn ìgbèríko Benin àti sí ìwọ-oòrùn nípasẹ ààlà òkèèrè pẹlu Ìlu Benin, Ìpínlẹ Èkó ń pín àwọn ààlà pẹlú Ìpínlẹ Ògùn sí ìlà-oòrùn àti àríwá ní èyí tí ó mu jé ìpínlẹ kan ṣoṣo ní orílẹ-èdè Nàìjíríà tí ó pín ààlà pẹlú ìpínlẹ kan péré. Ìlú tí ó pọ jùlọ ní ilẹ adúláwọ ni ìlú Èkó; wọn dá ìpínlẹ náà látara agbègbè Ìwọ-Oòrùn tí ó sì jẹ olú-ìlú tẹlèrí ní ọjọ kẹtadínlọgbọn oṣù Èbìbí, ọdún 1967. Gégẹ bí ìtọka agbègbè, Ìpínlẹ Èkó jẹ ilẹ omi tí ìdá-mẹrin rẹ dín ní díẹ kúnfún òsà àti àwọn odò. Èyí tí ó fẹ jù nínú àwọn omi wọnyí ni ọsà Èkó àti Lekki nínú ìpínlẹ náà pẹlú odò Ògùn àti Ọsun tí ó ń sàn wọnú wọn. Àwọn omi yòó kù jẹ ìṣàn-omi tí ó ń sàn kiri ìpínlẹ náà tí wọn sì jẹ ọnà ìrìnàjò pàtàkì fún àwọn èèyàn àti ọjà. Ìpínlẹ yìí bákan náà ṣàkóónú àwọn onírúnrú ohun ọgbìn, ẹranko àti ẹranmi gẹgẹ bí ẹjá ṣe wà náà ni àwọn ẹranmi ilẹ adúláwọ àti àwọn ọọnì.Ìpínlẹ Èkó ti jé ibùgbé fún ọdún tó ti pẹ nípasẹ àwon ọwọ onírúurú ẹyà onílùú, ní pàtàkì awọn ọmọ Yorùbá ni wọn ń gbé káàkiri ìpínlẹ náà àmọ àwọn èèyan Ewe àti Ogu náà ń gbé ibi tí o nasẹ lápá Ìwọ-Oòrùn.Gẹgẹ bí àbáyọrí ṣíṣí lọ láti orílẹ-èdè kan sí òmíràn láti bíi ọrúndún sẹyìn, ìpínlẹ Èkó pẹlú ti ní èrò tó pọ tí wọn kìí ṣe àwọn ọwọ ẹyà orílẹ-èdè Nàìjíríà pẹlú Edo, Fulani, Hausa, Igbo, Ijaw, Ibibio, àti èèyàn Nupe láàárin àwọn ọwọ orílẹ-èdè Nàìjíríà yòókù. Àwọn ọwọ mìíràn wá látìta tí wọn wá láti àwọn ìlú tí ó pín ààlà orílẹ-èdè Nàìjíríà pèlú Saro Sierra Leonean àti Amaro Brazilian gẹgẹ bí àwọn ọwọ tí wọn ṣẹ wá tí wọn kó lẹru tẹlẹrị tí wọn padà sílẹ adúláwọ ní àwọn ọdún 1800 pẹlú àwọn àwùjọ àárín ìlà-oòrùn orílẹ-èdè Nàìjíríà tí wọn ti wà ti pẹ pàápàá Syrian àti Lebanese orílẹ-èdè Nàìjíríà pẹlú di èrò ní apákan gbòógì ní ìpínlẹ Èkó pẹlú àwọn tí wọn ṣí wá láìpẹ láti ìlu Benin, China, Ghana, India, Togo, àti United Kingdom. Ẹ káàbọ sí Ìpínlẹ Èkó. 