 Mai Mala Buni : Mai Mala Buni Àdàkọ:Post-nominals tí wọn bí ní ọjọ kọkàndínlógún oṣù kọkànlá ọdún 1967 jẹ olóṣèlú tí ó ti ṣe gómìnà eí ní ìpínlẹ Yobe ní ọdún 2019 ati ọm9 lrílẹ-èdè Nàìjíríà. Òun noi wọn dìbò yàn nínú ìdìbò tó wáyé ní ọdún 2019 lábẹ ẹgbẹ òṣèlú All Progressives Congress. Ṣáájú kí ó di gómìnà ni ó tinwà nípò Akọwé àgbà fún ẹgbẹ òṣèlé náà.Wọn bí Buni ní ọjọ kọkàndínlógún òṣù kọkànlá ọdún 1967 ní agbègbè Bínú Gàrí ní Ìpínlẹ Yobe. Bínú bẹrẹ ẹkọ ìkẹkọ ilé-kéu láti kọnípa ìmọ Àlùkùránì lábẹ olùkọ rẹ tí ó tún jẹ bàbá rẹ. Ó bẹrẹ ẹkọ nílé ẹkọ alákọọbẹrẹ ti Buni Gari níbi tí ó ti gba ìwé ẹrí ẹkọ alákọọbẹrẹ ní ọdún 1979. Ó wọlé ẹkọ oníwé mẹwá ti ìjọba tí ó wà ní Goniri ní ọdún 1979, lẹyìn tí ó parí ẹkọ alákọọbẹrẹ rẹ, tí ó jáde gbàwé ẹrí ìwé mẹwá ní ọdún 1985. Buni tún wọlé ẹkọ Fásitì Espan Formation tí ó wà ní orílẹ-èdè Benin Republic láti kò nípa ìmọ International Relation tí ó sì jáde ní ọdún 2014. Nìkan náà ni ó gba ìwé ẹrí Master láì ilé-ẹkọ Leeds Beckett University, ní United Kingdom.Látàrí ìmọ nípa iṣẹ Irinkerindo ọkọ, tí jẹ iṣẹ kan pàtàkì nínú ẹbí rẹ ni ó jẹ kí ó tètè ji gìrì sí òwò síṣe. Èyí mu kí ó lọ kẹkọọ nípa iṣẹ ọwọ nílé ẹkọ iṣẹ ọwọ ti College of Vocation Science and Technology níbi tí ó ti gba ìwé ẹrí dípúlọmà ní ọdún 2012.Mai Mala Buni jẹ Alága fún àwọn ilé-iṣẹ wọnyí:MBG Integrated farms LtdMMB Petroleum and Chemical Company Nig. LtdMBG Construction and General Services LtdBuni Gari and Company Nig. LtdBright View Capital Alliance LtdSubi Mega Global Solutions LtdRehab Synergy Nig. LtdFirst Integrated and Logistics Services Ltd.Mala Buni bẹrẹ ìṣèlú rẹ ní ọdún 1992 nígbà tí díje dupò lábẹ àbùradà ẹgbẹ òṣèlú National Republican Convention NRC láti sojú fún ẹkùn Buni lábẹ ìjọba ìbílẹ Gujba Local government council. Wón sì yanán gẹgẹ bí agbẹnusọ fún ìgbìmọ náà. Ó di amúgbá-lẹgbẹẹ aṣòfin àgbà ní National assembly ní ọdún 2000, àti ọdún 2004 tí wọn yanán gẹgẹ bí adarí fún ìgbìmọ University of Uyo.Ní ọdún 2006, wọn dìbò yànán gẹgẹ bí Alága Advanced Congress of Democrats ní ÌpínlẹYobe. Ní ọdún 2007, wọn darapọ mọ ẹgbẹ Action Congress látinú ẹgbẹ ìṣèlú Advanced Congress of Democrats kí ẹgbẹ Action Congress lè fẹsẹ múlẹ ṣinṣin. Ẹgbẹ náà yàná. Wọn yanán láìfọtápè gẹgẹ bí Alága ẹgbẹ ìṣèlú tuntun náà Action Congress party tí wọn sì dìbò yàná ẹgẹ bí Alága gbogbo gbò láti ọdún 2007 sí 2010. Buni darapọ mọ ẹgbẹ ìṣèlú All Nigeria Peoples Party ANPP ní ọdún 2011 ní Ìpínlẹ Yobe tí wọn sì yànán gẹgẹ bí olùbádámọràn pàtàkì sí gómìnà Ìpínlẹ Yobe Ibrahim Gaidam lórí ètò ìṣèlú àti ìṣòfin. Ní ọdún 2013, tí wọn da àwọn ẹgbẹ ìṣèlú papọ láti da ẹgbẹ ìṣèlú All Progressives Congress APC. Wọn fi Mai Mala Buni ṣe akọwé ẹgbẹ ọhún ní ìpínlẹ Yobe tí Won sì padà yànán gẹgẹ bí Alága àgbà ẹgbẹ ọhún ní ìpínlẹ Yobe. Mai Mala Buni di Akọwé agba fún ẹgbẹ ìṣèlú APC tí wọn dìbò yàn ánọkọ fún ẹgbẹ ìṣèlú náà ní ọdún 2014. Lásìkò tí ń ṣiṣẹ bí Akọwé àgbà yí ni wọn dìbò yan Muhammadu Buhari gẹgẹ Ààrẹ Nàìjíríà ní ọdún 2015. Látarí ìfarajìn rẹ fún ẹgbẹ ni wọn tún ṣe yànán sípò Akọwé Àgbà ẹgbẹ ìṣèlú náà lẹẹkejì ní ọdún 2018. Pẹlú ipò rẹ gẹgẹ bí Akọwé àgbà ẹgbẹ ìṣèlú APC ati Alága ìgbìmọ ẹgbẹ Nigeria Shippers council, wọn yànán kí ó wá ṣe adíje dupò gómìnà ní Ìpínlẹ Yobe lábẹ ẹgbẹ ìṣèlú APC ní ọdún 2019. Nínú ìdìbò gbogbo gbo ọdún 2019, wọn dìbò yàn án gẹgẹ bí gómìnà kẹrin ní ìpínlẹ náà lẹni tí ó jáwé olúborí pẹlú ìbò tí ó tó ẹgbẹrún mẹri ati ọgbàọrinlé mẹrin ati mẹtalá nígbà tí alátakò rẹ láti inú ẹgbẹ òṣèlú PDP Alhaji Bello Ìfòyà ní ìbò ẹgbẹrún márùdínlọgọrún ati 73 ìbò péré. Wọn tu ìgbìmọ ẹgbẹ ìṣèlú APC ka ní inú osù Kẹfà ọdún 2020, àmọ nígbà tí wọn yóò tun tò, Mai Mala Bunini wọn fi ṣe Alàga Àgbà yányán fún ẹgbẹ òṣèlú náà ni orílẹ-èdè Nàìjíríà. Buni sì ni ẹni akọkọ tí ó kọkọ ṣe àpérò gbogbo gbò fún ẹgbẹ náà ní orílẹ-èdè Nàìjíríà. Ìgbìmọ amúṣẹṣe yí ni wọn mojú tó ìgbòkègbodò ẹgbẹ náà fún odidi òṣù mẹfa ṣáájú kí wọn tó ṣe àpérò gbogbo gbò ọhún.Wọn sún àsìkò tí ìgbìmọ amúṣẹṣe ẹgbẹ yí lábẹ adarí Buni siwájú si fún oṣùn mẹfà nínú ìpàdé ìgbìmọ kan tí eọn ṣe ní ọjọ kája oṣù Kejìlá ọdún 2020.Mai Mala Buni sọ wípé: Ìjọba wa yóò mú sapá láti ri wípé ọwọ ajọ Universal Basic Education Commision UBEC tẹ owó ìrànwọ lásìkò, láti lè jẹ kí ètò ẹkọ kẹsẹjárí fún àwọn akẹkọọ alákọọbẹrẹ. Bákan náà ni a ó gbìyànjú láti kọ àwọn iyàrá ìgbẹkọ tuntun, a ó gba àwọn olùkọ tuntun tó dántọ, tí a ó sì pèsè àwọn ohun amáyédẹrùn fún àwọn olùkọ. Bákan náà ni a ó pèsè ohun ìgbẹkọ tí yóò mú ẹkọ rọrùn fún àwọn olùkọ ati akẹkọọ láti lè fakọyọ bíi tàwọn akẹgbẹ wọn lágbàáyé. Bákan náà ni a ó ti ṣe nílé ẹkọ sẹkọndìrì gbogbo. A ri wípé ètò ẹkọ fanimọra, wuyì kí ó lè ṣiṣẹ tí a ran. Sísan owó ìdánwò àwọn akẹkọọ yóò tẹ siwájú bíi ti àtẹyìnwá kí àwọn òbí ati alágbàtọ lè nífẹọkànbalẹ lórí owó ẹkọ sísan ní ìpínlẹ Yobe. Láti lè ri wípé àwọn akẹkọọ náà fọkàn sí ẹkọ wọn, a ó bá ìjọba apápọ ní ìbáṣepọ tà pinminrin lórí fífún àwọn akẹkọọ ní òúnjẹ nílé ẹkó wa gbogbo. Lábẹ ìṣàkóso Buni, ìjọba rẹ ti na owó tí ó tó 2.1 billion títí di oṣù kẹrin ọdún 2020 láti fi kọ ilé-ẹkọ ìgbàlódé méje ní àwọn agbègbè orísiríṣi ní Ìpínlẹ Yobe. Àtojúsùn ìgbésẹ yí ni láti dí apọjù akẹkọ kù nínú àwọn ilé-ẹkọ wọn gbogbo. Ìpínlẹ Yobe wà lára àwọn ìpínlẹ tí àwọn agbésùnmọmí Boko Haram ti ṣọṣẹ jùlọ. Gómìnà Mai Mala Buni ti da àwọn ènìyàn tí wọn jẹ ogúnléndé tí wọn gbé ní agọ ogúnléndé padà sílé wọn tí ó sì tún fi àwọn ohun amáyédẹrùn pẹpẹpẹ ràn wọn lọwọ. Ìjọba ìpínlẹ náà pẹlú ìbáṣepọ ilé ìfowó-pamọ onídàgbà-sókè African Development Bank lábẹ Agro-Processing, Productivity Enhancement, and Livelihood Improvement Support, APPEALS, Project ni wọn ti ṣe ìrànwọ fún àwọn ènìyàn náà tí wọ do ẹgbẹrún márùún níye.Ìjọba rẹ náà tún kọ ilégbèé fún àwọn ogúnléndé ní inú oṣù kẹsàán ọdún 2020. Iṣẹ àkànṣe yí ni ilé-iṣẹ elépo Nigerian National Petroleum Corporation NNPC, Shell Petroleum Development Company of Nigeria Limited SPDC Joint Venture JV, Shell Nigeria Exploration and Production Company Limited SNEPCO àti Total Nigeria Plc. ṣe agbátẹrù rẹ pẹlú àjọṣepọ Ìjọba Ìpínlẹ Yobe.Ní agbami ti ètò ìlera, ìjọba rẹ ti kọ ilé-ìwòsan tí ó ní ilé ayẹwò mẹtàléláàdọta nínú ọgbàọrúnléméjìdínlọgọjọ tí ó ṣèlérí rẹ fún ará ìlú, àwọn ilé-ìwòsan náà ni wọn yóò ma ṣe ayẹwò fún àwọn aláìsàn tí wọn yóò sì ma fún wọn ní oògùn lọfẹ, ó tún kọ ilé ìgbé fún àwọn takọ-tabo oníṣẹ ìlera nínú àwọn ilé-ìwòsan yí gbogbo kí wọn lè ma tọjú àwọn ènìyàn nígbà gbogbo tí wọn bá yọjú.Lágbọnrin ti ilégbèé, ìjọba rẹ ti kọ ilé tí ó ẹgbẹrún kan ó lé lọgọjọ láàrín ọdún méjì akọkọ tí ó gbàṣèjọba. Bákan náà ni ó tún fẹ ṣe nínú apákejì ìṣèjọba rẹ.Ó gba amì-ẹyẹ ìdánilọlá ti orílẹ-èdè Nàìjíríà ìyẹn Commander Of The Order Of The Niger CON ní inú osù Kẹwàá ọdún 2022 láti ọwọ Ààrẹ àná Muhammadu Buhari. 