 Àjàkálẹ àrùn Nipha : Àjàkálẹ àrùn Nipha jẹ àrùn kan tó jákè jáko ní kòkò àìfojúrí Nipha ń ṣokùfà rẹ. Àrùn yí ma ń fojú han lára ẹni tí ó ba ko nípa kí ẹni náà ó ní àìsàn Ibà,Ikọ, Orí fífọ, Àìlè mí Kanlẹ àti Iye méjì. Èyí tún lè mú kí alásìn yí ó dákú lọ gbọnrangandan.Kòkòrò àrùn Nípha ni ó jẹ ọkan nínú ẹbí kòkòrò tí Ẹnipafírọọsì tí má ń gbe nínú ẹjẹ ohun abẹmí. Kòkòrò arùn àìfojúrí yí ni ó a lè kó nípa jíjẹ lalára èso tí ẹyẹ Àdán bá ti fẹnu bà. Ẹwẹ, àrùn yí lè tàn kálẹ láti ọdọ ọmọnìyàn sí ọmọnìyàn tàbi ẹranko sí eranko, bákan náà láti ọdọ ẹranko sí ènìyà àti ènìyàn sí ẹranko nígbà tí a bá ní ìfaragbà yálà èémí, ẹjẹ, sínsín ẹni tí ó àrùn yí àti bẹẹ bẹẹ lọ. ìṣèwádìí àrùn yí lò m ń dá lè orí ììfiléde ìwádí tí ó bá jáde láti iyàrá ayàfiẹwò jáde.Títọjú aláìsàn tí ó ní àrùn Nipha ni pípèsè ìtọjú tó péye. Ní àsìkò ọdún 2018, kòì tíì sí Oògùn kan pàtó fún ìtọjú àrùn náà. Àmọ, ṣíṣọra-ẹni nípa sísúnmọ ẹyẹ àdán, Ẹlẹdẹ àti kí a má jẹ dàbínù tútù ni ọnà kan pàtàkì tí a fi lè ṣọ ara wa kúrò níbi ìkọlù àrùn náà. Àwọn tí wọn kò àrùn Nípa ni ọdún 2018 ń lọ sí nkan bí ọgọta ó lè mẹwàá tí ìdá 75 nínú àwọn wọnyí sì dèrò ọrun. Ní inú oṣù Karùn ún ọdú 2018, yí kan náà, àwọn .ẹtàdínlógún ni wọn gbèkuru jẹ lọwọ ẹbora ní Ìpínlẹ Ke ra la ní orílẹ-èdè India.Wọn kọkọ kẹfín sí àrùn yí ní ọdún 1988, nígbà tí ó bẹ sílẹ ní orílẹ-èdè Malaysia, tí wọn sì àmúpamọ rẹ ní ọdún 1999.Lẹyìn ọjọ mẹrìnlá tí aláìsàn bá ti lùgbàdì àrùn yí ni yóò ma bẹrẹ sí ní àìsàn Ibà, orí-fífọ, ìṣe iyè méjì àti sise ségesège ọpọlọ aláìsàn náà. Àwọn àmì yí lè sun síwájú kí ó sì di ara wíwú, tí ó sì lè fa kí ọpọlọ ẹni náà ó pajúdé. Èyí ni àmì tó búrú jùlọ tí àrùn Nípa ń fún ni. Ẹwẹ, aláìsà náà tún lè ma kojú ìṣòro níbi ọrọ sísọ, àti àwọ ibi kọlọfín ara. Àwọn aláìsàn tí wọn ní kòkòrò àrùn Nipha tí wọn kò lè má kanlẹ ni wọn ní ànfàní àti kò àrùn náà bá èlò mìíràn kíá kíá.Àwọn òṣìṣẹ ilé Ìwòsàn ni wọn ní wà ní ipò ewu jùlọ nítorí wípé àwọn ni wọn ń ṣètọjú àwọn aláìsàn fúndí èyí, ó ṣeé ṣe kí wọn tètè kò àrùn yí lára àwọn aláìsàn tí wọn ń tọjú.Ìdẹkun àjàkálẹ àrùn Nipha ni ó ṣe pàtàkì jùlọ nígbà tí kò tíì sí Oògùn tí a lè fi dẹkun àrùn náà. Láti ṣe èyí, a gbọdọ yálà fún jíjẹ àwọn èso èyíkéyí tí ẹyẹ bá ti jẹ, kí á yẹra fún sísúnmọ àwọn ẹlẹdẹ àti lílọ sí àyè tí àrùn yí bá ti wà. Kíkó àwọn ohun jíjẹ sínú àpò ìpamọ tí ó lè dáàbò bò àwọn ohun jíjẹ wa. Ṣíṣe ìfiléde nípa àjàkálẹ àrùn yí kí a lè dẹkun ìtànkálẹ rẹ. 