 Ṣàkópọ àpilẹkọ náà:  Ilé-ìwé èdè ìbílẹ Amẹríkà fún kíláàsì 6 sí 12 yóò ṣí ní North Carolina nínú ìlépa láti mú àṣà Cherokee wà láàyè. Gẹgẹ bí àwọn ará àdúgbò ṣe sọ, èdè Cherokee ti fẹrẹẹ pòórá pátápátá nítorí pé kìkì àwọn tó ń sọ èdè náà ní ìpínlẹ náà tó ọọdúnrún péré. Ẹgbẹ àwọn ilé-ẹkọ gíga àti ilé-ẹkọ Gúúsù gba ẹka tuntun ti Ilé-ẹkọ New Kituwah ní January. Ile-iwe naa ti n ṣiṣẹ lati ọdun 2004 ṣugbọn titi di isisiyi o gba awọn ọmọ ile-iwe nikan lati igba ewe si kilasi karun. Awọn ẹkọ ti n tẹsiwaju: Ile-iwe ede abinibi Amẹrika fun awọn kilasi 6-12 yoo ṣii ni North Carolina ni igbiyanju lati tọju aṣa Cherokee laaye - Ile-ẹkọ giga New Kituwah ti ṣii nikan fun awọn ọmọ ile-iwe ọdọ titi di isisiyi. Látìgbà tí wọn ti wà lọmọdé, èdè Cherokee nìkan ni wọn fi ń kọ àwọn ọmọ nílé ẹkọ náà. Kìkì ní àwọn kíláàsì gíga ni wọn ti ń kọ èdè Gẹẹsì, èyí tó pọ jù lọ lára rẹ jẹ láti tẹrí ba fún àwọn òbí tó ń ṣàníyàn nípa ohun tó máa ṣẹlẹ lẹyìn tí àwọn ọmọ wọn bá kúrò nílé ìwé. Èdè Cherokee kò ní ọnà ìkọwé kankan títí di ìbẹrẹ àwọn ọdún 1800, nígbà tí Sequoyah tó jẹ oníṣẹ fàdákà tó gbajúmọ kọ ọnà ìkọwé kan láti fi àwọn ìró èdè náà kọ sórí ìwé. Bó tilẹ jẹ pé èdè Gẹẹsì ní àmì kan fún lẹtà kọọkan, èdè Cherokee ní àmì kan fún ọkọọkan àwọn ọrọ ìṣe rẹ tó lé ní ọgọrin. Kò dà bí ọpọ àwọn èdè mìíràn, tó jẹ pé orúkọ àti orúkọ-ọmọ ni wọn máa ń lò, èdè Cherokee ló jẹ pé ọrọ-ìṣe ni wọn máa ń lò. Ọrọ ìṣe kan ṣoṣo lè jẹ ká mọ iye èèyàn tó ń sọrọ, ohun tí wọn ń ṣe àti bí wọn ṣe sún mọra tó. Ìjọba ilẹ Amẹríkà ló fà á tí èdè náà fi fẹrẹẹ pa run. Àwọn ọrọ tí wọn kọ: Àtẹ yìí fi álífábẹẹtì Cherokee hàn - àwọn tó ń sọ èdè Cherokee báyìí kò tó ọọdúnrún ní North Carolina. Ìdánilẹkọọ: Ọmọ ẹyà Cherokee Haley Smith, ọmọ ọdún mọkànlá, ń ṣiṣẹ lórí iṣẹ èdè Gẹẹsì ní ilé ẹkọ New Kituwah ní Cherokee. Ọpọlọpọ àwọn Cherokee ni wọn fipá mú láti rìnrìn àjò lọ sí Oklahoma láti Gúúsù Ìlà Oòrùn ní ọdún 1830. Àwọn díẹ wà níbẹ, tí wọn ń bá ìgbésí ayé wọn lọ. Lẹyìn náà, láti ìparí ọrúndún kọkàndínlógún, àwọn aláṣẹ bẹrẹ sí dá àwọn iléèwé alábàágbé sílẹ kí wọn lè pa àwọn èdè Íńdíà tó wà ní Amẹríkà rẹ. Àwọn olùkọ máa ń fìyà jẹ àwọn akẹkọọ tí wọn bá ń sọ èdè ìbílẹ wọn. Láìsí New Kituwah tàbí... : Ẹgbẹ àwọn ilé-ẹkọ gíga àti ilé-ẹkọ ti gúúsù gba ẹka tuntun ti ilé-ẹkọ New Kituwah ní January. Ile-iwe naa ti n ṣiṣẹ lati ọdun 2004 ṣugbọn titi di isisiyi o ti gba awọn ọmọ ile-iwe nikan lati igba ewe si ipele karun. Láìsí New Kituwah, èdè Cherokee yóò kú dájúdájú, ni Walt Wolfram, olùdarí Ètò Èdè àti Ìgbésí Ayé ti North Carolina sọ. 