 Ewì ajẹmókùú : Yorùbá jẹ ọkan lára àwọn ẹyà tó fẹràn orin púpọ. Kò sí abala kan nínú ìgbésí ayé ọmọnìyàn tí a kò ti lè kọrin. A ń kọ orin níbi ìgbeyàwó, à ń kọ orin nígbà tí a bá bímọ, nígbà ìsìnkú àgbà, orin wà láti yin Olódùmarè bẹẹ ni orin wà láti fi àseyọrí tàbí kù dìẹ ku diẹ ẹdá hàn. Gbogbo ìwà àti ìṣe Yorùbá ló ní orin tí ó bá wọn mu rẹgí yálà nígbà ayọ, nígbà ìbànújẹ lẹnu iṣẹ tàbí nígbà tí ọwọ bá dilẹ.Beier 1956, Olúkòjú 1978, Ọlátúnjí 1984, Ilésanmí 1985, Sheba 1988 àti Agbájé 1995 gbà pé ẹka pàtàkì ni orin jẹ nínú lítíréṣọ alohùn Yorùbá. Bí àwọn orin yìí ṣe ń jẹyọ ni wọn ní iṣẹ tí wọn ń ṣe nínú ewì ajẹmókùú láàrin àwọn Ẹgbá àti Ìjẹbú. Bí àpẹẹrẹ:E è yàMo rÒgùn la fọṣọE è o yàMo rÒgùn la fọṣọÌgbì mo délé o mi o bá babaOjú mi n ṣomi gbéréÀsomọ III; o.i. 185, ewì 10, ìlà 42-47Ọnà tí akéwì gbà lo orin òkè yìí bu ẹwà kún ìgbálá tó sín. Akéwì lo orin yìí láti pe ọkàn àwọn olùgbọ wá sílé. Bákan náà, nínú ewì ajẹmókùú láàrin àwọn Ẹgbá àti Ìjẹbú a lè rí àpẹẹrẹ ìlò orin mìíràn:Èrò sọrun làwa ńṣeAyé làjòỌrun nilée waÀsomọ III; o.i. 169, ewì 7, ìlà 1-3Nínú àpẹẹrẹ òkè yìí, akéwì lo irúfẹ orin yìí láti síde ègè dídá rẹ. Pàápàá jùlọ láti pèsè ọkàn àwọn olùgbọ sílẹ nípa àkóónú ègè rẹ. Àwọn àpẹẹrẹ orin tí a rí tọka sí nínú ewì ajẹmókùú láàrin àwọn Ẹgbá àti Ìjẹbú ni ìwọnyí:Lílé: Àwa náà yóò jẹun ọmọÈgbè: Gbogbo wa náà ni ó jẹun ọmọLílé: Bénìyàn bímọ tí ò bà tètè kú,A jẹun ọmọÈgbè: Àwa náà á jẹun ọmọÀsomọ IVI; o.i. 208, ewì 2, ìlà 390-394Bóbà sèyá ẹlòmíràn ló kúWọn a ṣe yẹyẹ ẹWọn a dákẹ oKí ló pàyáOmi àjàloloÀsomọ III; o.i. 218-219, ewì 3, ìlà 25-29Ìwà ti ò tọ lolóńgbò ń hùÌwà tí ò tọ lolóńgbo ń hùEku bímọ rẹ, olóńgbò ń koÓ jásí pé ìwà tí ò tọLọmọdé yẹn ń hùÀsomọ IV; o.i. 230, ewì 6, ìlà 78-82A wá aÀwa ò ríi oÀ ń wá aÀwa ò rí i oÀsomọ IV; o.i. 234, ewì 8, ìlà 1-4Màmá wa ló mà kú oẸwẹlẹ wẹkú ẹwẹlẹÌyá wa ló mà kù oẸwẹlẹ wẹkú ẹwẹlẹÀsomọ IV; o.i. 234, ewì 8, ìlà 11-14Ẹkún mo wá sun oÉ è àrò mo wá ṣeẸkún mo wá sunẸkún mo wá sun oÀrò, àrò mo wá ṣeÀrò, àrò mo wá ṣe 