 Sọ fúnmi nípa Ìpínlẹ Cross River. : Ìpínlẹ Cross River jẹkan láàrín àwọn ìpínlẹ mẹrìndínlógójì ní agbègbè Gúsù-Gúsù ní orílẹ-èdè Nàìjíríà. Wọn sọọ lórúkọ fún àwọn ará Cross River, wọn dá Ìpínlẹ náà sílẹ látara ìlà-oòrùn ní agbègbè ìlà-oòrùn ní ọjọ kẹtàdínlọgbọn oṣù Èbìbí, ọdún 1967. Olú-ìlú rẹ ni Calabar, Ó pín ààlà sí àríwá pẹlú Ìpínlẹ Benue, sí ìwọ-oòrùn pẹlú Ìpínlẹ Ebonyi pẹlú sí Ìpínlẹ Abia , àti sí gúsù-ìwọ-oòrùn pẹlú Ìpínlẹ Akwa Ibom nígbàtí ààlà ìlà-oòrùn rẹ parapọ di ààlà orílẹ-èdè pẹlú orílẹ-èdè Cameroon. Ìpínlẹ Gúsù-Ìlà-oòrùn ni wọn mọọ sí kí wọn tó yí orúkọ rẹ padà ní ọdún 1976, Ìpínlẹ Cross River tẹlẹrí ṣàkóónú agbègbè tí ó wá di Ìpínlẹ Akwa Ibom báyìí, tí ó di ìpínlẹ tí ó dá yàtọ ní ọdún 1987.Láàárín àwọn ìpínlẹ mẹrìndínlógójì ti orílẹ-èdè Nàìjíríà, ìpínlẹ Cross River jẹ ìpínlẹ ẹlẹẹkẹsàn-án tí ó gbòòrò jùlọ ní ààyè tàbí agbègbè àti ẹlẹẹkẹtàdínlọgbọn ní iye pẹlú ènìyàn tí ó tó mílíọnnù mẹtàlélẹgbẹrin-ọgọrùn-ún gẹgẹ bí àbájáde ètò-ìkànìyàn ọdún 2016.Láyé òde-òní Ìpínlẹ Cross River ti ní olùgbé láti bí ọpọ ọgọrùn-ún ọdún sẹyìn. Àwọn olùgbé náà kún fún àwọn oríṣiríṣi ẹyà, pàápá àwọn ará Efik ti gúsù ní apá odò àti Calabar; àwọn ará Ekoi Ejagham ti erékùṣù gúsù; àwọn ará Akunakuna, Boki, Bahumono, àti Yakö Yakurr ti àáríngbùngbùn agbègbè náà; àti àwọn ará Bekwarra, Bette, Igede, Ukelle Kukele ti agbègbè àríwá. Ní àkókò ìmúnisìn, ibi tí a wá mọ sí Ìpínlẹ Cross River báyìí pín sí àwọn ẹyà tí àwọn kún àwọn ará Aro Confederacy nígbà tí àwọn ará Efik ṣẹdá Akwa Akpa ìlú-ìpínlẹ Calabar àtijọ. 