 Kọ ìparí fún ìpínrọ yìí - Ní ọdún 1916, Ìdìtẹ Ọdún Àjíǹde ṣàṣeyọrí láti yí èrò àwọn èèyàn padà lòdì sí ìjọba ilẹ Gẹẹsì lẹyìn tí àwọn aláṣẹ ilẹ Gẹẹsì pa àwọn aṣáájú wọn. Ó tún bo àwọn tó ń ṣagbátẹrù ìjọba ìbílẹ lójú. Ní 1922, lẹyìn Ogun Òmìnira Ireland, èyí tó pọ jù lọ nínú Ireland kúrò ní United Kingdom láti di Irish Free State, ṣùgbọn lábẹ Àdéhùn Anglo-Irish, àwọn ìpínlẹ mẹfà tí ó wà ní àríwá ìlà oòrùn, tí a mọ sí Northern Ireland, wà nínú United Kingdom, tí ó dá ìyapa Ireland sílẹ. Ọpọ èèyàn ló tako àdéhùn náà, èyí ló sì fa Ogun Abẹlé tó bẹ sílẹ ní Ireland : , ninu eyi ti Irish Free State, tabi pro-treaty, awọn ọmọ ogun fihan pe o ṣẹgun. Ìtàn Àríwá Ireland láti ìgbà náà wá ti jẹ èyí tí a pín àwùjọ sí ní ìbámu pẹlú àwọn àlàfo ẹya ìsìn àti ìjà láàárín àwọn ọmọ orílẹ-èdè Irish ní pàtàkì àwọn Kátólíìkì àti àwọn ọmọ ẹgbẹ British ní pàtàkì àwọn Pùròtẹsítáǹtì. Àwọn ìyapa wọnyí bẹrẹ sí í wáyé nígbà Ìṣòro ní ìparí àwọn ọdún 1960, lẹyìn tí àwọn aláṣẹ kọjú ìjà sí àwọn tó ń ṣe ìfipábánilòpọ fún ẹtọ aráàlú. Ìwà ipá náà pọ sí i lẹyìn tí wọn rán àwọn ọmọ ogun ilẹ Gẹẹsì láti dáàbò bo àṣẹ tí ó yọrí sí ìjà pẹlú àwọn ẹyà tó fẹràn orílẹ-èdè wọn. Ìwà ipá náà ń bá a lọ fún ọdún méjìdínlọgbọn títí tí àlàáfíà tí kò rọgbọ, ṣùgbọn tí ó ṣàṣeyọrí ní pàtàkì, fi dé níkẹyìn pẹlú Àdéhùn Ọjọ Ẹtì Ńlá ní ọdún 1998. 