 Ìwé ìròyìn wo ló ṣèrànwọ gan-an láti mú kí ìwádìí nípa Amazon tẹ síwájú? Níwọn bó ti jẹ pé ìbéèrè tó ṣáájú ni, kọ àyíká ọrọ tó ní ìdáhùn náà nínú. Ó lè jẹ gbólóhùn kan sí ogún. Àyíká: : Ọdún 1542 ni Francisco de Orellana tó jẹ ọmọ ilẹ Yúróòpù àkọkọ rìnrìn àjò gba odò Amazon kọjá. Ìròyìn Unnatural Histories tí ilé iṣẹ BBC gbé jáde jẹrìí sí i pé òótọ ni ọrọ tí Orellana sọ, pé ní nǹkan bí ọdún 1540 àwọn èèyàn ti bẹrẹ sí í gbé ìgbé ayé tó díjú gan-an ní etíkun Amazon. Wọn gbà gbọ pé àwọn àrùn tó wá láti ilẹ Yúróòpù, irú bí àrùn ìgbóná, ló wá pa ìlú náà run nígbà tó yá. Láti àwọn ọdún 1970, ọpọlọpọ àwọn àdàkọ-àdàkọ geoglyphs ni wọn ti ṣàwárí lórí ilẹ tí wọn ti pa igbó run, tí wọn ti wà láti àárín ọdún 01250 AD, èyí tí ó mú kí àwọn èké àlàyé nípa àwọn àwùjọ ènìyàn tí ó wà ṣáájú ìgbà Columbian pọ sí i. Ondemar Dias ni a gba ọlá fún wípé òun ni ó kọkọ ṣàwárí àwọn geoglyphs ní 1977 àti Alceu Ranzi fún wípé ó tẹsíwájú nínú àwárí wọn lẹyìn tí ó ti fò ní Acre. Àpilẹkọ kan tó jáde lórí tẹlifíṣọn BBC, ìyẹn Unnatural Histories, sọ ẹrí tó fi hàn pé kì í ṣe pé igbó kìjikìji tó wà ní Amazon jẹ àgbègbè kan tí kò ní nǹkan kan tó ń dà á láàmú, àmọ ó kéré tán, ó ti tó ẹgbẹrún mọkànlá ọdún táwọn èèyàn ti ń ṣàtúnṣe rẹ. 