 Fete Gede: Wo àwọn èèyàn tó ń jí àwọn òkú láti bèèrè ààbò ẹmí Awọn eeyan kan ma ree, ti wọn maa n ba oku sọrọ lọdọọdun fun aabo ẹmi, owo, ọmọ ati fawọn ipese nnkan miran. Ọdun awọn to ti ku ti wọn maa n pe ni Fete Gede, jẹ ọkan lara ayẹyẹ to ṣe pataki julọ fawọn ẹlẹsin ibilẹ to n lo oogun dudu, ti wọn n pe ni Voodoo. Àwọn ìtàn mánigbàgbé tì ẹ leè ní ìfẹ síí: Ayẹyẹ ọhun to maa n waye lọdọọdun, ni wọn ti maa n ṣe ajọyọ lori awọn ẹmi airi, awọn to wa lajule ọrun atawọn oku lorilẹede. Ọdun naa ti wọn maa n ṣe lọjọ meji akọkọ ninu oṣu kọkanla, lawọn eeyan maa n lo lati wa agbara, abo ati ibaṣepọ ọtun pẹlu awọn oku. Ọpọ eeyan lo maa n lo asiko yii lati ba awọn eeyan wọn to ti ku sọrọ, awọn ti wọn jọ ni asọti ọrọ papọ ki iku to mu wọn lọ. N ṣe ni ẹmi awọn oku maa n ba le awọn eeyan lori nibi ajọdun naa. Awọn ẹlẹsin ibilẹ to n lo oogun dudu Voodoo, to jẹ ọkan lara awọn ẹsin to ti wa nilẹ Afirika tipẹ, lo ni ajọdun yii. Ọpọ ninu awọn eeyan to n se ajọdun awọn oku yii, lo wa lati orilẹ-ede Benin, awọn mii wa lati iran Yoruba ni Naijiria, awọn kan lati Ghana, nigba ti awọn mii lati ẹkun ijọba Kongo. Koda, awọn ẹlẹsin Kristẹni gan an maa n darapọ mawọn to n ṣe ajọdun yii lorilẹede Haiti. Orilẹ-ede Haiti ni ẹsin yii ti bẹrẹ ati apa ilẹ Caribbean, nibi tawọn eeyan ti wọn ko lẹru lati iwọ oorun Afirika wa. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí: Fun ọpọ ọdun bayii, ẹsin Voodoo ti dapọ mọ ẹsin Kristẹni ati Musulumi. Ajọdun Fete Gede bẹrẹ pẹlu awọn to maa n mura bi ẹmi airi ti wọn maa n pe ni Loas. Awọn mii maa n wọ aṣọ funfun, ti wọn o si maa jo lọ si oju saare ti wọn n sin oku, si pẹlu ẹbun ti wọn fẹ fun awọn oku. Bakan naa ni wọn maa n gbe ounjẹ dani fawọn oku fun aabo wọn lori awọn alaaye. Ajọdun yii maa n gba okun ati agbara awn to ba n se e nitori ẹmi awọn oku maa n gun wọn, ti ẹmi awọn oku naa yoo si dabi ti alaaye. Ajọdun awọn oku yii lo maa n se pẹki n pẹki pẹlu ayajọ ọjọ awọn oku ninu ẹsin Kristiẹni, ti wọn n pe ni All Saints Day. Wọn tun maa n fi ajọdun yii ṣe iranti Papa Gede, ẹni ti wọn gbagbọ pe oun lo kọkọ ku, ti o sí ṣaaju awọn oku miiran lọ si ilẹ tuntun tii ṣe ibugbe awọn oku. Wọn tun maa n fi oríṣìíríṣìí nkan pa ara wọn to fi mọ fifi ata soju ara wọn, nigba ti akoko wọn ba to lati fawọn oku ni ẹbun. Awọn eeyan tun maa n lo ajọdun Fete Gede lati beere fun owo, ẹmi gigun, ọmọ ati abo lọwọ awọn ẹmi airi. : Airin jinna, lai ri abuke ọkẹrẹ, teeyan ba rin jinna, yoo ri ẹja to yarọ ninu ibu. 