 Ẹrú Kíkó : Ẹrú kíkó níṣe pẹlú kí àwọn ológun kó àwọn ènìyàn kúrò ní agbègbè tí wọn ń gbé lọ sọ wọn di ẹrú ní ilẹ ibòmíràn. Tẹlẹ, èyí jẹ ohun tó tọ tàbí tí ó jẹ mọ ogun jíjá, ṣùgbọn lóde-òní ẹṣẹ ni ó jẹ. Láti ìgbà ìwáṣẹ ni ẹrú kíkó ti wà. Ní ilẹ Sumer tí a mọ sí Iraq lóde-òní ni àkọsílẹ ẹrú kíkó ti wáyé jù lọ. Ìjénìyàngbé àti àwọn ẹrú láti ara ogun jíjà ni ó ṣokùnfà àwọn ẹrú ilẹ Áfíríkà, bó tilẹ jẹ pé ìṣọfà àti Ìjẹniníyà náà wà lára àwọn ohun tí ó bí ẹrú.Ìmọ-ẹrọ àti àwọn àyípadà tó ti ń dé bá àṣà àti ìṣe ti ń mu kí kíkó ẹrú àti ìfènìyàn ṣọfà máa parẹ.Ẹrú kíkó jẹ ìlànà ipá láti mú ìdàgbàsókè bá ètò ọrọ-ajé, nígbà tí ọwọn àwọn ohun-èlò bá wáyé, èyí máa ń fa kí wọn fi ipá pèsè iye àwọn ohun-èlò tó pọ, ìdí nìyí tí àwọn lílọ àwọn ènìyàn fún iṣẹ ṣe bẹrẹ. Yàtọ sí pé kíkó ènìyàn lẹrú bẹrẹ sí ní wáyé, ìlànà ipá láti ṣẹdá àwọn ohun-èlò wọnyí náà ni wọn ń ṣàmúlò láti pèsè oúnjẹ àti àwọn ohun-èlò mìíràn.Ẹrú kíkó gbòòrò bẹẹ ó sì tún ń yá ní àwọn etí-òkun ilẹ Áfíríkà, ilẹ Europe ìgbàanì, Mesoamerica, àti ní sẹńtúrì kẹrìnlá ilẹ Asia. Kíkó àwọn ènìyàn lẹrú àwọn ará CrimeanNogai ní agbègbè ìlà-oòrùn Europe pèsè àwọn ẹrú mílíọnù méjì tàbí mẹta fún Ẹkùn Ottoman láàárín sẹńtúrì mẹrin. Bákan náà, àwọn ajalèlókun Barbary láti sẹńtúrì kẹrìndínlógún títí kan 1830 kópa nínú kíkó àwọn ènìyàn lẹrú ní ilẹ Áfíríkà àti àwọn etí-òkun agbègbè Europe títí kan Iceland, tí wọn sì tún kó àwọn ènìyàn lẹrú lọ sí ọjà ẹrú àwọn Mùsùlùmí ní agbègbè Àríwá ilẹ Áfíríkà àti Àárín Ìlà-oòrùn. Kíkó àwọn ènìyàn lẹrú káàkiri agbami Atlantic jẹ èyí tí àwọn orílẹ-èdè ilẹ Europe kó èrè rẹ gan-an, tí wọn sì ń fọwọ si kí ìtẹsíwájú láti máa kó àwọn ènìyàn ẹyà Áfíríkà lẹrú kí wọn le máa ṣiṣẹ ní àwọn oko ọgẹdẹ ilẹ America. 