 Generate an article for the following headline: Corornavirus: Kini Gómìnà ìpínlẹ Ekiti ṣe fun baba tọ ni ọmọ òun ko gbọdọ tèlé oun déle nitori o ṣẹṣẹ de lati Eko? : Gómìnà ìpínlẹ Ekiti, Kayode Fayemi ni òun ti yan baba ti fọran rẹ tan ka ori ayelujara lásìkò to n ba ọmọ rẹ jà pe ko le tẹlé òun lọ ile lai ṣe ayẹwò Covid-19 lẹyìn to ti irin ajo de lati ìpínẹ Eko gẹgẹ bi asoj;u ìjọba lori ọrọ Covid-19 nipinlẹ Ekiti. Gomina fi ọrọ yìí léde lorí atẹjísẹ twitter rẹ lasàn òní pe inú oun dùn fún igbésẹ ọgbẹni Femi Adeoye pẹlu bi o ṣe ṣe pẹlu ọmọ bíbí rẹ nítori pé o ni igboya, o si nifẹ ìpińll Ekiti lọkan. O ní ọgbẹ ni Adeoye yoo ran ìjọba lọwọ láti maa tan àwọn ipolongo lori ààrun corornavirus, yóò si jẹ ọkan lára àwọn ìgbìmọ amúṣẹṣe lori ọrọ coronavirus nípìnlẹ Ekiti O kò leè wọ inú ilé mi lẹyìn ìrìnàjò láti Eko, lai ṣe àyẹwò Coronavirus - Bàbá yari fún ọmọ Coronavirus symptoms vs cold-O kò leè wọ inú ilé mi lẹyìn ìrìnàjò láti Eko, lai ṣe àyẹwò Coronavirus - Bàbá yari fún ọmọ Yorùbá ni ọmọ ẹni kii burú títí, ká lè fún ẹkùn pa jẹ àmọ èyí kò rí bẹẹ pẹlu bàbá kan ni Ondo, tó le ọmọ rẹ síta nítorí ibẹru àrùn Coronavirus. Bí ere orí itage si ni ìṣẹlẹ náà ri nigbati bàbá kan, Arákùnrin Babafemi, yari kanlẹ pé ọmọ òun tó ṣẹṣẹ ti ìlú Èkó de, gbọdọ ṣe ayẹwo àrùn Coronavirus, kí òun tó gbà á sínú ilé . Babafemi, tíì ṣe òṣìṣẹ fẹyinti kan nileesẹ àjọ ẹsọ ojú pópó FRSC ṣàlàyé pé, òun ti sọ fún ọmọ òun láti dúró sí Eko, àmọ tí kò gbọ . Mo ti ní kí ọmọ mi má ṣe wá sí Ado Ekiti àmọ kò gbọ ọrọ si mi lẹnu. Ní báyìí tó sì ti dé sí Ado, ó gbọdọ ṣe ayẹwo àrùn Coronavirus ni, kò to dára pọ mọ wa. Babafemi ni kí òun to gba ọmọ òun sínú ilé, yóò kọkọ lo ọjọ mẹrìnlá na ni ibùdó iyasọtọ nítorí òun kò leè fi ẹbí òun sínú ewu àrùn Covid-19. Baba náà ni ó yẹ kí òun fi ọrọ obìnrin oloyun tó wà sì Èkìtì láti ìlú Èkó ṣe arikọgbọn, ẹni tó ko àrùn Coronavirus wá Ekiti láti Eko. Awọn to ji Komisana eto ọgbin gbe ni ipinlẹ Ekiti ọgbẹni Folorunsho Olabode gbe ti beere ọgbọn miliọnu naira gẹgẹ bi owo tawọn yoo gba ki wọn to tu silẹ. Ni irọlẹ ọjọ Aiku lawọn ajinigbe yi da ọkọ rẹ lọna ni opopona Isan Iludun ni Ekiti. Wọn ji Kọmisana naa ati eeyan kan ti wọn jọ wa ninu ọkọ gbe ti wọn si tun yinbọn pa Kansilọ nijọba ibilẹ Ilejemeje kan ti wọn jọ wa ninu ọkọ naa. Ninu ohun ta ri gbọ ninu awọn iwe iroyin ilẹ Naijiria,eeyan kan ninu  mọlẹbi Kọmisana sọ fun awọn akọroyin ni iAdo Ekiti lọjọ Aje pe awọn ajinigbe naa ti pe awọn lori ago ti wọn si ti beere owo ẹmi ọgbọn miliọnu naira. Eni ta n wi yi sọ pe ninu ibẹrubojo ni awọn eeyan ilu Kọmisana naa ti se Iye wa ti wọn si n rawọ ẹbẹ si Gomina la ti sa gbogbo agbara lati ri pe wọn doola ẹmi ọmọ awọn. A n bẹ Gomina Kayode Fayemi ati awọn agbofinro lati sa gbogbo agbara wọn ki wọn ba le doola rẹ Ewẹ alukoro ọlọpaa nipinlẹ Ekoto Sunday Abutu to tẹpẹlẹmọ ipinu ajọ naa lati wa Kọmisana naa jade ni awọn ko mọ si owo ẹmi tawọn ajinigbe naa n beere. A ko mọ si pe awọn ajinigbe naa n beere owo ki wọn to tusilẹ.Wọn o ti sọ fun wa Bakanna ni ọkan lara awọn ọmọ ile asofin nipinlẹ Ekiti ti ni ara ohun ti Coronavirus da silẹ ni ijingbe yi jẹ nitori ohun ni ko jẹ ki wọn se ifilọlẹ ikọ alaabo Amọtẹkun lasiko. Tope Ogunleye to n soju ẹkun idibo Ilejemeje ni inu mi ko dun si gbogbo ohun to n sẹlẹ yi.Awọn ọdaran yi ko sẹsẹ ma sọsẹ laaye ibi ti wọn ti ji Kọmisana gbe.Mo mọ wi pe Gomina Fayemi ko fi ọrọ yi sere rara Ogunleye ni nigba ti Covid-19 yoo ba fi kasẹ nilẹ, gomina yoo raaye lati se ifilọlẹ ikọ Amọtẹkun. O sọ pe awọn eeyan awọn to mọ tibu toro agbegbe naa ni yoo wa nibẹ ti wọn yoo si le awọn ọdaran kuro ni ipinlẹ Ekiti. Ina nla kan tun sọ lọsan oni lagbegbe college Road Road, Abatan Ọgba ni ilu Eko. Titi di asiko ti a fi n ṣa iroyin yii jọ, ko tii si ẹni lee sọ ohun gan ni pato to fa ijamba ina naa. Ileepo NNPC to wa ni agbegbe naa ni ina naa ti sọ eyi ti o jo ọpọlọpọ dukia olowo iyebiye. Gbajumọ akọroyin àti olóṣèlú kan, Dele Momoodu tí woye pe o ṣeé ṣe kí orílẹ èdè Nàìjíríà wo, tí àwọn aráàlú bá fi bínú lórí àfikún igbele àrùn Coronavirus. Dele Momoodu, lásìkò to ń bá  BBC Yoruba sọrọ ṣàlàyé pé, kí ìjọba tí àwọn èèyàn mọle kọ ní ọnà àbáyọ kan ṣoṣo tó wà láti dènà àrùn Coronavirus. Tí ẹ bá wo orílẹ èdè Ghana, ó ní ọnà tí ìjọba ń gba láti dènà ifarakinra. Yorùbá si ní ebi kii wọnú, kí ọrọ miran wọ, ebi sì ni ìṣòro ni orílẹ èdè wa. Ilẹ Nàìjíríà kii se UK, Amẹríkà àti Faranse. Kò sí oúnjẹ, kò sì iná, ẹ wá fẹ tí àwọn èèyàn mọle, kò leè ṣeé ṣe, èmi kò sì mọ bí ijọba wá ṣe fẹ ṣe.  Bákan náà ni Dele Momoodu koro ojú sì bí ìjọba ṣe kó owó sórí tabili, tí wọn sì ń pín bíi ìgbà tí wọn ń pín àkàrà, èmi kò sì tíì rí èèyàn tó ní òun ti rí owó náà gbà. A ti pariwo títí fún ìjọba, wọn kò gbọ, Nàìjíríà kò sì ní àkọsílẹ gidi. Kí ló dé tí ìjọba kò ṣe lọ nọmbà àsùnwọn owó ni banki láti fi pín owó náà àti pé ọna wo ni wọn gba mọ àwọn aláìní. Nígbà tó ń sọrọ lórí akojọpọ esi tí ileesẹ tó ń gbógun ti àrùn nilẹ yìí, Momoodu ni Naijiria kò ní àkọsílẹ tó dára lórí iye èèyàn tó ní Coronavirus ni Naijiria, bẹẹ sì ni ọpọ àwọn èèyàn tó wà nibẹ lo ń fẹ jẹun láti ara àìsàn náà. Lórí erongba aṣáájú ẹgbẹ APC àti Gómìnà Ìpínlẹ Eko tẹlẹ, Senato Bola Hammed Tinubu láti di aarẹ Naijiria lọdún 2023, Momoodu ni lọwọ lọwọ báyìí, Tinubu sì lo kajuẹ julọ láti darí orílẹ èdè yìí. O ṣàlàyé pé lóòótọ ni Tinubu kò fẹ lórí bí àwọn èèyàn ṣe ń pariwo rẹ pé kò wá díje nítorí ó ti ìgbésẹ ọhun bíi ìwà ọyaju sì aarẹ Buhari to wa lori aleefa, nígbà tí kò tíì parí ṣáá isejọba rẹ. Momoodu ni Ọpọlọpọ owó tí awọn eniyan kan ní Tinubu kò yìí, kii na fún ara rẹ nìkan nítorí pé ó ní ojú àánú pupọ, tó sì máa ń rán aráàlú lọwọ,koda tipátipá lọ máa ń fi jẹun. Bí APC ba fà Olóye Tinubu silẹ láti díje fún ipò Ààrẹ Naijiria, ó dá mi lójú pé, ó tó gbangba sùn lọyẹ, òun ni yóò mókè laarin awọn oludije yòókù nítorí pé ó kúnjú òṣùwọn, tí yóò sì soro kò tó má di aarẹ Nàìjíríà. Momoodu tún woye pe ìlànà wiwo ọrọ ẹṣin, ẹyà àti owó láti fà oludije kalẹ ni Naijiria kò bójú mú nítorí ẹni tí kò bá ní owó láti pin tàbí jẹ ẹlẹṣin tó kàn láti díje, wọn kò ní ṣe atileyin gùn onitohun. Titi di ọjọ Kejila, oṣu Kinni, ọdun 2020, orilẹ-ede China nikan lo tii ni awọn to ni aarun coronavirus. Sugbọn nigba ti yoo fi di ọjọ kẹtala, oṣu Kínní, aarun naa ti di ti gbogbo agbaye, nitori pe orilẹ-ede bi Thailand, Japan, South Korea àti America ṣe bẹrẹ si i ni akọsilẹ ti wọn naa. Lẹyin naa ni aarun naa bẹrẹ si tàn de awọn orilẹ-ede yooku, to fi mọ Africa. Lọwọ-lọwọ, o ti to miliọnu meji eniyan to ti ni aarun naa. Itan Iṣẹlẹ COVID 19 ní Naijiria: Ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Keji, ni Naijiria kọkọ ni akọsilẹ aarun naa, lẹyin ti ọmọ orilẹ-ede Italy kan ni i.Lẹyin naa ni akọsilẹ ẹni keji waye lọjọ kẹsàn-án, oṣu Kẹta. Ọmọ Naijiria ni.Lẹyin eyi ni awọn to ni n pọ si. Níbo ni ọrọ coronavirus de duro bayii ni Naijiria? Lọwọ lọwọ, eniyan irinwo ati meje ni ajọ to n dena aarun ni Naijiria, NCDC, sọ pe o ni coronavirus. Awọn ipinlẹ ti aarun naa ti de ni Lagos Abuja Osun Edo Oyo Bauchi Akwa Ibom Kaduna Ogun Enugu Ekiti Kwara Rivers Benue Ondo Delta Katsina Anambra Niger Kano Apapọ wọn jẹ: mọkandinlogun ati Abuja to jẹ olu ilu Naijiria. Àwọn ipinlẹ ti Covid-19 ko ti i de ni NaijiriaBi aarun yii ṣe n tankalẹ to naa ni a ṣi ni awọn ipinlẹ ti ko tii de ni Naijiria. Ipinlẹ mẹrindinlogun ni coronavirus ko ti i de ni Naijiria naa niwọnyii:.Gombe Adamawa Plateau Borno Ebonyi Cross River Sokoto Kebbi Imo Bayelsa Taraba Kogi Nasarawa Zamfara Yobe Jigawa Igbesẹ wo ni wọn n gbe lati ri pe ajakalẹ aarun yii ko de ipinlẹ wọn? Lootọ ni coronavirus ko ti i de awọn ipinlẹ naa, sugbọn lati igba to ti de Naijiria ni diẹ lara wọn ti gbe awọn igbesẹ lati ri i daju pe ko wọ ipinlẹ wọn, àti ọna ti wọn yoo gba koju rẹ to ba ṣèèṣì wọle. Ipinlẹ Borno gbé igbimọ amusẹya kalẹ lati sisẹ pẹlu awọn ileesẹ aladani, ile ijọsin ati awọn ajọ ti kii se ti jọba lati koju aarun naa, to ba fi le wọ ibẹ. Lọjọ kọkanlelogun, oṣu Kẹta, ipinlẹ Kebbi kede pe ki gbogbo ileewe o wa ni titi pa.Ipinlẹ Ebonyi naa fi ofin de ipejọpọ ọpọ eniyan, lọjọ kẹtalelogun, ọsu kẹta. Bakan naa ni ipinlẹ Bayelsa ati Imo kede lọjọ kẹrindinlọgbọn pe ki awọn ileewe di titi pa, wọn si tun fi ofin de ipejọpọ ọpọ eniyan to ba le ni àádọta. Ni ti ipinlẹ Abia, o ti gbogbo ẹnu ibode ipinlẹ naa pa fun ọsẹ mẹrin, o si tun pasẹ pe ki gbogbo araalu o joko sile. Àwọn ile itaja oúnjẹ àti òògùn nìkan ni ofin naa yọ silẹ. Ijọba ipinlẹ Cross River fi ofin de ipejọpọ nile ijọsin.Kebbi àti Taraba ko ti ẹ gba ki ẹnikẹni wọle si tabi jade kuro ni ipinlẹ naa. Niṣe lo yẹ ki onikaluku maa fọwọ wọn loorekoore ki wọn si tẹle gbogbo imọran ajọ WHO lori didẹkun itankalẹ ajakalẹ aarun coronavirus laisko yii. O lè kó coronavirus nípa ṣíṣe eré ìdárayá, ẹ gbélé yín lásìkò yìí,- onímọ ètò ìlera Coronavirus in Nigeria: Èèyàn lè kó coronavirus nípa ṣíṣe eré ìdárayá, ẹ gbélé yín lásìkò yìí, Onimọ nipa eto ilera, Dokita Ikubese Wilson ṣe atupalẹ bi eeya ti le ko aarun coronavirus nipasẹ ṣiṣe ere idaraya. Ilana ijinasiraẹni jẹ ọkan gboogi lara awọn igbesẹ ti ajọ eto ilera agbaye, WHO gbe kalẹ gẹgẹ bi ara ọna ti a le gba dena itankalẹ aarun Coronavirus. Àwọn Ìpínlẹ tí coronavirus kò tíì dé ní Nàìjíríà, àti ìgbésẹ tí wọn ń gbé láti dènà rẹ Nitorinaa, ko jẹ iyalẹnu pe ilana ijinasiraẹni yii wa lara awọn igbesẹ ti ijọba lẹkajẹka gbogbo ni orilẹede Naijiria tẹnpẹlẹ mọ julọ gẹgẹ bi ọna lati din ọwọja aarun naa ku nilẹ yii. Lati fi idi ilana naa mulẹ, awọn ijọba ipinlẹ bii Eko tilẹ fi ofin gbee lẹyin, ofin yii si wa lara eyi ti wọn gbe kalẹ ni ile ẹjọ lati fi gbajugbaja oṣere sinima, Funkẹ Akindele ati ọkọ rẹ jofin ni ọjọ Aje. Amọṣa, ohun to wa n ṣe ọpọ ni haahinin bayii ni bi awọn eeyan ko ṣe karamasiki ilana yii. Bi o tilẹ jẹ wi pe ijọba apapọ paṣẹ konile-o-gbele lawọn ipinlẹ kan bii Eko, Ogun ati Abuja, ohun ti o n farahan bayii paapaa lori ayelujara ni pe ọpọ awọn ọmọ Naijiria ti wọn ko fẹ ki jijoko pa sile o sọ awọn di nnkan miran ti wọn si ti bẹrẹ ere idaraya kaakiri lati fi na eegun ati ara wọn. Amọṣa o, nipasẹ ṣiṣe eyi, ọpọ wọn lo ti n darapọ mọ ibi ti ọpọ ero wa, ti wọn si ti n tipasẹ bẹẹ fi ara wọn sinu ewu ati ko arun Coronavirus. Nibayii ọpọ aworan eyi lo si ti lu ori ayelujara pa. Ọpọ igba ni igbesẹ ijọba lo ti ba oniruru iha araalu pade. Arabinrin kan to ni ki a fi orukọ bo oun laṣiri ṣalaye pe ni agbegbe ti oun n gbe ni ilu Eko ni oun ti maa n ṣe ere idaraya lati na eegun ati ara oun. O ni nigba ti oun yoo fi jade ni ọjọ Aje, igboro ti daru loun lee fi we nitori iye awọn to wa nigboro lati ṣe ere idaraya. O ni eyi lo mu ki oun pinnu lati dawọ duro naa. Ni aipẹ yii ni awọn olujọsin ni mọṣalaṣi kan ni ilu Eko kọlu awọn oṣiṣẹ ikọ amuṣẹya ti ijọba gbe kalẹ ti wọn wa kan si wọn pe ki wọn pa ofin naa mọ nitori nṣe ni ileejọsin naa kun bamubamu fun awọn to wa kirun. Njẹ eeyan le ko aarun coronavirus nipa ṣiṣe ere idaraya? Onimọ nipa eto ilera, Dokita Ikubese Wilson ṣe atupalẹ bi eeya ti le ko aarun coronavirus nipasẹ ṣiṣe ere idaraya. Dokita Wilson ṣalaye pe o ṣeeṣe ki eeyan ti ipasẹ ere idaraya ko aarun covid-19 nitori sisun mọ ẹni to ni aarun naa lara. Bakan naa lo sọ pe kokoro aarun covid-19 le wa laaye yala lara ohun elo ere idaraya ti ẹni to ni aarun naa ba ti lo, nitorinaa asiko yii ko dara fun ṣiṣe ere idaraya nitori ewu to wa nibẹ pọ. Dokita Wilson tun ṣalaye pe ti eeyan ba n ṣe ere idaraya, eemi ẹni naa maa pọ si, bakan naa ni afẹfẹ to n jade lati inu ẹdọ foro naa yoo pọ si. Ti ẹni to n ṣe ere idaraya ba mi, eemi naa yoo maa jade leralera, ti ẹni naa ba si ni aarun coronavirus, ẹlomiiran ti wọn jọ n ṣe ere iadaraya le ko aarun naa lara rẹ, Dokita Wilson lo woye bẹẹ. O rọ awọn eeyan lati maa ṣe ere idaraya ninu ile wọn lasiko ti ofin konle-o-gbele wa lode nitori ewu to wa ninu ṣiṣe ere idaraya loju popo tabi ni gbọngan ere idaraya lasiko yii. O ni fifi ẹmi ẹlomiiran wewu ni ṣiṣe ere idaraya pẹlu awọn mii tumọ sii lasiko yii. 