 Bi ọrọ se ri ree lori bi awọn ajeji darandaran se n ya wọ ilẹ Yoruba eyi to n se akoba fun eto aabo wa. Oludamọran si gomina ipinlẹ Oyo lori eto aabo, to tun jẹ Kọmisana ọlọpaa tẹlẹ, Fatai Owoseni ti wa salaye idi to fi rọrun fun awọn ajeji naa lati raye wọle si aarin wa. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí: Owoseni, ẹni to koro oju si ipo ti eto aabo naa wa, wa sisọ loju rẹ pe awọn agbẹyinbẹbọjẹ kan nilẹ Yoruba lo wa nidi isẹlẹ yii. Oludamọran fun gomina salaye ọrọ yii ninu ọrọ apilẹkọ rẹ nibi ipade apero fawọn osisẹ alaabo adayeba nilẹ Yoruba, akọkọ iru ẹ, to waye nilu Ibadan. Agbarijọpọ ẹgbẹ awọn ọmọ bibi ilẹ Yoruba, YWA si lo se agbatẹru ipade eto aabo naa. Owoseni ninu ọrọ rẹ ni omi n bẹ lamu fun ilẹ Yoruba lori eto aabo nitori ofin ilẹ wa lo laa kalẹ pe ọmọ orilẹede yii kọọkan le yan lati gbe nibikibi to ba wu amọ kii se bi ti ọdaran. To ba wa jẹ pe maalu se iyebiye sawọn darandaran yii bi ọmọ, o yẹ kawọn naa ranti pe ire oko tawọn agbẹ gbin sinu oko wọn naa dabi ọmọ lara wọn. Itaniji: Oluwo sọ ìtàn bí Orunmila ṣe jìyà nílùú Iwo àti ayọ tó gbẹyìn rẹ torí sùúrù Ti emi ko ba si se ijamba fun maalu rẹ, ki lo de to fi yẹ ki iwọ ba awọn ire oko mi jẹ. Onimọ nipa eto aabo naa wa salaye pe maalu mẹjọ ninu mẹwa ti darandaran kan ba n da, awọn eeyan wa lo ni wọn, paapaa awọn ọlọla wa. O ni lọpọ igba ti ọwọ sinkun ọlọpa ba tẹ awọn ọdaran yii, awọn olowo ni yoo maa bẹbẹ pe ki wọn tu wọn silẹ, ki awọn maalu wọn ma baa jiya. Awọn asaaju awujọ wa ti ebi n pa gan wa, ni kete ti wọn ba ni inawo kan lati se, wọn yoo maa tọrọ maalu lọwọ awọn darandaran yii, ti wọn yoo si fi ọpọ eeka ilẹ wọn jirọ fun maalu kan. Bi darandaran ba si ti ri pe ilẹ naa dara, ko ni fẹ kuro nibẹ mọ, tawọn asaaju awujọ gan si maa n gbe ilẹ wọn fun darandaran lai bun awọn mọlẹbi wọn gbọ. Owoseni wa gba awọn ọmọ Yoruba nimọran lati mase maa pe maalu ni buọda, tori pe wọn fẹ jẹran, tabi fi ohun ti wọn fẹ jẹ loni ba ọjọ ọla wọn jẹ. Àwọn agbébọn tó ń gba ojúgbó wọlé máa ń tó 1000 lẹẹkan náà - Amotekun Adari ikọ Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ, Ajagunfẹyinti Olayanju ti salaye lẹkunrẹrẹ nipa awọn ajeji agbebọn to ma n gba inu igbo ya wọ ilẹ Yoruba lati agbegbe Oke Ogun nipinlẹ Oyo. Olayanju, lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ lori isẹlẹ naa fikun pe awọn ajeji agbegbọn naa maa n to ẹgbẹrun kan nigba mii. Alaga ajọ eleto aabo Amọtẹkun nipinlẹ Ọyọ, Ajagunfẹhinti Kunle Togun lo ti kọkọ ti ke gbajare saaju lỌjọbọ pe, awọn Fulani daran-daran ti kii ṣe ọmọ Naijiria, to si dihamọra ogun n wọle si ipinlẹ naa. O ni ijọba ibilẹ Saki east, Saki West ati Atisbo, ni wọn n gba wọle. Amotekun: Àwọn olóṣèlú, àwọn tó kùnà jíjẹ ọmọ ikọ Amotekun ló ń gbé ìròyìn ìbàjẹ kiri O sọ ọrọ yii ninu iwe to kọ si Ẹgbẹ ọmọ Yoruba lagbaye, to ṣe agbatẹru ipade apero akọkọ lori eto aabo nilẹ Yoruba. Ileeṣẹ ijọba ipinlẹ Oyo to wa nilu Ibadan, ni ipade naa ti waye. Toogun ni lara awọn akiyesi ajọ Amọtẹkun ni pe, wọn ma n ni oriṣiriṣi nkan oloro bi ibọn, ida, ọbẹ ati bẹẹbẹẹ lọ. Yatọ si eyi, o fikun pe ọkunrin ni gbogbo wọn ma n jẹ, eyi to fi han pe kii ṣe pe wọn fẹ ẹ tẹdo si ipinlẹ Ọyọ gẹgẹ bi arinrinajo ni. O ni ajoji ti ko ni iwe irinna, tabi iwe idanimọ kankan ni wọn. Igba akọkọ kọ niyii ti ikọ Amotekun naa ti ke gbajare. Bakan naa ni Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba, Gani Adams naa ti kede bẹ ẹ laimọye igba pe, awọn agbebọn ti n wọle si ilẹ Yoruba. Ninu ifọrọwerọ pẹlu BBC Yoruba lori isẹlẹ yii, agbẹnusọ fun gomina ipinlẹ Ọyọ, Ọgbẹni Taiwo Adisa sọ pe lootọ ni ijọba ko ṣẹṣẹ ma a gbọ iru iroyin bẹ ẹ. Ado Ekiti Blind Couple: Tọkọ-taya Oke ní Ọba òkè ló fi àwọn dá àrà tó wù ú Amọ, kii se nkan ti ijọba ipinlẹ Ọyọ nikan le mojuto. O kan n gbiyanju ni, paapaa nipa idasilẹ ajọ Amọtẹkun. O ni iṣẹ ijọba apapọ ni lati ri i pe ẹnu ibode ilu wa daadaa. Yoruba ni ẹyinkule ni ọta wa, inu ile lawọn aseni n gbe, bẹẹ si ni bi ko ba si ole ile, ti ita ko le wa ja. : Herdmen-Farmers Clash: Fatai Owoseni ní àwọn ọlọlá ló jẹ baba ìsàlẹ fáwọn agbégbọn darandaran 