 Kọ itẹsiwaju fun paragirafi yii - Eto imulo AMẸRIKA lati ọdun 1940 ni lati ṣe atilẹyin fun Indonesia, eyiti o gbalejo awọn idoko-owo Amẹrika ni epo ati awọn ohun elo aise ati ṣakoso ipo ti o ni imọran pupọ nitosi awọn ọna gbigbe ọkọ oju omi pataki. Lọdún 1975, ẹgbẹ òsì kan tó ń jẹ Fretilin gba agbára lẹyìn ogun abẹlé ní East Timor tó ń jẹ Timor-Leste báyìí, tó jẹ ilẹ kan tí ilẹ Potogí ń ṣàkóso tẹlẹ, tó jẹ pé erékùṣù Timor àti West Timor tó jẹ apá kan orílẹ-èdè Indonesia ni wọn pín. Àwọn aṣáájú orílẹ-èdè Indonesia ń bẹrù pé East Timor lè di ibi tí àwọn ọtá tó jẹ apá òsì á ti máa gbéjà ko àwọn tó ń fẹ kí orílẹ-èdè Indonesia ya ara rẹ sọtọ. Àwọn alátakò tí kò fara mọ Fretilin láti àwọn ẹgbẹ pàtàkì yòókù sá lọ sí Ìwọ Oòrùn Timor, wọn sì ké sí Indonesia láti kó Ìlà Oòrùn Timor jọ kí wọn sì fòpin sí ewu kọmúníìsì. Ní December 7, 1975, Ford àti Kissinger pàdé Ààrẹ Indonesia Suharto ní Jakarta, wọn sì fi hàn pé Orílẹ-èdè Amẹríkà kò ní gbé ìgbésẹ lórí East Timor. Ọjọ kejì ni wọn gbógun ti Indonesia : , ó sì gba ìjọba lórílẹ-èdè náà. Àjọ Ìparapọ Àwọn Orílẹ-Èdè, pẹlú ìtìlẹyìn Orílẹ-Èdè Amẹríkà, ké sí àwọn ọmọ ogun Indonesia pé kí wọn fi ibẹ sílẹ. Ogun abẹlé kan tó kún fún ẹjẹ bẹ sílẹ, ó sì lé ní ẹgbẹrún lọnà ọgọrùn-ún tí wọn pa nínú ìjà náà tàbí tí wọn pa wọn tàbí tí ebi pa wọn. Ó lé ní ìdajì àwọn ará East Timor tó di olùwá-ibi-ìsádi tí wọn sá kúrò ní àwọn àgbègbè tí Fretilin ń ṣàkóso. Ọdún méjì gbáko ni East Timor fi rọwọ mú, níkẹyìn, lẹyìn tí àwọn orílẹ-èdè àgbáyé ti dá sí ọràn East Timor lọdún 1999, East Timor di orílẹ-èdè tó lómìnira lọdún 2002. 