 Ember Month Security: Ọwọ pálábá àwọn ọmọ ẹlégbẹ òkùnkùn 15 ségí ní ìpínlẹ Eko Agbẹnusọ ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Eko, Olumuyiwa Adejobi, ninu atẹjade to fi lede naa ni ikọ ọlọpaa to wa ni Ikorodu lo mu awọn ọdaran naa. Adejobi ni ohun to ṣẹlẹ ni wi pe araalu kan lo ji pe awọn ọlọpaa ni aago mẹrin owurọ lati agbegbe Agunfoye, Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí: Nigba ti ikọ ọlọpaa Ikorodu yoo fi de ibẹ ni ọwọ tẹ arakunrin Taiye Lasisi, ti wọn mu pẹlu ibọn ilewọ lọwọ rẹ. Lẹyin ti ọlọpaa fi panpẹ mu tan ni wọn tu gbogbo agbegbe naa yẹbẹ yẹbẹ, ti ọwọ si tẹ awọn yoo ku. Lara awọn mẹtala ti wọn mu naa jẹ awọn ẹlẹgbẹ okunkun Aiye, ti wọn si wọn si ti gbe wọn lọ si atimọle. Bakan naa ni wọn ri awọn ohun ini gba lọwọ wọn bi ẹrọ ilewọ ati awọn ohun ini miran. Ninu ọrọ tirẹ, Kọmisọnnna ọlọpaa nipinlẹ Eko, Hakeem Odumosu ni iwadii ti bẹrẹ lori iṣẹlẹ naa, ati wi pe awọn ko ni fi aye gba iwa ipa ati iwa ọdaran kankan nipinlẹ Eko. Ẹgbẹ ọdọ méjì fìjà pẹẹta, ẹmí kan bọ, ọpọ farapa Ìjà kan to waye laarin awọn ọmọ ẹgbẹ meji nilu Ejigbo ti ṣokunfa iku arakunrin kan, Abeeb Abifarin ti agboole Oke Dada nilu Ejigbo nipinlẹ Osun. Lọjọ isegun ni o padanu emi rẹ ninu ìjà yọbẹ yada laarin awọn ẹgbẹ meji nilu naa. Bakan naa la gbọ pe ọpọ eeyan lo farapa ninu ìjà yii, tó bẹrẹ ni irọlẹ ọjọ Aje ladugbo Ori Eru laarin awọn ọmọ ẹgbẹ Lion Base Club, ti agboole Olukola ati awọn ti Isalẹ Agooji Club. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí: Ohun taa gbọ ni pe, wọn yìnbon pa Abeeb bí ọwọ agọ meje kú iṣẹju mẹẹdogun aṣalẹ ọjọ Aje nigba ti ìjà yi bẹ sílẹ. Awọn kan ti ọrọ naa soju ni, wọn ge apa rẹ jabọ ninu ikọlu yi. Àdá, àáké, ati fila pupa jẹ diẹ lara ami idanimọ awọn ẹgbẹ okunkun ni Naijiria Ara adugbo naa kan to ba awọn akọroyin sọrọ, ṣugbọn ti ko fẹ ki wọn darukọ rẹ sọ pe, ọkunrin kan tawọn ko mọ orukọ rẹ naa tun ku lọjọ ìṣẹgun lẹyin tawọn agbofinro pẹtu sí aawọ náà tan. Amọ ṣa ileesẹ wa kò ti ribi fidi ọrọ bayi mulẹ. Pupọ awon ilé ìtajà ni Ejigbo ni wọn sáré ti pa nitori wahala yii, ti won sì tun ti ileesẹ awọn oṣiṣẹ ijọba ibilẹ Ejigbo naa pa, ki awọn oṣiṣẹ pada sílé. 2020 in Retrospect: Ìjàmbá iná, ilé tó dàwó, ìwọde àti àrùn Covid-19 wà lára ìṣẹlẹ 2020 A tún padà gbọ pe awọn to dojú ìjà kọ ara wọn ọhun tun gbe ìjà wọn dé adugbo Sagan, Orieru, Port junction ati roundabout pẹlu nkan ija oloro titi di afẹmọju lojo Ìṣẹgun. A kò tíì le sọ nkan to fa ìjà yi pato sugbọn finfinfin tawọn akọroyin lagbegbe naa gbọ ni pe, owo ẹbùn ọdun to to ẹgbẹrun lọna aadọjọ naira N150,000 lo dá ìjà silẹ. Ìdájọ ọwọ tó di lemọ-lemọ nIbadan, ohun tó fà á rèé Ohun to n mu ki ọpọ eeyan maa dawọle idajọ ọwọ ara ẹni, taa mọ si Jungle Justice, ni ainigbagbọ to kuna ninu eto idajọ ododo ti ofin gbe kalẹ. Eyi ni ọrọ Amofin Akeem Fadun, eekan agbẹjọro kan nilu Eko lasiko to n ba BBC Yoruba sọrọ lori ohun to mu ki idajọ ọwọ lawujọ di lemọ-lemọ. Kii ṣe ani-ani mọ pe awọn eeyan ni ipinlẹ Ọyọ n se gbọnmọgbọnmọ fifi idajọ afurasi sọwọ ara wọn, eleyi to si ti n kọ ọpọlọpọ eeyan ati awọn onwoye lominu. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí: Laarin bi ọsẹ diẹ sẹyin bayii, ko din ni eeyan mẹfa ti awọn eeyan ti dana sun ninu isẹlẹ ọtọọtọ, tori pe wọn fura iwa aidaa kan tabi omiran si wọn. Amofin Akeem Fadun ni ọpọ igba ni araalu maa mu ọdaran lọ si agọ ọlọpaa ṣugbọn to jẹ wi pe wọn yoo tun ri ọdaran bẹẹ nigboro lẹyin wakati tabi ọjọ diẹ. Bakannaa lo tun pe fun eto ilanilọyẹ fun araalu lori ipenija ati ewu to wa lori idajọ ọwọ. Eekan amofin naa fi kun un pe, ọdaran ni ẹnikẹni to ba lọwọ ninu iṣẹlẹ idajọ ọwọ labẹ ofin. O ni nibi ti ọrọ de duro bayii, ijọba gbọdọ bẹrẹ si ni fi awọn to ba n lọwọ ninu iṣẹlẹ didana sun afurasi tabi idajọ ọwọ jofin, lati lee jẹ ifaleti fun awọn eeyan mii lọjọ miran. Onimọ nipa ofin naa ko ṣai yana rẹ pe, wahala iwọde EndSARS to kọja laipẹ yii ti n fun awọn eeyan ni igboya lati hu awọn iwa kotọ. Wọn ti lero pe bi awọn ṣe parapọ ba ọpọ dukia jẹ, ti wọn si ṣe ọpọ iwa jagidijagan lasiko naa, ti ko si si ẹni to mu wọn sii, ni awọn ṣe lee maa hu iwa kotọ naa lọ. Ijọba gbọdọ fi awọn eeyan jofin daadaa lori iwa aburu yii, lati jẹ ki araalu mọ pe iyatọ wa laarin kiko ara jọ pọ, ja fun ẹtọ labẹ ofin ati kiko ara jọ pọ hu iwa ọdaran. Bakannaa ni Amofin Akeem Fadun tun mu aba wa pe, bi araalu ko ba ni igbagbọ ninu ilana idajọ lorilẹede yii, boya ki wọn maa gbe igbimọ kan kalẹ, lati maa tọpinpin bi awọn agbofinro ṣe n yanju awọn afurasi ti wọn ba gbe wa si ọdọ wọn. Iha wo ni ijọba Oyo kọ si idajọ ọwọ to di lemọ-lemọ? Ẹwẹ, nigba ti BBC News Yoruba kan si ijọba ipinlẹ Ọyọ, kọmiṣọna feto iroyin ati aṣa, Ọmọwe Wasiu Ọlatubọsun ṣalaye pe ijọba n gbe igbesẹ lati tubọ mu ki okun ati koriya wa fun awọn agbofinro lati ṣiṣẹ wọn. Ọmọwe Ọlatubosun ni itaniji ti bẹrẹ lori iwa kotọ yii, lati mu ki araalu mọ wahala to rọ mọ irufẹ iwa didana sun awọn afurasi. Bakan naa lo tun rọ awọn ọlọpaa lati rii pe gbogbo afurasi ti wọn ba mu de ọdọ wọn, ni wọn foju wina ofin. Adigunjalè méjì ko ìjàmbá ọkadà lẹyìn ìṣẹ ibi nIbadan, ọkan kú lójijì, aráàlú dáná sun èkejì Yoruba ni ọjọ gbogbo ni ti ole, amọ ọjọ kan soso pere ni ti olohun. Akomolede ati Aṣa: Mọ síi nípa ìró afárànma àti agbárànmọ fáwẹẹlì Yorùbá Bẹẹ lọrọ ri fun awọn adigunjale meji kan lọjọru nilu Ibadan nigba ti wọn ja ọkunrin kan lole amọ ti ọwọ palaba wọn segi. Atẹjade kan ti ileesẹ ọlọpa fisita lori isẹlẹ naa salaye pe deede aago mẹta aabọ irọlẹ ọjọru ni isẹlẹ naa waye si ọkunrin kan, ti wọn pe orukọ rẹ ni Tobi Adebayo, ẹni ọdun mẹtadinlọgbọn to wa ninu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí: Gẹgẹ bi ileesẹ ọlọpaa ti wi, adugbo Favours, lopopona Awolowo si Bodija nilu Ibadan ni awọn ọkunrin meji to wa lori ọkada ti sẹburu ọkọ Toyota Corolla rẹ, ti wọn si fi tipa gba foonu ati apo kan ti iwe wa ninu rẹ. Amọ ẹnikan ti isẹlẹ naa soju rẹ ni owo to to miliọnu marun naira lo wa ninu apo naa, ti ọkunrin ọhun to jẹ olokoowo gbe lọwọ. Atẹjade naa ni ni kete tawọn adigunjale naa sisẹ laabi ọhun tan, ni wọn fẹsẹ fẹ lori ọkada wọn amọ ti Adebayo atawọn araalu gba ya wọn pẹlu ọkọ rẹ titi to fi le wọn de adugbo dandaru. Lojiji ni ọkada naa ja sinu koto nla kan, tawọn adigunjale naa si jabọ, bẹẹ ni ọkan ninu wọn dagbere faye loju ẹsẹ nigba ti ekeji fara gbọgbẹ, ti ara rẹ si bo falafala. Atẹjade ileesẹ ọlọpaa naa ni, ni kete ti iroyin naa kan ọga ọlọpaa to wa ni agọ ọlọpaa Agodi lara lo morile ibi isẹlẹ naa amọ ko to de ibẹ, ẹpa ko boro mọ. Africa Eye: Wo ìtàn ìyá kan ìyá kan àtàwọn olè ajọmọgbé tó n ta ọmọ ní Kenya Idi ni pe awọn araalu tinu n bi, ti wọn le ni igba, ti dana sun adigunjale to fara gbọgbẹ naa, tawọn ọlọpaa si ti gbe ajoku rẹ lọ sile igbokusi. Bakan naa ni ileesẹ ọlọpaa ni aayan ti n lọ lati tanna wadi isẹlẹ naa siwaju si. Sugbọn isẹlẹ naa da sunkẹrẹ fakẹrẹ ọkọ silẹ ladugbo dandaru si Mokola, tawọn osisẹ Amotekun naa si bawọn peju sibi isẹlẹ ọhun, bẹẹ ni wọn n dari ọkọ lagbegbe naa pẹlu lati dena sunkẹrẹ fakẹrẹ. Ṣé lóòtọọ làwọn ọlọṣà tún gbẹmí èèyàn kan ní Moniya, Ibadan? Awọn igara ọlọṣa ti yinbọn pa ọkunrin ọlọdẹ kan lagbegbe Mọniya nilu Ibadan. Arakunrin naa ti awọn ọlọpaa pe orukọ rẹ ni Isau Yisah ni wọn sọ wi pe o n ṣe ṣọ ile epo kan lagbegbe naa lasiko ti awọn ọlọṣa fi ya bo adugbo naa lọjọ Abamẹta. Gẹgẹ bi ohun ti awọn iroyin kan sọ, awọn ọlọdẹ agbegbe naa, ninu eyi ti Yisah wa doju kọ awọn ọlọṣa naa ki o to di pe awọn ọlọṣaa naa pa Yisah lagbegbe Asanmajana ti ileepo naa wa. Ohun ti awọn eeyan kan n sọ lagbegbe naa ni pe boya oloogbe naa da awọn kan lara awọn ọlọṣa naa mọ ni wọn ṣe pa. Ọgbà ẹwọn ni wọn ti já àbálé Esra lábẹ àwáwí àyẹwò wúndíá Ileeṣẹ ọlọpaa ni ipinlẹ Ọyọ, la gbọ pe o ti fi idi iṣẹẹ idigun jale naa mulẹ ti wọn si ni iwadii ti bẹrẹ. Gẹgẹ bi atẹjade kan ṣe sọ, wọn ti gbe oku arakunrin naa lọ sileewosan nla ijsba to wa lagbegbe Mọniya. : Ijọba ipinlẹ Eko ni ọwọ awọn ti tẹ awọn ọdaran ti wọn n da agbegbe Ikorodu ati LekkiAjah laamu nipinlẹ Eko. 