 Gẹlẹdẹ : Gẹlẹdẹ jẹ òrìṣà kan nílẹ Yorùbá tó nííṣe pẹlú àwọn obìnrin tí ó sì ń ṣàfihàn ipa àwọn obìnrin ní ilẹ Yorùbá, pàápàá àwọn akínkanjú àti àwọn orìṣà tó ní ṣe pẹlú àwọn obìnrin, pẹlú agbára tó rọ mọ ẹmí àìrí bí ẹmí àjẹ tí wọn ní.Ẹwẹ, àwọn agbára wọnyí ní ìpalára fún àwùjọ. Ìdí nìyí tí wọn fi ń lo Òrìṣà Gẹlẹdẹ láti fi rọ wọn. Yorùbá gbàgbọ nínú gbólóhùn kan ẹsọ layé The world is fragile. Ìdí ni wípé ayé ṣòro, ó sì gba jẹjẹ, pàá pàá jùlọ kí a bára ẹni gbé ní ìrẹpọ, ìbọwọ àti àlááfíà.Ọpọ ìtàn ìwáṣẹ tó rọ mọ òrìṣà Gẹlẹdẹ ni a ti rí púpọ rẹ nínú Odù Ifá. Ifá tí a ń sọrọ rẹ yí ni ó ní Odù tí ó tó Igba ó lé Mẹrìnlélọgọta Odù, tí ìkọọkan rẹ sì ń dá lórí ènìyàn, ẹranko, àti àwọn Òrìṣà pẹlú ìṣòro àti ọna àbáyọ sí ìṣòro wọn èyí ìṣẹlẹ tí ó ti ṣẹ sẹyìn. Ẹsẹ Ifá ṣàlàyé bí Gẹlẹdẹ ṣe bẹrẹ pẹlú Òrìṣà Yemọja tí ń ṣe ìyá gbogbo Òríṣà àti ohun abẹmí. 3Yemọja ló ń fomi ojú ṣògbéré ojú látàrí àìrọmọ bí rẹ, tí ó sì lọ bá Ifá fún ọnà àbáyọ. Ifá ní kí ó rúbọ kí ó sì gbe ère ọmọ lángidi rù sórí jó, pẹlú ẹgba irin lẹẹsẹ, ìgbà náà ni ó tó lè dọlọmọ láyé. Lẹyìn tí ó rúbọ náà tán, Yemọja finú ṣoyún ó sì fẹyìn súnmọ sókè. Àkọbí ọmọ rẹ jéọkùnrí tí orúkọ rẹ ń jẹ Ẹfẹ the humorist; Ẹfẹ ma ń dàwọn bojú láti fi àwọn ènìyàn ṣe yẹyẹ àti àwàdà nítorí orúkọ rẹ. Àbíkéjì Yemọja tó jẹ obìnrin tí orúkọ rẹ ń jẹ Gẹlẹdẹ ni ó sanra gẹgẹẹ bí ìyá wọn, tí ó dì fẹràn ìyá wọn gidigidi, tí òun náà sì fẹràn láti ma jó. Lẹyìn tí àwọn ọmọm méjèjì náà deni tí ń láya òun ọkọ, wọn níi. Ṣùgbọn, àwọn náà kò rọmọ bí, nìyá wọn bá tún gboko Aláwo lọ. Ifá ní kí Ẹfẹ òun Gẹlẹdẹ ó rúbọ tí ìyá wọ rú kí àwọn náà ó lè dọlọmọ láyé. Wọn rúbọ gẹgẹ bí ifá ti wí; ni wọn bá dọlọmọ wẹẹrẹ lọọdẹ. Ètùtù tí wọn ṣe yí ni ó di danadan láti ṣe lásìkọ ọdún Gẹlẹdẹ , tí wọnbyóò sì ma ṣe ẹfẹ lásìkò náà. Ìdí nìyí tí ó fi jẹ wípé àwọn obìnrin ló ma ń gbé Gẹlẹdẹ. 