 Ṣàkópọ àpilẹkọ náà:  CNN Àwọn onímọ sáyẹǹsì ní àjọ NASA ti sún mọ òye bí omi ṣe wà ní Mars nígbà àtijọ tó. Àwọn àwárí tuntun wọnyí tún fi hàn bí àwọn ibi tí omi wà níbẹ ṣe lè ti wà láti bílíọnù ọdún sẹyìn, èyí tó fi hàn pé omi tó wà nínú àwọn òkun ayé ìgbàanì lórí pílánẹẹtì pupa lè ti pọ ju èyí tó wà nínú Òkun Àríwá ayé, àwọn onímọ sáyẹǹsì NASA fi hàn nínú ìwádìí kan tí wọn gbé jáde ní ọjọ Friday nínú ìwé ìròyìn Science. Geronimo Villanueva tó jẹ onímọ sáyẹǹsì ní Ibùdó Tó Ń Rí sí Ọràn Ojú Òfuurufú ní Àjọ NASA sọ pé: Ìwádìí wa jẹ ká mọ bí omi tó wà lórí ilẹ ayé ṣe pọ tó nígbà kan rí, torí pé a mọ iye omi tó ṣòfò sínú òfuurufú. Ìwádìí yìí á jẹ ká túbọ lóye ìtàn bí omi ṣe wà lórí òṣùpá Mars. Kí àwọn onímọ sáyẹǹsì lè rí ìdáhùn sí ìbéèrè tó ti wà tipẹtipẹ yìí nípa àwọn ohun tín-tìn-tín tó para pọ jẹ omi tó wà lórí ilẹ ayé, wọn lo àwọn ẹrọ amúlùmálà ojú sánmà ńláńlá mẹta tó wà lórí ilẹ ayé, ìyẹn èyí tó wà ní orílẹ-èdè Chile àti Hawaii, láti fi díwọn omi tó wà nínú afẹfẹ ayé ní onírúurú ibi àti àsìkò, láti oṣù March ọdún 2008 sí January ọdún 2014. Ọgbẹni Michael Mumma tó ń ṣiṣẹ ní ilé iṣẹ Goddard sọ pé: Tó bá jẹ pé ilẹ la wà, a lè ya fọtò gbogbo àgbáyé lálaalẹ kan ṣoṣo. Àwọn onímọ sáyẹǹsì wo ìfiwéra oríṣi omi méjì ọtọọtọ - tàbí isotopes - omi, H2O àti HDO. Ọkan lára àwọn átọọmù hydrogen tó wà nínú rẹ, tí wọn ń pè ní deuterium, ló mú kí èyí tó kẹyìn wúwo jù, nítorí pé neutron kan wà nínú rẹ láfikún sí proton tí gbogbo átọọmù hydrogen ní. Ìyẹn mú kí HDO pọ sí i, nígbà tó jẹ pé àwọn èròjà hydrogen tó pọ sí i látinú H2O ló ń fò lọ sínú afẹfẹ, tí wọn sì kúrò lábẹ agbára òòfà Mars tó kéré gan-an, tí wọn sì dàwátì sínú òfuurufú. Ìyọrísí rèé, omi tí wọn fi pa mọ sínú àwọn òkìtì yìnyín tó wà lápá ibi tó tutù jù lọ ní òṣùpá Mars ní ìwọn HDO tó ga gan-an ju ti omi tó wà lórí ilẹ ayé lọ, àwọn onímọ sáyẹǹsì náà sọ bẹẹ. Àwọn onímọ sáyẹǹsì fi ìfiwéra tó wà láàárín H2O àti HDO nínú afẹfẹ òfuurufú Mars lónìí wé ìfiwéra tó wà láàárín àwọn èròjà méjì tó wà nínú òfuurufú kan tó wà lórí Mars, ìyẹn òkúta kan tó ya kúrò lára Mars - bóyá nígbà tí òfuurufú kékeré kan kọ lù ú - tó sì já bọ sórí Ilẹ Ayé ní nǹkan bí bílíọnù márùn-ún ààbọ ọdún sẹyìn. Wọn wá mọ bí iye omi tó wà lórí Mars ṣe ń yí pa dà tó, wọn sì tún mọ bí omi tó ti pòórá lórí Mars ṣe pọ tó, ìyẹn nǹkan bí ìdá mẹtàdínláàádọrùn-ún nínú ọgọrùn-ún. Ìwádìí náà fi hàn pé... : Àwọn onímọ sáyẹǹsì ti fi àwọn ẹrọ amúyẹwò aláwọ pupa ńláńlá mẹta ṣàwárí omi tó wà nínú òfuurufú Mars. wọn fi ìfiwéra àwọn ohun tín - tìn - tìn kan tó wà lórí pílánẹẹtì náà wé ti òkúta òṣùpá tí wọn rí ní ilẹ ayé. 