 Àsà Ìgbéyàwó ní ilẹ Yorùbá : Ìgbéyàwó jẹ ìsopọ láàrin okùnrin àti obìnrin lati di eyokan, láti jọ máà gbẹ pọ gẹgẹ bí oko àti aya. 1 Àsà ìgbèyawó ní ilè Yorùbá se kókó, àwon Babańlá wábọ, wọn ní ìyàwó dùn ùn gbé, omo dùn ùn ko jade. Ìgbèyawó je Àsà to se pataki ju omo bibi lo paapaa jùlo láyé óde òní .Eni ti o bà ti to láti gbèyawó, ti ó kò tí kò se be, àwon bàbáńlá wa má n ki ẹni náà pe awáyé má gbèyawó, kènkèkenke àtàrí bi erùu fila won tún má n pe ni ògòngò bi àgbà a tó baálé ilé má gbẹ ìyàwó. Oríṣiríṣi ònà ni a le gbà láti gbé iyawo ní èyí tí kò yo ònà tipátipá náà sílè. Yorùbá kì í fi ipá lówó, a kì í fi agbara bí omo, sùgbón wón a máa fi ipá gbé ìyàwó. Bí ó bà ti to àkókò fún olómokùnrin láti gbèyawó, tí Ó kò láti se be, àwon bàbáńlá wa má n ki eni naa pé awáyé má gbèyawó, kènkèkenke àtàrí bi erùu fila won tún má n pe ni ògòngò bi àgbà a tó baálé ile má gbé ìyàwó.ÌGBÈYAWÓ ÀSÀNTEÌgbèyawó yi le waye nigbati ọkọ ìyàwó ba n fúra wí pé àwọn òbí ọmọbìrin náà fé fi ọbe ẹyìn jẹ òun nisu, tabi ti o ba rí I pé ojú ọmọbìrin naa ò gbé ibì kan. Irúfé ìgbéyàwó bayi maa n wáyé nígbàtí ọkọ-ìyàwó yi ba lo ji ìyàwó àfésónà re gbe yálà nìgbà tí ọmọbìrin naa ba n ti ona.ÌGBÈYAWÓ PÀDÉMI NÍDÌÍKÒÈyí maa n wáyé nígbàtí àwọn olólùfé méjì bá ń fé ara wón sùgbón tí àwọn òbí wón mejeeji kò lówó si tabi ti won kò fe ki won fe ara wón. Báyìí ní àwọn ọkọ àti ìyàwó yóò bá sálo sí ìlú míiràn láti lo bèrè ìrìn àjò ayé wón láìsí ìyònda àwọn òbí wón níbè pé kí wón fé ara wón. Léyìn ọdún díè tí wón bá tí sálo , tí wón si tí bímọ méjì tàbí jù béè lo wón le pinnu àti padà wá si ìlú wón.ÌGBÈYAWÓ GBÀMÍ- O- RÀMÍÈyí ní irúfé Ìgbéyàwó tí ó sábà máà n wáyé láàrin onísègùn tàbí babaláwo àti ọmọbìrin. Èyí máà n selè nígbàtí ara ọmọbìrin náà kò bá ya , ti àìsàn tàbí egbò ńlá kan bá kolùú tí wón si ti náwó-nára sùgbón ti won o rójútu àìsàn náà, tí wón wà gbẹ lo sí òdò babaláwo tàbí onísègùn kan, tí wón si se ìlérí fún onísègùn náà pé tí o bá le wo ọmọbìrin náà san, Òun ní ọmọbìrin náà yóò fe nìgbà tí ara re bá yá.ÌGBÈYAWÓ ÒRÌSÀÀwọn àgbà bò wón ní wón ni babaláwo ní n soko àbíkú. Irúfé Ìgbéyàwó yi má ń wáyé nígbàtí wón bá wo àkosèjáyé ọmọbìrin ti ifá sí so fún wón pé òrìṣà funfun ní oko re. Àwọn òbí ọmọ yíì o wà lo gbẹ ọmọ náà fún àwọn ọlọbàtálá tàbí òdò babaláwo. Lónà kejì èwè, tí ọmọbìrin bá ti dàgbà tí okùnrin kankan lósì kọ ẹnu ìfé si rárá.. Tí wón bá lo ye ifá wo, babaláwo le so fún wón pé ọmọbìrin náà tí lóko àti wípẹ òrìṣà kan ní oko re jẹ.ÌGBÉSÌ ÀTI ÌLÀNÀ ÌGBÉYÀWÓ ABÍNIBÍ ILÈ YORÙBÁ1. ÌFOJÚSÓDE : Ìfojúsòde máà ń wáyé nìgbà tí ebí kan bá n wà ìyàwó fún ọmọ wón okùnrin tí o tí bàlágà.22. ÌWÁDÍI : Àwọn Ẹbí ọmọkùrin ń rí ń yóò bẹrẹ síì se ìwádíi nípa ìdílé tí wón tí fé fé obìnrin , nítorí pé oríṣiríṣi ìdílé lo wà ìdílé míiràn àrùn búburú a máà yo wón lẹnu bi àpẹẹrẹ; àrùn ágànná, wárápá, àbísínwín abbl. Ìdílé míiràn àwọn obìnrin wón kii gbẹ ilé ọkọ dalé, ìdílé míiràn ìgbésì jíje a máà rò wón lórùn, ìdílé míiràn wón kii dàgbà, wón yóò tún te síwájú láti se ìwádíì irú ènìyàn tí Ọmọbìrin náà jẹ bóyá àsà ọmọ ní, bóyá òní kẹbẹkẹbẹ ní, léyìn èyí ní wón yóò wà lo bèèrè lọwò ifá gẹgẹ bí Ẹlérì-ìpín tí kò lee puró , gbogbo àṣírí ọjọ ọla ìgbéyàwó náà ní yóò han kẹdẹrẹ láti òdò ifá.3. ALÁRINÀ : Alárinà jẹ okùnrin tàbí obìnrin tí o sùn mò ọmọbìrin , o le jẹ ọré tàbí mòlébí obìnrin òun ní eni tí o n ye ònà fún ọmọkùrin tí o fé fé ìyàwó kí àwọn mẹjèjì tó pàdé.4. ÌSÍHÙN: Ìsíhùn ní gbígbọ àti gbígbà tí ọmọbìrin gbà láti jẹ kí ọmọkùrin náà jẹ àfésónà òun. Ọmọkùnrin yíì yóò wà san owó ìsíhùn fún àwọn ẹbí ọmọbìnrin yíì kí o tó le máà bá ọmọbìnrin náà sòrò, owó náà jẹ ọké kan láyé àtijówòn yóò sí fi obì àbàtà, ataare, àti orógbó sí owó ìsíhùn náà.5. ÌTORO : Àwọn òbí àti díè nínú ẹbí Ọmọkùnrin yóò lo sí ilé òbí ọmọbìnrin láti so fún wón péà wón nìfé sí ọmọ wón obìnrin láti fé. Àwọn òbí ọmọbìnrin yíì yóò dájọ fún àwọn ẹbí Ọmọkùnrin pé kí wón padà wá , o le jẹ léyìn ọjọ mejé tàbí jù béè lo, àwọn ẹbí ọmọbìnrin yíì náà yóò lo se ìwádíi nípa irú ìdílé tí Ọmọkùnrin náà tí jáde, irú ènìyàn tí òun fúnra re jẹ, wón yóò te síwájú láti se ìwádíi lọwọ ifá bí ọjọ iwájú ìgbéyàwó náà yoo se rí, tí ìwádíi wón bá yorí siré, gbígbọ àti gbígbà tí àwọn òbí ọmọbìnrin gbà láti fi ọmọ won obìnrin yíì gẹgẹ bí aya ní àwọn Yorùbá ń pé ní ÌJỌHEN tàbí bàbá gbọ ìyá gbọ.6. ÌDÁNA : Ìdána jẹ fífẹ obìnrin nísu lọkà, kíkó àwọn ẹrú ìdána lo sí ilé òbí obìnrin gẹgẹ bí àsà Yorùbá, àwọn ǹkan ìdána bíì: isu,obì, orógbó,àádùn, ataare,ìrèké, iyò, epo, oyin,ẹja-ọsàn, àti owó-orí ìyàwó.7. AYẸYẸ-ÌGBÉYÀWÓ: Ọjọ ayẹyẹ ìgbéyàwó jẹ ọjọ iyì àti ẹyẹ fún ìyàwó,ọkọ-ìyàwó àti àwọn ẹbí wón. Ní ìròlé ọjọ tí ìyàwó yóò re ilé ọkọ re , léyìn tí ó bá tí múra tán, yóò lo dágbẹre fún àwọn òbí re àti àwọn ẹbí, àkókó yíì ní ìyàwó yóò máà sun ẹkún ìyàwó láti fi dágbẹre , láti fi dúpẹ àti láti fi gbà ìreàdúrà lẹnu àwọn òbí àti ẹbí re, àwọn ọré re yóò si máà tẹle e bí o tí n sùn ẹkúnìyàwó kiri wón yóò máà re e lẹkún. Àṣálẹ ní yóò tó darí padà si òdò àwọn òbí re, léyìn ìwúre bàbá yóò fà ìyàwó lẹ ọwọ obìnrin tí o jẹ àgbà nínú awon ebi ọkọ lọwọ, àwọn ìyàwó-ilé àti àwọn ọré ìyàwó yóò fi ìlù àti orin tẹlẹ e lo sí ilé ọkọ re.Ọkọ ìyàwó tí gbọdọ kúrò ní ilé kí wón tó mú ìyàwó re dé, èèwò ní ni ilè Yorùbá ìyàwó kò gbọdọ bá ọkọ re nílé ní alẹ ọjọ ìgbéyàwó wón, léyìn tí wón bá tí mú ìyàwó wolé tán ní ọkọ ìyàwó yóò tó wolé wa. Àwọn Ìyàálé ìyàwó yoo bu omi tutu si ese ìyàwó tuntun lenu ona abawole, ìgbàgbọ àwọn Yorùbá nípa èyí ní wípẹ kí ìyàwó le fie se ẹrò wolé ọkọ re.Léyìn èyí wón yóò dojú igbá gbígbẹ délè kí ìyàwó tuntun fie se fo o, àwọn Yorùbá ní ìgbàgbọ pé iye ònà tí igbá yíì fo sí ní iye ọmọ tí ìyàwó yóò bí, tí o bá wuu o le má bí to béè tàbí kí ó bí jù béè lo.8. ÌBÁLÉ: Ọkọ-ìyàwó àti ìyàwó re yóò jo ní ìbálòpọ fún ìgbà àkókó ní alé ọjọ ìgbéyàwó wón láti mò bóyá ìyàwó tuntun yíì ko ì tii mò okùnrin rí. Àwọn ọbí ọkọ yóò tité aso funfun sí ori ìbùsùn nínú yàrá ọkọ ìyàwó láti fi gbà ìbálé ìyàwó re. Iyì ńlá ní fún àwọn òbí ìyàwó tí ọkọ re bá nílé, ó túmò sí wípẹ ọmọbìnrin náà kò tii mò okùnrin rí. Odidi agbè ẹmu tàbí odidi paali ìsáná,iyán àti ọbè tí o dára ní àwọn ẹbí ọkọ-ìyàwó yóò gbẹ lo fún àwọn òbí iyawo laaro kùtù ọjọ kejì láti fi dúpẹ lọwọ wón wípẹ odidi ní wón bá ọmọ wón , èyí ní óúnje ìbálé, ìyàwó yóò tún gbà owó ìbálé tii se ọké-méjì lọwọ ọkọ re. Ìtìjú àti àbùkù ní fún ìyàwó ti ọkọ re kò b ànílè, ìlàjì agbè ẹmu tàbí ìlàjì paali ìsáná ní àwọn òbí ọkọ ìyàwó yóò fi ránsẹ sí àwọn òbí ìyàwó tí ọkọ re kò b ànílè láti le jẹ kí wón mò wípẹ ọmọ wón tí mò okùnrin rí.9. ÌKỌRÙN: Ọjọ karùn-ún tí ìyàwó wolé ọkọ re ní yóò tó jáde síta, láti se isé-ilé àkókó àti láti lo kí àwọn ẹbí ọkọ re. Ojo yíì náà ní yóò jẹ ìgbà àkókó tí yóò dáná ọúnje fún ọkọ re. 