 Gbajugba wolii nni, Wolii Abiọdun Akanni ti gba aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba, Iba Gani Adams lamọnran pe bo ba mọ pe oun fẹẹ ja fun ile Yoruba pẹluu bawọn Fulani ṣe n ji awọn eeyan gbe, ti wọn si n pa wọn nipakupa kaakir ilẹ Yoruba, a fi ko pe gbogbo awọn agbaagba ilẹ Yoruba patapata jọ lati ba wọn ṣepade lori ọna ti wọn yoo gbe e gba.Wolii Akanni tun jẹ ko di mimọ pe, bi Aarẹ Ọna Kakanfo ba si n pe awọn agbaagba ilẹ Yoruba, ko gbọdọ yọ Aarẹ tẹlẹri lorilẹede Naijiria, Oloye Oluṣẹgun Ọbasanjọ sẹyin ninu ipade naa, tori pe jagunjagun to mọ ọna abayọ ni.Ọmọ bibi iluu Ipobẹ, lorilẹede Bẹnin naa sọ kulẹkulẹ ọrọ ninu ifọrọwerọ to ṣe pẹluu AWIKONKO niluu Ṣagamu, nibẹ lo si tun ti sọ diẹ nipa itan igbesi aye rẹ pẹluu awọn ipenija to ba pade, ko too gba iṣẹ iranṣẹ.Ẹ JẸ KA MỌ YIN LẸKUNRẸRẸ:Orukọ mi ni Wolii Dọkitọ Innocent Abiọdun Akanni, Ọmọ Ewusi, tawọn eeyan tun n pe ni Awikonkoloju ọlọrọ. Ilu Ọyọ lawọn iran mi, ṣugbọn wọn tẹle Ọranyan to tẹ Ọyọ do, awọnni wọn jọ lọ siluu Ipobẹ lati lọ tẹ ẹ do lẹyin ogun ti wọn ja nigba naa lọhun.Abẹ orilẹ-ede olominira Bẹnin ni Ipobẹ wa, ṣugbọn awọn Yoruba lo tẹdo sibẹ,awọn naa ni wọn pọ ju nibẹ, nitori pe ọmọ ajiṣebi Ọyọ laa ri, Ọyọ ko le ṣe biibaba ẹnikẹni.DIẸ NINU IRIN AJO AYE MI:Inu ijọ Aguda Catholic ni wọnti bi mi, ibẹ naa ni wọn ti sọ mi lorukọ. Ile ẹkọ alakọbẹrẹ ti Aguda naa ni motun lọ, ko pẹ ni kuro nibẹ ti wọn fi mu mi lọ si Asigbo ti mo ti lọọ pari ẹkọmi. Mo fẹran lati maa gba bọọlu nigba ti mo wa ni kekere, mo maa n gba bọọlufun ile ẹkọ mi, mo si tun maa n ba bọọlu ni kilọọbu nigba naa. Ẹnikan lo wa siọdọ wa lodun 1979, ẹni naa lo beere pe ṣe mo maa tẹle oun lọ siluu Ekoo, inu midun, mo si gba lati tẹle lọ, Agege ni wọn mu mi lọ nigba baa, ibẹ ni wọn ba miwa iṣẹ ti mo si ile-iṣẹ nla kan, ti mo si ṣe e fungba diẹ, ti mo tun pada siluumi lopin ọdun naa. Igba ti mo tun maa pada siluu Ekoo, ẹlọmin in ni mo ba lọ,Custain to wa ni Ọgba ni wọn n gbe, ẹni naa lo wa ba mi wa iṣẹ si Aguda, ti wọnti n ṣe akara oyinbo Cake ati oriṣiriṣi ti ẹnu n jẹ. Ko pẹ ni mo tun kuronibẹ naa, asiko ti mo n sọ yi ni wọn na Luncheon Voucher, eyi ti ọpọ awọn eeyanko mọ lasiko yi. Igba to ya ni mo tun lọ si Yabanibi ti wọn ti n sin ẹranko Zoo, ti mo si ba wọn gbe ibẹ fungba diẹ ki n totun pada lọ siluu mi. Ọdun 1983 ni mo tun lọ kọ iṣẹ awọn to n wa katakataCarterpilar, ọdun ni mo fi kọ ọ, ti mo si gba iwe ẹri pẹluu ontẹ ijọbaFaranse French. Bi mo ṣe gba iwe ẹri ni wolii kan sọ fun mi pe mi o gbọdọ ṣiiṣẹ to ba kọkọ jade, ṣugbọn awọn ọrọ ti wolii yẹn sọ lo jẹ ki n gba a gbọ,iyalẹnu lo jẹ fun mi. Wọn si jẹ ki n mọ pe ṣọọṣi sẹlẹ ni wolii naa n lọ. Igbati mo ṣe tan ni mo lọ siluu Ekoo pada, ti mo si wa iṣẹ lọ, asiko yi jẹ iṣejọbaShagari. Igba ti mi o ri iṣẹ fun ọpọlọpọ oṣu, ni wọn ba mi ri iṣẹ ọmọ-ọdọ, timo si gba lati ṣe e. Iṣẹ ọmọ-ọdọ yi ni mọ ṣe de ilu Ṣagamu niluu Ijẹbu lọdọ IyaAbiba Ẹlẹwa to n ta ounjẹ ladugbo Ijokun, Ṣagamu nigba naa. Ọdọ iya yẹn ni mo ngbe, lọjọ kan ni mo sun, ti mo si la ala to fi ye mi pe Oluṣọ Aguntan ni mi.Latigba ti mo ti gbọnju ni mo ti maa n wa Ọlọrun, lati mọ nipa ẹ daadaa. Ṣọọṣiti mo n lọ nigba naa, pẹluu bawọn eeyan ṣe n ṣe nibẹ lo mu mi pada sẹyin, ti mio si lọ ṣọọṣi mọ, tori mo ti gba pe ko si Ọlọrun. Ala ti mo la yẹn, oju oorun nimo ti sunkun ji, ti mo si bẹrẹ sii wa ṣọọṣi sẹlẹ kaakiri lati lọ ṣọna, ibẹ niwọn ti sọ pe ẹni ti kii ba a ṣe sẹlẹ, ko ṣe e ṣe ki wọn ṣọna fun un. Ṣọọṣi naajẹ olu iya ijọ wa ni Ṣagamu ladugbo Ajegunlẹ, ibẹ ni mo ti dide gba iṣẹ iranṣẹ.Wọn ko gba owo lọwọ mi, mi o mu ẹyin, mi o jẹ asejẹ ki n to gba ẹmi mimọ.Ọlọrun lo gba ẹnu mi sọrọ jade, ti mo si bẹrẹ iṣẹ naa ni pẹrẹu. Ki i ṣelẹsẹkẹsẹ ti mo gba iṣẹ iranṣẹ ni mo bẹrẹ, ṣugbọn Iya Abiba ti mo n gbe lọdọ ẹnigba naa, Musulumi ni, baba kan ti a jọ n gbe ile naa lo ditẹ mọ mi pe ki wọnle mi danu, tori pe ko yẹ ki n maa lọ si ṣọọṣi, idi ni yii ti ọmọ iya Abiba yẹnfi le mi jade laago meje aarọ, to da gbogbo ẹru mi sita lai gbọ ẹbẹ. Idi ni yiiti mo fi gba ṣọọṣi lọ lati lọ maa gbe. Baba Ọṣhin lo gba mi tọwọ-tẹsẹ, ti mo sigba ara wọn dide, Baba Ọṣhin lo maa n mu mi lọ kaakiri fun iṣẹ iranṣẹ, ti mo sida duro. Ipinlẹ Ondo ni mo ti bẹrẹ iṣẹ iranṣẹ mi labẹ Baba ỌṣhinIba Gani Adams ati Wolii Abiọdun AkanniDIẸ LARA AWỌN IPENIJA TI MO BA PADEIpenija pọ loriṣiriṣi, ṣugbọndiẹ naa ni mo le mẹnuba. Igba ti mo lọ n gbe ṣọọṣi, awọn kan sọ pe ki wọn le midanu nitori pe wọn ko mọ ibi ti mo ti wa, awọn kan ti maa n pe mi ni akudaaya,mo si ṣalaye irin ajo aye mi fun Baba Ọṣhin, ti wọn si ni ki n ma wo awọn to nsọrọ mi. Igba to tun ya, wọn tun sọ pe adura ti mo n gba ti pọ ju, ṣugbọn Babatun sọ pe asiko lati le mi ko tii to. Mo dupẹ lọwọ Ọlọrun pe gbogbo ipenija timo ba pade ni mo ti bori. Ṣe ti asiko ti ẹmi ati ẹnikan ti wọn n pe ni JohnỌṣhingbade jọ n pin aṣọ mẹta wọ ni ki n sọ ni, abi ti ọdun kan ataabọ ti mo fijẹ eeso nigba ti ko si oluranlọwọ ni, ti mo si dupẹ lọwọ Ọlọrun pe ọpẹ ni ọrọnaa ja si bayii.IDI TI KO ṢE SI AWỌN BII WOLII ELIJAH, ELISHA, JESU,JOHANU PETERU TITI DE ORI AWỌN BII ỌṢỌFA, ỌSITẸLU, ORIMỌLADE, AKINDAYỌMI MỌA ko le ri wọn mọ, tori peỌlọrun lo maa n yan eeyan, kii ṣe eeyan lo maa yan ara rẹ. Eeyan le ṣe e, kiaye ri oun, to si le ma jẹ pe Ọlọrun lo yan an, ẹni ti Ọlọrun ba yan, iṣe ẹ yooyatọ si ti gbogbo wọn, ati pe awọn nnkankan wa to maa tẹle wọn. Iṣẹ ti Ọlọrunba ti pari ni Ọlọrun ma a mọn ọn mọ gbe wa fun wọn, ki ogo Ọlọrun le maa bu yọ,kawọn naa le ni ogo, ṣugbọ ogo naa yoo yatọ si tawọn kan ti wọn pe ara wọn. Ọpọawọn ti wọn ba dide lati ṣiṣẹ lo jẹ pe wọn maa n ka eewọ fun wọn, ṣugbọn to jẹpe ọlọrun lo maa n ka eewọ fawọn to ba pe funra rẹ. Bi Ọlọrun ṣe maa lo awọn tope maa yatọ si tawọn to pe ara wọn. Ẹlomin in le l,oun ji oku dide, to si jẹ peagbelẹrọ lasan ni, ẹlomin in le lọọ gba agbara lọdọ eṣu lati ma a fi ji okudide tabi wo aisan san. Wọn n ṣe arọ nigba min in, wọn ṣe afọju, aimọye awọntaa ti ri nile aye yi to jẹ pe irọ lo wa nidi ẹ, ti aṣiri wọn si n tu sita.Lati jẹ ki ero le pọ ni ṣọọṣi wọn ni ṣe n ṣe e, kii ṣe nnkan ti wọn pe ni ijereọkan niyẹn.Ko si nnkan ti eeyan ko le peara rẹ, ṣugbọn bibeli naa ti fi ye wa pe nipa eso wọn la o fi mọ wọn, ati penipa iwaw wọn ni wọn a fi gba idajọ. Nnkan ti a n ri lasiko yi ti wa laye atijọ.Wolii eke wa loootọ, ṣugbọn emi ko le pe ẹnikẹni ni eke nigba ti ki i ṣe pe emini mo fun un, ti mi o mọ ọna to gba debẹ, gbogbo awọn to ba pe ara wọn ni woliini wolii lọdọ temi.NIPA AWỌN TO N FI ṢỌỌṢI ALAṢỌ FUNFUN ṢIṢẸ IBIIjọ alaṣọ funfun dabi eto oṣeluawaarawa democracy ni. Ko si ẹni to le mu eeyan kan tori nnkan to ṣe, ṣugbọnawa kan le maa duu pe ki wọn ba a sọ ẹsin Kirisitẹẹni lẹnu. Ijọ mimọ ko ni kiwọn fi ọlọpaa gbe ẹnikẹni, ṣugbọn sibẹ, wọn ti sọ nnkan ti ijọ naa ko fẹ fun wa.Ko si ilana kankan lati da ijọ sẹlẹ silẹ, ati pe Baba to da ijọ yi silẹ lagbayeti sọ pe to ba to asiko kan, ijọ yi yoo di ojule si ojule, to si ti n ṣẹlẹbayii. Bi ẹ ba si wo o daadaa, ẹ maa ṣakiyesi pe bawọn kan ṣe n ba a jẹ to, ṣelo tun n gbooro sii, tawọn eeyan si n wọle wa, idi to fi ri bẹẹ ni pe ijọỌlọrun ni, ka si wa gba wi pe ko si ẹni to le ba a jẹ, afi ẹni to ba ba ara rẹjẹ. Ijiya to wa fawọn to n fi ijọ alaṣọ funfun ni pe wọn yoo lọ koju idajọỌlọrun to ba ya.Igbesẹ ti awọn olori wa n gbebayii ni pe ijọ ti ko ba ti si labẹ aburada kan, ofin ti n wa pe awọn ọlọpaa niyoo wo ṣọọṣi naa lulẹ, tabi pe ko yi ṣọọṣi ẹ pada si orukọ min in. Loootọ, koyẹ ki ijọba maa gba owo lọwọ ṣọọṣi, ṣugbọn nigba to jẹ pe owo lawọn ṣọọṣi fi ntaka lasiko yi, lo jẹ kijọba naa fẹ oju sii. Awọn kan si wa labẹ akoso kan tojẹ pe ọrọ ijọ ni wọn n da si loke okun, ṣugbọn ni Naijiria wa, ajọ onigbagbọ,CAN lo yẹ ko ṣe e, to si jẹ pe nnkan ti wọn n sọ ni pe ka faramọ ara wa, Ijọalaṣọ funfun naa ni ti wọn, eyi ti wọn pe ni OIC, ti emi na ajẹ ọkan lara awọnagbaagba ẹ, awa naa wa lara CAN.NI TAWỌN FULANI TO GBE AGBARA WỌ KAAKIRI LORILẸ-EDENAIJIRIAỌjọkijọ ti ọmọ-ọkọ ba ti n ṣebi i wi pẹ ọmọ ale loun loju aare, ọmọ ale naa ni aare ma a pe e. Awa la sọ peOluṣẹgun Ọbasanjọ ko dara, ṣugbọn ni gbogbo asiko ti Oloye Ọbasanjọ lo nibẹ, olawọn nnkan to ṣe. Ẹ wo bi orilẹ-ede South Africa ṣe ri, bi Mandẹla ṣe jiya to,wọn tun fun laaye pe ko maa ṣe ijọba lọ di asiko ti ẹlẹmin ba gba a, ṣugbọntoun funra rẹ sọ pe asiko ti to foun, oun ko le ṣe e mọ, ki wọn yan ẹlomin in,ṣugbọn ni bayii, ẹ lọ wo nnkan to n ṣẹlẹ nibẹ bayii, ẹ maa ri i pe ko dabi mọ,ti South Africa ko si dara di asiko yi mọ bii ti tẹlẹ. Bi wọn ba n sọ peỌbasanjọ ko ṣe daradara, eeyan ti ko ba ni ẹmi Ọlọrun lo maa sọ bẹẹ.Ọbasanjọ ṣe daradara, to si pọkoọja afẹnusọ, bo tilẹ jẹ pe ko sẹni to le rin ki ori ẹ ma min, nitori pe kosẹni to le tẹ Naijiria lọrun rara. Bi ẹ ba wo o, diẹ lara awọn oriire tiỌbasanjọ mu wọ Naijiria, ti a si n jẹ anfaani ẹ dasiko yi ni ẹrọ ibanisọrọ. Ẹwo igba tawọn MTN de, o lawọn to n lo o, o si niye ti wọn n ta a siimu SIMCard, igba to tun ya, o tun niye ti wọn n ta. Igba to tun ya, o tun ba wọn faa titi, to si rii pe wọn ko fẹ ẹ gbọ, lo ba gbe awọn alatako dide, ti wọn sigbe ECONET dide lati ba wọn fa a, tawọn eeyan si rọ lọ sọdọ wọn. Bo tun ṣe toasiko kan, tawọn yẹn naa fẹ ẹ gbabọdi, ti wọn fẹ maa bawọn MTN fọọsowọpọ, lo bagbe GLO dide. Okoowo ti ko ba ti si ifigagbaga, wọn maa n ṣe nnkan to ba wunwọn ni. Igba tawọn GLO de, tawọn eeyan tun rọ lọ sibẹ, paapaa ọwọ ti wọn tungbe nigba to ya lo mu ki gbogbo ẹ bẹrẹ sii lọ silẹ.Ṣe ni wọn n fi siimu naa bẹ wabayii, tori pe ko le lọ soke mọ bayii. Ọgọrun naira ni wọn ta bayii, iṣẹ ọwọỌbasanjọ ni. Ẹlẹẹkeji, igbe aye arunpa lawọn olukọ n gbe tẹlẹ, to jẹ peỌbasanjọ lo gbe Gbẹnu Arẹmu dide, tawọn olukọni di ẹni to n kọ ile ra ilẹ, tiwọn kọ ile nla, ti wọn tun n ra mọto to wun wọn. Latigba to si ti kuro nibẹ, kosẹni to tun ri iru ẹ ṣe mọ. Eyi to tun ya mi lẹnu ninu ọrọ ẹ, to jẹ pe asiko koto fun un lati ṣe e, ti ko ba jẹ ẹlẹẹkẹta, to ba jẹ pe kii ṣe bo ṣe jẹ, wọn a tigba awọn min in laaye lati wọle wa koju DSTV, owo yẹn a si ti lọ silẹ ju bo ṣewa bayii lọ. Wọn rẹ Naijiria jẹ kọja oju ta a fi n wo o. Awọn ọmọ Naijiria naalo wa nibẹ lọdọ wọn lọhun, tori pe oyinbo ko le de lati wa a fọwọ lalẹ fun wanibi, nigba ko mọ bi ilu wa ṣe ri. Lẹyin ẹ, Ọbasanjọ naa lo gbe EFCC dide, owoti wọn si gba naa ni wọn lo ninu ẹ fi kọ papa iṣere to wa lAbuja. Awọn kan nsọ pe wọn ko mọ bi wọn ṣe ṣe owo, ṣugbọn eyi tawọn Hausa wọn gba, bawo ni wọnṣe ṣe e.Ko si nnkan ti wọn tun ṣe to tundọgba bii ti Ọbasanjọ mọ, ijọba di ẹni to n jẹ awọn olukọ lowo oṣu, ti wọn dẹnito n tọrọ jẹ. Ko dara rara, bibeli gan an sọ pe ẹ san owo ọya fawọn to tọ si.Awọn oṣiṣẹ a ṣiṣẹ, ijọba ko nii san owo mẹta, marun fun wọn. Ki lo de to jẹ peigba ti Ọbasanjọ kuro nibẹ ni wọn ko san owo ọya fawọn oṣiṣẹ mọ.Ori lo gbe Baba wa Buhari debẹ,ẹni to ba si fẹẹ tun Naijiria ṣe yoo kọkọ mojuto ile ẹ na. Bi wọn ba sọ pe kiawa Yoruba ye e gbe ibọn rin kaakiri, ki lo de tawọn Hausa n gbe ibọn ati adarin kaakiri, wọn si n sọ pe aabo lo wa fun, ọlọpaa ko si mu wọn ri. Igba ti afi wọn silẹ naa, ko si nnkan ti mo fẹẹ sọ bi ko ṣe pe Yoruba ni wọn ko gbọdọgbagbe sun. Ki Yoruba pada wa sile lati ronu ara wọn, ki wọn ye e ru ofin soribii ti harahara. Awọn iran Fulani ti pinu pe awọn ni wọn a maa jẹ olori, kiYoruba ati Ibo maa ṣe ọmọ ọdọ lẹyin wọn. Tori pe Yoruba ko ti i fọwọ siipe ki Ibo maa lọ ni ko ṣe rọrun fawọn Ibo lati pin, bi Yoruba ba da si i, wọnmaa kuro dandan ni. Ki onikaluku duro, kawọn Fulani, Hausa duro laaye wọn lọhunlati maa da ẹran wọn kaakiri, ki awa naa si duro laaye wa. Ko ni i si wahala,ṣugbọn ọtẹ ti a n ṣe kaakiri ni ko jẹ ka ni isinmi, ki Ọlọrun jẹ ka bọ kuroninu ọtẹ ni.Bẹẹ naa nipinlẹ Ogun, awọn kanṣejọba, wọn jẹ owo oṣu lọ ni, awọn to tun ṣe ki Ibikunle Amosun to o lọ naa jẹowo lọ ni, bẹẹ ni Amosun naa jẹ owo ko too lọ, ẹni to bọ sibẹ lonii naa, a koti i le sọ boun naa yo o ṣe ṣe to ba maa fijọba silẹ, ṣugbọn mo nigbagbọ pe yooṣe daadaa, nitori pe ki i ṣe ọmọ ale, ọmọ gidi ni Dapọ Abiọdun, o si ni itẹribapupọ. Bia  ba sọ pe Amosun ko ṣiṣẹ, a ntan ara wa jẹ ni, ẹ lọ wo bi ilu Abẹokuta ṣe ri, talo ri Abẹokuta si olu-ilutẹlẹ, ṣugbọn oun ni wọn n ri bayii. Pẹluu atilẹyin Ọlọrun ni Amosun fi ṣe ijọbaẹ laṣeyege. Onikaluku lo nigba ti wọn. Ọkan mi balẹ pe Ọmọba Dapọ Abiọdun yooṣe daradara tori pe ki i ṣe ọmọ ale Ipẹru. Bẹẹ naa lo jẹ pe kani Alagba mi, ỌnọrebuOladipupọ Adebutu lo wọle ni, oun naa yoo ṣe daradara ju nnkan tẹnikẹni le lerolọ, tori pe alaanu mẹkunnu ni. ọnọrebu Adebutu gbiyanju agbara rẹ, o i duutiti, ṣugbọn bi aye ṣe fẹẹ niyẹn, mo si nigbagbọ pẹluu ogo Ọlọrun pe gbogbo owoto na ni ko nii lọ lofo. Mo si gbadura pe Ọlọrun a da gbogbo ikolọ ẹ padapẹluu irọrun. ọlọrun a si ti i lẹyin lati debẹ.AMỌNRAN MI FUN AARẸ ỌNA KAKANFOBi Aarẹ Ọna Kakanfo ilẹ Yoruba,Iba Gani Adams ba mọ pe oun fẹẹ ja fun ilẹ Yoruba, a jẹ pe Ọlọrun fẹ ẹ lo funogo kan ni, ogo orilẹ-ede si ni. Bi a ṣe bi i lo si fa, tori pe a ti bi i lakọni. Akọni ni Gani Adams, to si jẹ pe Ọlọrun lo gbe e de bẹ. Mo fẹ ki Iba GaniAdams ranti pe Aarẹ Ọna Kakanfo kan lo gbe wa ṣubu nigba kan, to fi di pe awọnFulani lo wa n paṣẹ niluu Ilọrin titi di asiko yi, Yoruba niluu Ilọrin, ṢebiYoruba ni Bukọla Saraki, Saraki inu orukọ ẹ ni yoo yọ kuro, yoo si jẹ ko le mọibi to ti wa. Bi Aarẹ Ọna Kakanfo ba mọ pe loootọ loun fẹẹ ja fun ilẹ Yoruba, ogbọdọ kọkọ pe gbogbo awọn agbaagba ilẹ Yoruba jokoo lati ba wọn ṣepade, tiOloye Ọbasanjọ ko si gbọdọ gbẹyin nibẹ. Ọbasanjọ ti jagun ilẹ ri, ija ti a sifẹ ẹ ja yi, ki i ṣe ija ọrọ ibọn, bi ko ṣe ija abẹlẹ, ti yoo fun wa lanfaanilati lo agbara ilẹ Yoruba lati fi je, ko si wa a rawọ ẹbẹ si Ọlọrun ko le tiilẹyin. 