 Àjọdún ọdún Badagry : Ọdún ìbílẹ Àgbádá-rìgì jẹ ayẹyẹ tí wọn ma ń ṣe ní ẹẹkan ṣoṣo lọdun tí ó ma ń wáyé ní ìlú Àgbádá-rigi  Badagry, tí ó jẹ ìlú ńlá kan ní ìpínlẹ Èkó, ní orílẹ èdè Nàìjíríà. Àjọ African Renaissance Foundation AREFO ló ma ń ṣagbátẹru ayẹyẹ náà. Àwọn èto inú ayẹyẹ náà má ń fi ipo ìlú náà hàn ní àsìko ìkóni lẹrú àwón Èèbó slave trade era. Ayẹyẹ náà má ń jẹ ìdàpọ àṣà àjogúnbá ilẹ Adúláwọ. Àwọn  elétò má ń mú àṣà ìbílẹ tí àwọn olùfẹràn àṣà jákè jádò àgbáyé ma ń wá láti bá wọn yọ lásìkò ayẹyẹ náà. Èyí tí ó jẹ ọkan pàtakì nínú àwọn àṣà àti ìṣẹṣe ilẹ adúláwò tí wọn ma ń gbéga níbẹ ni Egúngún, Ijó ìbílẹ, iná gbígbé-jẹ àti bẹe bẹẹ lọ. Bákan náà ló tún ma ṣagbékalẹ ìdíje eré bọọlù aláfẹsẹ-gbá, àti lílù ilù  Sato, àti ìsàmì ọjọ ìjàjà-ǹ-gbaraWọn dá ayẹyẹ ọdún yìí kalẹ ní ọdún 1999 láti fi ṣe ìrántí ìparí òwò ẹrú tó ti fìgbà kan wáyé rí nínú ìlú náà nígba láé láé.Ayẹyẹ àjọdún ti ọdún  2015  ni wọn pè ní: Toussaint LOuverture: The Catalyst for the struggle for liberation of the black. tó túmọ sí Akitiyan ìjàjà-ǹ-gbara aláwọ dúdú. Ayẹyẹ náà bẹrẹ ní 20 August tí ó sì wá sópin ní 30 August 2015. Àjọdún náa fi àyè sílẹ fún àwọn ọmọ bíbí ilẹ Àgbádá-rìgì tó wà káà kiri ilẹ adúláwò tó kù láti kópa nínú ayẹyẹ náà àti láti tún rántí ilé bàbá won. Àjọdún tí wọn ṣe kẹyìn wáyé nínú ọgba ilé ìwẹ girama ìlú náà ìyẹn Badagry Grammar School, Badagry, ipinle Eko, Nàìjíríà.ÌTÀN ÒWÒ ẸRÚ NÍLU ÀGBÁDÁ-RÌGÌOrúkọ tí ìlú náà ń jẹ lónìí Badagry  ni wọn fà yọ láti inú iṣẹ àwọn ènìyàn ìlú náà.  Lára iṣẹ náà ni: iyọ ṣíṣe, ẹja pípa, iṣẹ àgbẹ. Bákan náà, àwọn mìíràn gbà wípé ìlú náà ni wọn fi sọrí ẹnìkan tí ó ń jẹ Agbedeh,  ẹni tị ó jẹ gbajú-gbajà àgbẹ nílu náà tí orúkọ oko rẹ ń jẹ Àgbádá-rìgì, tí àwọn Èèbó amúnisìn padà yí sí Badagry.Ní àsìkò 18th century Badagry jẹ ọnà àrẹsẹpa fún àwọn Èèbó tí wọn fi ń kó àwọn ẹrú tí wọn bá ti rà ránṣẹ sí ibi tí wọn bá fẹ kó wọn lọ. Ibẹ ni ilé tí wọn ń pè ní; Àlọ lámi-lámi Point of No Return tí wọn gbẹ kànga kan sí tí ó jẹ pé ẹrú tí ó bá ti mu nínú omi kànga náà kò tún ní rántí ibi tí ó ti wá mọ láé láé. Ní ìparí 18th century, Badagry di ọnà tí wọn tún ń kó ẹrú gba láti Portnovo àti Dahomey. Badagry náà tún ni ó jẹ àyè kan tí wọn ti ma ń dúnàá dúràá lórí iye tí wọn fẹ ta ẹrú tí wọn fi tipá mú nínú ogun abúlé sí abúlé tí ó bá wáyé. Ni ọdún 1983, Olóyè Mobee jẹ ọkan lára àwọn olóyè ilẹ Adúláwọ tó kópa nínú òwò ẹrú lásìkò náà.Àgbádá-rìgì ní Ilé alájà méjì àkọkọ first two-storey building irú rẹ ní orílẹ ède Nàìjíríà tí wọn kọ sórí omi Màrínà, wà ní ọdún 1845. Lọwọ lọwọ báyìí, ilé náà kò fi bẹẹ fẹsẹ múlẹ mọ látàtàrí wípé ìjọba kùnà láti tọjú ilé náà. Àmọ ìjọba gómìnà Bábátúnde Fashola ḷonà àti dá ògo ilé náà padà ni ó bẹrẹ iṣẹ àkànṣe ọnà márosè tí ó lọ sí ìlú Àgbádá-rìgì 