 JAMB post UTME screening: UNN, MAPOLY, Auchi poly, AKSU àtàwọn míì ti bẹrẹ ìgbésẹ àtiwọlé ní Naijiria Àjọ tó ń ṣètò ìdánwò àṣe wọlé sí ilé ẹkọ gíga, JAMB ṣẹṣẹ kéde pe awọn ileewe to ba fẹ ṣe idanwo Post UTME ko gbọdọ bẹrẹ titi di Ọjọ Keje, Oṣu Kẹsan an, ọdun yii. Ajọ naa ni idi ti awọn fi ṣe alakalẹ naa ni lati ri wi pe awọn akẹkọọ to ṣi n reti esi idanwo asekagba nileewe girama naa oo ni anfaani lati kọ idanwo Post UTME naa. Awọn ileewe to ti bẹrẹ si ni ta fọọmu re e: Sextuplet: Àdúrà Ìbùkún ló kú lẹyìn ọmọ mẹfà yìí- Ifeoma Thelma àti Onyemaechi Chiaka Àjọ JAMB kéde ìlànà ìgbà ni wọlé tuntun fún àwọn ilé ẹkọ gíga Ajọ to ṣe eto idanwo aṣewọle si awọn ile ẹkọ giga ni Naijiria, JAMB, ti pàṣẹ pe ki eto igbani wọle o bẹrẹ ni ọjọ keje, oṣu Kẹsàn-án. Agbẹnusọ fun ajọ JAMB to ba BBC sọrọ, sọ pe àṣẹ tuntun naa waye lati le fun gbogbo akẹkọọ, to fi mọ awọn to fẹ ẹ lo esi idanwo WAEC tabi NECO ti wọn ko ti i gbà, ni anfaani lati ṣe idanwo Post-UTME, ti awọn ileewe giga ma n ṣe lẹyin idanwo Jamb. Ọjọ Aje ni ajọ JAMB fi ẹnu ko si igbesẹ tuntun yii. Lẹyin ipade ti wọn ṣe pẹlu awọn Ọga Agba Fasiti, Ọga Agba ile ẹkọ gbogbo ni ṣe polytechnic, ati awọn Ọga Agba awọn ile ẹkọ gíga to kù. Alaafin: Olori Aanu Adeyemi ṣàlàyé ìdí tó ṣe gẹ Oba Lamidi Adeyemi ti ìlú Oyo Ọjọ kejilelogun, oṣu Kẹjọ, ọdun 2020 ni ajọ JAMB ti kọkọ dari awọn ile ẹkọ giga lati bẹrẹ eto igbani wọle. Agbenusọ fún ajọ JAMB sọ pe abajade ipade ti a ṣe ni pe eto igbani wọle kankan ko gbọdọ waye ṣaaju ọjọ keje, oṣu Kẹsàn-án si ọjọ kẹrin, oṣu Kẹwàá. Bakan naa ni eto igbani wọle miran tun gbọdọ bẹrẹ ni ọjọ kẹjọ, oṣu Kọkanla, nitori awọn ti yoo ṣe idanwo NABTEB. O fi kun ọrọ rẹ pe nigba ti yoo ba fi to awọn asiko tuntun ti wọn kede, gbogbo akẹkọọ yoo ti gba esi idanwo ti wọn ṣe silẹ. Sugbọn o, awọn ileewe to jẹ pe esi idanwo JAMB nìkan ni wọn fẹ ẹ fi gba awọn akẹkọọ wọle si ile ẹkọ ti wọn le bẹrẹ igbani wọle, bo tilẹ jẹ pe igbesẹ naa ko ni i pari di oṣu Kọkanla ti ijọba yoo kede pe ki gbogbo eto igbani wọle wa si opin. Saaju ni ijọba ti kọkọ sọ eyi ṣugbọn ohun gbogbo ti yipàda, idanwo WAEC di ṣiṣe. Àwọn akẹkọọ bẹ ìjọba láti ṣíléèwé fún ìdánwò WAEC, ìpinnu ìjọba ilẹ Yorùbá rèé Ọrọ ṣiṣi ileewe ni orilẹede Naijiria ti fa ariyanjiyan nitori awọn ijọba ko fi ọjọ ti awọn akẹkọọ yoo pada si ileewe lede. Lẹyin ti ijọba apapọ kede pe awọn ileewe girama rẹ ko ni le kopa ninu idanwo aṣejade iwe mẹwaa, WAEC eyi ti yoo bẹrẹ ninu oṣu kẹjọ, ọdun 2020 nitori coronavirus, awọn ipinlẹ Yoruba naa ti sọ ero wọn lori igbesẹ ijọba apapọ. Minisita fun eto ẹkọ ni Niajiria, Mallam Adamu Adamu ṣalye ninu iwe atẹjade kan to sita pe awọn ipinlẹ lominira lati ṣe ohun to ba wu wọn lori ọrọ naa. Nigba ti o n ba BBC Yoruba sọrọ lori ago, Kọmiṣọnna eto ẹkọ nipinlẹ Osun, Folorunso Oladoyin ṣalaye pe ọrọ ṣiṣi ileewe lasiko yii gba ero nitori ajakalẹ aarun covid-19. Amọ Ọgbẹni Oladoyin fidi rẹ mulẹ pe ijọba ipinlẹ Osun yoo kọwe si ajọ WAEC lati sun idanwo naa siwaju pẹlu ọsẹ meji ki awọn le gbaradi daadaa fun idanwo naa. O ni ijọba Osun ṣetan lati tẹle gbogbo awọn ilana ti ijọba apapọ la kalẹ lori ṣiṣi ileewe lasiko yii. Ninu ọrọ tiẹ, Kọmiṣọnna eto ẹkọ nipinlẹ Ekiti, Ọgbẹni Foluso Daramola, sọ pe ipinlẹ Ekiti yoo gba kawọn akẹkọọ ṣe idanwo WAEC ṣugbọn eyi yoo da lori igbesẹ awọn ijọba ilẹ Yoruba. Kọmiṣọnna eto ẹkọ lEkiti sọ pe gbogbo awọn kọmiṣọnna eto ẹkọ kaakiri ilẹ Yoruba lo ṣepade lọjọ Iṣẹgun lori ọrọ idanwo WAEC. O fikun ọrọ rẹ ijọba Ekiti yoo pade kede ipinnu rẹ lori ọrọ naa lẹyin ti gbogbo ipinlẹ Yoruba ba ti fẹnuko tan. Bakan naa lo sọ pe ijọba ti gbaradi lati tẹle gbogbo ilana ti ijọba apapọ la kalẹ lori ṣiṣi ileewe pada lasiko idanwo naa. Ẹwẹ, Toyosi Kolawole ati Tofunmi Bello ti wọn jẹ akẹkọọ naa sọrọ lori ilana ijọba to da lori kikọ idanwo WAEC loṣu kẹjọ ọdun 2020. Tofunmi Bello ni tiẹ sọ pe ọrọ naa ti toju su oun, o ni oun ko tiẹ le kawe mọ nitori oun ko mọ igba ti idanwo naa yo ya. Tofunmi ni o ṣeni laanu pe ijọba n gbaradi fun eto idibo, ṣugbọn ijọba o fẹ kawọn akẹkọọ ṣe idanwo. O ni idanwo ohun to maa buru jai ni ti ijọba ba le sun idanwo WAEC awọn ti ọdun 2021. Awọn mejeeji naa panu pọ lati bẹ ijọba pe ko ṣi ileewe pada nitori ọjọ iwaju awọn niyẹn. Teach your children Yoruba: Wo àwọn òyìnbó tó ń kẹkọọ èdè Yorùbá ní Michigan, America Ìjọba fí ìlànà tuntun lédé lórí àti ṣí iléèwé káàkiri Nàíjíríà láì fí ọjọ tí wọn yóò ṣí iléèwé sí bẹ Igbesẹ ijọba lati fi ilana ofin ti awọn olukọ ati akẹkọọ gbọdọ tẹlẹ lai fi ọjọ ti wọn yoo ṣi ileewe lede ti fa ariyanjiyan. Ilana ofin ati ṣi ileewe naa wa ninu atẹjade ti ijọba fi le de ti wọn pe ni Guidelines for schools and learning facilities reopening after COVID-19 pandemic closures: Taking responsibility for safe schools and quality learning. Minisita fun eto ẹkọ ni Niajiria, Mallam Adamu Adamu lo buwọlu iwe atẹjade naa. Ilana ofin naa fi lede pe awọn akẹkọọ gbọdọ tẹle ofin ijinasiraẹni pẹlu mita meji ni gbogbo ileewe kaakiri Naijiria. Amọ, wọn fikun pe, ti ko ba ṣeeṣe nitori awọn ọmọ to ni ipenija ẹkọ, ki wọn tẹlẹ gbogbo ofin to ku bi lilo oogun apakoko kaakiri agbeegbe naa, ki wọn si maa fọ ọwọ wọn loore-koore. Wọn fikun wi pe ijọba yoo pese owo fun awọn ileewe lati le fi awọn eto yii lele ni awọn ileewe kaakiri Naijiria lati da abo bo awọn akẹẹkọ lọwọ aarun Coronavirus. Bakan naa ni Minisita fun eto ẹkọ naa fikun pe lilo eto ẹkọ lori ẹrọ ayelujara naa yoo ṣeranwọ fun awọn eniyan lati koju ipenija itankalẹ arun Coronavirus. Alaga ẹgbẹ awọn to ni ileewe aladani ni Naijiria, National Association of Private school Owners, ti fidirẹmulẹ pe lootọ ni ijọba apapọ fẹ ẹ san owó oṣù awọn oṣiṣẹ wọn. Yomi Otubela, to jẹ aarẹ ẹgbẹ naa sọ pe igbesẹ ijọba yoo fun awọn ni itura diẹ kuro ninu inira ti itankalẹ aarun Coronavirus mu ba wọn. Oṣu Kẹta, ọdun 2020, ni ijọba ti ti gbogbo ileewe pa. Otubela sọ ninu atẹjade kan to fi ránṣẹ si BBC pe awọn ileewe aladani naa yoo pin ninu 2.3 biliọnu, owo iranwọ ti ijọba kede lọsẹ to kọja. Ẹlẹẹkẹjọ tóyún máà bàjẹ lára mi ni mo tó rí àànú gbà Ẹgbẹ NAPS sọ pe awọn fi ọrọ lọ ijọba apapọ, nipasẹ igbimọ to wa fun fifi ẹsẹ eto ọrọ aje mulẹ ni Naijiria, ti igbimọ alasẹ naa si ti buwọlu u. Igbakeji aare, Yemi Osinbajo, lo n dari igbimọ naa. Ẹwẹ, ile aṣofin agba Naijiria paapa fi si ori itakun agbaye rẹ pe awọn ileewe aladani wà lara awọn ti ijọba yoo ran lọwọ. Lori iye oṣu ti ijọba yoo ran wọn lọwọ lati san, Ọgbẹni Otubela sọ pe oun ko ti i le sọ, nitori pe ko si ẹni to mọ igba ti Coronavirus yoo to o wa si opin. Bakan naa ni ko le sọ igba ti ijọba yoo bẹrẹ si ni san owo naa, nitori pe eto ṣi n lọ. Ọgbẹni Otubela sọ pe oni ọna ti awọn yoo gba lati mọ àwọn ileewe to jẹ oṣiṣẹ wọn lowo oṣu, nitori pe akọsilẹ wa fun awọn ọmọ ẹgbẹ NAPS. Óṣeéṣe kí ìjọba yí ètò ẹkọ sí ẹkọ àárọ àti ìrọlẹ láti ṣí iléèwé padà ní Nàìjíríà Minisita kekere fun eto ẹkọ ni Naijiria, Emeka Nwajiuba, sọ pe orilẹ-ede Naijiria ko ṣetan lati fi ilera awọn ọmọde sinu ewu nitori pe wọn fẹ ẹ ṣi ileewe pada. Ọgbẹni Nwajiuba ti ko sọ pato ọjọ ti awọn ọmọ yoo wọle pada, sọ pe O di igba ti a ba to o ni idaniloju pe awọn ọmọde le lọ sileewe, pada sile laalafia, lai ko aarun Covid-19 pada sile, la to o ṣetan. Minisita sọ ọrọ yii lasiko ti igbimọ to n mojuto itankalẹ aarun Covid-19 n ba awọn akọroyin sọrọ lọjọru, ọjọ kẹtadinlọgbọn, oṣu Kẹta. Ọrọ to sọ yii waye gẹgẹ bi esi fun awọn obi kan ni Naijiria, to n beere pe nigba wo ni ijọba yoo ṣi ileewe pada. Mo fẹ di ẹni gíga Ọgbẹni Nwajiuba sọ pe ileeṣẹ eto ẹkọ yoo gbe ilana jade lori bi nkan yoo ṣe lọ, ti awọn akẹkọọ ba pada sileewe. Fun awọn ileewe girama, awọn akẹkọọ wọn le pada sileewe, lati le pari idanwo wọn, ki wọn o si tun pada lọ ọ joko sile. Bakan naa ni ao mu adinku ba iye akẹkọọ ti yoo wa ni kilaasi kọọkan. Eyi ṣeeṣe ko tumọ si pe eto ẹkọ yoo wa ni owurọ ati ọsan, lati le tẹle ilana titakete siraẹni. Minisita tun sọ pe awọn n gbeero lati fin oogun apakokoro si awọn ileewe ṣaaju iwọle pada. Ninu ọrọ tiẹ, Alaga igbimọ amuṣẹya fun aarun Covid-19, Boss Mustapha, sọ pe ki awọn ipinlẹ, ati ijọba ibilẹ o ṣe gbogbo eto to yẹ, ki eto ẹkọ le tete bẹrẹ pada ninu ilera pipe. O sọ pe ijọba ko ṣetan lati fi awọn ọmọ wa tọrẹ fun aarun yii. Kini awọn ipinlẹ sọ ṣaaju ikede minisita eto ẹkọ? Ilé isẹ tó n rí sí ètò ẹkọ ni Nàìjíríà ni àwọn kò tíì dá ọjọ kankan fún ìwọlé ilé ẹkọ jákèjádò orílẹ-èdè Nàìjíríà. Agbenusọ ilé isẹ náà, Ben Gong ṣàlàyé fún BBC pé àsìkò tí ilé isẹ ètò ìlera ba sọ pé kò séwu mọ ni àwọn ilé ẹkọ yóò tó padà di ṣíṣí. Gbogbo ilé ẹkọ jákèjádò orílẹ èdè yìí ni ìjọba tìpa láti ilé ẹkọ alákọbẹrẹ, gírámà títí dé Fáṣítì láti ọjọ kẹrindinlọgbọn oṣù kẹta ọdún yìí. Gong ni ojúṣe ilé iṣẹ tó ń rí sí ètò ìlera, àjọ tó ń gbógun ti àjà kálẹ ààrùn ni Nàìjíríà NCDC àti ìgbìmọ amúṣẹya Covid-19 tí Ààrẹ yàn ni àti pé àwọn ni ọrọ kù sí lọwọ nítorí àwọn ni wọn ń léwéjú lórí ọrọ Coronavirus àwọn sì ló mọ àsìkò tó yẹ láti ṣí àwọn ilé ẹkọ. Ó ní ní kété ti àwọn ba ti mọ àsìkò tí tí ilé ìwé yóò wọlé padà làwọn yoo ti fi àwọn ìlànà tí àwọn ilé ẹkọ yóò maa tẹlé síta. Ẹwẹ Kọmísọnà fún ètò ẹkọ ni Ìpínlẹ Kano Muhammad Sansi Saad sọ fún BBC pé kò tíì sí ìfojúsùn ọjọ tí àwọn yóò ṣí ilé ẹkọ tó ti wà ní títì pa láti oṣù méjì sẹyìn. ìpàdé ní wọn ó ti pinnu àsìkò tí ilé ẹkọ yóò wọlé padà àti ìlànà ti àwọn olùkọ àti àwọn akẹkọọ yóò tọ ti wọn bá wọlé  Ọpọ àwọn òbí ni Ìpínlẹ Kano lo tí n káyà sókè pé àwọn ọmọ ti pẹ nílé láì lọ sí ilé ìwé àti pé àwọn ilé ìwé péréte lo ń ṣe ìkẹkọọ orí ayélujára fún àwọn akẹkọọ wọn. Nípìnlẹ Rivers Kọmísọnà fún ètò ẹkọ níbẹ ọjọgbọn Kaniye Ebeku sọ fún BBC pé àwọn ò fi ọrọ ẹkọ ṣeré rárá ìdí nìyí tí àwọn fi n ṣe ìdánilẹkọọ àpapọ lórí redio àti telefísọn fún akẹkọọ ipele kẹwàá àti àwọn tó fẹ kọ WAEC pẹlú ìgbàgbọ pé Covid-19 ò ní pẹ kásẹ nílẹ. Ṣùgbọn bi ǹkan ṣe ń lọ báyìí à ń wo bí yóò ṣe kan àwọn kíláàsì to ku, èyí sì ni à ń ṣètò lọwọ Àwọn nkan míràn ti a tún n ṣe ni láti máa fún àwọn olùkọ wa ní ìmọ nípa bí a ṣe n kọ akẹkọọ ní orí ayélujára àti láti mú kí àyíká ilé ẹkọ ṣeé lò, ti gbogbo àwọn ǹkan wọnyí bá ti délẹ a ó jẹ kí ará ilú mọ.  Ẹwẹ, Kọmísọnà ṣàlàyé pé àwọn ilé ẹkọ gíga n se ìdánilẹkọọ orí ayélujára nítorí pé ọpọ kò ní pẹ bẹrẹ ìdánwò lórí ayélujára pẹlú. Bákan náà ni Ìpínlẹ Èkó to jẹ orírun ààrùn Coronavirus ni Nàìjíríà náà ń ṣe ìdánilẹkọọ orí redio àti telefísọn, ṣùgbọn wọn ò sọ àsìkò tí ilé ẹkọ yóò wọlé. : Awọn ileewe giga kọọkan lorilẹ-ede Naijiria ti bẹrẹ si ni ta fọọmu idanwo Post UTME fun awọn akẹkọọ ṣẹṣẹ fẹ wọ ileewe giga. 