 Buhari sọ ọrọ yii lasiko ti oun fesi fun igba akọkọ lori bi wọn ṣe yọ Ibrahim Magu kuro ni ipo gẹgẹ bi adari Ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lorilẹede Niajiria, EFCC. Aarẹ ni gbogbo ọmọ Naijiria gbọdọ mọ wi pe wọn yoo jiyin ohun gbogbo ti wọn ba ṣe, paapaa awọn to di ipo mu lorilẹede Naijiria. O ni bi ọwọ sinku awọn agbofinro ṣe mu Magu fihan pe ko si ẹni to kọja ofin ni Naijiria. Aarẹ Buhari lasiko idibo sipo aarẹ ni ọdun 2015 ati 2019 sọ wi pe ọkan googi ninu ohun ti iṣejọba oun yoo ṣe ni gbigbogun ti iwa ibajẹ. Amọ, awọn alatako ati onwoye ọrọ ilu n sọ wi pe aarẹ Buhari ko ṣiṣẹ takuntakun nipa gbigbogun ti iwa ibajẹ, nitori wọn fi ẹsun kan awọn to wa ni iṣejoba rẹ fun iwa ibajẹ. N kò gba 4bn lọwọ Magu, ẹ má ró àjẹbánu mọ mi láṣọ - Osinbajo pariwo Igbakeji aarẹ Yemi Osinbajo ti sẹ lori ahesọ iroyin kan to ni Ibrahim Magu, alaga ajọ EFCC tẹlẹ, ti jẹwọ pe, oun tẹwọ gba miliọnu mẹrin naira lọwọ rẹ. Atẹjade kan ti akọwe iroyin si igbakeji aarẹ, Laolu Akande fisita ni irọ to jinna sootọ ni awọn iroyin nipa isẹlẹ naa, to wa lawọn oju opo iroyin kan. Awọn iwe iroyin kan lo gbe iroyin naa jade pe, wọn fi ẹsun kan Ibrahim Magu pe, o ko owo to to biliọnu mọkandinlogoji naira jọ, to si fun Osinbajo ni biliọnu mẹrin naira ninu rẹ. Ẹsun miran ti wọn tun fi kan igbakeji aarẹ ninu awọn iroyin naa ni pe, o pasẹ fun ajọ EFCC lati wọgile awọn ipinnu rẹ kan lai tẹle ofin to yẹ. Amọ igbakeji aarẹ ti wa ni ofuutu fẹẹtẹ, aasa ti ko ni kaun ni awọn ẹsun naa, to si se apejuwe wọn bii ara ọna lati ta epo si asọ aala oun loju araye ni. Laolu Akande wa salaye pe, igbakeji aarẹ ni oun ko ni faaye gba irufẹ awọn iroyin eke yii lati si i oun lọna nidi sise isẹ ilu bo se yẹ. Atẹjade kan to fi sita ni Osinbajo kede pe oun ti fa ọrọ yii le awọn agbofinro lọwọ fun iwadi ati igbẹjọ to yẹ. Bẹẹ ba gbagbe, Ibrahim Magu tii adele alaga fun ajọ EFCC fun ọdun marun, ni igbimọ kan ti aarẹ gbe kalẹ n tanna wadi rẹ lọwọ lori ẹsun iwa ajẹbanu ati aigbọran si awọn alasẹ. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí: Àlàyé rèé lórí ìdí tí Magu àti awọn alága EFCC míràn ṣe bá ìtìjú kúrò nípò Ọdun 2002 ni ijọba da ajọ to n gbogun ti iwa ibajẹ lorilẹ-ede Naijiria, EFCC, silẹ. Eyi si waye labẹ iṣakoso Aarẹ Olusegun Obasanjo. Gẹgẹ bi ofin to da ajọ naa silẹ ṣe sọ, EFCC ni ojuse lati dena tabi wadii iwa ibajẹ. O si tun ni ẹtọ lati gbe awọn afurasi lọ sile ẹjọ. Lati ọdun 2003 ti ajọ EFCC ti bẹrẹ, Alaga mẹrin lo ti ni. Awọn mẹrẹẹrin ni Mallam Nuhu Ribadu, Arabinrin Farida Waziri, Ọgbẹni Ibrahim Lamorde, ati Ibrahim Magu. Sugbọn nkan ti a ṣakiyesi ni pe, gbogbo awọn alaga ajọ EFCC to ti jẹ, lo maa n koju awuyewuye kan, tabi omiran. O le jẹ nigba ti eto iyansipo wọn bẹrẹ, ti wọn ba bẹrẹ isẹ, tabi ti wọn ba ti n ṣiṣẹ lọ. Ẹsun to si wọpọ ti wọn fi ma n kan wọn ni aṣilo ipo, ati iwa ibajẹ. Bi ọkọọkan wọn, isẹ ti wọn se ati bi wọn se ba itiju kuro lori aleefa se lọ ree: Nuhu Ribadu 2003-2007: awọn ọta aarẹ Obasanjo nikan lo n doju ija igbogun ti iwa ibajẹ kọ. Lara awọn aṣeyọri rẹ ni bo ṣe mu Gomina ipinlẹ Delta nigba kan, James Ibori, to ji obitibiti owo ipinlẹ rẹ ko. Aarẹ Oluṣegun Obasanjo lo yan Ribadu sipo gẹgẹ bi alaga akọkọ fun ajọ EFCC. Obasanjo da a pada sipo lẹyin saa rẹ akọkọ, fun pe o ṣe daada. Iṣejọba Aarẹ Umar Musa YarAdua lo yọ ọ nipo lẹyin ọsẹ diẹ to bẹrẹ saa keji gẹgẹ bi alaga EFCC. Awọn ẹsun ti wọn fi kan Ribadu nigba naa ni pe, o lọwọ si fifi iya jẹ awọn afurasi ti ọwọ ajọ naa ba tẹ lọna to tako ẹtọ ọmọniyan. Wọn tun fi ẹsun kan an pe, awọn ọta aarẹ Obasanjo nikan lo n doju ija igbogun ti iwa ibajẹ kọ. Lara ẹṣẹ ti ọpọ tun sọ pe Ribadu ṣẹ ni pe, ko sọ otitọ nipa iye dukia rẹ to kede. Niṣe ni wọn rọ Ribadu loye kuro ni ipo Igbakeji Ọga agba ọlọpaa, si ipo kọmisana, ni kete ti wọn gba iṣẹ alaga ajọ EFCC lọwọ rẹ. Ileeṣẹ ọlọpaa sọ pe iyansipo rẹ ko ba ofin mu. Lara awọn aṣeyọri rẹ ni bo ṣe mu Gomina ipinlẹ Delta nigba kan, James Ibori, to ji obitibiti owo ipinlẹ rẹ ko. Ọrọ Ibori naa si ni ọpọ gbagbọ pe o fa yiyọ ti wọn yọ nipo alaga EFCC. Farida Waziri 2008 - 2011: Wọn ni o yọnda awọn gomina tẹlẹ ti ajọ naa fi ẹsun ibajẹ kan. Ọdun 2011 ni Aarẹ Goodluck Jonathan, to yan Farida Waziri sipo alaga ajọ EFCC, gba iṣẹ lọwọ rẹ. Lati ibẹrẹ iṣẹ rẹ ninu ajọ EFCC si ni awuyewuye ti n waye nipa rẹ. Wọn fi ẹsun kan an pe, o ṣe oniduro fun gomina ipinlẹ Benue tẹlẹ, Gerorge Akume, ti EFCC fi ẹsun iwa ibajẹ kan labẹ iṣakoso Nuhu Ribadu. Lara ẹsun ti wọn tun ka si Waziri lẹsẹ ni pe, o yọnda awọn gomina tẹlẹ ti ajọ naa fi ẹsun ibajẹ kan. Jonathan sọ nigba naa pe oun yọ Waziri nipo lati le mu atunṣe ba gbigbogun ti iwa ibajẹ ni Naijiria. O ni oun pinnu lati gba iṣẹ naa lọwọ rẹ nitori ẹsun ati awuyewuye to n waye lori rẹ, lati ọdọ awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria, ati awujọ agbaye. Ajọ keji to n gbogbun ti iwa ibajẹ ni Naijiria, ICPC, sọ nigba naa pe oun n wadii Waziri fun iwa ibajẹ. Igbakeji rẹ, Ibrahim Lamorde lo si gba ipo rẹ. Ibrahim Lamorde 2011 - 2015: Wọn ni o kọ lati ko triliọnu meji aabọ si apo ijọba Ọpọ ọmọ Naijiria lo sọ nigba naa pe ile aṣofin n fi oro ya oro lara Lamorde ni, fun bo ṣe n wadii awọn aṣofin kan. Lara awọn ẹsun ti wọn fi kan Lamorde ni pe, o kọ lati ko owo to to triliọnu meji aabọ, ti ajọ naa gba lọwọ awọn olori to ji i ko, si apo ijọba. Ṣugbọn Lamorde sọ fun BBC nigba naa pe, nitori pe ajọ EFCC n ṣe iwadii ọkunrin to fi ẹsun naa kan oun, lo ṣe ṣe bẹ ẹ. Koda, ọpọ ọmọ Naijiria lo sọ nigba naa pe, ile aṣofin n fi oro ya oro lara Lamorde ni, fun bo ṣe n wadii awọn aṣofin kan. Bakan naa ni wọn tun fi ẹsun kan an pe o dari owo ti ajọ naa pa lara tita awọn dukia ti ijọba gba lọwọ Ọga Agba ọlọpaa nigba kan, Tafa Balogun, ati gomina ipinlẹ Bayelsa, Alamieyesiegha. Ṣugbọn, Lamorde sọ pe oun ko jẹbi awọn ẹsun naa. Ibrahim Magu 2015 - 2020: Wọn ni o n dari owo ti EFCC gba lọwọ awọn ọdaran si ibomii, o n ba oniwa ibajẹ ṣe pọ, o si ni afojudi Laarin awọn alaga mẹrin to ti dari ajọ EFCC, Ibrahim Magu lo koju awuyewuye julọ. Ẹẹmeji ni ile aṣofin agba kọ lati buwọlu iyansipo rẹ, nitori iwe ẹ fura ti awọn ọlọpaa ọtẹlẹmuyẹ DSS kọ nipa rẹ. Ipo adele alaga lo wa titi iyọnipo rẹ lọjọ Keje, oṣu Keje, ọdun 2020. Pupọ ninu awọn ẹsun naa niroyin sọ pe, o wa lati ọdọ Agbẹjọro Agba fun Naijiria, Abubakar Malami, ati aabọ iwadii ti ajọ DSS fun ile aṣofin laarin ọdun 2016 si 2017. Wọn tun fi ẹsun kan Magu pe, oun naa n dari owo ti EFCC gba lọwọ awọn ọdaran si ibomii, o n ba awọn oniwa ibajẹ ṣe pọ, ati afojudi si ọfiisi Agbẹjọro agba. Oladapo Adu: Nàíjíríà já mi kulẹ torí wọn kò wá gbé mi O farahan niwaju igbimọ tileeṣẹ aarẹ gbekalẹ lati ṣewadi ẹsun mẹrinlelogun ti wọn fi kan larin ọdun maarun to fi jẹ adele alaga ajọ EFCC. Ṣugbọn ajọ EFCC tako iroyin to kọkọ jade sori ayelujara pe, Ibrahim Ibrahim Magu ti wa ni gbaga ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS. Ajọ EFCC ṣalaye loju opo Facebook rẹ lọjọ Aje wi pe, lootọọ ni Magu lọ farahan niwaju igbimọ ijọba to ṣayẹwo iṣẹ EFCC lọjọ Aje niluu Abuja. Ajọ naa fikun ọrọ rẹ pe, Ọgbẹni Magu gba ifiwepe lati ọdọ igbimọ naa nigba ti o n lọ si olu ileeṣẹ ajọ ọtẹlẹmuyẹ fun ipade kan. EFCC ni ajọ DSS ko fi panpẹ ofin mu Magu, bẹẹ si ni igbimọ ijọba to lọ farahan niwaju rẹ ko fi tipa mu un pe ki o wa farahan. Ẹwẹ, ajọ ọtẹlẹmuyẹ DSS naa ti sọ tẹlẹ irọ ni iroyin to tan kalẹ kaakiri pe, ajọ naa ti fi ọwọ ofin adele alaga ajọ EFCC, Ibrahim Magu. Ninu atẹjade ti alukoro fun ajọ DSS, Ọmọwe Peter Afuya fi sita lọjọ Aje, o ṣalaye pe iroyin ofege lawọn ileeṣẹ iroyin kan n gbe kiri lori ọrọ Magu Ọmọwe Afuya sọ pe ajọ DSS fi atẹjade sita nitori ọpọ lo n pe wọn, lati mọ bo ya lootọọ ni wọn ti fi panpẹ ofin mu Magu. Ọpọ iwe iroyin papaa julọ lori ayelujara lo sọ pe, Magu ti wa ni gbaga DSS lori ẹsun pe o kojẹ ninu owo ti ajọ EFCC gba lọwọ awọn jẹgudujẹra ti wọn kowo Naijiria jẹ. Koda awọn iwe iroyin kan tiẹ sọ pe awọn ẹṣọ Ọgbẹni Magu atawọn DSS fija pẹta nigba ti wọn fẹ mu un. Ṣugbọn alukoro DSS ti sọ pe ayederu iroyin ni gbogbo ẹ. N24bn pọ jù láti kọ ọfíìsì EFCC Ẹnu kò tí i sìn lára àjọ EFCC lórí iye tó lò láti kọ olú iléeṣẹ tuntun fún àjọ nàá. Ilé tuntun ọhún, ni alága àjọ nàá, tó n gbógun ti ìwà ìbàjẹ àti ìjẹkújẹ lórílẹèdè Nàìjíríà, Ibrahim Magu ní  ó yẹ kí àwọn ọmọ Nàìjíríà yin òun ni fún lílo bílíọnù mẹrìnlélógún Naira fi kọ ilé tó yẹ kí àwọn kọ pẹlú ọgọrùn bílíọnù Naira. Owó nàá pọ kọjá bó ṣeyẹ láti fi kọ ìlé alájà mẹwàá Ilé alájà mẹwàá ọhún tó wà ní ìlú Abuja, ni ìrètí wà pé Ààrẹ Muhammadu Buhari yóò ṣí lọjọ kẹẹdógún, oṣù Karùn ún. Magu fi ìdí rẹ múlẹ pé olú iléeṣẹ tuntun nàá kò le gba gbogbo àwọn òṣìṣẹ àjọ nàá tó wà ní ìlú Abuja. Àmọ, Onímọ kan nípa ìdíyelé ilẹ àti ilé, tó bá BBC Yoruba sọrọ sọ pé owó nàá pọ kọjá bó ṣeyẹ láti fi kọ ìlé alájà mẹwàá nàá, tó fi mọ àwọn tó wà lẹgbẹẹ rẹ. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí: Ó ní, ó ṣeéṣe kí àwọn irinṣẹ ètò ààbò tó jẹ ojúlówó wà níbẹ, tó fi mọ àwọn nkan mìi tí wọn kó síbẹ, ṣùgbọn kò yẹ kí iye tí wọn nàá láti fi kọ ìlé nàá tó bẹẹ. Láìpẹ yii, ni àjọ EFCC ké gbàjarè pé àìsí owó tótó n ṣe ìdíwọ fún iṣẹ òhun. Ìbéèrè tó ti wá gba orí ẹrọ ayélujára ni pé, ṣé àjọ tí kò rówó ṣiṣẹ yẹ kó ná mílíọnù mẹrìndínlógún láti fi kọlè. Magu ni olú iléeṣẹ tuntun nàá kò le gba àwọn òṣìṣẹ tó wà ní ìlú Abuja. Ìwé ìròyìn Premium Times jábọ pé Magu fi ìdí rẹ múlẹ pé olú iléeṣẹ tuntun nàá kò le gba gbogbo àwọn òṣìṣẹ àjọ nàá tó wà ní ìlú Abuja. Àti pé, wọn yóò ṣi maa lo olú iléeṣẹ àtijọ tó wà ní agbègbè Adetokunbọ Ademọla, ní ìlú Abuja. Bákan náà, ó ni, àwọn òṣìṣẹ àjọ nàá tó fi àwọn ilé tí wọn yá ṣe ọfíìsì nílùú Abuja, yóò ṣì maa lo àwọn ilé nàá. Aarẹ orilẹede Naijiria, Muhammadu Buhari ti ni lọọtọ ni iwa ibajẹ ati jẹgudujẹra gbinlẹ ni orilẹede Naijiria. : EFCC: Ààrẹ Buhari ní gbogbo àwọn aṣèbàjẹ ni wọn yóò fojú winá òfin 