 Kọ ìparí fún ìpínrọ yìí - Panama, tó wà ní apá gúúsù jù lọ ní Àárín Gbùngbùn Amẹríkà ní erékùṣù Isthmus ti Panama, ti wà ní ìsopọ àṣà àti ìṣèlú pẹlú Gúúsù Amẹríkà fún èyí tó pọ jù lọ nínú ìtàn rẹ. Panama wà lára Àgbègbè Tierra Firme láti ọdún 1510 títí di ọdún 1538 nígbà tí ó wá wà lábẹ àkóso Audiencia Real de Panama tí a ṣẹṣẹ dá sílẹ. Látọdún 1543 ni Panama ti wà lábẹ àkóso Viceroyalty of Peru, pẹlú gbogbo ilẹ tí orílẹ-èdè Sípéènì ní ní Gúúsù Amẹríkà. Panama wà gẹgẹ bí apá kan ti Viceroyalty of Peru títí di ọdún 1739, nígbà tí wọn gbé e lọ sí Viceroyalty of New Granada, tí olú ìlú rẹ wà ní Santa Fé de Bogotá. Ilẹ Panama wà lábẹ ìjọba Viceroyalty ti New Granada títí dìgbà tí ìjọba Viceroyalty náà fi pa run ní ọdún 1819. Àwọn ìjà ológun àti ti òṣèlú : ó wáyé láti ìgbà yẹn títí di ọdún 1822, èyí tó mú kí orílẹ-èdè olómìnira ti gran colombia jáde. Lẹyìn tí ilẹ Gran Colombia tú ká lọdún 1830, Panama di apá kan orílẹ-èdè tó rọpò rẹ, ìyẹn Orílẹ-èdè Olómìnira New Granada. Láti ọdún 1855 títí di ọdún 1886, Panama wà gẹgẹ bí Ìpínlẹ Panama, lákọọkọ lábẹ Orílẹ-èdè Olómìnira New Granada, lẹyìn náà lábẹ Àjọ Granada, àti níkẹyìn lábẹ Orílẹ-èdè Amẹríkà ti Colombia. Orílẹ-èdè Olómìnira ti Kòlóńbíà rọpò Orílẹ-èdè Olómìnira ti Kòlóńbíà ní ọdún 1886. Gẹgẹbi apakan ti Orilẹ-ede Colombia, Ipinle Panama ti fagile ati pe o di Ẹka Isthmus. Bíótilẹ ọpọlọpọ ètò ìṣèlú tí wọn ṣe, Colombia ṣì wà nínú ìpọnjú, èyí tí ó yọrí sí ìyàsọtọ Panama ní ọjọ kẹta oṣù kọkànlá ọdún 1903. Ìgbà yẹn làwọn kan tó bẹrẹ sí í wo orílẹ-èdè Panama gẹgẹ bí apá kan Àríwá tàbí Àárín Gbùngbùn Amẹríkà. 