 Ọrọ eto ẹkọ Minisita fun eto ẹkọ Ọgbẹni Adamu Adamu lo fọrọ naa lede lẹyin ipade igbimọ alaṣẹ ijọba apapọ lỌjọru nilu Abuja. End of Twitter post, 1 Ẹdinwo naa ti Aarẹ Muhammadu ti buwọ lu yoo bẹrẹ ninu oṣu kinni ọdun 2019 gẹgẹ bi minisita eto ẹkọ ti sọ. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí Owo ti wọn fi n gba fọọmu ati wọ ile iwe giga tẹlẹ JAMB yoo di ẹgbẹrun mẹta aabọ naira lati ẹgbẹrun marun un. Ẹdinwo fọọmu idanwo Idanwo NECO ti wọn n gba fọọmu rẹ tẹlẹ ni ẹgbẹrun mẹwaa aadọta din ni irinwo naira11,350 yoo di ẹgbẹrun mẹwaa din aadọjọ naira9,850. Minisita ṣalaye pe idi ti ijọba fi gbe igbesẹ yii ni pe awọn ajọ idanwo ko wa lati maa pa wo wọle fun ijọba. Pípọn ìwé ẹrí lé ju ìmọ lọ n kó bá ètò ẹkọ lórílẹèdè Nàìjíríà. Lọjọbọ tó kọjá ni ìjọba apapọ àti àwọn gómìnà fẹnukò láti pé ìpè pájáwìrì lóri ètò ẹkọ láwọn ilé ìwé ìjọba jákèjádò gbogbo ìpínlẹ ní Nàìjíríà. Wọn ní bi ọrọ ètò ẹkọ ṣe ń lọ kò bá ojú mú rárá, nítorí pé iná ètò ẹkọ ń jó àjórẹyìn. Àwọn òbí kan tilẹ tún maa n ra ìwé ẹrí fún ọmọ wọn. BBC Yorùbá ṣe ìwádìí lọwọ onímọ nípa ètò ẹkọ àti kíni ọnà abáyọ láti le bori ìṣòrò eto ẹkọ tó ti dàyà bolẹ. Alhaji Rají Mohammed tó jẹ alákoso ètò ẹkọ àti kọmisọnà fún ètò ẹkọ tẹlẹrí ní ìpínlẹ Kwara ṣe àtúpalẹ àwọn ohun tó n kóbá ètò ẹkọ Nàìjíríà. Àwọn iròyin tì ẹ leè ní ìfẹ síí Siga tita deewọ lẹba ile ẹkọ Waec fofin de ilewe mẹtadinlaadọta Èyí ni àwọn ọnà tí o fi lé mú ọpọlọ ọmọ rẹ jì pépé Raji sọ pé ọrọ ẹkọ orílẹèdè yii dà bí ẹni pé a kò mọ ìtumọ ẹkọ ní Nàìjíríà. Ó sì yẹ kí á ní àpérò lórí rẹ. A níló ìràpadà fún àwọn olùkọ wa. Àwọn ohun tó wòye pé ó n ba ètò ẹkọ Nàìjíríà jẹ nìyíì. Àwọn ìṣòrò tó n ba ètò ẹkọ Nàìjíríà jẹ Ọpọlọpọ àwọn olùkọ wa ní òde òní ní àwọn fúnra wọn kò mọ nkan tí wọn n kọ. Púpọ wọn ni kò ṣe dáàda tó níléèwé girama tí wọn ti jáde. Àwọn ni wọn sì n gba iṣẹ olùkọ báyìí. Àjọ tó n ṣe ìdánwò àṣewọlé sí àwọn iléèwé gíga ní Nàìjíríà nàá kò ṣe tó. Máàkì tí wọn maa n ló láti fi gba àwọn tó fẹ kẹkọọ gboyè nínú àwọn iṣẹ bi i ìṣègùn òyìbó maa n pọ, ṣùgbọn ti àwọn tó fẹ kọ iṣẹ olùkọ maa n kéré. Èyí túmọ sí pé àwọn Jamb nàá mọ pé àwọn tí kò ṣe daada ní iléèwé girama ló n fẹ kọ ẹkọ nípa iṣẹ olùkọ. Àwọn tí kò ríṣẹ ṣe ló n ṣiṣẹ olùkọ lóde òní. Ọpọlọpọ àwọn tó kẹkọọ jáde ní fásitì ní Nàìjíríà lásìkò yìí ló n gba iṣẹ olùkọ nítorí àìríkan ṣèkan. Wọn a sọ pé kí àwọn maa fi pawọdà títí tí àwọn yóò fi rí iṣẹ gidi ṣe. Bákan nàá ni pé à n fún ìwé ẹrí ní àpọnlé ju ìmọ lọ lórílẹèdè Nàìjíríà. Púpọ lára àwọn akẹkọọ jáde níléèwé gíga ni kò lè fi ọwọ sọyà lórí ìwé ẹrí tí wọn gbà. Ẹlòmíì nínú wọn kò tilẹ le kọ lẹtà tàbí kàwé dáàda. Ọpọlọpọ àwọn tó kẹkọọ jáde ní fásitì ní Nàìjíríà lásìkò yìí ló n gba iṣẹ olùkọ nítorí àìríkan ṣèkan. Àwọn òbí kan tilẹ tún maa n ra ìwé ẹrí fún ọmọ wọn. Ó ṣeni láànú pé ìwé ẹrí ti èèyàn ní là n wò, kíìṣe irú ìmọ tí wọn ní. Yíyí ètò ẹkọ padà nàá n ṣe àkóbá fún ẹka ètò ẹka Nàìjíríà. Àwọn ìjọba tó n ṣe ìlànà ètò ẹkọ kòríkúlọọmù kíì ṣe àwọn ohun tó yẹ tàbí pèsè àwọn ohun èlò. Wan kan n gbé òfin kalẹ ni. Àìsí àwọn iléèwé olùkọni Grade  mọ bi i tàtijọ nàá n kó bá ètò ẹkọ ló fi jẹ wí pé iléèwé NCE ni ọpọ ṣábà nlọ. Ọpọ àwọn NCE ọhún ni kò sì yàtọ sí iléèwé girama. Owó tí àwọn olùdásílẹ wọn fẹ ẹ pa ní àfojúsùn wọn. Titi oselu bọ ọrọ ẹkọ naa n ko ipalara ba eto ẹkọ. Fifi dandan le pe ọmọ ilu kan lo gbọdọ jẹ ọga ileewe ilu rẹ. Títí òṣèlú bọ ètò ẹkọ lásìkò ìgbanisíṣẹ àti ìyànṣípò nàá n ṣe àkóbá fún ètò ẹkọ. Ó wá sọ pé ọnà àbáyọ kan ṣoṣo ni pé kí ìjọba dẹkun irọ pípa fún aráàlú lórí ohun tí apá wọn ká láti ṣe. Wọn kò gbọdọ sọ pé àwọn n pèsè ètò ẹkọ ọfẹ, kì wan sì má pèsè ohun èlò ìkẹkọọ. Kí wọn jẹ kí àwọn aráàlú mọ ohun tó yẹ fún wọn láti ṣe. Bákan nàá ló rọ àwọn òbí láti mú ọrọ ẹkọ àwọn ọmọ wọn ní ọkúnkúndùn, láà fi igbá kan bọ ọkan nínú. Ijọba apapọ ti kede ẹdinwo owo fọọmu idanwo aṣekagba nile iwe girama ti ajọ National Examination Council n ṣe ati idanwo ṣiṣe wọ ile iwe giga. : Ètò ẹkọ: Buhari dín owó fọọmù NECO, JAMB kù 