 Oríkì Àjọbí, Àṣà Yorùbá Ti Ó Nparẹ Lọ : Oríkì jẹ ọrọ ìwúrí ti Yorùbá ma nlò lati fi sọ ìtàn àṣà àti ìṣe ìdílé lati ìran dé ìran.  Ninú oríkì ni a ti lè mọ ìtàn ìṣẹdálẹ ẹbí ẹni àti ohun ti a mọ ìdílé mọ, bí i irú iṣẹ ti wọn nṣe ni ìdílé, oriṣiriṣi èdè ìbílẹ Yorùbá, oúnjẹ ti wọn njẹ àti èyí ti wọn ki i jẹ, ẹsìn ìdílé, àdúgbò ti wọn tẹdó si tàbi ìlú ti a ti ṣẹ wá, àṣeyọrí ti wọn ti ṣe ni ìran ẹni àti bẹ ẹ bẹ ẹ lọ.Ni inú oríkì ti a ó bẹrẹ si i kọ, a ó ri àpẹrẹ ohun ti Yorùbá ṣe ma a nsọ oríkì pàtàki fún iwuri nigbati ọkùnrin, obinrin, ọmọdé àti ẹbí ẹni bá ṣe ohun rere bi ìṣílé, ìgbéyàwó, àṣeyorí ni ilé-iwé, oyè jijẹ tàbi ni ayé òde òni, àjọyọ ọjọ ìbí.Oríkì jẹ ikan ninú àṣà Yorùbá ti ó ti nparẹ, nitori ọpọlọpọ ọmọ Yorùbá bẹrẹ si kọ èdè àti àṣà wọn sílẹ fún èdè Gẹẹsí.  Ẹ ṣe àyẹwò àpẹrẹ oríkì ti ìyá Olùkọwé yi sọ fún ni ibi ayẹyẹ ọjọ ìbí rẹ ni ojú ìwé yi.  A ó bẹrẹ si kọ oríkì oriṣiriṣi ìdílé Yorùbá.Ọmọ ẹlẹja ò tú mù kẹkẹỌmọ a mẹja yan ẹjaỌmọ ò sùn mẹgbẹwá ti dọ ara rẹỌmọ gbàsè gbàsè kẹ ṣọbinrin lọyinỌmọ kai, eó gbé si yàn únỌmọ a mú gbìrín eó bọdìdẹÌṣò mó bọ, òwíyé wàarèỌmọ adáṣọ bù á lẹ jẹỌmọ a má bẹrẹ gúnyán kàdó gbèrìgbè mọ mọỌmọ a yan eó meka runỌmọ a mẹ kìka kàn yan ẹsinsun tọrẹÉ e ṣojú un ríro, ìṣẹdálẹ rin niỌmọ a mi malu ṣọdún ìgbàgbọỌmọ elési a gbàrùnbọ morunỌmọ elési a gbàdá mo yókoÈsì li sunkún ètìtù kọ gbà àrán bora li Gèsan ỌbaỌmọ Olígèsan òròrò bílẹỌmọ alábùṣọrọ, a múṣu mọdiÀbùṣọrọ lu lé uṣu, mọ mẹùrà kàn kàn dé bẹKare o Lúàmi, ku ọdún oni o, è í ra ṣàṣe mọ ri a Àṣẹ 