 Parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: Frederick Lugard kéde ìjọba ààbò ti Àríwá Nàìjíríà ní Ida ní January 1, 1897. Ìpilẹṣẹ ìjọba ààbò náà ni : 1885 Àdéhùn Berlin tí ó fún Àríwá Nàìjíríà lápapọ sí àgbègbè ipa ilẹ Gẹẹsì, lórí ìpìlẹ ààbò wọn tí ó wà ní Gúúsù Nàìjíríà. Awọn ija pẹlu Sokoto Caliphate ti o lagbara ni kete ti tẹle. Awọn Emirate ti Kotogora ati Ilorin ni akọkọ lati ṣẹgun nipasẹ awọn ara ilu Gẹẹsi. Ní oṣù kejì ọdún 1903, wọn gba odi ńlá Kano, tí ó jẹ ibùjókòó Kano Emirate, Sokoto àti ọpọlọpọ àwọn ìyókù ti Caliphate rẹ fi ara wọn sílẹ láìpẹ. 