 Kọkọ parí gbólóhùn yìí: Lọdún 1868, orílẹ-èdè Cuba bẹrẹ ogun òmìnira lòdì sí orílẹ-èdè Sípéènì. Ní erékùṣù yẹn, gẹgẹ bó ṣe rí nílùú Santo Domingo, ìjọba ilẹ Sípéènì bá ara wọn nínú ìjà líle koko kan tí wọn ń bá àwọn ọmọ ìbílẹ náà jà. Àmọ, ní ìyàtọ sí ti ìlú Santo Domingo, orílẹ-èdè Sípéènì ló kọkọ ṣẹgun, torí pé ó ti kọ bí wọn ṣe ń ja ogun abẹlé dáadáa débi tó fi lè ṣẹgun àwọn ọlọtẹ náà. Àmọ ṣá o, kì í pẹ tí àlàáfíà fi jọba ní erékùṣù náà, nítorí pé ìjà náà ń lọ lọtùn-ún lósì : wọn dá a padà lọdún 1895 tí wọn sì pàdánù rẹ lọwọ orílẹ-èdè amẹríkà nínú ogun tí wọn ń pè ní Spanish-American War ní ọdún 1898. Cuba gba òmìnira rẹ, orílẹ-èdè Sípéènì sì pàdánù Puerto Rico tó jẹ ilẹ tó ṣẹ kù lára àwọn ilẹ tó wà lábẹ àkóso wọn ní Ilẹ Ayé Tuntun, èyí tí wọn fi sílẹ fún orílẹ-èdè Amẹríkà pa pọ pẹlú Guam àti orílẹ-èdè Philippines fún ogún mílíọnù dọlà. Ní ọdún 1899, Spain ta àwọn erékùṣù Pacific tí ó kù  àwọn erékùṣù Mariana Àríwá, Caroline Islands àti Palau  fún Germany àti àwọn ohun ìní ilẹ Spanish tí ó wà lábẹ àkóso ilẹ Spanish ni wọn dín kù sí Morocco, Sahara àti Guinea ti Spain, gbogbo wọn ní Afirika. 