 Ti a ba fun ọ ni iwe itọkasi kan nipa Puerto Rico, sọ fun mi ti o ba jẹ Ipinle kan, jẹ awọn ara ilu AMẸRIKA olugbe rẹ, ati ti wọn ba san owo-ori AMẸRIKA.Context:Puerto Rico Spanish fún rich port;c abbreviated PR; Taino: Boriken, Borinquen, tí orúkọ rẹ ń jẹ Commonwealth of Puerto Ricob Spanish: Estado Libre Asociado de Puerto Rico, lit. Free Associated State of Puerto Rico, jẹ erékùṣù kan ní Caribbean àti ìpínlẹ tí a kò ṣe àkójọpọ ti Orílẹ-èdè Amẹríkà pẹlú ipò ìjọba àpapọ. Ó wà ní àríwá ìlà oòrùn Òkun Caribbean, ní nǹkan bíi 1,000 miles 1,600 km gúúsù ìlà oòrùn Miami, Florida, láàrin Dominican Republic àti US Virgin Islands, ó sì ní erékùṣù pàtàkì kan tó ń jẹ orúkọ rẹ àti àwọn erékùṣù kéékèèké bíi Mona, Culebra, àti Vieques. Ó ní nǹkan bíi mílíọnù méjì àti ọgbọn ọkẹ èèyàn, ìlú San Juan sì ni olú ìlú rẹ tó sì tún jẹ ìlú tó pọ jù lọ. Èdè Sípáníìṣì àti Èdè Gẹẹsì ni èdè tí ìjọba ń lò, bó tilẹ jẹ pé èdè Sípáníìṣì ló pọ jù.  Àwọn ọmọ ìbílẹ tó bẹrẹ sí gbé Puerto Rico ní nǹkan bí ẹgbàá 2,000 sí ẹgbàá 4,000 ọdún sẹyìn; àwọn wọnyí ní Ortoiroid, Saladoid, àti Taíno nínú. Lẹyìn náà, orílẹ-èdè Sípéènì gba erékùṣù yìí, nígbà tí Christopher Columbus débẹ lọdún 1493. Àwọn orílẹ-èdè ilẹ Yúróòpù míì ń bá Puerto Rico jiyàn, àmọ ilẹ Sípéènì ni Puerto Rico jẹ fún ọgọrùn-ún ọdún mẹrin tó tẹ lé e. Àwọn ẹrú ilẹ Áfíríkà àtàwọn tó wá láti àwọn Erékùṣù Canary àti Andalusia ló pọ jù lára wọn, èyí sì yí àṣà ìbílẹ àti ipò àwọn èèyàn tó wà ní erékùṣù náà pa dà pátápátá. Láàárín Ilẹ Ọba Sípáníìṣì, Puerto Rico kó ipa kejì ṣùgbọn ipa tó ṣe pàtàkì ní ìfiwéra pẹlú àwọn ilẹ tó lọrọ bíi Peru àti New Spain. Nígbà tó fi máa di ìparí ọrúndún kọkàndínlógún, àwọn ará Puerto Rico bẹrẹ sí í dá yàtọ, wọn ń fi àwọn ohun tó jẹ ti ìbílẹ, ti ilẹ Áfíríkà àti ti ilẹ Yúróòpù ṣe ara wọn. Ní 1898, lẹyìn Ogun Amẹríkà àti Sípéènì, Puerto Rico di ti Orílẹ-èdè Amẹríkà.  Àwọn ará Puerto Rico ti di ọmọ orílẹ-èdè Amẹríkà láti ọdún 1917, wọn sì lè máa rìnrìn àjò fàlàlà láàárín erékùṣù náà àti ilẹ náà. Sibẹsibẹ, bi awọn olugbe ti agbegbe ti a ko dapọ, awọn ara ilu Amẹrika ti Puerto Rico ko ni ẹtọ ni ipele ti orilẹ-ede, ko dibo fun aarẹ tabi igbakeji aarẹ, ati ni gbogbogbo ko san owo-ori owo-ori apapo. Akiyesi 1 Ni apapọ pẹlu awọn agbegbe mẹrin miiran, Puerto Rico n firanṣẹ aṣoju ti ko ni idibo si Ile-igbimọ Amẹrika, ti a pe ni Komisona olugbe, ati kopa ninu awọn idibo alakoso; bi ko ṣe ipinlẹ kan, Puerto Rico ko ni ibo ni Ile-igbimọ, eyiti o ṣe akoso rẹ labẹ Ofin Ibasepo Federal Puerto Rico ti 1950. Ilé Ìgbìmọ Aṣòfin fọwọ sí ìwé òfin kan ní 1952, èyí tó fún àwọn ọmọ orílẹ-èdè Amẹríkà tó ń gbé ní erékùṣù náà láyè láti yan gómìnà. Ipo oselu lọwọlọwọ ati ọjọ iwaju ti Puerto Rico ti jẹ koko-ọrọ ti ariyanjiyan pataki. : Rárá o, Puerto Rico kì í ṣe ìpínlẹ kan ní Orílẹ-èdè Amẹríkà. Kàkà bẹẹ, ilẹ tó jẹ ti orílẹ-èdè Amẹríkà ni. Àwọn ọmọ ìlú Puerto Rican ní ẹtọ láti jẹ ọmọ orílẹ-èdè Amẹríkà. Nitori eyi, awọn olugbe ti Puerto Rico ati Amẹrika le rin irin-ajo larọwọto laarin awọn meji, laisi iwe irinna. Àwọn olùgbé Puerto Rico kì í san owó orí owó orí ìjọba àpapọ, bẹẹ ni wọn kì í dìbò fún ààrẹ Amẹríkà. 