 Kọkọ parí gbólóhùn yìí: Lọdún 499 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, ìlú Áténì ṣètìlẹyìn fún ọtẹ kan tó wáyé ní ìlú Mílétù, èyí tó yọrí sí bíba ìlú Sádísì jẹ. Èyí ló mú kí àwọn ará Achaemenid gbéjà ko ilẹ Gíríìsì tí wọn ń pè ní àwọn Ogun Gíríìkì àti Páṣíà, èyí tó wáyé ní ìdajì àkọkọ ọrúndún karùn-ún ṣáájú Sànmánì Kristẹni, tí wọn sì mọ sí ọkan lára àwọn ogun tó ṣe pàtàkì jù lọ nínú ìtàn ilẹ Yúróòpù. Nínú : Nígbà tí àwọn ará Páṣíà kọkọ gbógun ti ilẹ Gíríìsì, Mardonius tó jẹ ọgágun àwọn ará Páṣíà gba ilẹ Thrace, ó sì sọ Makedóníà di apá kan Páṣíà. Àmọ, ogun náà wá yọrí sí ìjákulẹ. Àwọn ará Páṣíà tún gbógun ti ilẹ Gíríìsì lẹẹkejì. Ni akoko pataki ninu ogun naa, awọn ara Persia gba to idaji ilẹ nla Greece, pẹlu gbogbo awọn agbegbe ti o wa ni ariwa ti Isthmus of Corinth, sibẹsibẹ, eyi tun yipada ni iṣẹgun Giriki, lẹhin awọn ogun ti Plataea ati Salamis, nipasẹ eyiti Persia padanu awọn ẹsẹ rẹ ni Yuroopu, ati nikẹhin yọ kuro ninu rẹ. Nígbà tí àwọn ọmọ ilẹ Péríà bá àwọn ọmọ ilẹ Gíríìsì jagun, àwọn ọmọ ilẹ Péríà gba àwọn àgbègbè ńláńlá, wọn sì gba ìlú Áténì, wọn sì pa á run ní ọdún 480 ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Àmọ, lẹyìn ọpọ ìṣẹgun táwọn Gíríìkì jà, àwọn ará Páṣíà ní láti fi ìlú náà sílẹ, wọn sì tipa bẹẹ pàdánù àṣẹ tí wọn ní lórí Makedóníà, Thrace àti Ionia. Ogun naa tẹsiwaju fun awọn ọdun diẹ lẹhin aṣeyọri Giriki ti o ṣaṣeyọri ti Ikọlu Keji pẹlu ọpọlọpọ awọn ilu ilu Giriki labẹ Ẹgbẹ Delian ti a ṣẹṣẹ ṣẹda ti Athens, eyiti o pari pẹlu alaafia ti Callias ni 449 BC, ti o pari awọn Ogun Greek-Persian. Ní ọdún 404 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, lẹyìn ikú Darius Kejì, Íjíbítì ṣọtẹ lábẹ Amyrtaeus. Lẹyìn náà, àwọn fáráò tó wà nípò àṣẹ kọjú ìjà sí àwọn ará Páṣíà tí wọn ń gbìyànjú láti gba ilẹ Íjíbítì padà títí di ọdún 343 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, nígbà tí Artaxerxes Kẹta gba ilẹ Íjíbítì padà. 