 Kí ni Ọnà Tó Ń Rìn Lábẹlẹ?Context:Ọnà Rélùwéè Abẹlẹ jẹ ọnà ìkọkọ àti àwọn ilé ààbò tí wọn dá sílẹ ní Orílẹ-Èdè Amẹríkà ní ìbẹrẹ àti àárín ọrúndún kọkàndínlógún. Àwọn ọmọ Áfíríkà tí wọn ti sọ di ẹrú ní Amẹríkà ló máa ń lo ọnà yìí láti sá lọ sí àwọn ìpínlẹ tí kò ní ẹrú àti Kánádà. Àwọn tó ń jà fún pípa òwò ẹrú run àtàwọn míì tó fara mọ ohun táwọn tó sá kúrò nílùú ń ṣe ló ran àjọ náà lọwọ. Wọn tún máa ń pe àwọn ẹrú tó bá sá lọ àtàwọn tó bá ràn wọn lọwọ lápapọ ní Iṣẹ Rélùweè Abẹlẹ. Oríṣiríṣi ọnà mìíràn tún wà tí wọn gbà dé orílẹ-èdè Mẹsíkò, níbi tí wọn ti fòpin sí àṣà ìfiniṣẹrú, àti àwọn erékùṣù tó wà ní àgbègbè Caribbean tí wọn ò ti ṣòwò ẹrú. Ọnà kan tí wọn ń gbà sá kúrò níbẹ tẹlẹ lọ sí gúúsù lọ sí Florida, tó jẹ pé ilẹ àwọn ará Sípéènì ni nígbà yẹn àyàfi ọdún 1763 sí 1783, ó wà láti òpin ọrúndún kẹtàdínlógún títí di nǹkan bí ọdún 1790. Àmọ, òpin ọrúndún kejìdínlógún ni ọnà ojú irin tí wọn ń pè ní Underground Railroad bẹrẹ. Ó ń lọ síhà àríwá, ó sì ń pọ sí i títí tí Ààrẹ Abraham Lincoln fi fọwọ sí Ìkéde Ìdáǹdè. Ìṣirò kan fi hàn pé nígbà tó fi máa di ọdún 1850, nǹkan bí ẹgbẹrún lọnà ọgọrùn-ún 100,000 èèyàn tó jẹ ẹrú ló ti sá lọ síbi tí wọn ti fẹ dá wọn sílẹ : Ọnà ojú irin abẹlẹ jẹ àgbélékọ ìkọkọ àwọn ọnà àti àwọn ilé ààbò ní Orílẹ-èdè Amẹríkà tí a dá sílẹ ní ìbẹrẹ ọrúndún kọkàndínlógún tí ó yọrí sí àwọn ìpínlẹ òmìnira, Kánádà, Mẹsíkò àti àwọn agbègbè òkè òkun mìíràn. Àwọn ẹrú aláwọ dúdú máa ń lo ọnà ojú irin tó wà lábẹ ilẹ láti sá kúrò lóko ẹrú. Wọn fojú díwọn rẹ pé nígbà tó fi máa di ọdún 1850, nǹkan bí ọkẹ márùn-ún 100,000 ẹrú ló ti sá lọ síbi tí wọn ti máa rí òmìnira ní ọnà ojú irin náà. 