 Tá a bá wo ìwé kan tó sọrọ nípa Àjọ Àwọn Orílẹ-Èdè Tó Ń Ta Epo Rẹ, ìgbà wo ni wọn dá àjọ OPEC sílẹ, báwo sì làwọn onímọ nípa ètò ọrọ ajé ṣe ṣàpèjúwe agbára tí OPEC ní lórí ọjà epo?Context:Àjọ àwọn Orílẹ-èdè tó ń ta epo rọbì OPEC, ˈoʊpɛk OH-pek jẹ àjọ tí ó ń jẹ kí àwọn orílẹ-èdè tó ń ta epo rọbì ṣiṣẹ pọ, kí wọn lè kópa pọ nínú ọjà àgbáyé kí wọn sì rí èrè tó pọ. O da ni ọjọ 14 Oṣu Kẹsan ọdun 1960 ni Baghdad nipasẹ awọn ọmọ ẹgbẹ marun akọkọ Iran, Iraq, Kuwait, Saudi Arabia, ati Venezuela, lati ọdun 1965, o ti jẹ olú ni Vienna, Austria, botilẹjẹpe Austria kii ṣe ọmọ ẹgbẹ OPEC. Gẹgẹ bi Oṣu Kẹsan ọdun 2018, awọn orilẹ-ede ọmọ ẹgbẹ 13 ṣe iṣiro fun ida 44 ti iṣelọpọ epo kariaye ati ida 81.5 ti awọn ifipamọ epo ti a fihan ni agbaye, fifun OPEC ni ipa nla lori awọn idiyele epo kariaye ti a ti pinnu tẹlẹ nipasẹ ẹgbẹ ti a pe ni Awọn Arabinrin Meje ti awọn ile-iṣẹ epo ti orilẹ-ede pupọ.  Bí wọn ṣe dá àjọ OPEC sílẹ jẹ ìyípadà ńlá kan tó mú kí orílẹ-èdè kọọkan ní àṣẹ lórí àwọn ohun àmúṣọrọ ilẹ, àwọn ìpinnu tí àjọ OPEC ṣe sì wá kó ipa pàtàkì nínú ọjà epo àgbáyé àti àjọṣe àgbáyé. Àbájáde rẹ máa ń lágbára gan-an nígbà tí ogun tàbí rògbòdìyàn tó wáyé láàárín àwọn aráàlú bá mú kí ọpọlọpọ àkókò dí dí dí pípín nǹkan lọwọ. Ní àwọn ọdún 1970, àwọn ìkálọwọkò tí wọn ṣe sí ìmújáde epo rọbì mú kí owó epo ròkè gan-an, ó sì tún mú kí owó tó ń wọlé fún àjọ OPEC àti ọrọ wọn pọ sí i, èyí sì ní àbájáde tó lágbára gan-an tó sì máa wà fún ọpọlọpọ ọdún lórí ètò ọrọ ajé àgbáyé. Ní àwọn ọdún 1980, àjọ OPEC bẹrẹ sí í gbé àwọn góńgó ìmújáde kalẹ fún àwọn orílẹ-èdè tó jẹ ọmọ ẹgbẹ rẹ; ní gbogbo gbòò, nígbà tí wọn bá dín àwọn góńgó náà kù, owó epo máa ń lọ sókè. Eyi ti ṣẹlẹ laipẹ lati awọn ipinnu 2008 ati 2016 ti agbari lati ge ipese ti o pọju.  Àwọn onímọ nípa ọrọ ajé ti ṣàpèjúwe OPEC gẹgẹ bí àpẹẹrẹ ìwé ìwé nípa àjọ kan tó ń fọwọ sowọ pọ láti dín ìdíje ọjà kù, ṣùgbọn èyí tí àwọn ìjíròrò rẹ wà lábẹ ààbò ẹkọ ààbò ìjọba lábẹ òfin àgbáyé. Ní àwọn ọdún 1960 àti 1970, àjọ OPEC ṣe àtúntò ètò ìkápá epo lágbàáyé láṣeyọrí, kí agbára láti ṣe ìpinnu àti èyí tó pọ jù lọ nínú èrè wà ní ọwọ àwọn orílẹ-èdè tó ń mú epo jáde. Lati ọdun 1980, OPEC ti ni ipa ti o lopin lori ipese epo agbaye ati iduroṣinṣin owo, bi o ti jẹ pe awọn ọmọ ẹgbẹ ṣe ẹtan nigbagbogbo lori awọn adehun wọn si ara wọn, ati bi awọn adehun ọmọ ẹgbẹ ṣe afihan ohun ti wọn yoo ṣe paapaa ni isansa ti OPEC.  Awọn ọmọ ẹgbẹ OPEC lọwọlọwọ ni Algeria, Angola, Equatorial Guinea, Gabon, Iran, Iraq, Kuwait, Libya, Nigeria, Republic of Congo, Saudi Arabia, United Arab Emirates ati Venezuela. Lákòókò kan náà, Ecuador, Indonesia àti Qatar jẹ ọmọ ẹgbẹ OPEC tẹlẹ. Ẹgbẹ ńlá kan tí wọn pè ní OPEC ni wọn dá sílẹ ní òpin ọdún 2016 kí wọn lè máa darí ọjà epo rọbì lágbàáyé. : Ọjọ kẹrìnlá oṣù kẹsàn-án ọdún 1960 ni wọn dá Ẹgbẹ Àwọn Orílẹ-Èdè Tó Ń Ta Epo Sílẹ OPEC sílẹ. Àwọn onímọ nípa ètò ọrọ ajé ṣàpèjúwe Àjọ Àwọn Orílẹ-Èdè Tó Ń Ṣòwò Orílẹ-Èdè OPEC gẹgẹ bí ẹgbẹ kan tí wọn dá sílẹ, èyí tó máa ń dín ìdíje tó wà ní ọjà kù nípa dídá àwọn orílẹ-èdè tó wà nínú ẹgbẹ náà lẹtọọ láti máa ṣòwò. Àbájáde àwọn àfikún epo tí àjọ OPEC ń pèsè máa ń lágbára gan-an lákòókò tí ogun bá ń jà tàbí nígbà tí rògbòdìyàn bá wáyé láàárín àwọn aráàlú, ìyẹn nígbà tí wọn bá ti dín ìpèsè epo rọbì kù. Ìwà àdàkàdekè àwọn orílẹ-èdè tó jẹ mẹńbà OPEC ń dín agbára tí wọn ní lórí ọràn epo àti iye tí wọn ń tà kù. 