 Sọ fún mi nípa omi tí a fi fluoride síContext:Fífi omi fluoride kún omi jẹ fífi omi fluoride kún omi tí wọn ń lò fún ìlò gbogbo gbòò, kìkì láti dín ìdọtí eyín kù. Omi tí wọn fi fluoride sí ní fluoride nínú dé ìwọn tó gbéṣẹ láti dènà ìgbẹ; èyí lè wáyé lọnà àbáláyé tàbí nípa fífi fluoride kún un. Omi tí wọn fi fluoride sí máa ń ṣiṣẹ lórí eyín: nínú ẹnu, ó máa ń mú kí ìwọn fluoride tó wà nínú òórùn ẹjẹ dín kù, èyí sì máa ń dín bí eyín ṣe máa ń di òkúta kù kù, ó sì máa ń mú kí eyín di òkúta pa dà nígbà tí eyín bá ṣẹṣẹ bẹrẹ sí í dà rú. Lọpọ ìgbà, wọn máa ń fi èròjà fluoride kún omi tí wọn ń mu, àmọ ní orílẹ-èdè Amẹríkà, iye tí wọn ń ná èèyàn kọọkan lọdún jẹ nǹkan bí dọlà mẹtàdínlógún. A ó ṣe àyẹwò defluridation nígbà tí ìwọn fluoride tó wà nínú àyíká bá ti kọjá ibi tí wọn dábàá. Ní ọdún 2011, Àjọ Ìlera Àgbáyé dábàá pé kí ìwọn fluoride wà láàárín 0.5 sí 1.5 mgL milligrams per litre, ó sinmi lórí ojú ọjọ, àyíká àdúgbò, àti àwọn orísun fluoride mìíràn. Omi inú ìgò sábà máa ń ní ìwọn fluoride tí a kò mọ.  Àrùn eyín ṣì jẹ ọkan pàtàkì lára ìṣòro ìlera gbogbo ènìyàn ní ọpọ jù lọ àwọn orílẹ-èdè tó ti gòkè àgbà, ó ń ṣàkóbá fún nǹkan bí ìpín 60 sí 90 nínú ọgọrùn-ún àwọn ọmọ iléèwé àti èyí tó pọ jù lọ lára àwọn àgbàlagbà. Fífi omi fluoridation dín àlàfo kù lára àwọn ọmọdé, nígbà tí ìwúlò rẹ nínú àwọn àgbàlagbà kò fi bẹẹ hàn kedere. Àgbéyẹwò Cochrane kan fojú díwọn ìkékúrú nínú àwọn ihò nígbà tí àwọn ọmọ tí kò ní orísun mìíràn tí ó ní fluoride lo omi fluoridation láti jẹ 35 nínú eyín ọmọ àti 26 nínú eyín tí ó wà títí. Àmọ, èyí dá lórí àwọn ìwádìí tí wọn ti ṣe tẹlẹ tí wọn kò rí àyè fún àwọn àyípadà bíi jíjẹ ṣúgà tó pọ sí i àti àwọn ọnà ìtọjú eyín mìíràn. Ọpọ jù lọ àwọn orílẹ-èdè tó wà nílẹ Yúróòpù ló ti rí i pé àwọn eyín tó ń bà jẹ ti dín kù gan-an, bó tilẹ jẹ pé fífi omi fluoridated dípò fífi omi fluoridated dípò mímu wàrà àti iyọ pọ gan-an. Àwọn ìwádìí tí wọn ṣe lẹnu àìpẹ yìí fi hàn pé ó lè má pọn dandan kí wọn máa fi omi fluoride kún un, pàápàá láwọn orílẹ-èdè tó ti gòkè àgbà, nítorí pé wọn ń lo fluoride tó wà lórí omi lọpọlọpọ bíi èyí tó wà nínú oògùn eyín, kò sì fi bẹẹ sí àìsàn tó ń mú kí eyín máa sẹ.  Bó tilẹ jẹ pé fífi omi fluoridation ṣe àwọn eyín lè fa àrùn fluorosis, èyí tó lè yí ìrísí eyín tó ń dàgbà padà tàbí àrùn fluorosis enamel padà, àwọn ìyàtọ náà kò fi bẹẹ lágbára, wọn kì í sì í sábà jẹ ewu fún ẹwà tàbí ìlera gbogbo ènìyàn. Kò sí ẹrí tó ṣe kedere nípa àwọn àbájáde mìíràn tí fluoridation omi máa ń ní. Àwọn ipa tí fluoride máa ń ní sinmi lórí iye fluoride tí gbogbo èèyàn ń mu lójoojúmọ láti ibi gbogbo. Omi tí wọn ń mu ló sábà máa ń jẹ orísun tó pọ jù lọ; àwọn ọnà mìíràn tí wọn fi ń lo fluoride ni fífi fluoride kún oògùn eyín, iyọ, àti wàrà. Èrò àwọn èèyàn ò ṣọkan lórí ọnà tó dára jù lọ táwọn aráàlú lè gbà dènà kí eyín máa jẹrà. Ìjọba ilẹ Ọsirélíà sọ pé fífi omi fluoride kún omi ni ọnà tó gbéṣẹ jù lọ láti mú kí gbogbo àwọn tó wà láwùjọ ní èròjà fluoride. Àjọ Ìlera Àgbáyé ròyìn pé fífi omi fluoridation, tí ó bá ṣeé ṣe tí ó sì bá àṣà mu, ní àwọn àǹfààní tó ṣe pàtàkì, pàápàá fún àwọn àwùjọ kékeré tí ó wà nínú ewu ńlá, nígbà tí Ìgbìmọ Europe kò rí àǹfààní kankan nínú fífi omi fluoridation lò ní ìfiwéra pẹlú lílò ó ní àyíká.  Iléeṣẹ fluoridation ni wọn kọkọ ń ṣe ní orílẹ-èdè Amẹríkà. Ní ọdún 2012, orílẹ-èdè 25 ni wọn ti ń fi fluoridation ṣe omi ní oríṣiríṣi ọnà, 11 nínú wọn ni ó lé ní 50 àwọn ènìyàn wọn tí wọn ń mu omi fluoridated. Àwọn orílẹ-èdè méjìdínlọgbọn mìíràn tún ní omi tó ní èròjà fluoride nínú, bó tilẹ jẹ pé ní ọpọ lára wọn, èròjà fluoride tó wà nínú omi wọn ju bó ṣe yẹ lọ. Ní ọdún 2012, nǹkan bíi mílíọnù 435 èèyàn jákèjádò ayé ló ń mu omi tí ó ní fluoride ní ìwọn tí a ṣètò ìyẹn nǹkan bí ìpín márùn-ún nínú ọgọrùn-ún àwọn èèyàn tó wà lágbàáyé. Àwọn àjọ ìlera ńláńlá bíi Àjọ Ìlera Àgbáyé àti Ẹgbẹ Oníṣègùn Egbò Àgbáyé ti FDI ṣètìlẹyìn fún fífi omi fluoridation ṣe bí ohun tí kò léwu tó sì gbéṣẹ. Àjọ Tó Ń Rí sí Àbójútó Àrùn àti Àdènà Rẹ sọ pé fífi omi fluoride kún omi jẹ ọkan lára àwọn àṣeyọrí ńlá mẹwàá tí ètò ìlera gbòò ṣe ní ọrúndún ogún ní Orílẹ-Èdè Amẹríkà. Àwọn orílẹ-èdè kan àti àwọn àgbègbè kan ti fòpin sí lílo omi fluoride, nígbà tí àwọn mìíràn ti mú un gbòòrò sí i. Àwọn tí kò fara mọ àṣà yìí sọ pé àwọn èèyàn ò tíì ṣèwádìí tó kún rẹrẹ nípa àǹfààní àti ewu tó wà nínú lílo oògùn yìí, wọn sì ń jiyàn lórí ìyàtọ tó wà láàárín lílo oògùn lọpọlọpọ àti òmìnira ẹnì kọọkan. : Fífi omi fluoride kún omi jẹ fífi omi fluoride kún omi tí wọn ń lò fún ìlò gbogbo gbòò, kìkì láti dín ìdọtí eyín kù. Omi tí wọn fi fluoride sí ní fluoride nínú dé ìwọn tó gbéṣẹ láti dènà ìgbẹ; èyí lè wáyé lọnà àbáláyé tàbí nípa fífi fluoride kún un. Omi tí wọn fi fluoride sí máa ń ṣiṣẹ lórí eyín: nínú ẹnu, ó máa ń mú kí ìwọn fluoride tó wà nínú òórùn ẹjẹ dín kù, èyí sì máa ń dín bí eyín ṣe máa ń dà rú kù, ó sì máa ń mú kí eyín dà rú sí i nígbà tí eyín bá ṣẹṣẹ bẹrẹ sí dà rú. Lọpọ ìgbà, wọn máa ń fi èròjà fluoride kún omi tí wọn ń mu, àmọ ní orílẹ-èdè Amẹríkà, iye tí wọn ń ná èèyàn kọọkan lọdún jẹ nǹkan bí dọlà mẹtàdínlógún. A ó ṣe àyẹwò defluridation nígbà tí ìwọn fluoride tó wà nínú àyíká bá ti kọjá ibi tí wọn dábàá. Ní ọdún 2011, Àjọ Ìlera Àgbáyé dábàá pé kí ìwọn fluoride wà láàárín 0.5 sí 1.5 mgL milligrams per litre, ó sinmi lórí ojú ọjọ, àyíká àdúgbò, àti àwọn orísun fluoride mìíràn. Omi inú ìgò sábà máa ń ní ìwọn fluoride tí a kò mọ.  Àrùn eyín ṣì jẹ ọkan pàtàkì lára ìṣòro ìlera gbogbo ènìyàn ní ọpọ jù lọ àwọn orílẹ-èdè tó ti gòkè àgbà, ó ń ṣàkóbá fún nǹkan bí ìpín 60 sí 90 nínú ọgọrùn-ún àwọn ọmọ iléèwé àti èyí tó pọ jù lọ lára àwọn àgbàlagbà. Fífi omi fluoridation dín àlàfo kù lára àwọn ọmọdé, nígbà tí ìwúlò rẹ nínú àwọn àgbàlagbà kò fi bẹẹ hàn kedere. Àgbéyẹwò Cochrane kan fojú díwọn ìkékúrú nínú àwọn ihò nígbà tí àwọn ọmọ tí kò ní orísun mìíràn tí ó ní fluoride lo omi fluoridation láti jẹ 35 nínú eyín ọmọ àti 26 nínú eyín tí ó wà títí. Àmọ, èyí dá lórí àwọn ìwádìí tí wọn ti ṣe tẹlẹ tí wọn kò rí àyè fún àwọn àyípadà bíi jíjẹ ṣúgà tó pọ sí i àti àwọn ọnà ìtọjú eyín mìíràn. Ọpọ jù lọ àwọn orílẹ-èdè tó wà nílẹ Yúróòpù ló ti rí i pé àwọn eyín tó ń bà jẹ ti dín kù gan-an, bó tilẹ jẹ pé fífi omi fluoridated dípò fífi omi fluoridated dípò mímu wàrà àti iyọ pọ gan-an. Àwọn ìwádìí tí wọn ṣe lẹnu àìpẹ yìí fi hàn pé ó lè má pọn dandan kí wọn máa fi omi fluoride kún un, pàápàá láwọn orílẹ-èdè tó ti gòkè àgbà, nítorí pé wọn ń lo fluoride tó wà lórí omi lọpọlọpọ bíi èyí tó wà nínú oògùn eyín, kò sì fi bẹẹ sí àìsàn tó ń mú kí eyín máa sẹ.  Bó tilẹ jẹ pé fífi omi fluoridation ṣe àwọn eyín lè fa àrùn fluorosis, èyí tó lè yí ìrísí eyín tó ń dàgbà padà tàbí àrùn fluorosis enamel padà, àwọn ìyàtọ náà kò fi bẹẹ lágbára, wọn kì í sì í sábà jẹ ewu fún ẹwà tàbí ìlera gbogbo ènìyàn. Kò sí ẹrí tó ṣe kedere nípa àwọn àbájáde mìíràn tí fluoridation omi máa ń ní. Àwọn ipa tí fluoride máa ń ní sinmi lórí iye fluoride tí gbogbo èèyàn ń mu lójoojúmọ láti ibi gbogbo. Omi tí wọn ń mu ló sábà máa ń jẹ orísun tó pọ jù lọ; àwọn ọnà mìíràn tí wọn fi ń lo fluoride ni fífi fluoride kún oògùn eyín, iyọ, àti wàrà. Èrò àwọn èèyàn ò ṣọkan lórí ọnà tó dára jù lọ táwọn aráàlú lè gbà dènà kí eyín máa jẹrà. Ìjọba ilẹ Ọsirélíà sọ pé fífi omi fluoride kún omi ni ọnà tó gbéṣẹ jù lọ láti mú kí gbogbo àwọn tó wà láwùjọ ní èròjà fluoride. Àjọ Ìlera Àgbáyé ròyìn pé fífi omi fluoridation, tí ó bá ṣeé ṣe tí ó sì bá àṣà mu, ní àwọn àǹfààní tó ṣe pàtàkì, pàápàá fún àwọn àwùjọ kékeré tí ó wà nínú ewu ńlá, nígbà tí Ìgbìmọ Europe kò rí àǹfààní kankan nínú fífi omi fluoridation lò ní ìfiwéra pẹlú lílò ó ní àyíká.  Iléeṣẹ fluoridation ni wọn kọkọ ń ṣe ní orílẹ-èdè Amẹríkà. Ní ọdún 2012, orílẹ-èdè 25 ni wọn ti ń fi fluoridation ṣe omi ní oríṣiríṣi ọnà, 11 nínú wọn ni ó lé ní 50 àwọn ènìyàn wọn tí wọn ń mu omi fluoridated. Àwọn orílẹ-èdè méjìdínlọgbọn mìíràn tún ní omi tó ní èròjà fluoride nínú, bó tilẹ jẹ pé ní ọpọ lára wọn, èròjà fluoride tó wà nínú omi wọn ju bó ṣe yẹ lọ. Ní ọdún 2012, nǹkan bíi mílíọnù 435 ènìyàn jákèjádò ayé ló ń gba omi tí ó ní fluoride ní ìwọn tí a dábàá ìyẹn, nǹkan bíi 5.4 àwọn ènìyàn àgbáyé. 56 Nǹkan bí ọkẹ mẹrìnlélógún ó lé mẹrìnlá lára wọn ló ń gbé ní Orílẹ-Èdè Amẹríkà. Àwọn àjọ ìlera ńláńlá bíi Àjọ Ìlera Àgbáyé àti Ẹgbẹ Oníṣègùn Egbò Àgbáyé ti FDI ṣètìlẹyìn fún fífi omi fluoridation ṣe bí ohun tí kò léwu tó sì gbéṣẹ. Àjọ Tó Ń Rí sí Àbójútó Àrùn àti Àdènà Rẹ sọ pé fífi omi fluoride kún omi jẹ ọkan lára àwọn àṣeyọrí ńlá mẹwàá tí ètò ìlera gbòò ṣe ní ọrúndún ogún ní Orílẹ-Èdè Amẹríkà. Àwọn orílẹ-èdè kan àti àwọn àgbègbè kan ti fòpin sí lílo omi fluoride, nígbà tí àwọn mìíràn ti mú un gbòòrò sí i. Àwọn tí kò fara mọ àṣà yìí sọ pé àwọn èèyàn ò tíì ṣèwádìí tó kún rẹrẹ nípa àǹfààní àti ewu tó wà nínú lílo oògùn yìí, wọn sì ń jiyàn lórí ìyàtọ tó wà láàárín lílo oògùn lọpọlọpọ àti òmìnira ẹnì kọọkan. 