 Kọkọ parí gbólóhùn yìí: Bíi ti ọpọ àwọn tó ń rìnrìn àjò afẹ ní ìbẹrẹ ọrúndún kọkàndínlógún, ó jọ pé àwọn ìwé ìrìn àjò kan tí àwọn èèyàn mọ bí ẹní mowó ló jẹ káwọn èèyàn bẹrẹ sí í rìnrìn àjò afẹ ní orílẹ-èdè Haiti. Ọpọlọpọ nínú àwọn ìtàn ìrìnàjò wọnyí ni ó jẹ àbájáde ṣíṣí Haiti nígbà ìṣẹgun Amẹríkà 1915-1934 àti ìmúgbòòrò oníṣòwò-ọba Ìwọ Oòrùn káàkiri àgbègbè Caribbean tí ó tóbi. Awọn onkọwe nigbagbogbo kọwe lori awọn akọle ti o ni ibatan si ẹlẹyamẹya ati Ibeere Negro ie boya Haiti ati awọn alawodudu ni apapọ ni agbara ti ọlaju ati ijọba ara ẹni, : Ìwà ọtẹ àwọn ará Haiti, àti bí wọn ṣe ń ṣe ẹsìn òkùnkùn. Àwọn ohun tí wọn rí nínú àwọn ìwé wọnyí ló wá di ìpìlẹ fún àwọn ibi tó fani mọra jù lọ ní orílẹ-èdè náà lẹyìn Ogun Àgbáyé Kejì. 