 Kọkọ parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: Ìtàn Wales bẹrẹ nígbà táwọn èèyàn dé àgbègbè yìí ní ẹgbẹẹgbẹrún ọdún sẹyìn. Àwọn èèyàn Neanderthal gbé ní ibi tí wọn ń pè ní Wales báyìí, tàbí Cymru ní èdè Welsh, ní nǹkan bí ọkẹ méje ó lé ẹgbàajì 230,000 ọdún sẹyìn, nígbà tí Homo sapiens dé ní nǹkan bí ẹgbẹrún mọkànlélọgbọn 31,000 ọdún ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Àmọ, àwọn èèyàn òde òní ti ń gbé ibẹ látìgbà tí àkókò yìnyín tó kẹyìn parí ní nǹkan bí ẹẹdẹgbẹrún ọdún ṣáájú Sànmánì Kristẹni, Wales sì ní ọpọ àwókù láti ìgbà ayé Mesolithic, Neolithic, àti Bronze Age. Ní ìgbà ayé irin, àgbègbè yìí, bíi ti gbogbo ilẹ Gẹẹsì ní gúúsù Firth of Forth, ni àwọn Celtic Britons àti èdè Brittonic ń ṣàkóso. Àwọn ará Romu, tí wọn bẹrẹ ìṣẹgun wọn ní ilẹ Bírítánì ní ọdún 43 Sànmánì Kristẹni, kọkọ ṣe ìpolongo ní àríwá ìlà oòrùn Wales ní ọdún 48 lòdì sí àwọn Deceangli, wọn sì gba ìṣàkóso àgbègbè náà pátápátá pẹlú ìṣẹgun wọn lórí àwọn Ordovices ní ọdún 79. Àwọn ará Róòmù : ó kúrò ní ilẹ gẹẹsì ní ọrúndún karùn-ún, èyí ló ṣí ọnà sílẹ fún àwọn anglo-saxon láti gbógun tì í. Lẹyìn náà, èdè àti àṣà àwọn ará ilẹ Gẹẹsì bẹrẹ sí í pínyà, àwọn àwùjọ tó yàtọ síra sì bẹrẹ sí í wáyé. Àwọn ará Wales ni àwọn tó tóbi jùlọ nínú àwọn àwùjọ wọnyí, wọn sì máa ń sọrọ nípa wọn láìṣe ti àwọn ènìyàn mìíràn tó ń sọ èdè Brittonic tí wọn wà láàyè lẹyìn ọrúndún kọkànlá. 