 Parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: Lẹyìn tí ìlú Áténì ṣubú ní òpin Ogun Peloponnesian, àwọn ará Tébà, tí wọn ti gbọ pé ìlú Sípátà ní in lọkàn láti dáàbò bo àwọn ìpínlẹ tí Tébà fẹ kó jọ, tú àdéhùn náà ká. Lọdún 404 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, wọn rọ àwọn ará Áténì pé kí wọn pa ìlú náà run pátápátá; síbẹ, lọdún 403 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, wọn fọrọ sábẹ ahọn sọ pé kí ìjọba tiwa-n-tiwa padà dé, kí wọn lè rí ohun tí wọn lè fi dojú ìjà kọ àwọn ará Sparta. Ní ọdún díẹ lẹyìn náà, bóyá nítorí pé wúrà ilẹ Páṣíà wà lára ohun tó mú kí wọn ṣe bẹẹ, wọn di ọkan pàtàkì lára àwọn tó kóra jọ láti gbógun ti ìlú Sparta. Níbi tí : Ogun Haliartus 395 BC ati Ogun Coronea 394 BC, wọn tun fihan agbara ologun wọn ti n dide nipa diduro ilẹ wọn lodi si awọn Spartans. Ìyọrísí ogun náà jẹ àjálù fún ìlú Thebes, nítorí pé àdéhùn tí wọn ṣe ní ọdún 387 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni sọ pé gbogbo ìlú Gíríìsì ni ó ní òmìnira láti dá ṣàkóso ara wọn, èyí sì mú kí àwọn Boeotian yòókù kúrò lábẹ àkóso rẹ. Agbára rẹ tún dín kù sí i ní ọdún 382 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, nígbà tí àwọn ọmọ ogun Spartan gba odi ìlú náà nípasẹ ìdìtẹ ìjọba kan. Ọdún mẹta lẹyìn náà, wọn lé ẹgbẹ ọmọ ogun Spartan náà kúrò, wọn sì gbé òfin ìjọba tiwa-n-tiwa kalẹ dípò ìjọba ọtọkùlú tó jẹ ti àtayébáyé. Nínú àwọn ogun tí wọn bá Sparta jà lẹyìn náà, àwọn ọmọ ogun Thebes, tí Epaminondas àti Pelopidas kọ tí wọn sì darí wọn, fi hàn pé àwọn lágbára gan-an wo: Ẹgbẹ Ẹyà Mímọ ti Thebes. Ọpọlọpọ ọdún tí wọn fi jagun, tí Thebes fi ṣàkóso gbogbo Boeotia, ló parí ní ọdún 371 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, nígbà tí wọn ṣẹgun àwọn ará Spartan ní ìlú Leuctra. Gbogbo ilẹ Gíríìsì ló ń kan sáárá sí àwọn tó borí gẹgẹ bí àwọn tó ń gbèjà àwọn tí wọn ń ni lára. Wọn gbé àwọn ohun ìjà wọn wọ Peloponnesus, wọn sì kó àwọn ọmọ ogun tó pọ jọ, wọn sì sọ agbára ìlú Sparta di aláìlágbára títí láé, lára ohun tí wọn ṣe ni pé, wọn dá ọpọ àwọn ẹrú tí wọn ń pè ní helot, tí wọn jẹ ìpìlẹ ètò ọrọ ajé Spartan sílẹ. Wọn tún rán irú àwọn ọmọ ogun bẹẹ lọ sí Tẹsalíà àti Makedóníà kí wọn lè bójú tó ọràn àwọn àgbègbè wọnyẹn. 