 Kọkọ parí gbólóhùn yìí: Àwọn ọmọ ogun Cartagena gbìyànjú láti gba ìlú Portobelo lọdún 1814 àti lọdún 1819, àwọn ọmọ ogun òkun Chile tó bọ lọwọ ọtẹ náà sì ṣẹgun erékùṣù Taboga tó wà ní agbami Panama. Ìgbésẹ àkọkọ tí orílẹ-èdè Panama gbé láti ya ara rẹ kúrò lọwọ orílẹ-èdè Sípéènì kò ní ìwà ipá kankan nínú. Nígbà tí Simón Bolívar : Ìṣẹgun tí wọn ṣe ní Boyacá ní August 7, 1819, ló mú kí wọn gba New Granada sílẹ, bí igbákejì ọba ilẹ Sípéènì ṣe sá kúrò ní Colombia lọ sí Panama, ibẹ ló ti jọba lọnà rírorò títí tó fi kú ní 1821. Ẹni tó rọpò rẹ ní Panama, tó jẹ onímọ ẹtọ ọmọnìyàn, fàyè gba òmìnira ìwé ìròyìn àti kíkọ àwọn ẹgbẹ onífẹẹ orílẹ-èdè ẹni. Ó kó àwọn ọmọ ogun jọ ní àdúgbò náà, kò sì pẹ tó fi wọ ọkọ ojú omi lọ sí Ecuador, ó sì fi ọmọ ìbílẹ Panama kan tórúkọ rẹ ń jẹ Ọgágun José de Fábrega sílẹ gẹgẹ bí gómìnà. 