 Kọkọ parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: Ní Amẹríkà, àwọn èèyàn tó gbé ayé ṣáájú àkókò Columbus ti gbé àwùjọ ńlá kan tó ní oríṣiríṣi àṣà ìbílẹ kalẹ, títí kan Ilẹ Ọba Aztec, àwùjọ àwọn Inca, àwùjọ àwọn Maya àtàwọn ìlú wọn, àti àwùjọ àwọn Muisca. Àjọ àwọn ará Yúróòpù ti bẹrẹ sí ṣàkóso àwọn ilẹ Amẹríkà ní ìbẹrẹ ìgbà òde òní, bákan náà ni ìpilẹṣẹ àwọn ibùdó ìṣòwò ti àwọn ará Yúróòpù ní Éṣíà àti Áfíríkà, èyí tó mú kí ẹsìn Kristi tàn káàkiri àgbáyé. Bí àwọn èèyàn ṣe wá ń bára wọn pàdé déédéé láwọn àgbègbè tó jìnnà síra wọn tẹlẹ, pàápàá jù lọ ní ibi tí wọn ń pè ní Columbian Exchange, èyí tó so Àgbáyé Àtijọ àti Àgbáyé Tuntun pọ, mú kí àyíká táwọn èèyàn ń gbé yí pa dà gan-an. Ní pàtàkì, òwò ẹrú ní Òkun Àtìláńtíìkì àti ìpẹyàrun àwọn ọmọ ìbílẹ Amẹríkà bẹrẹ ní àkókò yìí. Orílẹ-èdè Turkey ṣẹgun Gúúsù Ìlà Oòrùn Yúróòpù, àti àwọn apá kan ní Ìwọ Oòrùn Éṣíà àti Àríwá Áfíríkà. Orílẹ-èdè Rọṣíà : ó dé etíkun òkun Pàsífíìkì lọdún 1647 ó sì fìdí ìṣàkóso rẹ múlẹ lórí Ìlà Oòrùn Rọṣíà ní ọrúndún kọkàndínlógún. Ìyàtọ Ńlá náà wáyé nígbà tí Ìwọ Oòrùn Yúróòpù ju Ṣáínà lọ nínú ìmọ-ẹrọ àti ọrọ-ọrọ-ọrọ. 