 Báwo ni ìṣàkóso Mughal ṣe gùn tó ní Íńdíà?Context:Ilẹ ọba Mughal jẹ ìjọba ayé òde-òní tí ó ṣàkóso èyí tó pọ jùlọ nínú àwọn agbègbè ilẹ Íńdíà láàárín ọrúndún kẹrìndínlógún àti ọrúndún kọkàndínlógún. Fún nǹkan bí igba ọdún, ìjọba náà gbòòrò láti ìhà òde agbègbè odò Indus ní ìwọ oòrùn, àríwá Afghanistan ní àríwá ìwọ oòrùn, àti Kashmir ní àríwá, títí dé àwọn òkè ńlá ti Assam àti Bangladesh tòní ní ìlà oòrùn, àti àwọn òkè ńlá ti Àfonífojì Deccan ní Gúúsù Íńdíà.  A sọ pé Babur, olórí jagunjagun kan láti ibi tí ó jẹ Uzbekistan lónìí, ni ó dá ìjọba Mughal sílẹ ní ọdún 1526. Babur lo ìrànlọwọ àwọn Safavid àti Ottoman tí ó wà nítòsí láti ṣẹgun Ibrahim Lodi, Sultan ti Delhi, nínú Ogun Àkọkọ ti Panipat, àti láti gbá àwọn pẹtẹlẹ Àríwá India lọ. Àmọ, nígbà míì, wọn máa ń sọ pé ọdún 1600 ni wọn bẹrẹ sí í ṣàkóso ilẹ ọba Mughal, ìyẹn ìgbà tí Akbar tó jẹ ọmọ ọmọ Babur ń ṣàkóso. Ọnà táwọn ọba gbà ṣàkóso yìí wà títí di ọdún 1720, ìyẹn kété lẹyìn ikú Aurangzeb tó jẹ olú ọba tó kẹyìn, ìgbà ìṣàkóso Aurangzeb sì ni ilẹ ọba náà gbòòrò dé ibi tó pọ jù lọ. Lẹyìn náà, ó dín kù sí àgbègbè àti ní àyíká Old Delhi ní 1760, ìjọba ilẹ Gẹẹsì fagi lé ìjọba náà lẹyìn Ìdìtẹ Íńdíà ti 1857.  Bó tilẹ jẹ pé ogun ológun ló dá ìjọba Mughal sílẹ tó sì ń gbé e ró, kò fi gbogbo agbára rẹ tẹ àwọn àṣà àti àwọn ènìyàn tí ó wá jọba lé lórí lórí; kàkà bẹẹ, ó mú wọn dọgba, ó sì mú kí wọn wà ní ìbàlẹ ọkàn nípasẹ àwọn ìlànà ìṣàkóso tuntun àti àwọn ọgágun tó ń ṣàkóso tó yàtọ síra, èyí tó yọrí sí ìṣàkóso tó gbéṣẹ jù, tó wà ní àárín gbùngbùn, tó sì wà ní ìlànà. Owó orí tí wọn ń san lórí oko ni olórí ohun tó ń mú kí ilẹ ọba náà lọrọ, ìyẹn ni owó orí tí Akbar, olú ọba Mughal kẹta, gbé kalẹ. Owó orí wọnyí, tó lé ní ìdajì ohun tí àgbẹ tó ń dáko ń mú jáde, ni wọn ń san nínú owó fàdákà tí wọn ń ṣètò rẹ dáadáa, èyí sì mú kí àwọn àgbẹ àtàwọn oníṣẹ ọnà wọ àwọn ọjà ńlá.  Àlàáfíà tó wà láàárín ilẹ ọba náà fún èyí tó pọ jù lọ nínú ọrúndún kẹtàdínlógún jẹ ọkan lára ohun tó mú kí ọrọ ajé ilẹ Íńdíà gbòòrò sí i. Bí àwọn ará Yúróòpù ṣe ń pọ sí i ní Òkun Íńdíà àti bí wọn ṣe ń fẹ àwọn nǹkan tí wọn ń ṣe ní Íńdíà, mú kí ọrọ àwọn ọba Mughal túbọ pọ sí i. Àwọn èèyàn tó wà lábẹ àkóso Mughal ni wọn máa ń lo àwọn nǹkan wọnyẹn lọnà tó gbayì gan-an, èyí sì mú kí wọn túbọ máa ṣètìlẹyìn fún iṣẹ ọnà, ìwé kíkọ, aṣọ àti ilé kíkọ, pàápàá nígbà ìjọba Shah Jahan. Lára àwọn ibi tí àjọ UNESCO sọ pé ó jẹ ti àwọn Mughal ní Gúúsù Éṣíà ni: Agra Fort, Fatehpur Sikri, Red Fort, Humayuns Tomb, Lahore Fort, Shalamar Gardens, àti Taj Mahal, èyí tí wọn ṣàpèjúwe gẹgẹ bí ọkan lára àwọn iṣẹ ọnà àwọn Mùsùlùmí ní Íńdíà, tó sì jẹ ọkan lára àwọn iṣẹ àrà tí gbogbo ayé ń gbóríyìn fún. : Ọdún 1526 ni Babur dá ìjọba Mughal sílẹ, àwọn ará Britain sì pa á run lọdún 1857, ìyẹn sì gba ọdún mẹtàlélọgbọn 331. 