 Ta ni Malcom X?Context:Malcolm X tí wọn bí ní Malcolm Little, tí wọn tún ń pè ní el-Hajj Malik el-Shabazz; May 19, 1925  February 21, 1965 jẹ òjíṣẹ Mùsùlùmí ará Amẹríkà àti ajàfẹtọọ ọmọnìyàn tí ó jẹ ẹni tí ó gbajúgbajà lákòókò ètò ẹtọ ará ìlú. Agbẹnusọ fun Orilẹ-ede Islam titi di ọdun 1964, o jẹ alagbawi ohùn fun agbara dudu ati igbega Islam laarin agbegbe dudu. Àkọsílẹ nípa ìgbésí ayé rẹ lẹyìn ikú rẹ, èyí tí ó fọwọ sowọ pọ pẹlú Alex Haley, ni a tẹ jáde ní 1965. : Malcolm X tí wọn bí ní Malcolm Little, tí wọn tún ń pè ní el-Hajj Malik el-Shabazz; May 19, 1925  February 21, 1965 jẹ òjíṣẹ Mùsùlùmí ará Amẹríkà àti ajàfẹtọọ ọmọnìyàn tí ó jẹ ẹni pàtàkì lásìkò ètò ẹtọ aráàlú. Agbẹnusọ fun Orilẹ-ede Islam titi di ọdun 1964, o jẹ alagbawi ohùn fun agbara dudu ati igbega Islam laarin agbegbe dudu. Àkọsílẹ nípa ìgbésí ayé rẹ lẹyìn ikú rẹ, èyí tí ó fọwọ sowọ pọ pẹlú Alex Haley, ni a tẹ jáde ní 1965.  Malcolm lo ìgbà ọdọ rẹ láti gbé ní àwọn ilé ìtọjú ọmọ tàbí lọdọ àwọn ìbátan lẹyìn ikú bàbá rẹ àti ìgbà tí ìyá rẹ wọ ilé ìwòsàn. Ó dá ọpọlọpọ ìwà ọdaràn, wọn sì dá ẹjọ ọdún mẹwàá lẹwọn lọdún 1946 fún olè jíjà àti olè jíjà. Ní ọgbà ẹwọn, ó darapọ mọ Orílẹ-èdè Ìsìláàmù ó gba orúkọ Malcolm X láti ṣàpẹẹrẹ orúkọ ìdílé àbínibí rẹ tí a kò mọ ní Áfíríkà nígbà tí ó ń pa orúkọ ẹrú aláwọ funfun náà Little tì, lẹyìn tí ó sì gba àbádòfin rẹ lọdún 1952 ó di ọkan lára àwọn aṣáájú tó ní ipa jùlọ nínú àjọ náà. O jẹ oju gbangba ti agbari naa fun ọdun mejila, ti o ṣe atilẹyin fun agbara dudu ati iyatọ ti awọn ara ilu Amerika dudu ati funfun, ati ṣofintoto Martin Luther King Jr. ati iṣipopada awọn ẹtọ ọmọ ilu ti o wọpọ fun idojukọ rẹ lori aiṣedeede ati isopọmọ ti ẹya. Malcolm X tún fi ìmọrírì hàn fún àwọn àṣeyọrí tí Orílẹ-èdè náà ṣe nínú ètò ààbò fún àwùjọ, irú bíi ètò ìtọjú àwọn tó ń lo oògùn olóró lọfẹẹ. Láti àwọn ọdún 1950 síwájú, àjọ Federal Bureau of Investigation FBI ti ń ṣọ Malcolm X.  Ní àwọn ọdún 1960, Malcolm X bẹrẹ sí ní ìjákulẹ sí Ẹsìn Ìsìláàmù àti aṣáájú rẹ, Elijah Muhammad. Lẹyìn náà, ó gba ẹsìn Sunni Islam àti ẹsìn àwọn ọmọlúàbí lẹyìn tí ó parí ìrìnàjò Hajj sí Mekka, ó sì di ẹni tí a mọ sí el-Hajj Malik el-Shabazz, èyí tí ó túmọ sí The Pilgrim Malcolm the Patriarch. Lẹyìn ìgbà díẹ tó rin ìrìn àjò káàkiri Áfíríkà, ó sọrọ ní gbangba láti fi Ẹsìn Ìsìláàmù sílẹ, ó sì dá Ẹsìn Ìsìláàmù Mùsùlùmí, Inc. MMI àti Àjọ Pan-African ti Ìṣọkan Afro-Amẹríkà OAAU sílẹ. Ní gbogbo ọdún 1964, ìjà tó wà láàárín òun àti Ẹgbẹ Òṣèlú Islam túbọ ń le sí i, àwọn èèyàn sì ń halẹ mọ ọn léraléra pé àwọn máa pa á. Ní February 21, ọdún 1965, wọn pa á nílùú New York City. Àwọn ọmọ ẹgbẹ Nation mẹta ni wọn fi ẹsùn ìpànìyàn náà kàn tí wọn sì fi ẹwọn gbére fún ìgbà tí kò mọ; ní ọdún 2021, méjì nínú àwọn ẹsùn náà ni wọn gbà sílẹ. Àròsọ nípa ìpakúpa náà àti bóyá àwọn olórí tàbí àwọn ọmọ ẹgbẹ mìíràn nínú Orílẹ-èdè, tàbí àwọn agbófinró ló ṣètò tàbí tí wọn ràn án lọwọ, ti wà fún ọpọlọpọ ọdún.  Àkọsílẹ kan tí wọn ń jiyàn nípa rẹ, tí wọn fi ẹsùn kàn pé ó ń wàásù ẹtanú àti ìwà ipá, Malcolm X tún jẹ àkọsílẹ tí wọn ń fi ọpọlọpọ ọrọ sọ nínú àwùjọ àwọn ará Amẹríkà tí wọn jẹ aláwọ dúdú àti àwọn ará Amẹríkà tí wọn jẹ Mùsùlùmí nítorí ìlépa rẹ fún ìdájọ òdodo ẹyà. Wọn fi ọjọ Malcolm X, tí wọn fi ń ṣe ìrántí rẹ ní onírúurú ìlú káàkiri Orílẹ-èdè Amẹríkà, bọwọ fún un lẹyìn ikú rẹ. Ọgọrọọrún àwọn òpópónà àti àwọn ilé ìwé ní Orílẹ-èdè Amẹríkà ni wọn ti sọ orúkọ wọn di ọlá fún un, nígbà tí Audubon Ballroom, ibi tí wọn ti pa á, ni wọn tún ṣe ní ọdún 2005 láti fi ṣe ilé Malcolm X àti Dr. Betty Shabazz Memorial and Educational Center. 