 Láti inú àkọsílẹ tó wà nísàlẹ yìí, ṣàkópọ àwọn ibi tó gbajúmọ jù lọ ní Yosemite National Park fún mi.Context:Apá kan péré nínú ọgọrùn-ún pápá ìtura náà ni Àfonífojì Yosemite, àmọ ibẹ ni ọpọ jù lọ àwọn àlejò ti máa ń dé tí wọn sì máa ń dúró síbẹ. Ìwòran Ìwòran ni ojú ìwòye akọkọ ti afonifoji fun ọpọlọpọ awọn alejo ati pe o ya fọto pupọ. El Capitan, ìyẹn àpáta gàǹgàǹgà kan tó ta yọ ní àfonífojì Yosemite, jẹ ọkan lára àwọn ibi tí wọn ti máa ń gun òkè tó gbajúmọ jù lọ lágbàáyé nítorí oríṣiríṣi ọnà tí wọn lè gbà gun òkè náà àti nítorí pé wọn máa ń gun òkè náà ní gbogbo ọdún. Àwọn ilé tí wọn fi òkúta granite ṣe, irú bí Sentinel Dome àti Half Dome, ga tó ẹgbẹrún mẹta àti ẹgbẹrún mẹrin ó lé ọgọrùn-ún mẹjọ ẹsẹ bàtà 910 àti 1,460 m, ní ìfiwéra, lókè àfonífojì náà. Ọpọlọpọ ilé tí wọn fi amọ ṣe ló wà nínú ọgbà náà.  Àwọn àgbègbè tó lẹwà ló wà ní àwọn òkè tó wà ní Yosemite, irú bí Tuolumne Meadows, Dana Meadows, Clark Range, Cathedral Range, àti Kuna Crest. Òkè òkè Sierra àti òpópónà Pacific Crest Trail gba Yosemite kọjá, pẹlú àwọn òkè tó ní àpáta pupa tí ó ti yí padà, irú bíi Òkè Dana àti Òkè Gibbs, àti àwọn òkè tí ó ní àpáta granite, irú bíi Òkè Conness. Òkè Lyell ni ibi tó ga jù lọ nínú ọgbà náà, ó ga tó ẹgbẹrún mẹrin mítà. Òkìtì yìnyín Lyell ni òkìtì yìnyín tó tóbi jù lọ ní Ọgbà Ìtura Yosemite, ó sì jẹ ọkan lára àwọn òkìtì yìnyín tó ṣẹ kù ní àgbègbè Sierra Nevada.  Ọgbà ìtura náà ní àwọn igbó ńlá mẹta ti àwọn igi sequoia Sequoiadendron giganteum; igbó Mariposa 200 igi, igbó Tuolumne 25 igi, àti igbó Merced 20 igi. Irú ẹranko yìí máa ń tóbi ju àwọn ẹranko yòókù lọ, ó sì jẹ ọkan lára àwọn tó ga jù lọ tó sì máa ń pẹ jù lọ láyé.  Omi àti yìnyín  Odò Merced tó ń ṣàn gba àfonífojì Yosemite kọjá, àfonífojì tó rí bí U Àwọn odò Tuolumne àti Merced River ti bẹrẹ ní ìhà òkè Sierra Nevada nínú ọgbà náà tí wọn sì ti gbé àwọn àfonífojì odò tó jìn tó mítà 910 sí 1220 jáde. Odò Tuolumne ló ń ṣàn gba gbogbo apá àríwá ọgbà náà, tó jẹ àgbègbè tó tó nǹkan bí ẹgbẹrún méjì ó dín ọgọrùn-ún 1,800 kìlómítà. Odò Merced bẹrẹ ní àwọn òkè gúúsù ọgbà náà, ní pàtàkì Cathedral àti Clark Ranges, ó sì ń ṣàn ní àgbègbè tí ó tó 511 square miles 1,320 km2.  Awọn ilana hydrologic, pẹlu glaciation, iṣan omi, ati idahun geomorphic ti odo, ti jẹ ipilẹ ni ṣiṣẹda awọn ọna ilẹ ni papa. Àwọn adágún tó wà nínú ọgbà náà tó nǹkan bí ẹgbẹrún mẹta ó lé igba 3,200 tó ju ọgọrùn-ún mítà níbùú lóròó, àwọn adágún omi méjì, àtàwọn odò tó gùn tó ẹgbẹrún méjì àti ọgọrùn-ún mẹrin 2,700 kìlómítà. Àwọn ibi ọrá ní Yosemite máa ń wáyé ní ìsàlẹ àfonífojì káàkiri ọgbà náà, wọn sì máa ń so pọ pẹlú àwọn adágún àti odò tó wà nítòsí nípasẹ ìkún omi àti ìgbòkègbodò omi abẹ ilẹ. Àwọn ibi ìgbẹ pápá, tí wọn wà ní ibi gíga tó wà láàárín ẹgbẹrún mẹta sí ẹgbẹrún mẹfà àti ẹgbẹrún mẹta àti àádọta lé ní ẹgbẹrún mẹta ó lé ọgbọn mítà nínú ọgbà náà, sábà máa ń jẹ àwọn ibi gbígbẹ tí omi wà, gẹgẹ bí àwọn ibi ìgbẹ tó wà létí odò tí wọn rí ní etí àwọn odò àti ọgbàrá Yosemite.   Ìṣàn Bridalveil ṣàn láti inú àfonífojì kan tí ó ní ìrísí U tí a dá sílẹ láti inú òkìtì yìnyín kan tí ó wà ní apá ibòmíràn. Òkìkí Yosemite gbajúmọ nítorí àwọn àfonífojì ńláńlá tó wà ní àgbègbè kékeré kan. Ọpọlọpọ ọnà tó lọ salalu, àwọn ọnà tí yìnyín máa ń gbà ṣàn àti àwọn àfonífojì tó wà nínú ọgbà náà jẹ ibi tí àwọn àfonífojì máa ń wà, pàápàá nígbà oṣù April, May, àti June ìgbà tí yìnyín máa ń yọ. Ìṣàn omi Yosemite tó wà ní àfonífojì Yosemite ló ga jù lọ ní Àríwá Amẹríkà, ó ga tó mítà 739. Bákan náà ní Yosemite Valley ni ìsun omi Ribbon Falls, tí ó ní ìsun omi tó ga jù lọ, ìyẹn 1,612 feet 491 m. Ó ṣeé ṣe kó jẹ pé ọkan lára àwọn orísun omi tó gbajúmọ jù lọ ní Yosemite Valley ni Bridalveil Fall, ìyẹn orísun omi tá a lè rí láti ibi tí wọn ti ń wo ojú ọnà abẹlẹ ní ìhà ìlà oòrùn ojú ọnà abẹlẹ Wawona. Ọgbàrá Wapama tó wà ní àfonífojì Hetch Hetchy tún jẹ ọgbàrá mìíràn tó gbajúmọ. Ọgọrọọrún àwọn ọgbàrá tó máa ń ṣàn fúngbà díẹ ló máa ń wà nínú ọgbà náà lẹyìn tí òjò bá rọ gan-an tàbí tí yìnyín bá ti yọ.  Gbogbo àwọn yìnyín tó wà nínú ọgbà náà kéré gan-an, wọn sì wà ní àwọn ibi tó máa ń wà lábẹ òjìji títí lọ gbére, irú bí àwọn ibi tí wọn ń pè ní cirques tó dojú kọ ìhà àríwá àti ìhà àríwá ìlà oòrùn. Lyell Glacier ni glacier ti o tobi julo ni Yosemite awọn Palisades Glaciers ni o tobi julo ni Sierra Nevada o si bo 160 eka 65 ha. Kò sí òkìtì yìnyín Yosemite kankan tó jẹ àṣẹkù àwọn òkìtì yìnyín alpine tí wọn wà nígbà Ìrì dídì tó dá ilẹ Yosemite sílẹ. Dípò bẹẹ, wọn dá wọn sílẹ nígbà ọkan lára àwọn ìṣẹlẹ neoglacial tó wáyé látìgbà tí Ice Age ti yó bíi Ice Age Kékeré. Ọpọ àwọn yìnyín Yosemite, irú bíi Black Mountain Glacier tí wọn ṣàwárí ní ọdún 1871 tí wọn sì ti pa run ní àárín àwọn ọdún 1980, ti pòórá. Àwọn òkìtì yìnyín méjì tó ṣẹ kù ní Yosemite, ìyẹn Lyell àti Maclure glaciers, ti bẹrẹ sí í dín kù ní ọgọrùn-ún ọdún tó kọjá, àwọn onímọ sáyẹǹsì sì retí pé wọn máa pòórá ní àsẹyìnwá àsẹyìnbọ nítorí bí omi ṣe ń yọ lọ àti bí ojú ọjọ ṣe ń yí padà. : Bó tilẹ jẹ pé ibi ìgbafẹ Yosemite National Park ni wọn ti mọ jù lọ nítorí àwọn ibi ìgbafẹ tó wà ní àfonífojì Yosemite tó jẹ kìlómítà méje níbùú lóròó, síbẹ ibi ìgbafẹ náà tóbi gan-an, ó sì ní àwọn ibi ìgbafẹ tó gbajúmọ, irú bí àwọn igbó ńláńlá tí wọn dà bí ewé igi sequoia, àwọn òkìtì yìnyín àti àwọn àfonífojì, títí kan ọpọlọpọ ilé olókùúta tí wọn fi òkúta granite ṣe. Àràádọta ọkẹ èèyàn ló máa ń wá wo àwọn ilé náà lọdọọdún, ọpọ ló sì máa ń fẹ gun orí wọn tàbí kí wọn wo bí àwọn míì ṣe ń gun orí wọn. Méjì lára àwọn tó gbajúmọ jù lọ ni El Capitan àti Half Dome. 