 Ṣẹkún gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: : Ìrìn àjò Napoleon lọ sí Íjíbítì. Ìwádìí tó kún rẹrẹ jùyẹn lọ ni àwùjọ àwọn ọmọ ilẹ Jámánì tí Karl Richard Lepsius darí ní àwọn ọdún 1850. Ní ìbẹrẹ ọrúndún ogún, Ahmed Kamal àti Gustave Lefebvre ṣe àwọn ìwádìí síwájú sí i. Látọdún 1981 ni àwùjọ àwọn ará Japan kan tí H. Kawanishi ń darí ti ń ṣe àwọn ìwalẹpìtàn tó kún rẹrẹ. Wọn rí ọkọ òkun tí wọn fi igi ṣe, èyí tó jẹ pé díẹ lára rẹ ló ṣì wà nígbà Ìjọba Àárín. Látọdún 2002 ni àwùjọ náà ti ń ṣèwádìí ní apá gúúsù àgbègbè náà, tí wọn sì rí ìlú tí wọn ń pè ní TIP. 