 Ta ni Thomas Jefferson?Context:Thomas Jefferson April 13, 1743a  July 4, 1826 je omo orile-ede Amerika, oloye, amofin, onise, onimoye, ati Baba Oludasile ti o je Aare ile Amerika kẹta lati 1801 si 1809. Lára Ìgbìmọ Àwọn Márùn-ún tí Àpérò Àgbáyé Kejì yàn láti kọ Ìpolongo Òmìnira, Jefferson ni olùkọ àkọkọ Ìpolongo náà. Lẹyìn Ogun Òmìnira Orílẹ-èdè Amẹríkà àti kí ó tó di ààrẹ orílẹ-èdè kẹta ní 1801, Jefferson ni akọwé àgbà fún ìjọba ilẹ Amẹríkà lábẹ George Washington àti lẹyìn náà igbákejì ààrẹ orílẹ-èdè lábẹ John Adams. : Thomas Jefferson April 13, 1743a  July 4, 1826 je omo orile-ede Amerika, oloye, amofin, onise, onimoye, ati Baba Oludasile ti o je Aare ile Amerika kẹta lati 1801 si 1809. Lára Ìgbìmọ Àwọn Márùn-ún tí Àpérò Àgbáyé Kejì yàn láti kọ Ìpolongo Òmìnira, Jefferson ni olùkọ àkọkọ Ìpolongo náà. Lẹyìn Ogun Òmìnira Orílẹ-èdè Amẹríkà àti kí ó tó di ààrẹ orílẹ-èdè kẹta ní 1801, Jefferson ni akọwé àgbà fún ìjọba ilẹ Amẹríkà lábẹ George Washington àti lẹyìn náà igbákejì ààrẹ orílẹ-èdè lábẹ John Adams.  Nínú àwọn Bàbá tó dá orílẹ-èdè wa sílẹ, Jefferson ni a kà sí ẹni tí kò láfiwé nínú òye rẹ tó jinlẹ tó sì gbòòrò. Àwọn ìwé rẹ àti ìpolongo rẹ fún ẹtọ ọmọnìyàn, títí kan òmìnira èrò, ọrọ sísọ, àti ẹsìn, jẹ ìmísí pàtàkì ní ẹyìn Ìyípadà Amẹríkà, èyí tí ó yọrí sí Ogun Ìyípadà Amẹríkà, òmìnira Amẹríkà, àti Òfin Amẹríkà. Àwọn èrò Jefferson ní ipa lórí gbogbo àgbáyé nínú dídá àti fífún Ìlàlóye ní ìmísí, èyí tí ó jẹ àyípadà ní òpin ọrúndún kẹtàdínlógún àti ọrúndún kẹjọlá. O jẹ oludari oludari ti ijọba tiwantiwa, ijọba olominira, ati awọn ẹtọ ẹni kọọkan, o si ṣe awọn iwe-ẹri ati awọn ipinnu ni ipinle, orilẹ-ede, ati awọn ipele kariaye.  Nígbà Ìyípadà Orílẹ-èdè Amẹríkà, Jefferson ṣojú fún Virginia ní Àpérò Àgbáyé Kejì ní Philadelphia, èyí tí ó tẹsíwájú Ìkéde Òmìnira ní July 4, 1776. Gẹgẹ bí aṣòfin ní ìpínlẹ Virginia, ó ṣe ìwé òfin kan fún òmìnira ẹsìn. Ó sìn gẹgẹ bí Gómìnà kejì ti Virginia láti ọdún 1779 sí 1781, nígbà Ogun Òdìkejì Orílẹ-èdè. Ní ọdún 1785, wọn yan Jefferson gẹgẹ bí Minisita fún Orílẹ-èdè Amẹríkà fún ilẹ Faransé, àti lẹyìn náà, bí akọwé àgbà fún orílẹ-èdè náà lábẹ Ààrẹ George Washington láti ọdún 1790 sí 1793. Jefferson àti James Madison ṣètò Ẹgbẹ Òṣèlú-Répùbliki láti tako Ẹgbẹ Òṣèlú Federalist lásìkò tí Ẹgbẹ Òṣèlú Àkọkọ ti ń gbilẹ. Pẹlu Madison, o kọ awọn ipinnu Kentucky ati Virginia ni ailorukọ ni ọdun 1798 ati 1799, eyiti o wa lati ṣe okunkun awọn ẹtọ awọn ipinlẹ nipa imukuro awọn Ofin Alien ati Sedition Federal.  Jefferson àti John Adams tó jẹ ọkan lára àwọn tó fara mọ ìjọba àpapọ di ọrẹ àti alátakò nínú òṣèlú, wọn sìn ní Ilé Ìgbìmọ Aṣòfin Àgbáyé, wọn sì jọ ṣe ìwé Ìpolongo Òmìnira. Nínú ìdìbò ààrẹ ọdún 1796 láàrin àwọn méjèèjì, Jefferson wá ní ipò kejì, èyí tí ó jẹ pé gẹgẹ bí ìlànà ìdìbò lásìkò náà, ó di igbákejì ààrẹ fún Adams. Ọgbẹni Jefferson tún bá Adams jà ní ọdún 1800 ó sì gba ipò ààrẹ. Lẹyìn ìgbà tí Jefferson parí ipò rẹ, ó wá bá Adams ṣe àlááfíà, wọn sì jọ kọwé fún ọdún mẹrìnlá. Òun àti Adams méjèèjì kú ní ọjọ kan náà, July 4, 1826, tí ó tún jẹ àádọta ọdún Ìpolongo Òmìnira.  Gẹgẹ bí ààrẹ, Jefferson ṣe àtìlẹyìn fún òkun àti òwò orílẹ-èdè náà lòdì sí àwọn òǹrorò òkun Barbary àti ìlànà òwò oníjàgídíjàgan ti ilẹ Gẹẹsì. Láti ọdún 1803, ó bẹrẹ sí í ṣagbátẹrù ọnà tí àwọn ará ìwọ oòrùn ń gbà mú kí ilẹ wọn gbòòrò sí i nígbà tí wọn ra ìpínlẹ Louisiana, èyí tó mú kí ìpínlẹ tí wọn sọ pé ó jẹ ti orílẹ-èdè náà di ìlọpo méjì. Kí wọn lè rí àyè fún àwọn èèyàn láti máa gbé ibẹ, Jefferson bẹrẹ sí í lé àwọn ẹyà Íńdíà kúrò ní àgbègbè tó ṣẹṣẹ gbà náà. Nítorí ìjùmọsọrọ àlàáfíà pẹlú Faransé, ìjọba rẹ dín àwọn ọmọ ogun kù. Wọn tún yàn án sípò ní 1804, ṣùgbọn ìgbà kejì rẹ wà nínú ìṣòro ní ilé, títí kan ìgbẹjọ fún igbákejì ààrẹ tẹlẹ Aaron Burr. Lọdún 1807, òwò àjèjì àwọn ará Amẹríkà dín kù nígbà tí Jefferson ṣe òfin tí wọn pè ní Embargo Act láti fi dá àwọn ará Britain tó ń halẹ mọ ọkọ òkun àwọn ará Amẹríkà lóhùn. Lọdún yẹn kan náà, Jefferson fọwọ sí òfin tó ka gbígbé ẹrú wọlé léèwọ.  Jefferson jẹ onílé oko, agbẹjọrò, àti olóṣèlú, ó sì mọ ọpọlọpọ ẹka, títí kan ìwádìí, ìṣirò, ọgbà, àti ẹkọ ẹrọ. Ó tún jẹ ògbóǹkangí nínú iṣẹ ìkọlé tí Palladian ṣe. Ìfẹ jíjinlẹ tí Jefferson ní sí ìsìn àti ìmọ ọgbọn orí ló mú kó di ààrẹ Ẹgbẹ Onímọ Ọgbọn orí ti Amẹríkà. Ó ta kété sí ìsìn tó wà létòlétò, àmọ ẹkọ ẹsìn Kristẹni, ẹkọ Epikúréì, àti ẹkọ ẹsìn òrìṣà ló gbà á lọkàn. Jefferson kò fara mọ ẹsìn Kristẹni, ó sì sẹ pé Kristi kì í ṣe Ọlọrun. Ọmọwé akẹkọọ èdè ni Jefferson, ó sì gbọ èdè bíi mélòó kan. Ó máa ń kọ àwọn lẹtà tó pọ gan-an, ó sì máa ń kọ lẹtà sí àwọn èèyàn jàǹkànjàǹkàn bíi Edward Carrington, John Taylor of Caroline, àti James Madison. Lọdún 1785, Jefferson kọ ìwé Notes on the State of Virginia, èyí tí wọn gbà pé ó jẹ ìwé tó ṣe pàtàkì jù lọ ní Amẹríkà tí wọn tẹ jáde ṣáájú ọdún 1800. Ọgbẹni Jefferson gbé àwọn ìlànà, àwọn ìlànà, àtàwọn ẹkọ tí Ẹgbẹ Àwọn Amòye fi ń kọni lárugẹ.  Láti ọdún 1790, a gbọ pé Jefferson ní àwọn ọmọ pẹlú àna rẹ àti ẹrú Sally Hemings, èyí tí ó yọrí sí ohun tí a mọ sí awuyewuye Jefferson-Hemings. Àyẹwò DNA kan tí wọn ṣe lọdún 1998 fi hàn pé ọkan lára àwọn ọmọ Sally Hemings, ìyẹn Eston Hemings, jẹ àtọmọdọmọ Jefferson. Ní ìbámu pẹlú èrò àwọn ògbóǹkangí, èyí tí ó dá lórí àwọn àkọsílẹ àti àyèwò ìṣirò, àti ìtàn ẹnu, ó ṣeé ṣe kí Jefferson bí ọmọ mẹfà ó kéré tán pẹlú Hemings, títí kan ọmọ mẹrin tí wọn dàgbà di àgbàlagbà.  Lẹyìn tí Jefferson fẹyìn tì lẹnu iṣẹ ìjọba, ó dá Yunifásítì Virginia sílẹ. Àwọn ògbóǹkangí àti àwọn òpìtàn tí wọn mọ nípa ipò ààrẹ sábà máa ń yin àwọn àṣeyọrí tí Jefferson ṣe ní gbangba, títí kan ìpolongo rẹ fún òmìnira ẹsìn àti ìfaradà ní Virginia, ìkógun rẹ ní àlàáfíà ti Ilẹ Louisiana láti ilẹ Faransé láìsí ogun tàbí àríyànjiyàn, àti ìwádìí Lewis àti Clark Expedition rẹ tí ó ṣe àṣeyọrí. Àwọn kan lára àwọn òpìtàn òde òní kò fara mọ bí Jefferson ṣe dá sí ọràn ìfiniṣẹrú. Gbogbo ìgbà ni wọn máa ń ka Jefferson sí ọkan lára àwọn ààrẹ mẹwàá tó dára jù lọ nínú ìtàn Amẹríkà. 