 Kọkọ parí gbólóhùn yìí: Láàárín ọgọrùn-ún ọdún kẹta sí ìparí rẹ, ogun abẹlé àti àjàkálẹ àrùn, èyí tí wọn ń pè ní Ìṣòro Ọgọrùn-ún Ọdún Kẹta, kọ lu àwọn ọmọ ogun. Ní ọdún 251 sí 271, Gaul, àwọn agbègbè Alpine àti Italy, àwọn Balkans àti Ìlà Oòrùn ni àwọn Alamanni, àwọn Sarmatians, àwọn Goths àti àwọn Persian gbà ní àkókò kan náà. Lákòókò kan náà, àwọn ọmọ ogun Róòmù ń jìjàkadì pẹlú àìsàn burúkú kan, ó ṣeé ṣe kó jẹ àìsàn olóde: : Àjàkálẹ àrùn Cyprian, tó bẹrẹ lọdún 251 tó sì ń jà lọdún 270 nígbà tó gbẹmí Claudius II Gothicus tó jẹ olú ọba. Àrídájú fún àjàkálẹ àrùn tí ó ti wáyé tẹlẹ, Àjàkálẹ Antonine tí ó tún jẹ ààrùn àgbélébùú tọka sí iye ikú tó jẹ 1530 ní gbogbo ilẹ ọba náà. Ó ṣeé ṣe kí àwọn ọmọ ogun náà ti pàdánù ọpọlọpọ èèyàn nítorí pé àwọn ọmọ ogun wọn pọ gan-an, tí wọn sì máa ń rìnrìn àjò káàkiri ilẹ ọba náà. Ó ṣeé ṣe kó jẹ pé èyí ló mú kí iye àwọn ọmọ ogun wọn dín kù gan-an, tí wọn sì tún padà gbára dì nígbà tí Diocletian r. 284  305. 