 Kọkọ parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: Ará Yúróòpù tó kọkọ rí Atafu ni Ọgágun John Byron, ní June 24, ọdún 1765. Ó pe erékùṣù náà ní Duke of Yorks Island. Àwọn kan lára àwọn tó wà nínú ìrìn àjò rẹ tí wọn lọ sí etíkun ròyìn pé kò sí àmì kankan tó fi hàn pé àwọn tó ń gbé ibẹ nígbà yẹn tàbí àwọn tó ti gbé ibẹ tẹlẹ rí wà níbẹ. Ọgágun Edward Edwards, tó gbọ nípa ohun tí Byron ṣàwárí yìí, lọ sí Atafu ní ọjọ kẹfà oṣù kẹfà ọdún 1791 láti wá àwọn ẹyẹ náà. : Àwọn tó ń ṣọtẹ sí ìjọba. Wọn kò rí àwọn olùgbé kankan, ṣùgbọn wọn rí i pé àwọn ilé kan wà níbẹ tí wọn kó àwọn ọkọ ojú omi àtàwọn ohun èlò tí wọn fi ń pẹja, èyí sì jẹ kí wọn mọ pé àwọn apẹja tó wá láti àwọn erékùṣù mìíràn tó wà nítòsí ń lo erékùṣù náà gẹgẹ bí ibùgbé fúngbà díẹ. Ní ọjọ 12 oṣù kẹfà ọdún 1791, Edwards rìnrìn-àjò lọ sí ìhà gúúsù, ó sì rí Nukunonu, ó pè é ní Duke of Clarences Island. Ẹgbẹ kan tí wọn kó wá sí etíkun kò lè bá àwọn tó ń gbé ibẹ sọrọ, àmọ wọn rí àwọn morai, ìyẹn àwọn ibi tí wọn ti ń sin òkú, àti àwọn ọkọ ojú omi kéékèèké tí wọn ní ìpele ní àárín wọn tí wọn ń rìn káàkiri àwọn adágún tó wà ní erékùṣù náà. 