 Kọkọ parí gbólóhùn yìí: Lọdún 1821, orílẹ-èdè Mẹsíkò gba òmìnira lọwọ orílẹ-èdè Sípéènì, wọn sì gba apá gúúsù ìwọ oòrùn orílẹ-èdè Amẹríkà, títí kan ìpínlẹ Arizona. Bí àwọn ilé iṣẹ míṣọnnárì ṣe bẹrẹ sí í dín kù, ni orílẹ-èdè Mẹsíkò bẹrẹ sí í ta ilẹ púpọ sí i, èyí sì mú kí Pimería Alta àti Apachería dín kù bí ìpínlẹ wọn ṣe ń gbòòrò sí i. Láàárín àkókò yẹn, àwọn ọmọ ilẹ Amẹríkà tó ń gbé lórí òkè bẹrẹ sí í wọ àgbègbè náà, wọn ń wá ọnà láti mú àwọn ẹyẹ beaver nítorí awọ wọn. Lọdún 1836, : Ilẹ Texas kéde pé òun ò sí lábẹ ìjọba Mẹsíkò, ó sì sọ pé òun ti gba èyí tó pọ jù lọ lára àwọn àgbègbè tó wà ní àríwá orílẹ-èdè Mẹsíkò. Nígbà tí Orílẹ-Èdè Amẹríkà gba Texas lọdún 1846 nítorí àtakò líle koko tí ìjọba Mẹsíkò ṣe, àwọn ọmọ ogun ilẹ Amẹríkà lọ sí àgbègbè tí wọn ń jiyàn lé lórí. Àwọn ìjà náà bẹrẹ nínú Ogun Mexico àti Amẹríkà 1846-1848. Orílẹ-èdè Amẹríkà gba ìlú Mẹsíkò, wọn sì fipá mú orílẹ-èdè Mẹsíkò tí wọn ṣẹṣẹ dá sílẹ náà láti fi apá àríwá ilẹ rẹ sílẹ, títí kan ìpínlẹ Arizona tó wá di ìpínlẹ wọn nígbà tó yá. 