 Kí Ni Ìmọ Ìbílẹ? : Ẹkọ nípa àbùdá ni ìwádìí nípa àwọn àbùdá, àwọn ìyàtọ tó wà nínú àbùdá, àti bí àwọn ohun alààyè ṣe máa ń jogún ara wọn. Ó jẹ ẹka pàtàkì nínú ẹkọ nípa ohun alààyè nítorí pé àjogúnbá ṣe pàtàkì fún ìdàgbàsókè àwọn ohun alààyè. Gregor Mendel, ọmọ ìjọ Moravian Augustinian kan tó ń ṣiṣẹ ní ọrúndún kọkàndínlógún ní Brno, ni ẹni àkọkọ tó kẹkọọ nípa apilẹ àbùdá lọnà sáyẹǹsì. Mendel kẹkọọ nípa irú-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ, ìyẹn ni àwọn ìlànà tí àwọn òbí máa ń fi àwọn ìwà kan fún àwọn ọmọ wọn láti ìgbà dé ìgbà. Ó ṣàkíyèsí pé àwọn ohun alààyè àwọn ewéko ẹwà máa ń jogún àwọn ànímọ nípasẹ àwọn ẹyà ìran tí ó yàtọ síra. Ọrọ yìí ṣì wà títí dòní olónìí, àmọ ó jẹ àlàyé tí kò ṣe kedere nípa ohun tí wọn ń pè ní àbùdá.  Àbùdá tí a fi ń jogún àti ọnà tí a fi ń jogún àwọn èròjà molikula nínú àwọn ẹyà-ara jẹ àwọn ìlànà àkọkọ nínú ẹkọ nípa àbùdá ní ọrúndún kọkànlélógún, ṣùgbọn àwọn ẹkọ nípa àbùdá òde òní ti gbòòrò sí i láti kẹkọọ nípa iṣẹ àti ìwà àwọn ẹyà-ara. Àwòrán àti iṣẹ, ìyàtọ, àti ìkápá jẹ ẹkọ nínú ọrọ-ìmọ nípa sẹẹli, ẹdá bí àpẹẹrẹ, ipò, àti nínú ọrọ-ìmọ nípa àwọn ènìyàn. Àbùdá ti dá oríṣiríṣi ẹka sílẹ, títí kan ẹka àbùdá, ẹka epigenetics àti ẹka àbùdá àwọn ènìyàn. Àwọn ohun alààyè tí wọn ń kẹkọọ nípa rẹ ní àgbègbè tó gbòòrò dé ibi gbogbo tí ìwàláàyè wà archaea, bacteria, àti eukarya.  Àwọn ètò àbùdá máa ń ṣiṣẹ pa pọ pẹlú àyíká àti ìrírí ara láti nípa lórí ìdàgbàsókè àti ìwà, èyí tí a sábà máa ń pè ní àyíká lòdì sí ìdàgbàsókè. Àyíká inú tàbí ìta inú sẹẹlì ti sẹẹlì alààyè tàbí ohun alààyè lè mú kí àdàkọ àbùdá pọ sí i tàbí kí ó dín kù. Àpẹẹrẹ kan ni irúgbìn àlìkámà méjì tí wọn fi àbùdá wọn jọra, èyí tí wọn gbìn sí ibi tí ojú ọjọ ti móoru àti èyí tí wọn gbìn sí ibi tí ojú ọjọ ti gbẹ táútáú tí kò ní òjò tàbí òjò tó pọ tó. Bó tilẹ jẹ pé àbùdá lè mú kí iye àgbàdo méjì náà dọgba, síbẹ ìdajì iye àgbàdo tó wà ní àgbègbè tó gbẹ táútáú nìkan ni àgbàdo tó wà ní àgbègbè tó tutù táútáú máa ń dàgbà dé nítorí pé kò sí omi àtàwọn èròjà aṣaralóore nínú àyíká rẹ. 