 Àwọn wo ni àwọn ará Sumer? : Àṣà àwọn ará Sumer 3000-2350 BC ni wọn kà sí ẹdá ènìyàn tó kọkọ gbé ìlú ńlá. Ó ti bẹrẹ ní gúúsù Mesopotámíà, láàárín àwọn odò Tigris àti Euphrates, ó sì ní í ṣe pẹlú àwọn àṣà Neolithic, ní pàtàkì àṣà Uruk. Àwọn ni wọn ṣe kẹkẹ àti ìwé kíkọ, àwọn ni wọn pín ètò àwọn òṣìṣẹ sí, àwọn sì jẹ ògbóǹkangí òṣìṣẹ ilé kíkọ. Èdè Sumer tí wọn ń sọ kò ní nǹkan kan ṣe pẹlú èdè èyíkéyìí tá a mọ. Èdè Sumer jẹ èdè tí wọn fi wàláà kọ, ó ní àwọn ọrọ tí wọn fi ń ṣàpèjúwe nǹkan, àwọn àmì àti àwọn ọrọ tí wọn fi ń ṣàpèjúwe nǹkan, kì í ṣe àwọn ọrọ tàbí ìró kan pàtó. 