 Kọkọ parí gbólóhùn yìí: Orílẹ-èdè Faransé jẹ ọkan lára àwọn orílẹ-èdè tó kóra jọ láti gbógun ti ilẹ Jámánì àtàwọn orílẹ-èdè tó ń ṣàkóso ayé nígbà Ogun Àgbáyé Kìíní. Ilẹ Faransé jẹ ọkan lára àwọn orílẹ-èdè tó wà lábẹ ìjọba àwọn Alátìlẹyìn nígbà Ogun Àgbáyé Kejì, àmọ ìjọba Násì ilẹ Jámánì ṣẹgun ilẹ Faransé lọdún 1940. Orílẹ-èdè Olómìnira Kẹta ni wọn tú ká, èyí tó pọ jù lọ nínú orílẹ-èdè náà sì wà lábẹ àkóso Jámánì ní tààràtà nígbà tí ìjọba Vichy tó ń fọwọ sowọ pọ pẹlú ìjọba ń ṣàkóso apá gúúsù títí di ọdún 1942. Ìgbésí ayé nira gan-an nílẹ Jámánì nítorí pé kò sí oúnjẹ àti òṣìṣẹ mọ, ọpọ àwọn Júù ni wọn sì pa. Ẹgbẹ Òmìnira ilẹ Faransé tí ó gba ìjọba ìbílẹ náà, tí ó sì ṣètò Ìjà-Ìdènà nígbà ogun. Lẹyìn tí wọn dá wa sílẹ lọdún 1944, ìjọba Orílẹ-èdè Olómìnira Kẹrin la dá sílẹ. Díẹdíẹ ni ilẹ Faransé tún padà bọ sípò, ó sì gbádùn ìdàgbàsókè ọmọ títóbi tó yí iye ọmọ tí kò tó nǹkan padà. Ogun tó gùn : Indochina àti Algeria gba gbogbo ohun àmúṣọrọ ilẹ Faransé, èyí sì yọrí sí ìjákulẹ lágbo òṣèlú. Lẹyìn Ìṣòro Algeria ní ọdún 1958, Charles de Gaulle dá Orílẹ-èdè Faransé Karùn-ún sílẹ. Ní àwọn ọdún 1960 ètò ìsúnilọwọ mú kí ọpọlọpọ àwọn ilẹ ọba ilẹ Faransé di òmìnira, nígbà tí àwọn apá tí ó kéré jùlọ di ti ilẹ Faransé gẹgẹ bí àwọn ẹka àti àwọn ẹka tí ó wà ní òkè òkun. Látìgbà Ogun Àgbáyé Kejì ni Ilẹ Faransé ti jẹ ọmọ ẹgbẹ alákòókò kíkún nínú Ìgbìmọ Ààbò Ìparapọ Àwọn Orílẹ-èdè àti Àjọ NATO. Ó kó ipa pàtàkì nínú ètò ìṣọkan tó wáyé lẹyìn ọdún 1945, èyí tó yọrí sí Ìparapọ Àwọn Orílẹ-Èdè Ilẹ Yúróòpù. Bí ó tilẹ jẹ pé ìdàgbàsókè ètò ọrọ ajé kò fi bẹẹ yára ní àwọn ọdún àìpẹ yìí, ó ṣì jẹ ohun tó lágbára nínú ètò ọrọ ajé, àṣà, ológun àti ìṣèlú ní ọrúndún kọkànlélógún yìí. 