 Ṣẹkún gbólóhùn yìí: Ní ọdún 499 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, ìlú Athens rán àwọn ọmọ ogun láti ran àwọn ọmọ ilẹ Greece tó wà ní Ionia ní Asia Kékeré lọwọ, tí wọn ń ṣọtẹ sí Ilẹ Ọba Páṣíà wo Ìdìtẹ Ionian. Ìyẹn ló mú kí àwọn ará Páṣíà gbógun ti ilẹ Gíríìsì lẹẹmejì, àmọ àwọn ológun méjì tí wọn jẹ olóṣèlú, ìyẹn Miltiades àti Themistocles, kò jẹ kí wọn ṣẹgun wọn. Lọdún 490, àwọn ará Áténì tí Miltiades jẹ olórí wọn ò jẹ kí àwọn ará Páṣíà tí Dáríúsì Kìíní jẹ olórí wọn kọkọ gbógun ja àwọn ará Áténì nígbà tí wọn bá wọn jagun nílùú Marathon. Ní ọdún 480, àwọn ará Páṣíà padà wá lábẹ alákòóso tuntun, Xerxes I. Ẹgbẹ Hellenic League tí Leonidas Ọba Spartan darí darí àwọn ọkùnrin 7,000 láti gba òpópónà tóóró ti Thermopylae lòdì sí ẹgbẹ ọmọ ogun 100,000250,000 ti Xerxes, nígbà tí Leonidas àti àwọn ògbóǹkangí ọmọ ogun Spartan 300 mìíràn kú. Lákòókò kan náà, àwọn ará Áténì gbé ogun òkun kan tí wọn ò lè dá ṣe : Artemisium. Àmọ ṣá o, bí wọn ṣe fi nǹkan falẹ yẹn kò tó láti dá àwọn ará Páṣíà dúró, torí pé kò pẹ tí wọn fi gba Boeotia kọjá, tí wọn sì fi ìlú Tébè ṣe ibùdó ogun wọn, tí wọn sì wọ gúúsù ilẹ Gíríìsì. Èyí mú káwọn ará Áténì fi ìlú Áténì tí àwọn ará Páṣíà ṣẹgun sílẹ, kí wọn sì wá ibi tí wọn ti lè dáàbò bo ọkọ òkun wọn. Lẹyìn náà, àwọn ará Áténì àtàwọn alátìlẹyìn wọn, tí Themistocles jẹ olórí wọn, ṣẹgun àwọn ọmọ ogun òkun Páṣíà lójú òkun nínú Ogun tí wọn jà ní Sálámísì. Sásítà kọ ìtẹ kan sí etíkun náà kó lè rí bí wọn ṣe máa ṣẹgun àwọn Gíríìkì. Kàkà bẹẹ, ńṣe ni wọn ṣẹgun àwọn ará Páṣíà. Ọwọ Áténì ni agbára ìṣàkóso ti ń gún Sparta, Áténì sì ni ó kó ogun náà lọ sí Éṣíà Kékeré. Àwọn ìṣẹgun tí wọn ṣẹgun mú kó ṣeé ṣe fún wọn láti kó èyí tó pọ jù lọ lára àwọn agbègbè Aegean àti ọpọ apá ibòmíràn ní Gíríìsì jọ sínú ẹgbẹ Delian League, ìyẹn ẹgbẹ kan tí àwọn ará Áténì ń ṣàkóso lé lórí. 