 Parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: : nígbà tí ìjọba róòmù kúrò ní ilẹ gẹẹsì, àwọn èèyàn wá dá orílẹ-èdè wọn mọ, àwọn ìjọba míì sì wà ní ọrúndún tó tẹ lé e. Agbegbe ti yoo di Rhondda wa laarin Glywysing, eyiti o ṣafikun agbegbe igbalode ti Glamorgan ati pe ijọba nipasẹ idile kan ti o da nipasẹ Glywys. Orílẹ-èdè mìíràn tí Meurig ap Tewdrig dá sílẹ ló rọpò ìjọba yìí, tí ọmọ rẹ Morgan ap Owain yóò fún Glamorgan ní orúkọ Welsh rẹ Morgannwg. Nígbà tí àwọn ọmọ-ọba Norman dé lẹyìn Ogun Hastings ní ọdún 1066, wọn pín gúúsù ìlà oòrùn Wales sí cantrefi márùn-ún. Odò Rhondda wà ní ààlà Penychen, ààlà tóóró kan tó wà láàárín ìlú Glyn Neath òde òní àti etíkun tó wà láàárín ìlú Cardiff àti ìlú Aberthaw. A tún pín cantref kọọkan sí àwọn commotes, pẹlú Penychen tí ó ní irú àwọn commotes márùn-ún, Glynrhondda sì ni ọkan nínú wọn. 