 Ìgbà wo ni wọn bí Nérò, ibo sì ni wọn bí i sí?Context:Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus ˈnɪəroʊ NEER-oh; born Lucius Domitius Ahenobarbus; 15 December AD 37  9 June AD 68, je olori ijo Romani karun-un ati olori ijo olori ijo olori ijo Julio-Claudian, ti o jọba lati AD 54 titi di iku re ni AD 68. Ọmọ ọdún mẹtàlá ni nígbà tí Kláúdíù tó jẹ olú ọba ilẹ Róòmù gbà á ṣọmọ, òun ló sì jọba lẹyìn rẹ. Àwọn ẹṣọ olú ọba àti àwọn aráàlú Róòmù àtàwọn agbègbè tó wà lábẹ àkóso Nérò fẹràn rẹ gan-an, àmọ àwọn ọtọkùlú Róòmù kórìíra rẹ gan-an. Ọpọ jù lọ àwọn ìwé tí wọn kọ nígbà yẹn lọhùn-ún sọ pé aláṣẹ bóofẹbóokọ ni, ó máa ń ṣe ohun tó wù ú, ó sì jẹ oníṣekúṣe. Lẹyìn tí ìgbìmọ aṣòfin Róòmù kéde pé ọtá gbogbo èèyàn ni, ó para rẹ lẹni ọgbọn ọdún.  Wọn bí Nérò ní ìlú Antium ní ọdún 37 Sànmánì Kristẹni, ọmọ Gnaeus Domitius Ahenobarbus àti Agrippina Kékeré, ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ. Ọmọ ọdún méjì ni Nérò nígbà tí bàbá rẹ kú. Màmá rẹ fẹ olú ọba Kláúdíù, tó wá sọ Nérò di ajogún rẹ; nígbà tí Kláúdíù kú ní ọdún 54 Sànmánì Kristẹni, Nérò di olú ọba pẹlú ìtìlẹyìn àwọn ẹṣọ olú ọba àti ìgbìmọ Sénátì. Nígbà tí Nero bẹrẹ sí í ṣàkóso, ìyá rẹ Agrippina, Seneca Kékeré tó jẹ olùkọ rẹ àti Sextus Afranius Burrus tó jẹ ọgá àwọn ẹṣọ olú ọba fún un nímọràn, wọn sì fún un ní ìtọsọnà. Àmọ kò pẹ tó fi bẹrẹ sí í ṣàkóso lómìnira, kò sì fẹ kí ẹnikẹni máa darí òun. Ìjà agbára tó ń jà pẹlú ìyá rẹ wá dópin nígbà tó pàṣẹ pé kí wọn pa á. Àwọn ìwé ìtàn Róòmù tún sọ pé Nérò ló pa ìyàwó rẹ Claudia Octavia  kó bàa lè fẹ Poppaea Sabina  àti Britannicus àbúrò rẹ.  Ọnà tí Nérò gbà ṣàkóso Róòmù dá lórí ọràn ìṣọrọ ajé, òwò, àti àṣà ìṣẹdálẹ. Ó pàṣẹ pé kí wọn kọ àwọn gbọngàn eré ìdárayá, ó sì ṣètò àwọn eré ìdárayá àti ìdíje. O tun ṣe awọn ifarahan gbangba gẹgẹbi oṣere, olorin, akọrin, ati ọkọ ayọkẹlẹ, eyiti o ṣe iyalẹnu fun awọn aristocratic ẹlẹgbẹ rẹ bi awọn iṣẹ wọnyi jẹ igbagbogbo agbegbe ti awọn ẹrú, awọn aladun gbangba ati awọn eniyan ti o jẹ olokiki. Irú àwọn eré ìnàjú bẹẹ mú kí Nero gbajúmọ láàárín àwọn aráàlú tó jẹ ẹni rírẹlẹ, àmọ àwọn eré ìnàjú rẹ ba iyì Ọba jẹ. Àwọn ọtọkùlú tó wà ládùúgbò ló máa ń sanwó ìnáwó náà, yálà ní tààràtà tàbí nípasẹ owó orí, èyí sì máa ń múnú bí wọn gan-an.  Lákòókò tí Nero ń ṣàkóso, ọgágun Corbulo ja Ogun Roman-Parthian ti ọdún 58 sí 63, ó sì ṣe àlàáfíà pẹlú Ilẹ Ọba Parthian tí ó jẹ ọtá. Ọgágun ará Róòmù nì, Suetonius Paulinus, pa ọtẹ ńlá kan tó wáyé ní ilẹ Gẹẹsì, èyí tí Boudica ayaba àwọn ará Iceni darí. Ìjọba Bosporan ni wọn fi kún ìjọba náà fúngbà díẹ, Ogun Júù àti ti Róòmù Kìíní sì bẹrẹ. Nígbà tí ọgbẹni Vindex tó jẹ ọkan lára ìgbìmọ aṣòfin ilẹ Róòmù ṣọtẹ, tí Galba tó wá di olú ọba ilẹ Róòmù lẹyìn-ọ-rẹyìn sì tì í lẹyìn, wọn pe Nérò ní ọtá ìlú, wọn sì dájọ ikú fún un láìjẹ pé ó wà níbẹ. Ó sá kúrò ní ìlú Róòmù, ó sì pa ara rẹ ní June 9, ọdún 68 Sànmánì Kristẹni. Ikú rẹ ló fa ogun abẹlé tó wáyé fúngbà díẹ, èyí tí wọn pè ní Ọdún Àwọn Olú Ọba Mẹrin.  Èyí tó pọ jù lọ lára àwọn ìwé tí àwọn ará Róòmù kọ ni kò fi bẹẹ sọrọ nípa ìwà àti ìṣàkóso rẹ. Òpìtàn náà Tacitus sọ pé àwọn ará Róòmù ka Pọọlù sí ẹni tó máa ń ṣe ohun tó wù ú, tó sì máa ń hùwà ìbàjẹ. Suetonius sọ pé ọpọ àwọn ará Róòmù gbà gbọ pé Nero ló dá iná ńlá tó jó ìlú Róòmù sílẹ kó lè tú ilẹ sílẹ fún Ilé Wúrà tó fẹ kọ. Ọgbẹni Tacitus sọ pé Nero máa ń fi àwọn Kristẹni sẹwọn, ó sì máa ń dáná sun wọn láàyè, ó dà bíi pé kì í ṣe torí pé ó fẹ kí àwọn èèyàn máa ṣe ìdájọ òdodo fún òun, bí kò ṣe torí pé ó jẹ òǹrorò. Àwọn òpìtàn kan lóde òní ń ṣiyèméjì nípa bí àwọn ìwé ayé ìgbàanì nípa ìwà ìkà tí Nérò hù ṣe ṣeé gbára lé tó, nítorí pé àwọn ará Róòmù gbáàtúù mọyì rẹ gan-an. Ní àwọn àgbègbè tó wà ní ìlà oòrùn Ilẹ Ọba Róòmù, ìtàn àròsọ kan tó gbajúmọ gbòde kan pé Nérò kò kú, pé ó máa padà wá. Lẹyìn ikú Nérò, ó kéré tán, àwọn aṣáájú mẹta kan tí wọn ṣọtẹ sí ìjọba, àmọ tí wọn kùnà, sọ pé Nérò tún ayé wá kí àwọn èèyàn lè máa tì wọn lẹyìn.  Ìgbésí ayé rèé A bi Nero ni Lucius Domitius Ahenobarbus ni ọjọ 15 Oṣu kejila ọdun 37 AD ni Antium Anzio ti ode oni.: 87 O jẹ ọmọ kan ṣoṣo, ọmọ ti oloselu Gnaeus Domitius Ahenobarbus ati Agrippina ọdọ. Ìyá rẹ Agrippina jẹ arábìnrin Caligula, olú ọba Róòmù kẹta.: 5 Nero tún jẹ ọmọ ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ  Ọgbẹni Suetonius, tó jẹ òǹkọwé ìtàn ìgbésí ayé àwọn èèyàn ayé ìgbàanì, tó sì ń ṣàríwísí àwọn baba ńlá Nero, sọ pé Olú Ọba Ọgọsítọsì bá bàbá bàbá Nero wí torí pé ó fẹràn àwọn eré ìdárayá oníwà ipá. 3 Suetonius tún sọ pé nígbà táwọn ọrẹ Dómítíkù bàbá Nérò ń kí i pé ó bí ọmọkùnrin kan, ó fèsì pé ọmọ èyíkéyìí tí òun àti Àgíríppínà bá bí máa jẹ ẹni burúkú, ó sì máa jẹ ewu fún gbogbo èèyàn.  Domitius kú ní ọdún 40 Sànmánì Kristẹni. Ní ọdún mélòó kan ṣáájú ikú bàbá rẹ, bàbá rẹ kópa nínú ọràn ìṣèlú kan tó burú jáì.: 3 Wọn lé ìyá rẹ àti àwọn àbúrò rẹ obìnrin méjì tó ṣẹ kù, ìyẹn Agrippina àti Julia Livilla, lọ sí ìgbèkùn ní erékùṣù kan tó wà ní ibi àdádó ní Òkun Mẹditaréníà.: 4 Wọn sọ pé wọn lé ìyá rẹ lọ sí ìgbèkùn nítorí pé ó gbìmọ láti ju olú ọba Caligula sílẹ. Wọn gba ogún Nero lọwọ rẹ, wọn sì ní kó lọ máa gbé lọdọ àǹtí rẹ tó jẹ Dòmítíà Lepida Kékeré, ìyẹn ìyá Messalina, tó jẹ ìyàwó kẹta tí Kláúdíù Ọba fi jọba lẹyìn náà.: 11   Oríṣiríṣi àwòrán Nérò àti ìyá rẹ, c. 54 ọdún. Àkọlé: NERONIS CAES MATER AGRIPP. Àjọ tó ń rí sí òwò. DIVI CLAVD.  NERONI CLAVD. Àwọn ojúewé wọnyí jápọ mọ: DIVI F. CAES. Àjọ tó ń rí sí òwò. ÀKÓKÓ ÀKÓKÓ. IMP ni. TR. ì ì P.  EX SC Lẹyìn ikú Caligula, Kláúdíù di Olú Ọba Róòmù tuntun. Ìyá Nérò gbé Claudius níyàwó ní ọdún 49 AD, ó di ìyàwó rẹ kẹrin.i Ní oṣù Kínní, ọdún 49 AD, ìyá rẹ ti yí Claudius lérò padà láti gba ọmọ rẹ Nero.ii  Lẹyìn tí olú ọba gba Nero, Claudius di apá kan orúkọ rẹ: Nero Claudius Caesar Drusus Germanicus.iii Claudius ní àwọn owó ẹyọ wúrà tí wọn ṣe láti fi àmì ìdásílẹ náà hàn.: 119 Ọjọgbọn Josiah Osgood ti kọwé pé àwọn owó ẹyọ náà, nípasẹ ìkápá wọn àti àwòrán wọn, fi hàn pé Olórí tuntun kan ti wà ní ṣíṣe.: 231 Àmọ, David Shotter sọ pé, láìfi àwọn ìṣẹlẹ tó wáyé ní Romu pè, Britannicus tó jẹ àbúrò ọkọ Nero ṣe pàtàkì nínú àwọn owó ẹyọ àgbègbè ní ìbẹrẹ àwọn ọdún 50.: 52   Àpótí Nérò, ní Ibi Ìkóhun-ìṣẹǹbáyé-sí ti Orílẹ-Èdè ní Oslo Nero wọle si igbesi aye gbangba gẹgẹbi agbalagba ni 51 AD ni o to ọdun 14.: 51 Nigbati o di ọdun 16, Nero fẹ ọmọbinrin Claudius arábìnrin rẹ, Claudia Octavia. Laarin awọn ọdun 51 AD ati 53 AD, o fun awọn ọrọ pupọ ni orukọ awọn agbegbe oriṣiriṣi, pẹlu awọn Ilians; awọn Apameans n beere fun idaduro owo-ori ọdun marun lẹhin iwariri-ilẹ; ati ileto ariwa ti Bologna, lẹhin ti ibugbe wọn ti jiya ina iparun kan.: 231   Claudius kú ní 54 AD; ọpọ àwọn òpìtàn ìgbàanì sọ pé Agrippina ló fi májèlé pa á. Shotter kọwé pé: Ikú Kíláúdíù lọdún 54 Sànmánì Kristẹni ni wọn sábà máa ń kà sí ìṣẹlẹ tí Agrippina yára kánkán nítorí àwọn àmì tó fi hàn pé Kíláúdíù ń fi ìfẹ àrà ọtọ hàn sí ọmọkùnrin rẹ. Ó tún sọ pé nínú àwọn ìwé ìtàn ayé àtijọ, Josephus tó jẹ òpìtàn ọmọ ilẹ Róòmù nìkan ló ṣàpèjúwe pé àhesọ lásán ni ọrọ tó sọ nípa bí wọn ṣe fi májèlé pa àwọn èèyàn náà.: 53   Ọrọ táwọn èèyàn ń sọ lóde òní nípa bó ṣe di pé wọn fi oògùn olóró pa á yàtọ síra. Tacitus sọ pé ọgbẹni Locusta tó jẹ apẹrẹ tó ń ṣe oògùn olóró ló ṣe oògùn olóró náà, Halotus tó jẹ ìránṣẹ rẹ ló sì gbé e wá fún Olú Ọba. Tacitus tun kọwe pe Agrippina ṣeto fun dokita Claudius Xenophon lati ṣakoso oloro, ni iṣẹlẹ ti Emperor ba wa laaye.: 53 Suetonius yatọ ni diẹ ninu awọn alaye, ṣugbọn tun ṣe ifọwọkan Halotus ati Agrippina. iv Bii Tacitus, Cassius Dio kọwe pe oloro naa ni a pese nipasẹ Locusta, ṣugbọn ninu akọọlẹ Dio o jẹ iṣakoso nipasẹ Agrippina dipo Halotus. Nínú ìwé Apocolocyntosis, Seneca the Younger kò mẹnu kan eèrà rárá.: 54 Àwọn ọmọwé òde òní kò gbà pé Agrippina ló fa ikú Claudius.: 589   Kó tó di pé Kláúdíù kú, Àgírípà mú àwọn olùkọ tó ń kọ àwọn ọmọ Kláúdíù lẹkọọ kúrò, ó sì fi àwọn olùkọ tóun fúnra rẹ yàn rọpò wọn. Ó tún jẹ kó ṣeé ṣe fún Kláúdíù láti yí àwọn ọgá méjì lára àwọn ẹṣọ olú ọba tí wọn fura sí pé wọn ń ti ọmọ Kláúdíù lẹyìn pa dà, ó sì fi Afranius Burrus ẹni tó máa tọ Nero sọnà lọjọ iwájú rọpò wọn.: 13 Níwọn bí Agrippina ti fi àwọn ọkùnrin tó jẹ adúróṣinṣin sí i rọpò àwọn ọgá ẹgbẹ ẹṣọ náà, ó ṣeé ṣe fún Nero láti gba agbára láìṣe àríyànjiyàn kankan. : Wọn bí Nérò ní Antium Anzio, Italy ní December 15, ọdún 37 Sànmánì Kristẹni. 