 Kọkọ parí gbólóhùn yìí: Nígbà tó fi máa di ìparí ọrúndún kẹrìndínlógún, àwọn ọmọ ilẹ Sípéènì ti bẹrẹ sí í ṣàwárí ilẹ, wọn sì ti bẹrẹ sí í ṣàkóso ilẹ wọn. Títí di ìgbà : Ìmúdàbalẹ Mexico ní 1821, gbogbo ìjùmọsọrọ láàrin New Mexico àti àgbáyé ni wọn ṣe ààlà sí ọnà yìí. Àwọn kẹkẹ màlúù àtàwọn kẹkẹ kẹtẹkẹtẹ kéékèèké, àwọn míṣọnnárì àtàwọn gómìnà, àwọn sójà àtàwọn tó ń kọlẹńgẹ wá síbẹ. Nígbà tí wọn bẹrẹ sí lo ọnà Santa Fe gẹgẹ bí ọnà tí wọn ń gbà kọjá lórí ilẹ láti Santa Fe lọ sí Missouri, àwọn oníṣòwò láti Orílẹ-Èdè Amẹríkà wá bẹrẹ sí lo ọnà Chihuahua Trail láti gúúsù lọ sí Durango àti Zacatecas. Ọnà ojú irin ló wá rọpò rẹ ní ọrúndún kọkàndínlógún, ọnà ìlú Mexico City àti Santa Fe tí wọn ń lò tẹlẹ wá di ọkan lára àwọn ọnà ojú irin tó gbajúmọ jù lọ ní orílẹ-èdè Mẹsíkò ní àárín ọgọrùn-ún ọdún ogún. Àwọn míṣọnnárì Franciscan ló kọ apá kan tó wà ní Santa Fe, New Mexico, tó gúnlẹ sí El Paso, Texas, ní orílẹ-èdè Amẹríkà ní ọdún 1581, ó sì ṣeé ṣe kó jẹ pé òun ni ojú ọnà tó tíì pẹ jù lọ ní orílẹ-èdè Amẹríkà. 