 Jọwọ fún mi ní àkọsílẹ kúkúrú kan tí a kọ àwọn èròǹgbà tí ó ṣàlàyé àwọn apá tí ó yàtọ síra nínú ìbáṣepọ àárín iṣẹ àti ìgbésí ayé ìdílé tí a ṣe nínú àyọkà yìí.Context:Àwọn ẹkọ tó gbajúmọ nípa ìbátan náà Àwọn èrò orí mélòó kan wà tó ń ṣàlàyé onírúurú nǹkan nípa àjọṣe tó wà láàárín iṣẹ àti ìdílé. Ẹkọ ààlà àti ẹkọ ààlà ni àwọn ẹkọ pàtàkì méjì tí àwọn olùṣèwádìí ti lò láti fi ṣèwádìí àwọn àtakò ipa yìí. Àwọn èròǹgbà mìíràn tún wà tí wọn gbé karí àwọn èròǹgbà méjì yìí. Láàárín ọpọlọpọ ọdún tó ti kọjá látìgbà tí wọn ti kọkọ dá àbá nípa ààlà àti ààlà, bí àwọn ẹrọ ìgbàlódé ṣe ń tàn kálẹ ti yí ìfiwéra tó wà láàárín iṣẹ àti ìgbésí ayé padà pátápátá. Iṣẹ lè parí níbikíbi níbikíbi níbikíbi, èyí tó túmọ sí pé ó ṣeé ṣe kí àwọn ẹka àkànṣe máa dà pọ, tí àwọn ààlà kò sì sí.  A ti lo awọn imọ-jinlẹ meje lati ṣalaye ibasepọ yii lori aala-ala-ala; Awọn imọ-jinlẹ wọnyi ni: iṣẹ ṣiṣe ti ara, pipin, isanpada, afikun ati isanpada atunṣe, imudara ipa, pipin, ati awoṣe ọlọrọ iṣẹ.  Iṣẹ-ṣiṣe ti ara ẹni Ìbẹrẹ ọrúndún ogún ni èrò yìí ti bẹrẹ, nígbà tí rògbòdìyàn ìṣòwò bẹrẹ sí mú kí iṣẹ àti ilé ọtọọtọ. Ìtẹsíwájú nínú ìmọ ẹrọ ní ọrúndún kọkàndínlógún ló mú kí iṣẹ àti ìdílé pínyà. Àmọ, kì í ṣe títí di ìbẹrẹ ọrúndún ogún ni àwọn èròǹgbà nípa ìdílé àti iṣẹ fi bẹrẹ sí í fara hàn. Iṣẹ-ṣiṣe-ṣiṣe gẹgẹbi ọkan ninu awọn ẹkọ-ọrọ ti o ni imọran ti ibẹrẹ ọdun 20th jẹ oludije adayeba.  Ẹkọ nípa iṣẹ-ṣiṣe tí ó jẹ ti ìṣẹdá, èyí tí ó yọjú lẹyìn Ogun Àgbáyé Kejì, ní ipa púpọ láti ọdọ ìyípadà nínú iṣẹ tí àwọn ọkùnrin àti àwọn obìnrin ń ṣe láwùjọ lákòókò yìí. Ẹkọ yìí fi hàn pé ìgbésí ayé èèyàn dá lórí apá méjì ọtọọtọ: apá tó ní í ṣe pẹlú iṣẹ, èyí tó máa ń wáyé níbi iṣẹ, àti apá tó ní í ṣe pẹlú ìbálòpọ, èyí tó máa ń wáyé nínú ilé. Ẹkọ nípa ìṣiṣẹ tí a gbé kalẹ gbàgbọ nínú wíwà tí ó wà nínú ìyàsọtọ tó gbòòrò láàárín iṣẹ ìgbìmọ, ibi iṣẹ, tàbí ọjà àti ìdílé. Gegebi ẹkọ yii, awọn mejeeji ibi iṣẹ ati ẹbi ṣiṣẹ dara julọ nigbati awọn ọkunrin ati awọn obinrin ṣe amọja awọn iṣẹ wọn ni awọn aaye ọtọtọ, awọn obinrin ni ile ti n ṣe iṣẹ ifarahan ati awọn ọkunrin ni ibi iṣẹ ti n ṣe awọn iṣẹ irinṣẹ Kingsbury  Scanzoni, 1993; bi a ti sọ ninu MacDermid, 2005: 18.  Àwọn Ilé Iṣẹ Tó Jẹ Onímọtara-ẹni-nìkan A ti jiyan pe awọn rogbodiyan ile-iṣẹ, ni awọn rogbodiyan ipa pataki, le ṣe itumọ ni awọn ofin ti imọran Lewis A. Coser ti awọn ile-iṣẹ ti o ni ifunni. Àwọn ilé-iṣẹ wọnyí ni a pè ní oníwọra ní ọnà tí wọn fi ń ṣe àwọn ohun tí ó ní gbogbo gbòò lórí ìfọkànsìn àti ìdúróṣinṣin àwọn ènìyàn, tí wọn sì máa ń dẹrù bà wọn láti kópa nínú àwọn ìgbòkègbodò àwùjọ mìíràn. Wọn ka àwọn àjọ bí àwọn ẹgbẹ ìsìn, àwọn ẹya ìsìn, àwọn ọmọwé, àwọn eléré ìdárayá tó gbajúmọ jù lọ, àwọn ológun àtàwọn òṣìṣẹ àgbà sí àwọn àjọ tó jẹ oníwọra. Ní òdìkejì ẹwẹ, ìdílé náà ni wọn kà sí ilé iṣẹ oníwọra nítorí àwọn ohun tí wọn ń béèrè lọwọ ẹni tó ń bójú tó wọn. Nigbati eniyan ba ni ipa ninu awọn ile-iṣẹ ti o ni ifunra meji - boya o jẹ itọju ọmọ ati ile-ẹkọ giga, tabi ẹbi ati ologun, tabi awọn miiran - awọn iṣẹ-ṣiṣe ati awọn rogbodiyan ipa dide.  Ìpín Ní ìbámu pẹlú èrò orí yìí, iṣẹ àti ìdílé kò ní ipa lórí ara wọn, nítorí pé wọn pín sí ọtọọtọ, wọn ò sì ní nǹkan ṣe pẹlú ara wọn. Àwọn ìwé tí wọn kọ tún sọ nípa lílo àwọn ọrọ bí ìyàsọtọ, òmìnira, pínyà, pínyà, àìdásí-tọtúntòsì, àti ìyàsọtọ láti ṣàpèjúwe èrò yìí.  Ìsanwó Lọdún 1979, Ọgbẹni Piotrkowski sọ pé níbàámu pẹlú èrò yìí, àwọn òṣìṣẹ máa ń wo ilé wọn gẹgẹ bí ibi ààbò, wọn sì máa ń wo ìdílé wọn gẹgẹ bí ibi tí wọn ti lè rí ìtẹlọrùn tí iṣẹ kò lè fúnni. Ohun tó mú kí ẹkọ nípa ìsanwó yàtọ sí àwọn ẹkọ tó ti wà tẹlẹ ni pé, nínú ẹkọ nípa ìsanwó, fún ìgbà àkọkọ, wọn ti mọ ipa rere tí iṣẹ ní lórí ìdílé.  Àfikún àti àtúnṣe àtúnṣe Awọn imọ-jinlẹ ti o ṣe afikun ati atunṣe jẹ awọn iyatọ meji ti imọ-jinlẹ ti o ni ilọsiwaju ti o ni idagbasoke lakoko awọn ọdun 1980 ati ibẹrẹ awọn ọdun 1990. Lakoko ti imọran isanpada ṣe apejuwe ihuwasi ti awọn oṣiṣẹ ni ṣiṣe awọn ẹsan miiran ni aaye miiran, awọn imọran isanpada afikun ati atunṣe gbiyanju lati ṣe apejuwe idi ti o wa lẹhin iṣẹ-iṣanpada ẹbi ti awọn oṣiṣẹ.  Ẹkọ nípa ìgbéga ipa Gẹgẹ bí èròǹgbà yìí ṣe fi hàn, dípò kí àpapọ àwọn ipa kan ní ipa búburú lórí ìlera, ó ní ipa rere lórí rẹ. Ẹkọ yìí sọ pé téèyàn bá ń kópa nínú ipa kan, ó máa mú kó rọrùn fún un láti kópa nínú ipa kejì. Pẹlupẹlu, imọ-jinlẹ yii jẹwọ ipa odi ti ibasepọ iṣẹ-ẹbi, ninu eyiti, nikan kọja opin oke kan ti o le ṣẹlẹ ati ibanujẹ, sibẹsibẹ, idojukọ aringbungbun ti iwoye yii jẹ nipataki lori awọn ipa rere ti iṣẹ ati ibasepọ ẹbi, gẹgẹbi imudarasi awọn orisun.  Àpẹẹrẹ ìmúlọpo iṣẹ Ẹkọ yìí jẹ ọkan lára àwọn àbá tí wọn ṣẹṣẹ gbé kalẹ láti ṣàlàyé àjọṣe tó wà láàárín iṣẹ àti ìdílé. Ní ìbámu pẹlú àwòkọṣe yìí, ìrírí nínú ipa kan iṣẹ tàbí ìdílé yóò mú kí ìwàláàyè dára sí i nínú ipa kejì. Ní àwọn ọrọ mìíràn, àpẹẹrẹ yìí ń gbìyànjú láti ṣàlàyé àwọn ipa rere tí ìbáṣepọ iṣẹ àti ìdílé ní. : - Structural Functionalism: Ẹkọ nípa structural functionalism fi hàn pé ìgbésí ayé èèyàn pín sí méjì, ibi iṣẹ, níbi tí ìgbésí ayé tó lè mú nǹkan jáde ti máa ń wáyé, àti ilé tàbí ìdílé, níbi tí ìgbésí ayé tó ní í ṣe pẹlú ìbálòpọ ti máa ń wáyé.  - Awọn ile-iṣẹ ti o ni ifunni: Ẹkọ ti awọn ile-iṣẹ ti o ni ifunni sọ pe awọn ile-iṣẹ ṣe awọn ibeere ti o gbooro lori awọn ẹni-kọọkan, ati ki o dẹkun ikopa ti ẹni kọọkan ni awọn agbegbe awujọ miiran tabi awọn ile-iṣẹ, ti o yori si ija nigbati awọn ibeere idije ba dide.  - Ìyàtọ: Ìyàtọ èrò orí sọ pé iṣẹ àti ìgbésí ayé ìdílé pín sí ìyàtọ pátápátá tàbí pé wọn kò ní nǹkan kan ṣe pẹlú ara wọn, nítorí náà wọn ò ní nǹkan kan ṣe pẹlú ara wọn.  - Ìsanwó: Ẹkọ nípa ìsanwó sọ pé àwọn ènìyàn máa ń wá ibi ìsádi kúrò nínú iṣẹ àti àwọn àléébù rẹ nínú ìgbésí ayé ilé wọn àti ìtẹlọrùn tí ó ń wá láti inú ìdílé wọn.  - Ìsanwó àfikún àti àtúnṣe: Ìsanwó àfikún àti àtúnṣe jẹ ẹkọ méjì tó ń ṣàpèjúwe àwọn ọnà tí àwọn ènìyàn ń gbà wá àwọn ọnà mìíràn láti rí ìtẹlọrùn nínú ìgbésí ayé nígbà tí wọn bá wà ní ààrin iṣẹ àti ìdílé.  - Ìgbéga ipa: Ẹkọ nípa ìgbéga ipa sọ pé kíkópa nínú ìgbòkègbodò kan lè mú kí ìtẹlọrùn àti kíkópa nínú ìgbòkègbodò mìíràn pọ sí i - títí dé ààlà kan tó kọjá èyí tó lè mú kí ìgbòkègbodò pọ sí i.  - Àwòṣe Ìlówó Iṣẹ: Ẹkọ nípa ìlówó Iṣẹ gbìyànjú láti ṣàlàyé bí ìrírí nínú ipa kan tàbí nínú ìgbòkègbodò kan ṣe lè ṣe àfikún tàbí kí ó mú ìtẹlọrùn kún nínú òmíràn. Ní ọnà yìí, àwòkọṣe ìmúgbòòrò iṣẹ jọ ti ẹkọ nípa ìmúgbòòrò ipa. 