 Ṣẹkún gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: Àwọn èèyàn Kôngò tí ó pín yẹlẹyẹlẹ ní ọrúndún kọkàndínlógún ni àwọn ìjọba ìbílẹ ilẹ Yúróòpù mẹta kó jọ, nígbà tí wọn ń jà fún ilẹ Áfíríkà àti : Níbi àpérò Berlin, àwọn apá tó wà ní àríwá lọ sí ilẹ Faransé tó jẹ Orílẹ-èdè Olómìnira Congo àti Gabon báyìí, apá àárín pẹlú odò Congo pẹlú agbègbè ńlá tó wà ní àárín gbùngbùn Áfíríkà lọ sí Belgium tó jẹ Orílẹ-èdè Olómìnira Congo báyìí àti àwọn apá gúúsù tó jẹ Angola báyìí tó wà ní ilẹ Potogí. Awọn eniyan Kongo ni gbogbo awọn ileto mẹta Angola, Republic of Congo ati Democratic Republic of Congo di ọkan ninu awọn ẹya ti o ṣiṣẹ julọ ni awọn igbiyanju lati ṣe idiwọ Afirika, ati ṣiṣẹ pẹlu awọn ẹya miiran ni Central Africa lati ṣe iranlọwọ lati gba awọn orilẹ-ede mẹta silẹ si iṣakoso ara ẹni. Ọdún 1960 ni àwọn àgbègbè ilẹ Faransé àti Belgium di òmìnira. Ọdún 1975 ni Àǹgólà di orílẹ-èdè olómìnira. Àwọn èèyàn Kọngò ti wá ń kó ipa tó pọ gan-an nínú òṣèlú, ìjọba àti òwò ní àwọn orílẹ-èdè mẹta tí wọn pọ sí jù lọ. 