 Kí ni àyẹwò àwọn àyípadà nínú àrùn jẹjẹrẹ, nínú genomics? : Ní ti àrùn jẹjẹrẹ, àwọn sẹẹlì tó ní àrùn náà máa ń ṣe àyípadà nínú ìtòlẹsẹẹsẹ àbùdá wọn lọnà tó díjú, kódà wọn lè máà ṣeé fojú rí. A máa ń lo ìsapá láti ṣe àdàkọ ìsọfúnni tó pọ gan-an láti dá àwọn àbùdá tó ń yí padà tí a kò mọ tẹlẹ nínú oríṣiríṣi àwọn èròjà inú àbùdá nínú àrùn jẹjẹrẹ mọ. Àwọn onímọ ìjìnlẹ nípa ẹrọ-ìmọ-ìjìnlẹ ń bá a lọ láti ṣe àwọn ètò tí a ṣe lọnà àkànṣe láti ṣàkóso ọpọ rẹpẹtẹ àwọn ìsọfúnni nípa ìsọrí tí wọn ń ṣe, wọn sì ń ṣe àwọn ìlànà àti ẹrọ-ìmọ-ìjìnlẹ tuntun láti fi àwọn àbájáde ìsọrí náà wé àkójọpọ àwọn ìsọrí genom ènìyàn tí ń pọ sí i àti àwọn polymorphisms tí ó wà nínú ìlà ìsọrí. A lo àwọn ẹrọ ìgbàlódé tí a fi ń mọ nípa ti ara, bí àwọn oligonucleotide microarrays láti mọ àwọn ohun tí ó ń mú kí chromosome pọ sí i àti èyí tí ó ń dín kù sí i tí a ń pè ní comparative genomic hybridization, àti àwọn àtòjọ polymorphism single-nucleotide arrays láti mọ nípa àwọn àyípadà tí a mọ sí point mutations. Àwọn ọnà ìwárí yìí máa ń díwọn ẹgbẹẹgbẹrún ibi tó wà nínú àbùdá, tí wọn bá sì lò ó láti díwọn ẹgbẹẹgbẹrún àwọn àwòkẹkọọ, ó máa ń mú kí ìsọfúnni tí wọn ń rí nínú ìdánwò náà pọ gan-an. Lákòókò yìí náà, àwọn ìsọfúnni tó pọ rẹpẹtẹ àtàwọn oríṣi ìsọfúnni tuntun yìí tún ń fún àwọn onímọ nípa ìmọ ìjìnlẹ nípa ohun alààyè ní àwọn àǹfààní tuntun. A sábà máa ń rí i pé àwọn ìsọfúnni náà ní àwọn àyípadà tó pọ, tàbí ariwo, nítorí náà a ń ṣe àdàkọ àwòkọ Markov tí a fi pamọ àti àwọn ọnà àyèwò ìyípadà-àlàfo láti mú àwọn ìyípadà iye ẹdà gidi jáde.  Ìlànà pàtàkì méjì ni a lè lò nínú àyẹwò àwọn genomes àrùn jẹjẹrẹ tí ó jẹ mọ ìdámọ àwọn ìyípadà nínú exome. Lákọọkọ, àrùn jẹjẹrẹ jẹ àìsàn tó máa ń wáyé nígbà tí àwọn àbùdá bá ti yí padà. Àrùn jẹjẹrẹ kejì ní àwọn ìyípadà nínú àwọn awakọ tí ó yẹ kí a yàtọ sí àwọn arìnrìn-àjò.  pẹlú àwọn àṣeyọrí ńláǹlà tí ọgbọn ìṣirò tó ń tẹ lé e yìí ń mú wá fún ẹka Bioinformatics, àwọn èròjà inú àbùdá àrùn jẹjẹrẹ lè yí padà pátápátá. Àwọn ọnà tuntun yìí àti ẹrọ kọǹpútà tí wọn ń lò ń jẹ kí àwọn onímọ ìjìnlẹ nípa ohun alààyè ṣe àkójọ ìsọfúnni nípa ohun tó wà nínú àbùdá àrùn jẹjẹrẹ lọnà tó yá kánkán, tí kò sì náni lówó. Èyí lè mú kó ṣeé ṣe fún wa láti ṣe àyẹwò àwọn ohun tó ń fa àrùn jẹjẹrẹ nínú àbùdá wa ká lè mọ irú àrùn jẹjẹrẹ tó wà. Ní àfikún sí i, wíwá àwọn aláìsàn nígbà tí àrùn náà bá ń tẹ síwájú lè ṣeé ṣe lọjọ iwájú pẹlú ìtòlẹsẹẹsẹ àwọn àwọn àrùn jẹjẹrẹ.  Oríṣi ìsọfúnni mìíràn tó ń béèrè ìdàgbàsókè ìmọ ìjìnlẹ tuntun ni àyẹwò àwọn àìsàn tí a rí pé ó máa ń padà wáyé láàárín ọpọ àwọn ohun abàmì. 