 Kọkọ parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: Kò pẹ tí orílẹ-èdè tuntun náà fi di ẹni tó jẹ gbèsè tó pọ gan-an, lẹyìn ọdún mẹtàdínlógún tó ti di olómìnira, Ààrẹ Pedro Santana sọ fún orílẹ-èdè Sípéènì pé kí wọn sọ ìlú Santo Domingo di àgbègbè táwọn ará Sípéènì ń ṣàkóso. Orílẹ-èdè Sípéènì gbà, wọn sì gba Santo Domingo pa dà gẹgẹ bí ilẹ ìbílẹ wọn lọdún 1863. Àwọn olùtọjú ẹran ní gúúsù fọwọ sí ìgbésẹ yìí nígbà tí àwọn ògbóǹkangí ní àríwá tako rẹ. Gbàrà tí orílẹ-èdè Sípéènì gba ilẹ náà pa dà, ogun apániláyà kan bẹrẹ, èyí tí wọn ń pè ní : Ogun Ìmúpadàbọsípò Dominican níbi tí àwọn ọtẹlẹmúyẹ ti jà lòdì sí àwọn ọmọ ogun Spain láti gba òmìnira padà lọwọ Spain. Àwọn ọlọtẹ náà dáná sun àwọn ohun ìní wọn, wọn kó wọn, wọn fipá bá àwọn ará Sípéènì lò pọ, wọn sì pa wọn; àwọn ará Sípéènì máa ń yìnbọn pa àwọn tí wọn fura sí pé wọn ń bá àwọn ọlọtẹ jà tàbí pé wọn ń ràn wọn lọwọ, wọn sì máa ń gbé wọn kọrùn igi oró. Ní ọpọ jù lọ àwọn àgbègbè tí wọn ti ń jà, wọn dí àwọn ọnà àti àwọn ọnà tí wọn lè gbà wọ àwọn odò, wọn yẹra fún àwọn ibi tí kò ní ọgbàrá, wọn sì gbógun tì wọn; ní àwọn ìlú ńlá, àwọn ọlọtẹ náà ṣe àwọn ọgbàrá láti dojú kọ àwọn ẹgbẹ ọmọ ogun tó tó ẹgbẹrún márùn-ún, tí àwọn ọgágun ilẹ Sípéènì àti Dominican ń darí. Àwọn ọlọtẹ náà lo ọgbọn tí wọn ń lò láti fi dáná sun ìlú Santiago àti Puerto Plata. Wọn fojú díwọn ohun tó bà jẹ nílùú Santiago àti Puerto Plata sí mílíọnù márùn-ún dọlà. 