 Kọkọ parí gbólóhùn yìí: Lọdún 1988, nígbà tí ìjọba Mikhail Gorbachev tó jẹ ọkan lára àwọn tó ń ṣàkóso ilẹ Soviet Union bẹrẹ sí í dẹwọ nínú ètò ìṣèlú rẹ, tí wọn ń pè ní perestroika àti glasnost, àwọn ará Armenia bẹrẹ sí í sọ pé kí ìjọba NKAO dara pọ mọ ìjọba Soviet Armenia. Igbesẹ ti o pọju bẹrẹ ni aarin Kínní 1988 ati ni Kínní 20, 1988, igbimọ agbegbe ti gbe ibeere kan jade lati gbe agbegbe naa lọ si Soviet Armenia. Ọjọ mélòó kan lẹyìn náà ni : Ìpakúpa Sumgait wáyé, ó pa ọpọlọpọ àwọn ará Armenia tí wọn jẹ aráàlú tí ẹgbẹẹgbẹrún sì di dandan fún láti fi ìlú sílẹ. Ìṣẹlẹ yìí ló bẹrẹ Ogun Nagorno-Karabakh àkọkọ. Nígbà tó fi máa di ọdún 1992, rògbòdìyàn náà ti di ogun tó gbóná janjan. Ọpọ jùlọ àwọn ará Armenia ti Azerbaijan àti àwọn ará Azerbaijan ti Armenia ni wọn fipá mú láti fi ìlú náà sílẹ. Ogun naa pari ni Oṣu Karun ọdun 1994 pẹlu awọn ọmọ ogun Armenia ti o fi idi iṣakoso de facto ti Nagorno-Karabakh ati ọpọlọpọ awọn agbegbe Azerbaijan ti o yika NKAO tẹlẹ. Loni, agbegbe naa wa de facto labẹ iṣakoso ti Nagorno-Karabakh Republic, ṣugbọn o tun mọ bi de jure apakan ti Azerbaijan nipasẹ agbegbe kariaye. 