 Kọkọ parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: Bí àwọn èròǹgbà alátùn-únṣe ti ìfẹ orílẹ-èdè ẹni ṣe ń tàn kálẹ nílẹ Yúróòpù, àwọn ará Romania náà bẹrẹ sí lò ó, nítorí pé wọn fẹ kí orílẹ-èdè tiwọn wà, àmọ ìjọba àjèjì ló ń ṣàkóso wọn. Ọpọlọpọ awọn onkọwe Romania ti akoko naa tun jẹ apakan ti agbeka orilẹ-ede ati kopa ninu awọn iṣọtẹ ti : Ọdún 1821 àti 1848. A bẹrẹ sí sọrọ nípa Ìpilẹṣẹ àwọn ará Romania àti ní Transylvania, ẹgbẹ Latinist kan, Școala Ardeleană, yọjú, tí ó ń ṣe àwọn ìwádìí nípa ẹkọ èdè nípa ìpilẹṣẹ àwọn ará Romania àti ṣíṣí àwọn ilé ìwé èdè Romania. 