 Parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ yìí: Àwòrán àlàfo, tàbí àwòrán àlàfo Hippodamian, ni àwọn ará Róòmù ìgbàanì tún lò fún àwọn ibùdó ológun wọn tí ó ní odi, tàbí castra, èyí tí ọpọ nínú wọn di ìlú àti ìlú ńlá; Pompeii ni àpẹẹrẹ tí a tóótun jùlọ ti ètò ìlú Romu tí ó ń lo ètò àlàfo. Ní ilẹ Faransé, ilẹ Gẹẹsì, àti Wales, castra wá di bastides, ìyẹn àwọn àgbègbè tí wọn ti ń ṣiṣẹ àgbẹ lábẹ ìjọba kan tó jẹ ọba aláṣẹ. Àpẹẹrẹ yìí ni wọn tẹlé ní ilẹ Yúróòpù ní àwọn ìlú bíi New Brandenburg ní Germany, tí àwọn ọmọ ogun Teutonic Knights dá sílẹ ní 1248, àti ní ọpọlọpọ ìlú tí wọn ṣètò tí wọn sì kọ ní ọrúndún kẹrìnlá ní Orílẹ-èdè Florentine. Èrò àgbá náà tàn kálẹ pẹlú ìgbà ọtun, bí ó tilẹ jẹ pé ní ọpọ ìlú, fún àpẹẹrẹ London lẹyìn ìgbà ọtun : Iná ńlá tó wáyé lọdún 1666 kò jẹ kó gbilẹ. Àmọ bí àwọn ìlú ńlá ṣe ń yára gbòòrò sí i ní Ilẹ Ọba Gẹẹsì mú kó pọn dandan láti ṣe àwọn ètò ìlú ńlá tuntun tí wọn ń pè ní neoclassical, ní pàtàkì àwọn ìlú tuntun tí wọn ń pè ní Scottish Enlightenment New Towns ní ìlú Edinburgh ní ọdún 1767 àti Glasgow ní ọdún 1781 tí wọn ní ipa pàtàkì lórí àwọn orílẹ-èdè tó ń sọ èdè Gẹẹsì. Ní àwọn ìlú ńlá kan ní Yúróòpù, bíi Amsterdam àti Paris, ìparun àwọn apá kan ìlú náà látàrí iná, ogun àti àwọn àjálù mìíràn fúnni ní àǹfààní fún ètò àlàfo láti lò láti rọpò àwọn ìtòlẹsẹẹsẹ ojú pópó tí ó jẹ ti ìdàgbàsókè, ní pàtàkì ní àwọn àgbègbè tí ó wà ní ẹyìnkùlé, nígbà tí ìlú àárín gbùngbùn, tí a sábà máa ń dáàbò bò lẹyìn ògiri ayé àtijọ, ṣì jẹ ti ara àti tí a kò ṣe. 