 Pari gbolohun ti o tẹle: Awọn olugbe ẹya akọkọ ti Afonifoji Aro pẹlu Ngāti Mutunga, Ngāti Ruanui, Muaūpoko ati Ngāti Mamoe. Ní àwọn ọdún 1830 Taranaki iwi Te Āti Awa gbé ní apá ìwọ oòrùn rẹ. Odò náà fúnra rẹ jẹ orísun oúnjẹ pàtàkì fún àwọn Māori. Wọn ń pè é ní Waimapihi  ní èdè Maori, odò tàbí ibi ìwẹ ti Mapihi, tí í ṣe olórí ìlú àdúgbò kan tó wá láti ìlà ìdílé Muaūpoko àti Ngāti Mamoe. Àwọn àwùjọ kéékèèké yìí ṣe gbogbo ohun tí wọn lè ṣe kí wọn lè kojú àwọn ọmọ ilẹ Gẹẹsì tó ń wá sí ìlú náà láti ọdún 1840. : ìmìtìtì ilẹ tó wáyé mú kí ilẹ tó wà ní ìsàlẹ ròkè, ó sì mú kí omi gbẹ kúrò ní àwọn ibi tí wọn ti máa ń rí oúnjẹ àti òwú àgbò tí wọn máa ń tà. Ìṣẹlẹ burúkú yìí, àti àìsàn tó tàn kálẹ, àti ṣíṣí padà sí Taranaki láti yanjú awuyewuye ilẹ, àti ìfúnpá fún ilẹ látọdọ àwọn olùgbé, mú kí iye àwọn Māori ní Te Aro dín kù ní ṣísẹ-n-tẹlé. 