 Ṣé ìyàtọ tó wà nínú àwọn àbájáde ìsọtẹlẹ láàárín àwọn ẹyà méjì tàbí àwọn ẹyà méjì tí wọn bá fi àbájáde àbájáde àbájáde? : Mo sọ wípé ìyàtọ nínú àbájáde ìdánimọ ẹrí-ọfẹ jẹ ọrọ nípa ìsọfúnni àti àṣìṣe nínú ìlànà ìṣirò. Ẹ jẹ ká kọkọ ṣàyẹwò ìtanù tó wà nínú ìsọfúnni náà. Mo ro nipa awoṣe funrararẹ bi apoti dudu ti o ṣe agbejade awọn abajade lati mu awọn ibi-afẹde kan ṣẹ  ninu ọran ti igbelewọn kirẹditi, ibi-afẹde ni deede, iranti, ati deede ti awọn asọtẹlẹ eewu aiṣedede. Àwòkọṣe náà ní àdàkọ rẹ tí kò ní ìdánilẹkọọ kì í ṣe ẹtanú sí àwọn òṣìṣẹ àjèjì, àwọn obìnrin, tàbí àwọn ọdọ: ní tòótọ, kì í ronú nípa àwọn àmì wọnyí tí àwùjọ ṣe bí àwọn ènìyàn ṣe ń ronú. Àmọ, àwọn ìsọfúnni tí wọn fi ń kọ àwọn èèyàn ní irú ìwà tó yẹ kí wọn máa hù ló kún inú wọn. Bí àpẹẹrẹ, àwọn ìlànà tó wà láwùjọ sọ pé àwọn obìnrin ò tóótun, pé àwọn òṣìṣẹ tó wá láti ilẹ òkèèrè ò ṣeé fọkàn tán, àti pé àwọn ọdọ ò ní ìrírí, èyí sì ń mú kí iye àwọn tí kò níṣẹ lọwọ pọ sí i, tí ipò ìgbésí ayé wọn sì burú sí i. Ó ṣeé ṣe kó jẹ pé àwọn ìyàtọ tó wà nínú agbára tí àwọn èèyàn ní tí kò fi bẹẹ ṣeé ṣe ni kò fà á tí wọn kì í fi í lè san gbèsè tó jẹ mọ owó tó ń wọlé fún wọn, kàkà bẹẹ, ó ṣeé ṣe kó jẹ pé àwọn ohun tí àwọn èèyàn ń rò pé ó máa ń mú káwọn èèyàn ṣe nǹkan ló fà á tí wọn kì í lè ṣe é. Àwọn èròǹgbà tí kò tọ máa ń sọ àwọn ìsọfúnni tí kò tọ di èyí tí kò tọ, èyí tó máa ń mú kí àwọn ìlànà tí kò tọ di èyí tí kò tọ: nítorí pé àfojúsùn wọn ni láti mú kí ìsọfúnni tí kò tọ di èyí tó pé jù lọ, àwòkọṣe náà máa ń kẹkọọ nípa àwọn àṣà tó wà nínú ìsọfúnni tí kò tọ náà, ó sì máa ń gba àwọn ìyàtọ tí àwùjọ dá sílẹ gẹgẹ bí apá kan nínú ìlànà tí kò tọ tí wọn fi ń ṣe ìsọfúnni. Àbí a lè fi ẹbi náà lé alugorítìmù lọwọ?  Lákòótán, àwòkọṣe náà ni ó ní ààlà sí ìtàn àti pé kò ní agbára ìṣẹdá fún agbára àwọn àwùjọ tí wọn ti ṣe ẹtanú sí nínú ìtàn. Ni pataki a ni a awọn idọti ni, idọti jade isẹlẹ ṣẹlẹ nipasẹ awọn itan ati aṣoju biases ninu awọn data input.  Ni apa keji, Mo sọ pe awọn iyatọ abajade tun jẹ aṣiṣe algorithmic. Mo gbà pé a ṣì lè fi ẹbi fún àwòkọṣe náà fún àwọn góńgó àti àwọn ìkángun tí ó ní láti mú ṣẹ bó tilẹ jẹ pé àwa ènìyàn ló gbé wọn kalẹ ní ipò àkọkọ. Gẹgẹbi a ti ṣe apejuwe loke, pẹlu deede bi iṣiro iṣiro, gbogbo asọtẹlẹ  asọtẹlẹ algorithm ti a kọ lori awọn akojọpọ data itan ni a tumọ lati tun itan naa ṣe laisi wiwa fun agbara tabi awọn ofin awujọ ti o ni imọran.  Bí a bá lè mọ nípa àyíká búburú tí àwọn ìtàn àròsọ tí wọn dá sílẹ láwùjọ àwọn obìnrin aláìlágbára, àwọn ọdọ tí wọn kò bìkítà, àti ìkórìíra àwọn àjèjì dá sílẹ tí wọn sì tún sọ wọn di ìtàn àròsọ, ó dájú pé a gbọdọ pe àwòkọṣe tí ó ń kọkọ kọ, tí ó sì ń tan àwọn oríṣi kan tí wọn ti sọ di àṣà láwùjọ kálẹ, nítorí ìtanra rẹ! Àmọ, a máa ń ṣe àtúnṣe sí àwọn àwòkọṣe láti mú kí àwọn àfojúsùn wọnyẹn dára sí i, àti láti yanjú àwọn àbùkù tó wà nínú àwọn ìlànà náà, àwa èèyàn ló máa ń ṣe àtúnṣe àwọn àfojúsùn náà, a sì máa ń fi àwọn ààlà tó bá yẹ kún un. Bí àpẹẹrẹ, nínú ìtòlẹsẹẹsẹ tí wọn yàn fún wa, a máa ń rí ọnà tí wọn ń gbà ṣe àtúnṣe tí kì í jẹ kí àwọn àbá tí wọn ti sọ tẹlẹ bá ìdájọ kan pàtó mu. Yàtọ sí àwọn ọnà bíi kíkọ àwọn èèyàn sílẹ, ṣé a tún lè fi àwọn ohun tó ń múni ṣe nǹkan kún un, irú bíi kíkó àwọn àwùjọ tí kò rí já jẹ jẹ kí wọn lè máa dàgbà sí i? Laisi awọn idiwọn wọnyi, Emi yoo sọ pe awọn iyatọ abajade tun jẹ aiṣedede algorithmic ni apakan ti alaye ifọkanbalẹ. 