 Sọ fún mi ní ṣókí nípa bí àyíká citric acid ṣe ń ṣiṣẹContext:Ìyípo acid citric CAC tí a tún mọ sí ìyípo Krebs, Szent-Györgyi-Krebs tàbí ìyípo TCA ìyípo acid tricarboxylic jẹ ìyípo àwọn ìyípo kẹmíkà láti tú agbára tí ó wà nípamọ sílẹ nípasẹ ìyípo acetyl-CoA tí a mú jáde láti inú carbohydrates, fats, àti protein. Ìyípo Krebs ni àwọn ohun alààyè tí ó ń mí tí ó yàtọ sí àwọn ohun alààyè tí ó ń ṣe ìwúkàrà máa ń lò láti mú agbára jáde, yálà nípasẹ ìfọwọfẹ anaerobiki tàbí ìfọwọfẹfẹ aerobic. Pẹlupẹlu, iyipo naa pese awọn iṣaaju ti awọn amino acids kan, bakanna bi oluranlowo idinku NADH, ti a lo ninu ọpọlọpọ awọn aati miiran. Ìjẹpàtàkì rẹ fún ọpọlọpọ àwọn ọnà ìṣègùn-ẹdá fi hàn pé ó jẹ ọkan lára àwọn ohun tó kọkọ wà nínú ètò ìdààmú ara, ó sì ṣeé ṣe kó jẹ pé látinú ohun tí kò sí nínú ara ló ti wá. Bó tilẹ jẹ pé wọn pè é ní ìyípo, kò pọn dandan kí àwọn èròjà aṣelàpò ara máa tọ ipa ọnà kan pàtó; ó kéré tán, àwọn apá mìíràn mẹta mìíràn nínú ìyípo citric acid ni a ti mọ.  Orukọ ọna iṣelọpọ yii ni a gba lati inu citric acid acid tricarboxylic, ti a npe ni citrate, bi fọọmu ionized ti o jẹ julọ ni pH biological ti o jẹun ati lẹhinna tun ṣe atunṣe nipasẹ lẹsẹsẹ awọn aati lati pari iyipo naa. Ìyípo náà máa ń lo èròjà acetate nínú ọnà acetyl-CoA àti omi, ó máa ń dín NAD kù sí NADH, tí yóò sì tú carbon dioxide sílẹ. NADH ti a ṣe nipasẹ iyipo citric acid ni a fi sinu ọna phosphorylation oxidative igbe gbigbe itanna. Àwọn ọnà méjèèjì yìí jọ ń ṣiṣẹ pa pọ gan-an, wọn sì ń mú kí àwọn èròjà aṣaralóore dà pọ mọ ara wọn kí wọn lè di èròjà ATP tó ń pèsè agbára kẹmíkà.  Nínú àwọn ẹyà eukaryotic, ìyípo citric acid máa ń wáyé nínú matrix ti mitochondrion. Nínú àwọn ẹyà ara prokaryotic, bí àwọn kòkòrò bacteria, tí kò ní mitochondria, ìtòlẹsẹẹsẹ ìgbésẹ ìgbésẹ àyípo citric acid ni a ṣe nínú cytosol pẹlú ìyípo proton fún ìṣẹdá ATP tí ó wà ní orí òrùlé ẹyà ara plasma membrane dípò òrùlé inú mitochondrion.  Fún ọkọọkan àwọn èròjà pyruvate láti inú glycolysis, iye tí wọn ń mú jáde láti inú àwọn èròjà tí ó ní agbára nínú láti inú àyíká citric acid jẹ NADH mẹta, FADH2 kan, àti GTP kan. : Àwọn ẹdá alààyè máa ń lo ọnà tí èròjà citric acid ń gbà ṣiṣẹ láti mú agbára jáde. Eyi ni a ṣe nipasẹ lẹsẹsẹ ti awọn aati kemikali ti o waye ni mitochondria lati tu agbara ti o fipamọ nipasẹ oxidation ti acetyl-CoA ti o wa lati awọn ọra, awọn ọlọjẹ, ati awọn carbohydrates. 