 Teta! Jenụwarị 2014  Àgwà Ndị Na-abara Anyị UruIsiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AIhe Ndị Na-eme nỤwaAmerịkaA chọpụtala na uche ọtụtụ ndị ji ụkwụ aga anaghị adị nebe ha na-aga. Ụfọdụ nime ha na-adị na-ege egwú nekwentị ha, ebe ụfọdụ na-aza fon ma ọ bụ na-eme ihe ọzọ. Ma, nke ka njọ bụ na ọ na-abụ ha na-aga, ha ana-ede ozi ha na-ezigara ndị ọzọ nekwentị. Ọ na-ewe ụdị ndị a oge ịgbafe okporo ụzọ karịa ndị uche ha dị nebe ha na-aga. Ebe ọ bụ na uche ha adịghị nebe ha na-aga, ha na-agbafe ụzọ nebe ha na-ekwesịghị isi gbafee, ha anaghịkwa ele anya nke ọma tupu ha agbafee.NaịjirịaA na-akpọrọ ụmụ agbọghọ ndị Naịjirịa ka ha gaa gbawa akwụna na Yurop. Tupu a kpọrọ ha pụwa, a na-akpọga ha nihu arụsị ka ha ṅụọ iyi ka ọ ga-abụ ha cheta na iyi ha ṅụrụ nwere ike igbu ha, ha emewe ihe ọ bụla a gwara ha.SpenỌtụtụ ndị gara mahadum na ndị nke ma ọrụ ha nke ọma enweghị ọrụ. Ụfọdụ nime ha chọwa ọrụ, ha anaghị ekwu ebe ha gụruru akwụkwọ ma ọ bụ na ha ma ọrụ ahụ. Ihe mere ha ji eme otú ahụ bụ na ndị chọrọ iwe ha nọrụ mata na ha ma ọrụ, ha agaghị ewe ha maka na ha agaghị akwụli ha ụgwọ.Ụwa niileA chọpụtara na ihe dị ka nde mmadụ anọ na-anwụ kwa afọ ná mba ndị na-emepe emepe nihi na ha kuuru ikuku ọjọọ. A sị na otu nime ihe ndị ha kuuru bụ anwụrụ ọkụ na-akwụ nekwu ma a na-esi nri. Ndị chọpụtara ihe ahụ kwuru na ihe dị nanwụrụ ọkụ yiri ihe ahụ na-adị nanwụrụ ọkụ sịga. O nwekwara ike igbu mmadụ.Otú Ị Ga-esi Gwa Nwa Gị Banyere Ozi IberiibeIHE NA-ECHEGBU GỊỊ nụla na ndị na-eto eto na-eji ekwentị ezigara ibe ha foto ndị gba ọtọ. I nwere ike ịna-eche ma nwa gị ò so eme ụdị ihe a.O nwere ike ịbụ na ị maghị otú ị ga-esi gwa nwa gị banyere ya. Tupu anyị ekwuwe otú unu ga-esi ekwu banyere ya, ka anyị kwugodị ihe mere ụfọdụ ndị na-eto eto ji ezigara ibe ha ụdị ozi ahụ na ihe mere o ji gbasa gị.IHE MERE HA JI EME YAỤfọdụ ụmụ okorobịa na-eme o nwee nwa agbọghọ hana-achụ,ha ana-ezigara ya ozi iberiibe. Ụmụ agbọghọ na-emekwa otu ihe ahụ.Oge ụfọdụ, nwa okorobịa nwere ikeịmanyenwa agbọghọ ọ na-achụ ka o zitere ya foto ya ebe ọ gba ọtọ.Mgbe ụfọdụ, nwa okorobịa nwere ike izigara ndị enyi ya foto nwa agbọghọ gba ọtọ ijimee ha obi ụtọ.O nwekwara ike izigara ha ya ma ya na nwa agbọghọ ahụ tisaa ijimenye ya ihere.Ihe sọkwara ya ya bụrụ ya mere ha ji eziga ụdị ozi ahụ, ọ bụrụhaala na onye na-eto eto nwere ekwentị, o nwere ike ịba ná nsogbu. Otu akwụkwọ kwuru na naanị otu ihe mmadụ pịrị nekwentị nwere ike ime ihe ndị mmadụ na-agaghị echefu echefu.Ọtụtụ ndị amaghị na ha zipụhaala foto ọ bụla, ndị mmadụ nweziri ike iji ya mee ihe dị ha mma. Otu akwụkwọ akụkọ kwuru na otu nwa agbọghọ dị afọ iri na asatọ gburu onwe ya nAmerịka. Ihe mere o ji gbuo onwe ya bụ na enyi ya nwoke zigaara ọtụtụ ụmụ akwụkwọ ha foto ya ebe ọ gba ọtọ. Foto ahụ bụ foto o ji ekwentị ya zigara enyi ya nwoke ahụ. Ụmụ akwụkwọ ha zigakwaara ndị ọzọ foto ahụ, ụfọdụ jikwa ya mee ya akaje.Nobodo ụfọdụ, ndị ọchịchị na-ejide ụmụaka ndị na-ezigara ibe ha foto iberiibe. E nwere ike ijide nne na nna ha ma ọ bụrụ na aha ha dị nekwentị ahụ. E nwekwara ike ijide ha ma ọ bụrụ na ha emeghị ihe nwa ha ga-eji kwụsị iziga ụdị ozi ahụ.IHE I NWERE IKE IMEGwa ya ihe ị chọrọ ka ọ na-eme.Nke bụ eziokwu bụ na ị gaghị enwe ike ịma ihe niile nwa gị ji ekwentị ya eme. Ma, i nwere ike ime ka ọ ghọta ihe ndị ị na-agaghị achọ ka o jiri ya na-eme, gwakwa ya ihe ị ga-eme ya ma o mee ihe ndị ahụ. Cheta na i kwesịrị ịma ihe ọ bụla nwa gị ji ekwentị ya eme.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ndị Efesọs 6:1.Mee ka ọ ghọta nsogbu ọ ga-akpatara ya.I nwere ike ịsị ya: E nwere ụdị ozi iberiibe dị iche iche ndị na-eto eto na-ezigara ibe ha. Olee ụdị ihe i chere so nozi iberiibe? Olee ụdị foto i chere na ọ dịghị mma? Nobodo ụfọdụ, ndị ọchịchị na-ejide ụmụaka ndị na-ezigara ibe ha foto iberiibe. Ì chere na ihe ahụ ndị ọchịchị na-eme dị njọ? Gịnị mere na iziga ụdị ozi iberiibe ahụ adịghị mma? Gee ya ntị nke ọma ka ị nụ ihe ọ ga-aza. Nyekwara ya aka ka ọ ghọta nsogbu ụdị ozi ahụ nwere ike ịkpatara ma yanwa ma gịnwa.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ndị Hibru 5:14.Ozi i ji ekwentị zipụ nwere ike ịkpatara gị nsogbuMee ihe atụ ga-eme ka ọ ghọtakwuo ihe ị na-ekwu.I nwere ike ịgwa nwa gị, sị: Ka e were ya na nwa okorobịa na-amanye nwa agbọghọ ka o zitere ya foto ebe ọ gba ọtọ. Gịnị ka i chere nwa agbọghọ ahụ kwesịrị ime? Ò kwesịrị izigara ya foto ahụ ka ha ghara ise okwu? Ka ọ ga-ajụ, ma ya na ya ana-akpakwarị? Ka hà ga-akwụsị ịkpa? Ka ò kwesịrị ịgwa ya nne ya ma ọ bụ nna ya? Nyere ya aka ka o chebara ihe a echiche nke ọma.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ndị Galeshia 6:7.Mee ka ọ mata na o kwesịrị ịna-akpa àgwà ọma.Jụọ ya ajụjụ ndị dị ka: Gịnị mere o ji dị mma ka mmadụ na-akpa àgwà ọma? Olee àgwà ị chọrọ ka e jiri mara gị? Olee otú obi ga-adị gị ma i zigara ndị ọzọ foto nwata ibe gị iji menye ya ihere? Obi ọ ga-adị gị mma ma ị na-akpa àgwà ọma? Gbalịa nyere nwa gị aka ka o nwee ezi akọnuche.1 Pita 3:16.Na-akpa àgwà ọma.Baịbụl kwuru na onye ma ihe anaghị etinye aka nomume rụrụ arụ, ọ naghịkwa eme ihu abụọ. Jems 3:17 Otú i si akpa àgwà ọ na-egosi na ị ma ihe? Otu akwụkwọ kwuru na ndị nne na nna ekwesịghị ịna-ekiri foto ndị gba ọtọ ka ụmụ ha nwee ike ịmụta àgwà ọma naka ha.Àgwà Ndị Na-abara Anyị UruO nwere àgwà ndị ọ ga-abụ anyị na-akpa ndị mmadụ ana-ele anyị anya ọma ma na-akwanyere anyị ùgwù. Ụfọdụ nime ha bụ ịgbaghara ndị mejọrọ anyị, ịkwụwa aka ọtọ, ịhụ ndị ọzọ nanya, iji ndụ akpọrọ ihe, na ịrụ ahụ anyị ụka. Ọ bụ otú anyị si akpa àgwà ka ndị mmadụ ji ama otú anyị si ele ihe anya, ihe anyị ji kpọrọ ihe, otú anyị na ndị ọzọ si emekọrịta ihe nakwa otú anyị si azụ ụmụ anyị. Nagbanyeghị na ihe ga na-aga aga ma ndị mmadụ na-akpa ezigbo àgwà, ọtụtụ ndị anaghị akpa ezigbo àgwà.ÀGWÀ ỌMA ALAALANafọ 2008, o nwere ndị gbara ndị na-eto eto nAmerịka ajụjụ ọnụ gbasara otú ha si ele àgwà ọma anya. Onye so gbaa ndị ahụ ajụjụ ọnụ kwuru na ihe na-ewute ya bụ na o nweghị ezigbo ihe ha kwuru gbasara àgwà ọma. Ọtụtụ nime ha kwuru na idina mmadụ nike ma ọ bụkwanụ igbu ọchụ adịghị mma. Ma, o nweghị oké ihe ha kwuru gbasara àgwà ọma na àgwà ọjọọ. Dị ka ihe atụ, ha ekwughị na onye mmanya na-egbu ekwesịghị ịnya ụgbọala, nke ha ji ekwu na mmadụ ekwesịghị ịghọ aghụghọ nule ma ọ bụkwanụ na di ma ọ bụ nwunye ekwesịghị ịgba nèzí. Otu nwa agbọghọ kwudịrị na o nweghị ihe gbasaraya na àgwà ọma na àgwà ọjọọ. Ọtụtụ ndị na-asịkwa na mmadụ kwesịrị ime ihe ọ bụla obi ya gwara ya mee. Mmadụ ò kwesịrị ime ihe ọ bụla obi ya gwara ya, ma ihe ahụ ò ziri ezi ma ọ bụ na o zighị?Ọ bụ eziokwu na ịhụya na-esi nobi, ma Baịbụl kwuru na obi anyị dị aghụghọ, na-esikwa ike njite. Jeremaya 17:9 Ihe a Baịbụl kwuru na-egosi ihe mere àgwà ọjọọ ji ju ebe niile. Ị manụ na o kwuru kemgbe ọtụtụ afọ na noge ikpeazụ ndị mmadụ ga-abụ ndị hụrụ naanị onwe ha nanya, ndị hụrụ ego nanya, ndị na-anya isi, ndị mpako, ndị na-enweghị obi mmadụ na ndị na-eme ihe ike. O kwukwara na ha ga-abụ ndị na-ahụghị ezi ihe nanya nakwa ndị hụrụ ihe ụtọ nanya kama ịbụ ndị hụrụ Chineke nanya.2 Timoti 3:1-5.Ihe a Baịbụl kwuru kwesịrị ime ka anyị ghara ịtụkwasị onwe anyị obi ma ghara ime ihe ọ bụla obi anyị gwara anyị. Cheta na Baịbụl sịrị: Onye tụkwasịrị obi nobi nke ya dị nzuzu. Ilu 28:26 Anyị ga na-akpa àgwà ọma ma ọ bụrụ na ihe dị mma na-abanye nobi anyị. Olee ihe ga-enyere anyị aka? Ọtụtụ ndị na-agbalị ime ihe Baịbụl kwuru nihi na ha ma na ọ na-ekwu ihe nezoghị ọnụ, ihe ọ na-ekwukwa bụ eziokwu.ÀGWÀ NDỊ ANYỊ KWESỊRỊ ỊNA-AKPAÀgwà ndị Baịbụl gwara anyị na-akpa bara uru. Uru anyị na-erite ma anyị na-akpa ha na-egosikwa na Chineke chọrọ ka anyị na-akpa ha. Ka anyị kwuo gbasara ole na ole nime ha. Ha bụ ịhụya, obiọma, imesapụ aka na ịkwụwa aka ọtọ.Ịhụ ndị ọzọ nanya.Otu akwụkwọ kwuru na obi ga na-adị onye hụrụ ndị ọzọ nanya ụtọ. Neziokwu, obi na-adị anyị ụtọ ma ndị ọzọ hụ anyị nanya. Anyị kwesịkwara ịhụ ndị ọzọ nanya. Ma, ọ bụghị ya, obi agaghị na-adị anyị ụtọ.Ihe Baịbụl kwuru:Yirinụ ịhụya dị ka uwe, nihi na ọ bụ ihe nkekọ zuru okè nke ịdị notu. Ndị Kọlọsi 3:14 Pọl kwukwara ná1 Ndị Kọrịnt 13:2, sị: Ọ bụrụ na enweghị m ịhụya, ọ dịghị ihe m bụ.Ịhụya Baịbụl na-ekwu okwu ya namaokwu ndị a abụghị ịhụya elu ọnụ ma ọ bụ nke a na-eme na fim. Kama, ọ bụ ụdị nke ga-eme ka anyị nwee ike inyere onye anyị na-amaghị aka, natụghị anya ka ọ kwụọ anyị ụgwọ ihe anyị meere ya. Baịbụl kwuru ná1 Ndị Kọrịnt 13:4-7, sị: Ịhụya nwere ogologo ntachi obi na obiọma. Ọ dịghị ekwo ekworo, ọ dịghị etu ọnụ, ọ dịghị afụli onwe ya elu, ọ dịghị akpa àgwà na-ekwesịghị ekwesị, ọ dịghị achọ ọdịmma nke ya, ọ dịghị abụ nke a kpasuru iwe. Ọ dịghị agụkọ ihe ọjọọ. Ọ dịghị aṅụrị ọṅụ nihi ajọ omume, kama ọ na-eso eziokwu aṅụrị ọṅụ. Ọ na-edi ihe niile, . . . na-atachi obi nihe niile.Ọ bụrụ na ụdị ịhụya a adịghị nezinụlọ, o nweghị onye nọ nezinụlọ ahụ obi ga na-adị ụtọ. Ndị ụdị ihe a na-akacha enye nsogbu bụ ụmụaka. Otu nwaanyị aha ya bụ Monica kwuru na o nweghị ụdị mmegbu a na-emegbughị ya mgbe ọ bụ nwata. Ọ sịrị na o nweghị onye hụrụ ya nanya nakwa na ya enweghị olileanya ọ bụla. Ma, mgbe ọ dị afọ iri na ise, ọ gakwuuru nne na nna mama ya, ha na ya ebiri. Ha bụ Ndịàmà Jehova.Monica kwuru, sị: Mgbe mụ na ha biri afọ abụọ, ha kụziiri m ihe m ga-eme ka m hụ ndịọzọ nanya nakwa otú mụ na ndị ọzọ ga-esi na-emekọrịta ihe nagbanyeghị na m bụ onye ihere. Ha nyeere m aka ịbụ ezigbo mmadụ. Monica alụọla di mụta ụmụ atọ. Ya na di ya na-ebikwa nudo. Ha na ụmụ ha na-aga ezi ndị mmadụ ozi ọma. Ọ bụ otu nime ụzọ ha si egosi na ha hụrụ ndị ọzọ nanya.Otu nime ihe na-eme ka ndị mmadụ ghara ịhụ ibe ha nanya bụ ịhụ akụnụba nanya. Ọtụtụ ndị na-ekwu na o nweghị ihe ka mmadụ inwe ego na ikpori ndụ. Ma, ọtụtụ ndị achọpụtala na inwe ego anaghị eme ka mmadụ nwee obi ụtọ. Nke bụ eziokwu bụ na ndị nwere ego anaghị enwe obi ụtọ. O teekwala Baịbụl kwuru ya nEkliziastis 5:10. Ebe ahụ sịrị: Ọlaọcha agaghị eju onye hụrụ ọlaọcha nanya afọ, ego agaghịkwa eju onye ọ bụla nke hụrụ akụ nanya afọ. Nke a kwa bụ ihe efu. Baịbụl kwukwara, sị: Ka ụzọ ndụ unu bụrụ nke ịhụya ego na-adịghị na ya.Ndị Hibru 13:5.Obiọma na imesapụ aka.Otu akwụkwọ kwuru na inye ndị ọzọ ihe na-eme ka anyị nwee obi ụtọ karịa mgbe ndị ọzọ nyere anyị ihe.Ihe Baịbụl kwuru:A na-enweta obi ụtọ ka ukwuu ninye ihe karịa ka a na-enweta nịnara ihe.Ọrụ Ndịozi 20:35.Otú kacha mma anyị ga-esi enye ndị ọzọ ihe bụ iji ike anyị na oge anyị na-enyere ha aka. Tụlegodị ihe otu nwaanyị aha ya bụ Karen mere. O nwere otu ụbọchị ọ nya ụgbọala pụta hụ otu nwaanyị na ụmụ ya abụọ ndị nwaanyị nebe ụgbọala ha kwụwara ha. Nwaanyị ahụ na otu nwa ya na-aga ịba ụgbọelu. Ma, ụgbọala ha ji aga nọdụ ụgbọelu emebiela, o nweghịkwa tagzi ha ga-eji aga. Mgbe Karen hụrụ ha, ya agwa ha ka ya buga ha nọdụ ụgbọelu ahụ, nagbanyeghị na iru ebe ahụ ga-ewe ha nkeji iri anọ na ise. Mgbe o bugachara ha na-alọta, ya ahụ nwa agbọghọ nke ọzọ ka ọ ka nọ ebe ahụ ụgbọala ha mebiri.Nwa agbọghọ ahụ agwa Karen na di ya na-abịa iburu ya.Karen agwa ya na obi dị ya ụtọ na ọ bịawala. Tupu Karen alawa, ya agwa ya na ya na-aga ọrụ nỤlọ Nzukọ Alaeze ha.Nwa agbọghọ ahụ ajụọ ya ma ọ bụ Onyeàmà Jehova.Karen gwara ya na ya bụ Onyeàmà Jehova, ha abụọ ekwurịta banyere ya.Mgbe izu ole na ole gachara, nwa agbọghọ ahụ so mama ya gaa njem ahụ degaara Karen akwụkwọ ozi. Ihe o dere nakwụkwọ ozi ahụ bụ: Mụ na mama m na-ekele gị maka ibuga anyị nọdụ ụgbọelu ụbọchị ahụ. E wezụga aka ahụ i nyeere anyị, anyị agaraghị aga njem ahụ. Nwanne m nwaanyị gwara m na ị bụ Onyeàmà Jehova, ka a sịkwa ihe mere i ji meere anyị ihe ọma ahụ. Mama m bụ Onyeàmà Jehova. Mụnwa bụkwa, ma, anaghịzi m aga ọmụmụ ihe. Ma, m ga-amalitaghachi ịga. Mgbe Karen gụchara akwụkwọ ozi ahụ, obi tọrọ ya ụtọ na ya nyeere ụmụnna ya abụọ aka. Anya mmiri gbakwara ya.Otu nwoke na-ede akwụkwọ dere na onye na-enyere onye ọzọ aka na-enyekwara onwe ya aka. Ihe mere anyị ji kwesị ịna-enyere ndị ọzọ aka bụ na Chineke kere anyị ka anyị na-akpa àgwà ka ya, o keghị anyị ka anyịna-achọ naanị ọdịmma onwe anyị.Jenesis 1:27.Ịkwụwa aka ọtọ.Ihe na-agakarị nke ọma nebe ndị mmadụ na-akwụwa aka ọtọ. Nebe ọ bụla ọtụtụ ndị na-anaghị akwụwa aka ọtọ, onye ọ bụla ga na-atụ ibe ya egwu, o nweghị onye ga-atụkwasị ndị ọzọ obi. Ihe ga na-agakwa aka ekpe aka ekpe.Ihe Baịbụl kwuru:Ònye ga-abụ ọbịa nụlọikwuu Chineke? Gịnị bụ azịza ajụjụ a? Ọ bụ onye na-eje ije nụzọ na-enweghị ntụpọ, . . . na-ekwukwa eziokwu nobi ya. Abụ Ọma 15:1, 2 Anyị kwesịrị ịna-akwụwa aka ọtọ mgbe niile, dịkwa ka anyị kwesịrị ịhụ ndị ọzọ nanya, bụrụ ndị obiọma ma na-emesapụ aka. Ọ bụghị anyị kwụwa aka ọtọ taa, ya ruo echi anyị arụrụwa aka.Ọ kwa ị ka chetara Christina, nwaanyị ahụ tụtụtara akpa ahụ ego dị? Ihe dị ya mkpa abụghị ịba ọgaranya, kama ọ bụ ime ihe Chineke chọrọ. Mgbe onye nwe ego ahụ chị obi naka chọrọ ego ahụ bịa, ya agwa ya na ya tụtụtara ego ya. Otú Christina si nyeghachi ya ego ahụ tụrụ ya nanya. Ihe ahụ o mere mekwara ka obi dị onye ọ na-arụrụ ọrụ ụtọ. Ọ bụ ya mere o ji mechaa bulie ya nọkwá ka ọ bụrụ onye na-elekọta ihe niile ha na-ere. Ị manụ na onye mmadụ nwere ike inye ụdị ọkwá a bụ onye ọ tụkwasịrị obi. Ihe ahụ1 Pita 3:10kwuru bụ eziokwu chara acha. Ebe ahụ sịrị: Onye chọrọ ịhụ ndụ nanya, chọọkwa iji anya ya hụ ezi ụbọchị, ya gbochie . . . egbugbere ọnụ ya ikwu okwu aghụghọ.NA-EJE IJE NỤZỌ NDỊ EZI MMADỤBaịbụl kwuru ihe Chineke chọrọ ka anyị na-eme. Ihe ndị ahụ ọ gwara anyị gosiri na ọ hụrụ anyị nanya nihi na ha na-enyere anyị aka ije ije nụzọ ndị ezi mmadụ. Ilu 2:20;Aịzaya 48:17, 18 Ọ bụrụ na anyị emee ihe ndị ahụ Chineke chọrọ ka anyị na-eme, ọ pụtara na anyị hụrụ ya nanya. Ọ ga-agọzikwa anyị. Leenụ nkwa Chineke kwere anyị. Debe ụzọ Chineke, ọ ga-ebulikwa gị elu inweta ụwa. Mgbe a ga-ebipụ ndị na-eme ihe ọjọọ, ị ga-ahụ ya.Abụ Ọma 37:34.Nọdịnihu, Chineke ga-eji ihe ọma kwụọ ndị niile na-erubere ya isi ụgwọ ọrụ. Ha ga-ebi nụwa udo ga-adị, nke ihe ọjọọ na-agaghị adị. Ihe ndị a niile gosiri na anyị kwesịrị ịmụ gbasara àgwà ndị Baịbụl kwuru ka anyị na-akpa.JizọsJizọs ọ bụ Chineke?Ọ dịghị mmadụ hụtụrụla Chineke mgbe ọ bụla. Jọn 1:18.IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWUỌtụtụ ndị na-ekwu na Jizọs abụghị Chineke. Ma, ụfọdụ ndị na-ekwu na e nwere amaokwu Baịbụl ndị na-egosi na Jizọs na Chineke hà.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl ekwughị na Jizọs bụ Chineke Onye Pụrụ Ime Ihe Niile, o kwughịkwa na ha abụọ hà. Kama, o kwuru na Chineke ka Jizọs. Dị ka ihe atụ, Jizọs kwuru, sị: Nna m ka m ukwuu. Jọn 14:28 Baịbụl kwukwara, sị: Ọ dịghị mmadụ hụtụrụla Chineke mgbe ọ bụla. Jọn 1:18 Ma, ọtụtụ ndị hụrụ Jizọs mgbe ọ bịara nụwa. Nihi ya, ọ bụghị Chineke.Ndị na-eso ụzọ Jizọs ekwughị na ọ bụ Chineke. Dị ka ihe atụ, Jọn onyeozi dere, sị: E dere ihe ndị a ka unu wee kwere na Jizọs bụ Kraịst,Ọkpara Chineke.Jọn 20:31.Olee mgbe a mụrụ Jizọs?E nwere ndị ọzụzụ atụrụ ndị bi nọhịa. Ha na-eche ìgwè atụrụ ha nche nabalị.Luk 2:8.IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWUỤfọdụ ndị na-agba Krismas nụbọchị iri abụọ na ise nọnwa Disemba nihi na ha na-ekwu na ọ bụ ụbọchị ahụ ka a mụrụ Jizọs. Ndị ọzọ na-ekwu na ọ bụ nọnwa Jenụwarị ka a mụrụ ya.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl ekwughị ụbọchị a mụrụ Jizọs. Ma, o kwuru na mgbe a mụrụ ya, e nwere ndị ọzụzụ atụrụ ndị bi nọhịa, na-eche ìgwè atụrụ ha nche nabalị. Luk 2:8 O nweghị ka ndị ọzụzụ atụrụ ahụ ga-esi chịrị atụrụ ha nọrọ nèzí nabalị nọnwa Disemba ma ọ bụkwanụ nọnwa Jenụwarị. Nihi gịnị ka anyị ji kwuo otú a?Ọ bụ nihi na nebe a mụrụ Jizọs, ezigbo oyi na-atụ nọnwa Disemba nakwa nọnwa Jenụwarị. Baịbụl kwuru na noge Disemba na Jenụwarị, ndị mmadụ na-ama jijiji nihi . . . mmiri ozuzo. Ezra 10:9,13;Jeremaya 36:22 Nihi ya, oge ahụ abụghị oge ndị ọzụzụ atụrụ ga-eji chịrị atụrụ ha gaa biri nọhịa.À kpọlitere Jizọs nọnwụ neziokwu?Chineke si ná ndị nwụrụ anwụ kpọliteJizọs.Ọrụ Ndịozi 3:15.IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWUỤfọdụ ekwetaghị na e nwere ike ịkpọlite onye nwụrụ anwụ. Ha ekweghịkwa na Jizọs si nọnwụ bilite.IHE BAỊBỤL KWURUJizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya na a ga-ata ya ọtụtụ ahụhụ, gbuokwa ya. O kwukwara na a ga-akpọlite ya nụbọchị nke atọ. Matiu 16:21 Baịbụl kwuru na mgbe a kpọlitere Jizọs nọnwụ, ihe karịrị narị mmadụ ise hụrụ ya. 1 Ndị Kọrịnt 15:6 Ndị ahụ hụrụ ya enweghị obi abụọ na o bilitere nọnwụ. E gbudịrị ụfọdụ nime ha nihi na ha kwetasịrị ike na Jizọs si nọnwụ bilie.Ọrụ Ndịozi 7:51-60;12:1, 2.IHE MERE O JI GBASA GỊBaịbụl kwuru na ọnwụ Jizọs nwụrụ na otú Chineke si kpọlite ya nọnwụ ga-abara ụmụ mmadụ uru. Uru ha ga-erite bụ na ha ga-ebi nụwa mgbe Chineke ga-eme ka ọ ghọọ Paradaịs. Abụ Ọma 37:11,29;Mkpughe 21:3, 4 Ọ bụ maka na Jizọs na Nna ya bụ Jehova hụrụ anyị nanya mere anyị ji nwee olileanya ịdị ndụ ebighị ebi nụwa mgbe ọ ga-aghọ Paradaịs, bụ ebe anyị ga-enwe obi ụtọ.Jọn 3:16;Ndị Rom 6:23.Ihe Ga-enyere Gị Aka Ịna-ege Ntị nke ỌmaIHE MERE O JI ARA AHỤNwaanyị nwere ike ịsị diya: Ntị gị adịghị nihe m na-ekwu. Di ya asị ya na ya na-anụ. Ma, ihe ọ nụrụ abụghị ihe o kwuru. Ihe a nwere ike isewere ha okwu.O nwere ihe ị ga-eme ka ụdị ihe a ghara ịna-eme. Ka anyị kwugodị ihe nwere ike ime ka ị ghara ịnụ ihe nwunye gị kwuru nagbanyeghị na i chere na ntị gị dị nihe ọ na-ekwu.IHE NWERE IKE ỊKPATA YAỌ bụrụ na ị na-eche ihe ọzọ ma ọ bụ na ike gwụchara gị.Were ya na ụmụaka na-eme ụzụ, tiivi ana-ekwu, ị nọkwa na-eche banyere otú gị na ihe si gaa nụlọ ọrụ. Nwunye gị abịa na-agwa gị banyere onye ga-abịa ileta unu nabalị ahụ. Ya ekwuchaa, gị ekwee nisi. Ma, o nwere ike ịbụ na ị nụghị ihe o kwuru.Ya kwuo ihe ọzọ, uche gị agbaga ebe ọzọ.Onye na-eme ụdị ihe a na-eme nwunye ya gwa ya ihe, uche ya agbaga ebe ọzọ. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na nwunye gị asị: Ị naghị alọtazi ọrụ noge kemgbe izu a. I nwere ike iche na ọ na-agwa gị okwu ọjọọ. Gị asị ya: Ihe mere anaghị m alọtazi noge bụ ka m nwetakwuo ego ị ga-eji na-azụ nta na imoroko a ị na-azụ. O nwere ike iji iwe gwa gị na ọ bụghị okwu ọjọọ ka ya na-agwa gị kama na ya chọrọ ka gị na ya nọrịa na Satọdee nakwa na Sọnde.Ọ bụrụ na ebe obi gị na-adị bụ nihe a ga-eme.Otu nwaanyị kwuru na ọ na-abụ ya na-agwa di ya ihe na-enye ya nsogbu, obi ya adịrị nihe a ga-eme ka ihe dị mma. Ọ naghị ebu ụzọ ege ntị ka ọ mara ihe bụ nsogbu ya. O kwukwara, sị: Ihe bụ mkpa m abụghị ihe a ga-eme ka ihe dị mma, kama ọ bụ ka o burugodị ụzọ nụkwanụ ihe na-enye m nsogbu. Gịnị mere ntị di nwaanyị a anaghị adị nihe nwunye ya na-ekwu? Ọ na-abụ nwunye ya na-agwa ya okwu ya anọrọ na-eche ihe ọ ga-eme, nebughị ụzọ nụ ihe ọ chọrọ ịgwa ya.Gịnị ga-enyere gị aka ịna-ege nwunye gị ntị nke ọma ma ọ na-agwa gị okwu?IHE I NWERE IKE IMENa-ege ntị nke ọma.Ọ bụrụ na o nwere ihe dị mkpa nwunye gị chọrọ ịgwa gị ya abụrụ na o nwere ebe obi gị dị, emela ka ị na-ege ntị. Ọ ga-aka mma ma ị hapụgodị ihe ahụ gewe ntị nihe ọ na-ekwu ma ọ bụkwanụ gị agwa ya na ị ka ji ihe naka ka o chere ka i mechaa.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Jems 1:19.Anapụla ya okwu nọnụ.Mgbe nwunye gị na-ekwu okwu, gee ya ntị nke ọma. Ya kwuchaa, gị ekwuwezie ihe ị chọrọ ikwu.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ilu 18:13.Jụọ ya ajụjụ.Ọ bụrụ na ihe nwunye gị na-agwa gị edoghị gị anya, jụọ ya ajụjụ ka i wee ghọta ihe ọ na-ekwu. Nwaanyị ahụ anyị kwuru okwu ya na mbụ kwuru na obi na-adị ya mma ma di ya na-ajụ ya ajụjụ mgbe ọ na-agwa ya ihe. O kwuru na ime otú ahụ na-egosi na ọ chọrọ ịghọta ihe ọ na-ekwu.Chọpụta ihe ihe o kwuru pụtara.Cheta na otú mmadụ si emegharị ahụ mgbe ọ na-ekwu okwu, otú ihu ya dị na otú olu ya si ada na-egosi otú ihe ọ na-ekwu si dị ya nobi. Otú mmadụ si kwuo Ọ dị mma nwere ike igosi na ihe ọ na-ekwu bụ Ọ dịghị mma. Ọ bụrụ na nwunye gị asị gị Ị naghị enyere m aka, o nwere ike ịbụ na ihe ọ na-ekwu bụ na ọ dịghị ihe i ji ya kpọrọ. Gbalịa chọpụta ihe ọ chọrọ ikwu. Ọ bụrụ na ị chọpụtaghị ihe ọ chọrọ ikwu, ihe i chere na o kwuru nwere ike isere unu okwu.Gee ntị nihe ọ bụla ọ na-ekwu.Ọ bụrụgodị na ihe nwunye gị na-agwa gị adịghị gị mma, ahapụla ya pụwa. Dị ka ihe atụ, gịnị ka ị ga-eme ma ọ bụrụ na nwunye gị na-akatọ ihe i mere? Otu nwoke lụrụla nwaanyị ihe karịrị iri afọ isii kwuru, sị Na-ege ya ntị. Chebara ihe ọ na-ekwu echiche. Ọ naghị adị mfe, ma ọ ga-abara gị uru ma i gee ya ntị nke ọma.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ilu 18:15.Nwee mmasị nihe ọ na-ekwu.Ọ bụrụ na ị na-ege ntị mgbe nwunye gị na-agwa gị okwu, ọ ga-egosi na ị hụrụ ya nanya. Ọ bụrụkwa na ọ na-amasị gị ịnụ ihe nwunye gị na-ekwu, ọ ga-adịrị gị mfe ige ya ntị mgbe ọ bụla ọ chọrọ ịgwa gị ihe. Ọ bụrụ na ị na-eme otú a, ọ ga-egosi na ị na-eme ihe dị náNdị Filipaị 2:4. Ebe ahụ sị: Na-elekwasị anya, ọ bụghị naanị nọdịmma onwe unu, kamakwa nọdịmma nke ndị ọzọ.Di na NwunyeAlụmdi na nwunye ọ bụ naanị mmadụ abụọ ikweta na ha ga-ebi?Ihe Chineke kekọtara, mmadụ ọ bụla atọsala ya.Matiu 19:6.IHE BAỊBỤL KWURUNanya Chineke, alụmdi na nwunye abụghị naanị mmadụ abụọ ikweta na ha ga-ebi. Kama, alụmdi na nwunye bụ ihe si naka Chineke. Baịbụl kwuru, sị: Malite noge e kere ihe, Chineke kere ha nwoke na nwaanyị. Nihi ya, nwoke ga-ahapụ nna ya na nne ya, ha abụọ ga-abụkwa otu anụ ahụ . . . Ya mere,ihe Chineke kekọtara,mmadụ ọ bụla atọsala ya.Mak 10:6-9;Jenesis 2:24.Ihe Chineke kekọtara e kwuru nebe a apụtaghị na Chineke na-edere onye ọ bụla onye ọ ga-alụ. Kama, ihe ọ pụtara bụ na ebe ọ bụ Chineke malitere alụmdi na nwunye, anyị ekwesịghị iji ya na-egwu egwu. Ọ bụrụ na di na nwunye aghọta na alụmdi na nwunye si naka Chineke, ha ga na-agba mbọ ka ihe ọ bụla ghara itisa ha. Obi ga na-adịkwa ha ụtọ ma ọ bụrụ na onye ọ bụla nime ha na-eme ihe Baịbụl gwara ha ka ha na-eme nezinụlọ.Gịnị bụ ọrụ nwoke nezinụlọ?Di bụ isi nke nwunye ya.Ndị Efesọs 5:23.IHE BAỊBỤL KWURUKa ihe wee na-aga aga nezinụlọ, e kwesịrị inwe onye ga-abụ onyeisi ya. Baịbụl kwuru na ọ bụ di bụ onyeisi ezinụlọ. Ma, ọ pụtaghị na ọ ga-abụ eze onye agwala m. O kwesịghịkwa ileghara ọrụ ya anya. Ime otú ahụ ga-eme ka nwunye ya na-arụgbu onwe ya nọrụ, meekwa ka ọ ghara ịna-asọpụrụ ya. Kama ileghara ọrụ ya anya, Chineke chọrọ ka ọ na-arụsi ọrụ ike ka o nwee ike ịna-elekọta nwunye ya ma na-akwanyere ya ùgwù. 1 Timoti 5:8;1 Pita 3:7Ndị Efesọs 5:28kwuru, sị: Ndị bụ di kwesịrị ịdị na-ahụ nwunye ha nanya dị ka ahụ nke ha.Obi ga na-adị di ụtọ nihe nwunye ma eme ma ọ bụrụ na ọ hụrụ ya nanya. Ọ ga na-egekwa ya ntị ma ọ na-atụ aro ihe ha nwere ike ime nezinụlọ ha. Di ekwesịghị isi ọnwụ na a ga-eme ihe o kwuru nihi na ọ bụ ya bụ onyeisi ezinụlọ. Mgbe Ebreham jụrụ ime ihe Sera gwara ya, Jehova Chineke gwara ya, sị: Gee ntị nolu ya. Jenesis 21:9-12 Ebreham gere nwunye ya ntị. Ntị ahụ o gere ya mere ka ezinụlọ ha dịrị nudo, Chineke agọziekwa ha.Gịnị bụ ọrụ nwaanyị nezinụlọ?Ndị bụ nwunye, doonụ onwe unu nokpuru di unu.1 Pita 3:1.IHE BAỊBỤL KWURUTupu Chineke ekee nwunye Adam, o kwuru, sị: Ọ dịghị mma ka mmadụ ahụ nọgide naanị ya. M gaje imere ya onye inyeaka, ka ọ bụrụ onye ga-eme ka ozuo ezu.Jenesis 2:18 Nihi ya, Chineke kere nwaanyị ahụ ka ọ na-enyere di ya aka, ọ bụghị ka ya na ya na-adọ onye ga-abụ onyeisi ezinụlọ. Ha abụọ ga-enwezi ike ime ihe Chineke gwara ha, ya bụ, Mụọnụ ọmụmụ, baanụ ụba ma jupụta ụwa.Jenesis 1:28.Chineke kere nwaanyị ahụ otú ọ ga-enwe ike ịrụ ọrụ ya nezinụlọ. Ọ bụrụ na ọ na-arụ ọrụ ya nke ọma, ọ ga-enye aka mee ka ihe na-aga aga nezinụlọ, obi ga-erukwa di ya ala. Chineke chọrọ ka a na-aja nwaanyị ọ bụla na-arụ ọrụ ya nke ọma mma.Ilu 31:28,31.Ị Na-eri Oriri Mgbe Niile?GỊNỊ ka ihe aIlu 15:15kwuru pụtara? Amaokwu Baịbụl a na-ekwu banyere otú obi na-adị ndị mmadụ. Onye nọ nahụhụ na-echegbu onwe ya nihi nsogbu bịaara ya. Otú a obi na-adị ya na-eme ka ụbọchị ya jọọ njọ. Ma, onye obi dị mma anaghị echegbu onwe ya, kama obi na-adị ya ụtọ. Ọ bụ obi ụtọ ahụ ọ na-enwe bụ oriri ahụ ọ na-eri mgbe niile.Nke bụ eziokwu bụ na o nweghị onye nime anyị na-enweghị ihe nwere ike imebi ya obi mgbe ụfọdụ. Ma, e nwere ihe anyị nwere ike ime ka obi dị anyị ụtọ nagbanyeghị nsogbu ụwa. Ka anyị kwuo ihe ụfọdụ Baịbụl kwuru gbasara ha.Echegbula onwe gị banyere ihe ga-eme echi. Jizọs Kraịst sịrị: Unu echegbula onwe unu mgbe ọ bụla maka echi, nihi na echi ga-enwe nchegbu nke ya. Ihe ọjọọ nke ụbọchị nke ọ bụla ezuworo ya.Matiu 6:34.Echefula ihe ọma ndị meere gị. Obi jọwa gị njọ, kama ịnọ na-eche banyere ya, gbaa mbọ cheta ihe ọma ndị meere gị. Anọkwala na-eche gbasara ihe ndị ị na-emetaghị noge gara aga, kama, mụta ihe na ha. Ị manụ na ọ na-abụ onye na-anya ụgbọala gbatụ gbatụ ya elee anya nenyo. Ma, anya ya anaghị atọzi nenyo ahụ. Otú ahụ ka ị na-ekwesịghị ịnọ na-eche ihe ị na-emetaghị noge gara aga. Gbalịa chọpụta ihe ị ga-eme ka i mezie ha. Chetakwa na ezi mgbaghara dị naka Chineke.Abụ Ọma 130:4.Ọ bụrụ na o nwere ihe na-enye gị nsogbu nobi, kọọrọ ya onye nwere ike inyere gị aka.Ilu 12:25kwuru, sị: Ọ bụ nchegbu nke dị nobi mmadụ ga-anyịgbu ya, ma, ọ bụokwu ọmana-eme ka ọ ṅụrịa ọṅụ. Okwu ọma ahụ agaghị esi nọnụ onye iro gị, kama o nwere ike isi nọnụ onye ezinụlọ gị ma ọ bụ ezigbo enyi gị.Ilu 17:17.Ihe Baịbụl kwuru na-enyere ọtụtụ ndị aka ịna-enwe ọṅụ nagbanyeghị nsogbu ụwa. Anyị na-ekpe ekpere ka ihe ndị ahụ Baịbụl kwuru nyere gịnwa aka ịna-enwe ọṅụ. 