 Teta!, Nke 4 2016  Otú Ị Ga-esi Akwụsị Àgwà Ririla Gị AhụIsiokwu Ndị Dị na Magazin AOkwu MmaliteÌ chere na mmadụ ịna-agba mbọ ka ọ kwụsị àgwà ọjọọ ririla ya ahụ bara uru, nagbanyeghị na ọ ga-ewe ya oge ịkwụsị ya?Baịbụl kwuru, sị:Njedebe okwu dị mma karịa mmalite ya.Ekliziastis 7:8.Teta! a kọwara ihe dị iche iche Baịbụl kwuru nwere ike inyere mmadụ aka ka ọ kwụsị ịkpa àgwà ririla ya ahụ.Otú Ị Ga-esi Akwụsị Àgwà Ririla Gị AhụE nwere ike ikwu na Austin na-eme ka Laurie. Onye nke ọ bụla nime ha nwere àgwà marala ya ahụ. O nwedịrị ike ịbụ na ha amaghị na ọ marala ha ahụ.Oleekwanụ maka gịnwa? Ò nwere àgwà ọma ndị ị chọrọ ibido kpawa? O nwere ike ịbụ na ị chọrọ ịna-emegakwu ahụ, chọọ ịna-ehikwu ụra, ma ọ bụkwanụ chọọ ịna-akpọkwu ndị ikwu na ibe gị nekwentị.O nwekwara ike ịbụ na ị chọrọ ịkwụsị àgwà ọjọọ ndị dị ka ịṅụ sịga, iri nri ndị na-anaghị edozi ahụ ma ọ bụkwanụ ịnọ nỊntanet mgbe niile.Nke bụ eziokwu bụ na ịkwụsị àgwà ọjọọ adịghị mfe. Ọtụtụ ndị achọpụtala na ịmụta àgwà ọjọọ dị mfe, ma ịkwụsị ya akwụsị na-ara ahụ.Olee otú mmadụ ga-esi akwụsị àgwà ọjọọ ririla ya ahụ ma kpawa àgwà ọma ga-abara ya uru? Lee ihe atọ nwere ike inyere mmadụ aka. E si nihe Baịbụl kwuru nweta ha.1 Mara Ike GịIke nwere ike ịgwụ mmadụ ma ọ chọwa ịkwụsịcha àgwà ọjọọ niile riri ya ahụ notu ụbọchị. Dị ka ihe atụ, mmadụ nwere ike ikpebi na ya ga-akwụsị ịṅụ sịga, ikwu okwu rụrụ arụ, na ehighị ụra noge, kpebiekwa na ya ga-amalite imega ahụ, iri nri na-edozi ahụ, na ịkpọ nne nne ya na nna nna ya nekwentị. Ma, nke bụ eziokwu bụ na ọ bụrụ na onye ahụ na-achọ imecha ihe ahụ niile otu mgbe,o nweghịnke ọ ga-emete.IHE BAỊBỤL KWURU:Ndị dị obi umeala nwere amamihe.Ilu 11:2.Onye dị obi umeala anaghị eme ihe ọ ma ga-agbaji ya aka. Ọ ma na ọ bụghị ihe niile ka ọ ga-emeli otu mgbe. Ụdị onye a anaghị achọ ịgbanwe ihe niile riri ya ahụ notu ntabi anya, kama, ọ na-eji nwayọọ nwayọọ agbanwe.Ọ bụrụ na mmadụ na-achọ imecha ihe niile otu mgbe,o nweghịnke ọ ga-emeteIHE I NWERE IKE IMENa-agbanwe àgwà ndị riri gị ahụ otu otu. Legodị ihe ụfọdụ nwere ike inyere gị aka:Were otu akwụkwọ dee àgwàọmandị ị chọrọ ịna-akpa, werekwa akwụkwọ ọzọ dee àgwàọjọọndị ị chọrọ ịkwụsị. Edekwala naanị ndị nke i chere ị ga-emeli. Dee àgwà ọma niile i kwesịrị ịna-akpa na ndị nke ọjọọ niile i kwesịrị ịkwụsị nakwụkwọ nke ọ bụla.Chọpụta àgwà ọma ndị mbụ i kwesịrị ịkpawa na ndị nke ọjọọ i kwesịrị ịkwụsị.Si nàgwà ndị ahụ i depụtara họrọ otu àgwà ọma ma ọ bụ abụọ ị ga-akpawa, họrọkwa otu àgwà ọjọọ ma ọ bụ abụọ ị ga-akwụsị. Lekwasị ha anya, ọ marawa gị ahụ, gị agafee notu àgwà ọzọ ma ọ bụ abụọ na-eso ndị nke mbụ.Bido ozugbo kpawa àgwà ọma ndị ga-amara gị ahụ. Dị ka ihe atụ, o nwere ike ịbụ na otu nime àgwà riri gị ahụ ị chọrọ ịkwụsị bụ ile tiivi, ya abụrụkwa na otu nime àgwà ọma ị chọrọ ịkpawa bụ ịna-akpọtụrụ ndị ikwu na ibe gị. Ọ bụrụ otú ahụ, i nwere ike ikpebi na ihe mbụ ị ga na-eme ma ị lọta ọrụ bụ ịkpọ otu enyi gị ma ọ bụ onye ikwu gị nekwentị, ọ bụghị ịgbanye tiivi.2 Zere Ihe Ndị Na-agaghị Enyere Gị AkaI kpebiri na ị ga na-eri nri na-edozi ahụ, ma, ị gara na friji hụ aịs krim, ya ana-adọ gị akpịrị.I kpebiri na ị ga-akwụsị ịṅụ sịga, ma, otu enyi gị nọ na-enye gị ya nagbanyeghị na ọ ma na ị chọghịzi ịṅụ ya.I kwuru na ị ga-emega ahụ taa, ma ike adịghị gị ịga were kanvas i ji agba ọsọ maka na ịchọwa ya bụụrụ gị oké ọrụ.Ị chọpụtara otú ihe atọ a anyị kwupụrụ ugbu a si yie ibe ha? Ihe ndị a chọpụtarala na-egosi na ihe ndị gbara anyị gburugburu na ndị anyị na ha na-anọkarị nwere ike ime ka ịkwụsị àgwà riri anyị ahụ dịrị anyị mfe ma ọ bụ siere anyị ike.IHE BAỊBỤL KWURU:Onye maara ihe bụ onye hụrụ ọdachi gaa zoo, ma ndị na-amaghị ihe nọ na-aga, ha ga-atakwa ahụhụ ga-esi na ya pụta.Ilu 22:3.Amaokwu Baịbụl a na-agwa anyị ka anyị kpachara anya ka anyị nwee ike izere ihe ọ bụla ga-eme ka ịkwụsị àgwà ndị anyị kpebiri ikwụsị siere anyị ike. 2 Timoti 2:22 Anyị kwesịrị ịma ebe anyị ga na-anọ, marakwa ụdị ndị anyị na ha ga na-anọ.Na-eme ihe ga-eme ka osiere gị ikeịkpa àgwà ọjọọ na ihe ga-eme ka ọdịrị gị mfeịna-akpa àgwà ọmaIHE I NWERE IKE IMENa-eme ihe ga-eme ka osiere gị ikeime ihe ọ bụla i kpebiri na ị gaghịzi na-eme. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na i kpebiri na ị gaghịzi eri nri na-anaghị edozi ahụ, gbalịa ka ị ghara ịna-ewebata ụdị nri ahụ nụlọ gị. Iri ya agaghị adịrị gị mfe nihi na ọ dịghị nụlọ gị.Na-eme ihe ga-enyere gị aka ka ọdịrị gị mfeime ihe ọ bụla i kpebiri na ị ga na-eme. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na ị chọrọ ịna-emega ahụ kwa ụtụtụ, gbaa mbọ wepụta ákwà i ji emega ahụ tupu gị alakpuo. Ị malitehaala ya, ọ gaghị adị anya ya amara gị ahụ.Mara ndị gị na ha kwesịrị ịna-akpa. Ọ naghị adị anya anyị akpawa àgwà ka ndị anyị na ha na-akpa. 1 Ndị Kọrịnt 15:33 Nihi ya, zere ndị ga-eme ka o siere gị ike ịkwụsị àgwà ndị i kpebiri ịkwụsị. Ndị enyi gị kwesịrị ịbụ ndị ga na-enyere gị aka ka ị na-akpa àgwà ọma.3 Adala MbàO nwere otu ọkachamara kwuru na ịmụta àgwà ọhụrụ na-ewe mmadụ ụbọchị iri abụọ na otu. Ma, ihe ndị a chọpụtarala na-egosi na ndị ụfọdụ anaghị eru ụbọchi ole ahụ tupu ha amụta àgwà ọhụrụ. O nwekwara ndị nke ha na-akarị ụbọchị ole ahụ. Ma, ihe a ekwesịghị ime ka anyị daa mbà.Ka e were ya na ị chọrọ ịna-emega ahụ ugboro atọ nizu.Nizu nke mbụ, i megara ahụ ugboro atọ ahụ i kpebiri.Nizu nke abụọ, gị emee ya ugboro abụọ.Nizu nke atọ gị emezuokwa ya ugboro atọ.Nizu nke anọ, gị ejisie ike mee ya naanị otu ugboro.Nizu nke ise, gị emezuokwa ya ugboro atọ ahụ ọzọ. Malite mgbe ahụ gawa, ị nọzi na-emezu ya otú ahụ ị chọrọ.Ihe ọ pụtara bụ na o were gị izu ise tupu ya amara gị ahụ. O nwere ike ịdị gị ka à ga-asị na o were gị oge hiri nne. Ma, obi ga-adị gị ụtọ na i mewela ihe ọhụrụ i kpebiri ịna-eme.IHE BAỊBỤL KWURU:Onye ezi omume nwere ike ịda ọbụna ugboro asaa, ma ọ ga-ebilicha.Ilu 24:16.Amaokwu Baịbụl a na-ekwu na anyị ekwesịghị ịda mbà. Ihe ka mkpa bụ na anyị mechara mewe ihe anyị kpebiri ime, ya amarakwa anyị ahụ, ọ bụghị ugboro ole anyị dara.Ihe ka mkpa abụghị ugboro ole ị dara, kama ọ bụ ugboro ole i biliri mgbe ị daraIHE I NWERE IKE IMEỌ bụrụ na i kpebiri ịkwụsị otu ihe ririla gị ahụ, gị emechaa mee ya ọzọ, echekwala na ọ pụtara na ị gaghị akwụsịli ya. Buru nobi na i nwere ike ịda mgbe ụfọdụ.Na-echeta oge ndị i merenke ọma.Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na i kpebiri na ị gaghịzi eji olu ike na-agwa ụmụ gị okwu, i nwere ike ịjụ onwe gị, sị: Olee mgbe ikpeazụ iwe juru m obi, mụ ejide onwe m kama ịbawara ụmụ m mba? Gịnị ka m mere mgbe ahụ? Olee otú m ga-esi eme ya ọzọ? Ichebara ụdị ajụjụ ndị a echiche ga-eme ka ị na-emekwu nke ọma.Ọ bụrụ na ị ga-achọ ịma ihe Baịbụl kwuru gbasara ihe ndị ọzọ nwere ike inyere gị aka ná ndụ, dị ka otú ị ga-esi kwụsị ịna-echegbu onwe gị, otú unu ga-esi na-ebi nudo nezinụlọ unu, nakwa otú ị ga-esi na-enwe ezigbo obi ụtọ, gwa Onyeàmà Jehova ọ bụla ị hụrụ ma ọ bụ gị agaa nadres Ịntanet anyị bụ jw.orgig.Ihe Baịbụl Kwuru Gbasara Nwoke na Nwoke ma Ọ Bụ Nwaanyị na Nwaanyị Inwe MmekọahụIhe Baịbụl kwuru abụghị ma iwu ò ji nwoke ịlụ nwoke ma ọ bụ nwaanyị ịlụ nwaanyị ibe ya. Ajụjụ ka mkpa anyị kwesịrị ileba anya bụ, Gịnị ka Baịbụl kwuru gbasara nwoke na nwoke ma ọ bụ nwaanyị na nwaanyị inwe mmekọahụ?Ọtụtụ ndị na-ebughị ụzọ chebara ihe Baịbụl kwuru echiche na-eche na ha ma azịza ajụjụ a, ma, ha anaghị aza otu ihe. Ụfọdụ na-ekwu na Baịbụl kpọrọ ụdị mmekọahụ a asị, ndị ọzọ ana-ekwu na Baịbụl kwadoro ụdị mmekọahụ niile nihi na o kwuru na anyị kwesịrị ịhụ ndị agbata obi anyị nanya.Ndị Rom 13:9.GỊNỊ KA BAỊBỤL KWURU?Olee nke i chere bụ eziokwu nime ihe ndị a e kwuru ebe a?Baịbụl akwadoghị nwoke na nwoke ma ọ bụ nwaanyị na nwaanyị inwe mmekọahụ.Baịbụl kwadoro nwoke na nwoke ma ọ bụ nwaanyị na nwaanyị inwe mmekọahụ.Baịbụl kwuru na anyị kwesịrị ịkpọ ndị ha na nwoke ibe ha ma ọ bụ nwaanyị ibe ha na-enwe mmekọahụ asị.AZỊZA:EZIOKWU.Baịbụl kwuru, sị: Ndị ikom na-edina ndị ikom . . . agaghị eketa alaeze Chineke. 1 Ndị Kọrịnt 6:9, 10 Ihe a o kwuru gbasakwara ndị inyom.Ndị Rom 1:26.ỤGHA.Baịbụl kwuru na ọ bụ naanị nwoke na nwaanyị bụ di na nwunye kwesịrị ịna-enwe mmekọahụ.Jenesis 1:27, 28;Ilu 5:18, 19.ỤGHA.Ọ bụ eziokwu na Baịbụl akwadoghị nwoke na nwoke ma ọ bụ nwaanyị na nwaanyị inwe mmekọahụ, ma, o kwughị na anyị kwesịrị ịkpọ ndị na-eme ya asị, na-alụso ha ọgụ, ma ọ bụkwanụ si nụzọ ndị ọzọ na-emegide ha.Ndị Rom 12:18.1Olee Otú Ndịàmà Jehova Si Ele Ya Anya?Ndịàmà Jehova kweere na ọ bụ ihe Baịbụl kwuru kacha abara mmadụ uru, ha na-erubekwa isi nihe ọ bụla o kwuru. Aịzaya 48:172Ihe ọ pụtara bụ na Ndịàmà Jehova kpọrọ ụdị mmekọahụ niile na-adịghị mma asị, tịnyere mmekọahụ nwoke na nwoke ma ọ bụ nke nwaanyị na nwaanyị. 1 Ndị Kọrịnt 6:183Ọ bụ ihe a ka ha kweere, ọ bụkwa hanwa kwesịrị ikpebi otú ha ga-esi na-ebi ndụ ha.Ndịàmà Jehova na-emeso ndị ọzọ otú ha chọrọ ka a na-emeso haNdịàmà Jehova na-agbasikwa mbọ ike ka ha na mmadụ niile dịrị nudo. Ndị Hibru 12:14 Ọ bụ eziokwu na ha anaghị akwado nwoke na nwoke ma ọ bụ nwaanyị na nwaanyị inwe mmekọahụ, ha anaghị amanye ndị ọzọ ka ha kwere ihe ha kweere. Ha anaghị alụso ndị na-enwe ụdị mmekoahụ a ọgụ, ha anaghịkwa aṅụrị ọṅụ ma ha nụ na e mesiri ụdị ndị a ike. Ndịàmà Jehova na-emeso ndị ọzọ otú ha chọrọ ka a na-emeso ha.Matiu 7:12.Baịbụl Ọ Gwara Anyị Kpọọ Ndị Na-eme Ya Asị?Ụfọdụ ndị nwere ike ịna-ekwu na ndị na-eme ihe Baịbụl kwuru kpọrọ ndị ọzọ asị, nakwa na ọ bụ Baịbụl kwuru ka a na-emegide ndị ha na nwoke ibe ha ma ọ bụ nwaanyị ibe ha na-enwe mmekọahụ. Ụdị ndị a na-ekwu na e dere Baịbụl mgbe ndị mmadụ ka nọ nìsì. Ha na-ekwukwa na mmadụ kwesịrị ịnabata onye ọ bụla nagbanyeghị ebe onye ahụ si nakwa otú o si ele mmekoahụ anya. Ha na-ewerekwa ya na onye kpọrọ mmekọahụ nwoke na nwoke ma ọ bụ nwaanyị na nwaanyị asị yiri onye kpọrọ onye si mba ọzọ asị. Ma, ihe a ha na-ekwu adabaghị adaba. Nihi gịnị?Ọ bụ nihi na e nwere ihe dị iche nịkpọmmekọahụahụ asị na ịkpọndịna-enwe ya asị. Baịbụl gwara Ndị Kraịst ka ha na-asọpụrụ ụdị mmadụ niile. 1 Pita 2:174Ma, ọ pụtaghị na ha ga-anabata ụdịomumeniile.Ka e were ya na ị na-asọ sịga oyi nihi na ọ na-egbu mmadụ, ma ya adaba na onye gị na ya na-arụkọ ọrụ na-aṅụ sịga. È kwesịrị iwere ya na ị chọrọ ka o mewe ka gị nihi na otú i si ele sịga anya dị iche notú yanwa si ele ya? Na ị naghị aṅụ sịga ọ pụtara na ị kpọrọ onye ahụ asị? Ọ bụrụ na ọ gwawa gị ka ị gbanwe otú i si ele sịga anya, ị gaghị ewere ya naọchọrọ ka i mewe ka ya?Ndịàmà Jehova na-ebi ndụ otú Baịbụl kwuru e kwesịrị isi na-ebi ndụ. Ha anaghị anabataomumeọ bụla Baịbụl na-akwadoghị. Ha anaghị eleda ndị na-anaghị ebi ndụ ka ha si ebi anya, ha anaghịkwa emegide ha.Baịbụl Ò Kere Ndị Mmadụ Agbụ?O nwere ndị ọ na-agụ agụụ ka ha na nwoke ibe ha ma ọ bụ nwaanyị ibe ha nwee mmekọahụ. Ụfọdụ nwere ike ịna-ekwu na ndị ahụ bu agụụ ụdị mmekọahụ ahụ pụta ụwa, nakwa na ịsị na ha ekwesịghị ịna-enwe ụdị mmekọahụ ahụ na-agụ ha agụụ yiri ike ha agbụ.Baịbụl ekwughị ihe ọ bụla banyere otú ahụ ndị na-eme ụdị omume a si arụ ọrụ, ma o kwuru na e nwere àgwà ndị gbanyesiri mgbọrọgwụ ike nobi ndị mmadụ. Baịbụl gwakwara anyị omume ndị anyị kwesịrị izere ma ọ bụrụ na anyị chọrọ irubere Chineke isi. Otu nime ha bụ nwoke na nwoke ma ọ bụ nwaanyị na nwaanyị inwe mmekọahụ.2 Ndị Kọrịnt 10:4, 5.Ụfọdụ ndị na-ekwu na Baịbụl na-eke mmadụ agbụ. Ma, ihe mere ha ji ekwu ihe a bụ na ha na-eche na mmadụkwesịrị imeihe ọ bụla gụrụ ya agụụ, ma ọ bụkwanụ na mmadụagaghịedili agụụ mmekọahụ. Ma, mmadụ adịghị ka anụmanụ. Baịbụl kwuru na mmadụ ga-ejideli onwe ya ma ọ chọọ, ma zere ihe ọ ma na-adịghị mma.Ndị Kọlọsi 3:5.5Ka anyị weregodị ihe atụ a tụlee ihe anyị na-ekwu: Ụfọdụ ndị ọkachamara na-ekwu na o nwere àgwà ụfọdụ mmadụ nwere ikeibu apụta ụwa, otu nime ha bụ iwe ọkụ. Baịbụl ekwughị ma iwe ọkụ ọ bụ ihe mmadụ na-ebu apụta ụwa ka ọ bụ na ọ bụghị, kama, o kwuru na e nwere ndị na-ewekarị iwe na ndị na-ewe iwe ọkụ. Ilu 22:24;29:22 Nagbanyeghị ya, ọ gwara ụdị ndị ahụ, sị: Hapụ iwe, hapụkwa ọnụma.Abụ Ọma 37:8;Ndị Efesọs 4:31.O nweghị onye ga-asị na ihe ahụ Baịbụl kwuru kere ndị iwe ọkụ agbụ. Nagbanyeghị na ndị ọkachamara ụfọdụ na-ekwu na iwe ọkụ na-adị ndị mmadụ nọbara, ha na-agba mbọ inyere ndị ahụ aka ka ha kwụsị ịna-ewe oké iwe.Ndịàmà Jehova na-enyekwara ndị mmadụ aka ka ha kwụsị àgwàọ bụlaBaịbụl kpọrọ asị, dị ka nwoke na nwaanyị na-abụghị di na nwunye inwe mmekọahụ. Baịbụl gwara anyị, sị: Ka onye ọ bụla nime unu mara otú ọ ga-esi jide arịa nke ya nịdị nsọ na nsọpụrụ, ọ bụghị iji anyaukwu na-enwe agụụ mmekọahụ.1 Ndị Tesalonaịka 4:4, 5.Ọ Bụ Ihe Ụfọdụ nIme Unu BụbuNoge ndịozi Jizọs, o nwere ndị si nebe dị iche iche chọrọ ịbụ Ndị Kraịst. Ụfọdụ nime ha kwụsịrị àgwà ọjọọ ha na-akpa. Dị ka ihe atụ, Baịbụl kwuru na ha bụbu ndị na-akwa iko, ndị na-ekpere arụsị, nakwa ndị ikom ha na ndị ikom ibe ha ma ọ bụ ndị inyom ha na ndị inyom ibe ha na-enwe mmekọahụ. Baịbụl kwuziri, sị:Nke ahụ bụkwa ihe ụfọdụ nime unu bụbu.1 Ndị Kọrịnt 6:9-11.Ihe a Baịbụl kwuru ọ pụtara na agụụ inwe ụdị mmekọahụ a agaghịzi agụ ndị ahụ kwụsịrịla ya? Mba. Ihe mere anyị ji kwuo otú a bụ na Baịbụl mechara gwa ụdị ndị a, sị: Nọgidenụ na-eje ije site na mmụọ nsọ, unu agaghịkwa emezu ọchịchọ anụ ahụ.Ndị Galeshia 5:16.Cheta na Baịbụl ekwughị na ihe ọjọọ agaghị agụ onye na-efe Chineke agụụ. Kama, ihe o kwuru bụ na ọ bụ onye ahụ ga-ekpebi na ọ gaghịemeihe ọjọọ ahụ. Baịbụl gwara Ndị Kraịst ka ha jide onwe ha mgbe ihe ọjọọ na-agụ ha agụụ, ọ bụghị ịnọ na-eche ya ruo mgbe ha mere ya.Jems 1:14, 15.6Ihe Baịbụl kwuru gosiri na mmadụ ga-ekpebili na ọ gaghịemeihena-agụ ya agụụ.Ndị Rom 7:16-25 Onye ọ na-agụ agụụ ka ya na nwoke ma ọ bụ nwaanyị ibe ya nwee mmekọahụ ga-ewepụli ihe ọjọọ ahụ nobi ya, dịkwa ka ọ ga-ewepụli ihe ọjọọ ndị ọzọ dị ka iwe na anyaukwu nobi ya.1 Ndị Kọrịnt 9:27;2 Pita 2:14, 15.Ndịàmà Jehova na-erube isi nihe ọ bụla Baịbụl kwuru. Ma, ha anaghị amanye ndị ọzọ ka ha kwere ihe ndị ha kweere. Ha anaghịkwa emegide ndị ahụ, ebe ọ bụ na onye ọ bụla nweere onwe ya ikpebi otú ọ ga-esi na-ebi ndụ. Ozi ọma Ndịàmà Jehova na-ezi ndị mmadụ bara ezigbo uru, ha na-ezikwa ya onye ọ bụla chọrọ ịnụ ya.Ọrụ Ndịozi 20:20.Ihe Ị Ga-eme ma Ihe Gbanweere GịIHE MERE O JI ARA AHỤKa e were ya na unu na-aga ịkwaga ebe ọzọ nihi ọrụ papa gị.Ezigbo enyi gị na-akwaga ebe dị anya.Nwanne gị nwaanyị unu na ya bi nụlọ na-ala nụlọ di ya.Olee ihe ị ga-eme nọnọdụ nke ọ bụla?O nwekarịghị ihe oké ifufe na-eme osisi ọ bụla na-ekwe ka ifufe na-efegharị ya. Notu aka ahụ, i nwere ike ịmụta otú ị ga-esi anabata ọnọdụ ọ bụla ị na-agaghị agbanweli. Tupu anyị ekwuwe ihe mmadụ ga-eme ma ihe gbanweere ya, ka anyị burugodị ụzọ tụlee ihe ụfọdụ anyị kwesịrị ịma gbasara ihe ịgbanwere mmadụ.IHE I KWESỊRỊ ỊMAO nwere ike ịdabara onye ọ bụla.Baịbụl kwuru hoo haa na oge ọdachi na ihe a na-atụghị anya ya na-abịakwasị mmadụ niile. Ekliziastis 9:11 Ma, ihe agbanwereghị gị taa, o nwere ike ịgbanwere gị echi. Ma, ọ bụghị ihe niile mmadụ na-atụghị anya ya bụ ihe ọjọọ. O nwedịrị ihe na-eyi ihe ọjọọ ma ọ dabara mmadụ, ka oge na-aga ya abaara onye ahụ uru. Ọtụtụ ndị na-eme nke ọma nihe ha na-emekarị kwa ụbọchị, ihe gbanweere ha, ọ na-akpa ha aka ọjọọ.Ọ na-akacha akpa ndị na-eto eto aka ọjọọ.Nihi gịnị? Otu nwa okorobịa aha ya bụ Okeziekwuru na ọ naghị adịrị onye na-eto eto ahụ ya ka na-agbanwe agbanwe mfe ma ihe gbanweere ya.Ihe ọzọ bụ na onye na-eto eto enwebeghị ihe ọ hụrụ ná ndụ. Ihe gbanweere ya, ọ gaghị ama ihe ọ ga-eme eme. Ma, ọ bụrụ onye torola eto, o nwere ike icheta ihe o mere mgbe ụdị ihe ahụ meburu ya.Ị ga-edili ya.Mmadụ ga-edili ihe ọ bụla gbanwere ná ndụ ya. Ihe ga-eme ka ihe gbanweere mmadụ mara ya ahụ abụghị naanị onye ahụidiihe ahụ. O kwesịkwara ịgbalị chọpụta otú o nwere ike isi jiri ohere ahụ mepụta ihe bara uru. Ọ ga-ara ahụ onye na-eto eto ahụ ya nabatara ihe gbanweere ya aṅụwa ọgwụ ọjọọ ma ọ bụ oké mmanya.IHE I NWERE IKE IMENabata ya.O doro anya na ị chọghị ka ihe ọ bụla gbanweere gị otú ị chọrọ ka ndụ gị dịrị. Ma, ndị enyi gị nwere ike ịkwaga ebe ọzọ ma ọ bụkwanụ lụọ di ma ọ bụ nwunye. Nwanne gị nwere ike ịga biri nke ya. Ihe ụfọdụ nwere ike ime ka unu kwaga ebe ọzọ, gị ahapụ ndị enyi gị na ebe marala gị ahụ. Ọ ka mma na ị nabatara ya otú ahụ, karịa ikwe ka ọ na-echu gị ụra.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ekliziastis 7:10.Lekwasị anya nihu.Onye na-eche naanị gbasara otú ihe dịbuuru ya yiri onye na-anya ụgbọala nke anya ya dị naanị nenyo na-egosi ya ihe ndị dị nazụ. Nke bụ eziokwu bụ na onye na-anya ụgbọala kwesịrị ịna-eletụ anya nenyo ahụ, ma, o kwesịrị ịka na-ele anya nihu. Notu aka ahụ, onye ihe gbanweere kwesịrị ilekwasị anya notú ihe ga-emecha dị nọdịnihu. Ilu 4:25 O nwere ike ịjụ onwe ya, sị: Olee ihe ndị m nwere ike imepụta nime otu ọnwa ma ọ bụ nime ọnwa isii na-abịa abịa?Lekwasị anya nihe ọma dị na ya.Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Ifeoma kwuru na ihe ga-eme ka mmadụ die ihe gbanweere ya bụ otú onye ahụ si were ihe ahụ. O kwukwara na mmadụ kwesịrị ịchọpụta otú ọ ga-esi jiri ọnọdụ ọhụrụ ahụ mepụta ihe bara uru. Ì nwere ike ikwu otu ihe ị ga-ejili ụdị oge ahụ emepụta?Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ekliziastis 6:9.Nwa agbọghọ ọzọ aha ya bụ Ugomma kwuru ihe mere ya mgbe ndị enyi ya niile kwagara ebe ọzọ. O rubeghị afọ iri abụọ mgbe ahụ. Ọ sịrị: Owu nọ na-ama m, ya adị m ka ya bụrụ na mụ na ha ka nọ. Ma, ọ bụ mgbe ahụ ka m ghọtawara ihe ụwa na-akọ. Ọ bịara doo m anya na ihe ga-enyere mmadụ aka ịna-amụta ihe bụ ihe ịgbanwere onye ahụ. Ọ bụ mgbe ahụ ka m chọpụtara na m nwere ike imete ndị ọzọ mụ na ha ka nọ enyi.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ilu 27:10.Onye na-eche naanị gbasara otú ihe dịbuuru ya yiri onye na-anya ụgbọala nke anya ya dị naanị nenyo na-egosi ya ihe ndị dị nazụNa-emere ndị ọzọ ihe.Baịbụl kwuru, sị: Na-elekwasị anya, ọ bụghị naanị nọdịmma onwe unu, kamakwa nọdịmma nke ndị ọzọ. Ndị Filipaị 2:4 Otu ihe ga-enyere gị aka ma ihe gbanweere gị bụ inyere ndị ọzọ aka. Otu nwa agbọghọ dị afọ iri na asaa aha ya bụ Njideka kwuru, sị: Ka m na-eto, m chọpụtara na obi na-adị m ụtọ ma m nyere onye ọ dị ka ọ dị m aka, ma ọ bụkwanụ onye ọnọdụ ya ka nke m njọ.Mgbe M Gara KegịstanKEGỊSTAN dị netiti Eshia. Ọtụtụ ugwu gbara ya gburugburu, snoo na-ekpuchikarịkwa ugwu ndị ahụ. Obodo ndị gbara ya gburugburu bụ Kazakstan, Uzbekịstan, Tajikistan, na Chaịna. Kegịstan bụ nnọọ ugwu ugwu. Ọ dị nelu elu otu ugwu a na-akpọ Tian Shan. Ugwu a dị nọtụtụ obodo dị nEshia. Ọhịa adịchaghị nobodo a. Ma, otu ihe pụrụ iche bụ na ụkpa juru nọhịa ndị nke dị na ya. O so nobodo ndị ụkpa hiri nne na ha.Ndịàmà Jehova na-amụrụ ọtụtụ puku ndị bi na Kegịstan BaịbụlIhe e ji mara ndị Kegịstan bụ na ha na-anabata mmadụ nke ọma, na-akwanyekwara mmadụ ùgwù. Ha na-akwanyere onye tọrọ ha ùgwù ma ha gwawa ya okwu. Ha na-ebiliri ya noche, na-ahapụkwara ya oche kacha mma.Ndị obodo ahụ na-amụ ụmụ atọ ma ọ bụ karịa. Nwa ha nwoke nke ọdụdụ na nne ya na nna ya na-ebikarị, ma ọ lụrụ nwaanyị ma ọ lụghị. Ọ bụkwa ya ga-ele ha nká.Ha na-ebido mgbe nwa ha nwaanyị ka dị obere kụziwere ya otú nwaanyị kwesịrị isi na-arụ ọrụ nụlọ. Mgbe nwa ahụ na-erule afọ iri na ise, o nweghị ọrụ nwaanyị na-arụ nụlọ ọ na-agaghị ama otú e si arụ ya. Ọ lawa di, a na-edu ya ụlọ. Ihe ụfọdụ ha nwere ike inye ya bụ ákwà dị iche iche, ma ndị nke e ji ehi ụra, ma ndị nke a na-eyi eyi, nakwa kapet ndị e ji aka kpaa. Di na-alụ ya nwere ike iji ego ma ọ bụ anụmanụ kwụọ ụgwọ isi ya.Ha na-egbukarị atụrụ ma ọ bụ ịnyịnya ma ha liwe ozu ma ọ bụ mewe ememme ndị ọzọ. Ha na-eke anụ ya, mpaghara nke ọ bụla nwere onye a na-ekenye ya. A na-esi nonye nke tọchara ma ọ bụkwanụ onye nke ọkwá ya kacha kere gbadawa nihi otú ha na-esi akwanyere mmadụ ùgwù. Ha na-erikwa nri ha na-akpọbeshbamaknememme ha. Ọ bụ aka ka ha na-eji eri ya.Mma Elu AhụGịnị mere ihe mara mma ji amasị anyị?Ndị mmadụ amatabeghị kpọmkpem otú ụbụrụ anyị na-esi achọpụta na ihe mara mma. Baịbụl ekwughị otú ụbụrụ anyị na-esi eme ya, kama, ọ gwara anyị ihe mere ihe mara mma na-eji amasị anyị. O kwuru na Chineke kere anyị noyiyi ya. Jenesis 1:27;Ekliziastis 3:11 O kekwara ụmụ mmadụ ka ha pụọ iche, ahụ ha ana-arụkwa ọrụ otú pụrụ iche. Ọ bụ ya mere otu onye dere abụ noge ochie ji kwuo, sị: M ga-eto gị Chineke nihi na i kere m nụzọ dị egwu, dịkwa ebube.Abụ Ọma 139:14.Taa, ọtụtụ ndị na-ewere ya na ọ bụ mma ka e ji ele. Ihe mere ha ji eche otú ahụ bụ nihi ụdị ejiji na ihe ndị e ji achọ mma ha na-ahụ nebe e si akpọsa ngwá ahịa. O nwere ihe otu akwụkwọ kwuru gbasara ndị ọcha. Ọ sịrị na ọ bụrụgodị na mmadụ na-akpa ezigbo àgwà, na obi anaghị adị ya mma ma ọ bụrụ na o chere na ya amaghị mma. Ihe ọ pụtara bụ na onye si otú a ele mma elu ahụ anya ga-eleghara àgwà ya anya, nke bụkwanụ ihe ka mkpa.1 Samuel 16:7.Nọtụtụ obodo, ndị mmadụ na-achọ ịdị otú ọ ga-abụ onye ọzọ hụ ha agụụ mmekọahụ agụwa onye ahụỌtụtụ ndị na-achọkwa ịdị otú ọ ga-abụ mmadụ hụ ha agụụ mmekọahụ agụwa onye ahụ. Ndị kacha eme ihe a bụ ụmụ nwaanyị. Nafọ 2007, òtù na-amụ gbasara àgwà ndị mmadụ nAmerịka kwuru na nihe fọrọ obere ka ọ bụrụ nebe niile e si agbasa ozi ma ọ bụ na-atụrụ ndụ, a na-egosikarị ụmụ nwaanyị otú ga-eme ka mmekọahụ gụwa onye ọ bụla hụrụ ha. Baịbụl kwuru na anyị kwesịrị izere ụdị àgwà a, kwuokwa ihe mere anyị ji kwesị izere ya.Ndị Kọlọsi 3:5, 6.Unu ekwekwala ka mma unu na-achọ bụrụ ịkpa isi efu . . . , kama ka ọ bụrụ mmadụ zoro ezo nke dị nime obi, nke yi uwe na-apụghị imebi emebi, bụ mmụọ dị jụụ, nke dịkwa nwayọọ, nke bara uru nke ukwuu nanya Chineke.1 Pita 3:3, 4.Gịnị mere na anyị ekwesịghị ilekwasị anya naanị ná mma elu ahụ?Ụfọdụ ndị na-ekwu na onye mara mma kwesịrị ịna-egosi ụwa niile na ya mara mma. Òtù ahụ na-amụ gbasara àgwà ndị mmadụ kwukwara na a bịa nobodo a na-ewere na ọ bụ onye mara mma bụ mmadụ, ihe ụmụ nwaanyị ka na-etopụta etopụta na-amụtakarị bụ na ahụ ha kwesịrị ịna-agụ ndị ọzọ agụụ, nakwa na ọ bụ otú ahụ ha dị kacha mkpa. Ụdị ihe a na-emebi ihe. Ọ na-akpa ma mmekọrịta mmadụ na ibe ya ma ahụ ikemmadụ aka ọjọọ. Nchọpụta e mere egosikwala na mmadụ ilekwasị anya ná mma elu ahụ ya nwere ike ime ka onye ahụ na-echegbu onwe ya, kpọọ onwe ya asị, na-eleda onwe ya anya, gharakwa ịna-eri nri nke ọma. O nwekwara ike ime ka onye ahụ daa mbà.Wepụ ihe na-enye nsogbu nobi gị, ekwekwala ka ọdachi dakwasị anụ ahụ gị; nihi na oge okorobịa na uju ndụ bụ ihe efu.Ekliziastis 11:10.Olee otú onye uche ya zuru okè si ele mma elu ahụ anya?Baịbụl kwuru na onye ma ihe, ma ọ bụ onye nwere uche zuru okè na-emeru ihe nókè. 1 Timoti 2:9 Ihe ọ pụtara bụ na onye na-emeru ihe nókè anaghị echegbu onwe ya maka otú ahụ ya dị, kama, ọ na-elekọta onwe ya, ọ naghịkwa achọ ka ọ makarịa ndị ọzọ. Ọ na-echebakwara otú ndị ọzọ nwere ike isi na-ele ya anya echiche. Ndị mmadụ ga na-akwanyere ụdị onye a ùgwù, ihe ya ga na-amasị ha, nke ka nke bụ na ya na Chineke ga-adị ná mma. Maịka 6:8 Ndị na-emeru ihe nókè na-akakwa enweta ezigbo ndị enyi. Àgwà ha na-adọtakarị onye ọ bụla chọrọ ịlụta onye ya na ya ga na-ebi nudo, ọ bụghị onye nwere mmasị naanị notú ahụ ha dị.E nwere ọtụtụ ihe mere Baịbụl ji gwa anyị ka anyị lekwasị anya karịa nụdị mmadụ anyị bụ, ya bụ, mmadụ zoro ezo nke dị nime obi. 1 Pita 3:3, 4 Nká anaghị agbanwe àgwà ọma mmadụ otú ọ na-agbanwe mma elu ahụ. Mmadụ nwedịrị ike ịna-akpakwu àgwà ọma ka afọ ndụ ya na-agbago.Ilu 16:31kwuru, sị: Isi awọ bụ okpueze mara mma mgbe e nwere ya nụzọ ezi omume. Nihi ya, ọ bụrụ na anyị agbalịa na-eme ihe Baịbụl kwuru, ma ànyị ka na-eto eto ma ànyị emeela agadi, anyị ga-ama ụdị mma na-adịgide adịgide, ndị ọzọ ga na-akwanyere anyị ùgwù, onwe anyị ejukwa anyị afọ.Ịma mma pụrụ ịbụ ụgha, mma elu ahụ pụkwara ịbụ ihe efu; ma nwaanyị nke na-atụ egwu Jehova na-enwetara onwe ya otuto.Ilu 31:30.Igurube nke Nwere Oge Ha Ji ApụtaIGURUBE dị ná mpaghara ụwa niile ma e wezụga nAntaktika. Ma, o nwere ụdị nke dị nebe ugwu Amerịka. Ọ bụ ụdị nke a e sere ebe a. E nwere oge a kapịrị ọnụ ha na-eji apụta. Ndụ igurube a ka na-agbagwoju ndị ọkachamara anya.Ihe Ị Ga-echebara Echiche:Nde kwuru nde igurube a na-apụta ná mbido udu mmiri. Ha pụta, ha na-anọ naanị izu ole na ole. Nime izu ole na ole ahụ ha pụtara, ha na-ewe iwere, na-efegharị, na-ebe ubé na-adachi ntị, ndị nke nne eyie àkwá, ha niile anwụọ. Otu ihe dị ịtụya bụ na mgbe ụmụ ha na-apụta bụ ma o ruo afọ iri na atọ ma ọ bụ afọ iri na asaa. Olee ebe ha na-anọ nime oge ahụ niile?Ihe ga-enyere anyị aka ịza ajụjụ ahụ bụ ibu ụzọ ghọta otú ndụ igurube a si aga. Nime ihe dị ka otu izu igurube a pụtara, ndị nke oké na-agba ndị nke nne. Otu na-eyi àkwá ruru narị anọ ma ọ bụ narị isii nosisi. Ọ naghị adị anya igurube niile ahụ pụtaranụ anwụọ. Nime izu ole na ole na-esonụ, ụmụ ha na-esi nàkwá ndị ahụ rịpụta, rịkpuo nime ala. Ha na-anọ nala ahụ na-ata ma mgbọrọgwụ osisi ma mgbọrọgwụ ahịhịa dị iche iche ruo ọtụtụ afọ. O ruo afọ iri na atọ ma ọ bụ afọ iri na asaa, ha na-eto, pụta, ndị ọhụrụ ahụ pụtaranụ anọọkwa izu ole na ole nwụọ.Otu akwụkwọ kwuru na otú a ndụ igurube a si aga na-agbagwoju ndị ọkachamara anya kemgbe ọtụtụ narị afọ. Akwụkwọ ahụ kwukwara na ndị ọkachamara ka na-agbasi mbọ ike ka ha chọpụta ihe mere ndụ igurube a ji dị otú a. Ha ahụtụbeghị ihe ọzọ ndụ ya si otú a aga.Gịnị ka i chere?Otú a ndụ igurube a si aga ọ nọkatara dịrị ka è nwere onye kere ya otú ahụ?Ihe Ndị A Dị nỊntanetISIOKWUNDỊ DI NA NWUNYE NA NDỊ NNE NA NNAOtú Di na Nwunye Ga-esi Kwụsị Ịna-esekarị OkwuObi ọ na-ekorokarị gị nelu nihi na ị maghị ihe ị ga-ekwu ma ọ bụ ihe ị ga-eme gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị esewe okwu? Ọ bụrụ otú ahụ, isiokwu a ga-enyere gị aka.Gaa nebe e dere IHE BAỊBỤL NA-AKỤZI, pịaNDỊ DI NA NWUNYE NA NDỊ NNE NA NNAVIDIONDỊ NA-ETO ETOIhe Ndị Na-eto Eto Ibe Gị KwuruIkwere na ChinekeGịnị mere anyị ji kwesị ikwere na e nwere onye kere anyị?Gaa nebe e dere IHE BAỊBỤL NA-AKỤZI, pịaNDỊ NA-ETO ETO 