 Teta!, Nke 2 2016  Baịbụl Ọ Pụrụ Iche nEziokwu?Isiokwu Ndị Dị na Magazin AOkwu MbidoGịnị ka i chere?Ihe ndị e kwuru na Baịbụl hà bara uru?Ị ga-asị . . .Ee?Ee e?O dochaghị m anya?Baịbụl kwuru, sị:A na-egosi na amamihe ziri ezi site nọrụ ya.Matiu 11:19.Baịbụl Ọ Pụrụ Iche nEziokwu?Mbọ niile ndị mmadụ gbara ka Baịbụl ghara ịdị kụrụ afọ nala. Dị ka ihe atụ, otu akwụkwọ kọrọ ihe mere noge ochie nobodo ndị sị na ha bụ Ndị Kraịst. Akwụkwọ ahụ kwuru na a na-ewere onye ọ bụla nwere Baịbụl na-abụghị nke e dere nasụsụ Latịn, ma ọ bụ na-agụ ya, ka onye nnupụisi. Ndị sụgharịrị Baịbụl nasụsụ ndị nkịtị ma ọ bụ ndị nyeere ndị ọzọ aka ịmụ ya kara obi nihi na e gburu ụfọdụ nime ha.Nagbanyeghị ihe ndị a, Baịbụl ka bụ akwụkwọ a kacha ekesa nụwa niile. E bipụtala ihe dị ka ijeri Baịbụl ise, ma nke zuru ezu ma nke bụ naanị Akwụkwọ Nsọ Grik, nihe karịrị puku asụsụ abụọ na narị asatọ. O nweghị akwụkwọ ọzọ e kesarala ka Baịbụl. Ọ dịghịkwa ka akwụkwọ ndị ọzọ bụ ndị oge ihe e dere na ha na-agafe agafe.Nsụgharị a sụgharịrị Baịbụl nọtụtụ asụsụ enyela aka kwalite asụsụ ndị ahụ ma chebe ha. Dị ka ihe atụ, Baịbụl Matịn Luta sụgharịrị nasụsụ Jaman nyere aka kwalite asụsụ ahụ. Otu akwụkwọ kwukwara na BaịbụlKing Jamesmbụ a sụgharịrị nyere aka kụziere ọtụtụ ndị asụsụ Bekee.Otu akwụkwọ kwuru otú Baịbụl sirila nyere ndị Bekee aka ịgbanwe ọtụtụ ihe nomenala ha. O kwuru na ọ bụghị naanị nihe gbasara omenala ka Baịbụl nyeere ha aka, kama, na o nyerela ha aka ịgbanwe ihe ndị ha kweere gbasara Chineke, iwu obodo ha, nyekwara ha aka nọchịchị nakwa nọtụtụ ihe ndị ọzọ.Ihe ndị a e kwuru ebe a bụ ihe ole na ole nime ọtụtụ ihe gosiri na Baịbụl dị iche nakwụkwọ ndị ọzọ. Ma, olee ihe mere Baịbụl ji bụrụ akwụkwọ a ma ama otú a? Oleekwa ihe mere ọtụtụ ndị ji sụgharịa Baịbụl nagbanyeghị na e nwere ike igbu ha maka ya? E nwere ihe ndị kpatara ya. Ka anyị kwuo ụfọdụ nime ha. Ihe ndị e dere na Baịbụl na-akụziri anyị otú anyị ga-esi na-akpa àgwà ọma ka anyị na Chineke dị ná mma. Baịbụl gwara anyị ihe mere ụmụ mmadụ ji na-ata ahụhụ ma na-egburịta onwe ha. O kwuru na ihe ndị ahụ ga-akwụsị, kwuokwa otú ha ga-esi akwụsị.IHE NDỊ I KWESỊRỊ ỊMAAkwụkwọ iri isii na isii dị na Baịbụl. E ji ihe karịrị otu puku afọ na narị afọ isii dechaa ha.Ọ bụ ihe dị ka mmadụ iri anọ dere Baịbụl. Ụfọdụ nime ha bụ ndị ọrụ ugbo, ndị na-akụ azụ, ndị ikpe, ndị eze, na ndị na-akụ egwú.Isi ihe Baịbụl na-ekwu bụ gbasara Alaeze Chineke. Ọ bụ ọchịchị ga-esi neluigwe na-achị ụwa. Daniel 2:44;7:13, 14 Alaeze ahụ ga-ewepụ ahụhụ, ọnwụ, na ihe ọjọọ niile. Mmadụ niile ga-adị notu, ya abụrụkwa Jehova, bụ onye kere ha ma kwesị ịchị ha, ga na-achị ha.1 Ndị Kọrịnt 15:24-26.Baịbụl Na-akụziri Anyị Àgwà ỌmaỌ bụ eziokwu na ịga akwụkwọ bara uru, ma, otu akwụkwọ akụkọ kwuru na ọ bụghị ịga akwụkwọ na-eme ka mmadụ mụta ịkpa ezigbo àgwà. Ọtụtụ ndị gụrụ akwụkwọ anaghị akwụwa aka ọtọ. Dị ka ihe atụ, ndị gụrụ akwụkwọ nọ nọchịchị na ndị nke ji ego achụ ego na-aghọ aghụghọ. Otu ụlọ ọrụ kwuru na ihe a ha na-eme emeela ka ndị mmadụ ghara ịna-atụkwasị ha obi.Baịbụl na-akụziri anyị ka anyị na-akpa ezigbo àgwà. Ọ na-eme ka anyị ghọta ihe bụ ezi omume na ikpe ziri ezi na ịkwụwa aka ọtọ, bụ ụzọ dum nke ihe dị mma. Ilu 2:9 Iji maa atụ, o nwere otu nwoke dị afọ iri abụọ na atọ anyị ga-akpọ Stephen nisiokwu a. A tụrụ nwoke a mkpọrọ na Poland. Ma, ọ malitere ịmụ Baịbụl nụlọ mkpọrọ ahụ, na-emekwa ihe ndị ọ na-amụta. O mechara kwuo, sị: Aghọtala m ihe mmadụ ịsọpụrụ nne ya na nna ya pụtara. Amụtakwala m otú m ga-esi na-ejide onwe m ma iwe na-ewe m.Ndị Efesọs 4:31;6:2.Ihe nyeere Stephen aka bụ ihe e kwurunIlu 19:11. Ebe ahụ sịrị: Nghọta mmadụ nwere na-eme ka ọ ghara iwe iwe ọsọ ọsọ, ileghara mmejọ anya bụkwaara ya ịma mma. Ọ na-abụzi a kpasuo Stephen iwe, ya agbalịa jide onwe ya ma cheta ihe Baịbụl kwuru ga-enyere ya aka ịma ihe o kwesịrị ime. Ọ sịrị na ya achọpụtala na o nweghị akwụkwọ ka Baịbụl akụziri mmadụ otú o kwesịrị isi na-akpa àgwà.O nwere otu nwaanyị bụ Onyeàmà Jehova aha ya bụ Maria. Otu ụbọchị, otu nwaanyị kparịrị ya nihu ọha. Ihe ahụ nwaanyị ahụ mere kpatara aghara. Ma, Maria gawaara onwe ya kama ịsawa ya okwu. Nwaanyị ahụ kwara ụta maka ihe ahụ o mere. O mechara chọwa Ndịàmà Jehova. Mgbe ihe dị ka otu ọnwa gachara, ọ hụrụ Maria,ya amakụọ ya ma rịọ ya mgbaghara. O mechakwara chọpụta na ihe mere Maria ji jide onwe ya mgbe ahụ ọ kparịrị ya bụ maka ihe ndị ọ mụtara na Baịbụl. Nwaanyị a na mmadụ ise ndị ezinụlọ ya kpebiziri ka ha na Ndịàmà Jehova mụwa Baịbụl.Jizọs kwuru na ihe e ji ama na amamihe ziri ezi bụ ihe ọ na-arụpụta. Matiu 11:19 E nwere ọtụtụ ihe na-egosi na ihe Baịbụl kwuru bara uru. Ọ na-eme ka anyị na-akpa àgwà ọma, na-eme ka onye na-amaghị ihe mara ihe, na-eme ka obi ṅụrịa ọṅụ, na-emekwa ka anyị mara ihe anyị kwesịrị ime na ihe anyị na-ekwesịghị ime.Abụ Ọma 19:7, 8.Baịbụl Kwuru Ihe Mere Ụmụ Mmadụ Ji Na-ata Ahụhụ ma Na-egburịta Onwe HaỌ bụrụ na e nwere ọrịa na-efe efe nobodo, ndị ọkachamara na-agbasi mbọ ike ka ha chọpụta ihe kpatara ya. Ọ bụkwa otú ahụ ka anyịnwa kwesịrị ịchọpụta ihe mere ụmụ mmadụ ji na-ata ahụhụ ma na-egburịta onwe ha. Baịbụl ga-enyere anyị aka ịchọpụta ya nihi na ọ bụ nime ya ka e dere ihe niile mere mgbe nsogbu a malitere.Akwụkwọ Jenesis gwara anyị na ọ bụ mgbe Adam na Iv nupụụrụ Chineke isi ka ahụhụ malitere. Ha chọrọ iji aka ha na-ekpebiri onwe ha ihe bụ ihe ọma na ihe ọjọọ kama ikwe ka Chineke na-agwa ha ihe ha ga-eme. Jenesis 3:1-7 Kemgbe ahụ ha nupụchara isi, ọtụtụ ndị na-eme ka ha, na-ebi ndụ otú masịrị ha. Kama ihe ga-aka mma, ya ana-aka njọ, ahụhụ na mmegbu ana-arị ibe ya elu. Ekliziastis 8:9 Ihe Baịbụl kwuru bụ eziokwu. Ọ sịrị: Ọ dịrịghị mmadụ . . . iduzi nzọụkwụ ya. Jeremaya 10:23 Obi kwesịrị ịdị anyị ụtọ na oge a ga-ebibi ndị na-enupụrụ Chineke isi eruwela.Baịbụl Na-eme Ka Anyị Nwee OlileanyaBaịbụl na-emesi anyị obi ike na Chineke hụrụ ndị na-efe ya nanya nakwa na ọ gaghị agbachi nkịtị ka ndị ọjọọ mere ha ji na-ata ahụhụ dịruo ebighị ebi. O kwuru na ndị ọjọọ ga-anata ụgwọ ọrụ ha. Ilu 1:30, 31 Ma, ndị dị umeala nobi ga-enweta ụwa, ha ga-enwekwa obi ụtọ dị ukwuu nihi udo nke zuru ebe niile.Abụ Ọma 37:11.Ọ bụ uche Chineke ka a zọpụta ụdị mmadụ niile, ka ha nwetakwa ezi ihe ọmụma nke eziokwu.1 Timoti 2:3, 4Chineke ga-eji Alaeze ya mee ka udo dị nụwa niile. Luk 4:43 Alaeze ya ahụ bụ ọchịchị ga-achị ụwa niile. Ọ bụkwa ya ka ọ ga-eji eme ka o doo ewu na ọkụkọ anya na ọ bụ yanwa kwesịrị ịchị ụmụ mmadụ. Nekpere ahụ Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya, o kwuru na ọchịchị ahụ ga-achị ụwa. Ọ gwara ha ka ha rịọ sị: Ka alaeze gị bịa. Ka uche gị meekwa nụwa.Matiu 6:10.Ndị niile Alaeze ahụ ga-achị ga na-eme naanị uche Chineke iji gosi na ọ bụ ya kere ha ma kwesị ịchị ha. A gaghịzi enwe nrụrụ aka, anyaukwu, ịkpọasị, na agha. O nweghịkwa onye ga-ada ogbenye. Ọ bụ otu ọchịchị ga na-achị ụwa niile. Ọ bụkwa naanị Chineke ga na-agwa ụmụ mmadụ ihe bụ ihe ọma na ihe ọjọọ.Mkpughe 11:15.A ga-akụzirịrị onye ọ bụla chọrọ ibi nụwa ọhụrụ ahụ ihe bụ uche Chineke.1 Timoti 2:3, 4kwuru na ọ bụ uche Chineke ka a zọpụtaụdị mmadụ niile, ka ha nwetakwa ezi ihe ọmụma nke eziokwu. Ihe so neziokwu ahụ amaokwu a kwuru okwu ya bụ ihe ndị Baịbụl kwuru Chineke chọrọ ka ndị ga-aba nAlaeze ya na-eme. Jizọs kwuru ụfọdụ nime ha mgbe ọ nọ nelu ugwu na-ezi ndị mmadụ ihe. E dere ha na Matiu isi ise ruo isi asaa. Ị gụwa ebe ahụ, jiri anya nke uche gị hụ otú ndụ ga-adị mammadụ niilena-eme ihe ndị ahụ Jizọs kwuru.O kwesịghị iju anyị anya na o nweghị akwụkwọ zuru ụwa ka Baịbụl. Ihe ndị ọ na-akụzi enweghị atụ. Otú e si na-ekesara ya mmadụ niile na-egosikwa na Chineke chọrọ ka onye ọ bụla mụta gbasara ya ma soro nweta ihe ọma ndị ga-adị nAlaeze ya.Ọrụ Ndịozi 10:34, 35.Nyere Nwa Gị Aka Ka Ọ Mata Mgbanwe Ndị A Na-enwe nAhụIHE MERE O JI ESI IKEA mụọ nwa, ọ naghị ara ahụ ya etoo, nwa ahụ e kubu naka achụwa afọ iri. Ọ bụ eziokwu na ọ ka bụ nwatakịrị, ma, o nwere ike ịbụ na o toruwela oge ahụ ya ga-amalite ịgbanwe.Olee otú ị ga-esi enyere ya aka noge a ọ na-etolite, bụ mgbe mgbanwe ndị ọ na-ahụ nahụ ya ga na-enye ya nsogbu nobi?IHE I KWESỊRỊ ỊMAAhụ mmadụ niile abụghị otu.Ahụ nwatakịrị nwere ike ịmalite ịgbanwe mgbe ọ dị naanị afọ asatọ. O nwekwara ndị nke ha na-amalite mgbe ha ruru afọ iri na ise ma ọ bụ karịa. Otu akwụkwọ kwuru na oge mgbanwe ahụ na-amalite na-adịgasị iche iche.Mgbanwe ahụ nwere ike ime ka ọ na-echegbu onwe ya.Ndị nọ noge uto na-echekarị gbasara otú ndị ọzọ ga-esi na-ele ha anya. Otu nwatakịrị aha ya bụ Emekakwuru na ihe banyere otú ahụ ya dị na otú o sizi akpa àgwà nọ na-eche ya uche. O kwukwara na ya na-echekarị na ndị ọzọ na-ewere ya ka onye gbapụrụ iche. Mgbanwe ndị ahụ na-eme ihere, ma, ihere ahụ na-akadị njọ ma ihe tokasịwa onye ahụ nihu. Otu nwatakịrị nwaanyị dị afọ iri na asaa aha ya bụ Ngozi kwuru na ya chere na ihu ya agbachaala ọkụ. O kwukwara na ya na-ebekarị ákwá ma na-agwa onwe ya na ya ajọọla njọ.Ọ naghị adịrị ndị nke ha bidoro ngwa ngwa mfe.Ọ bụ ụmụ nwaanyị ka ọ na-akacha enye nsogbu nobi. E nwere ike ịna-ama ha njakịrị na ha akpụwala ara ma ọ bụkwanụ na ha aghọọla agbọghọ nike. Otu akwụkwọ e dere maka ndị nne na nna kwuru na ọ bụ ụdị mgbanwe a na-eme ka ụmụ okorobịa chọwa imebi ha.Ọ pụtaghị na ọ marala ihe.Ilu 22:15kwuru na ọ bụ nzuzu ka e kekọtara ya na obi nwata. Mgbanwe ndị ahụ agaghị agbanwe àgwà ya. O nwere ike ịdị gị ka nwa gị ò toola. Ma, otu akwụkwọ kwuru na uto ahụ abụghị ya ga-eme ka ọ mụta ime mkpebi dị mma, kpawa àgwà ọma, mụta ịna-ejide onwe ya, ma ọ bụkwanụ kpawa àgwà ndị ọzọ e ji ama na mmadụ etoola.IHE I NWERE IKE IMEGwa ya gbasara yatupunke ya amalite.Nyere nwa gị aka ka ọ ghọta ihe ọ na-aga ịhụ. Otu ihe dị mkpa ị ga-akọwara nwa gị nwaanyị bụ gbasara nwaanyị ịhụ nsọ ya. Ị ga-akọwakwara nwa gị nwoke gbasara ọbara ọcha na-agbapụta ụmụ nwoke nahụ. Ihe abụọ a adịghị ka mgbanwe ndị nke ọzọ, ha na-amalite na mberede. Ha nwere ike ịgbagwoju nwa gị anya, meekwa ka obi wụnye ya nafọ. Ị kọwawara ya ihe ndị a, mee ka ọ ghọta na mgbanwe ndị ahụ bara uru, na ha bụ ihe na-egosi na mmadụ etowela.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Abụ Ọma 139:14.Ezorola ya ihe ọ bụla.Otu nwa okorobịa aha ya bụ Okorie kwuru na papa ya na mama ya zochiiri ya ihe ụfọdụ mgbe ha na-akọrọ ya gbasara mgbanwe ndị ọ ga-ahụ nahụ ya. O kwukwara na ha gaara aka enyere ya aka ma a sị na ha kpọọrọ ya okwu aha. Otu nwa agbọghọ dị afọ iri na asaa aha ya bụ Adanna kwukwara ihe yiri ihe a Okorie kwuru. Ọ sịrị na mama ya kọọrọ ya gbasara mgbanwe ndị ahụ, kwuokwa na mama ya gaara akọwara ya ihe niile iji nyere ya aka. Okwu gbasara mgbanwe ndị a anaghị adị mfe okwukwu, ma, gbalịa kọwaara nwa gị ihe niile dị na ya.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ọrụ Ndịozi 20:20.Jụọ ya ajụjụ ga-eme ka o kwuo obi ya.Jiri aka gị kwulite okwu gbasara mgbanwe ndị ọzọ hụrụ nahụ ha. Dị ka ihe atụ, i nwere ike ịjụ nwa gị nwaanyị sị: Ò nweela nwa klas unu kwutere okwu gbasara ịhụ nsọ ya? Ụmụ akwụkwọ unu hà na-achị ụmụ nwaanyị ndị mgbanwe nke ha bidoro ngwa ngwa ọchị? I nwere ike ịjụ nwa gị nwoke, sị: Ụmụ akwụkwọ unu hà na-achị ụmụaka ibe ha yiri ka ha anaghị eto eto ọchị? Ọ bụrụ na i si otú a mee ka nwa gị bido ịkọrọ gị gbasara ndị ọzọ, ọ ga-adịziri ya mfe ịkọrọ gị gbasara onwe ya. Ọ kọwara gị ya, gbaa mbọ ka ị bụrụ onye na-anụ ihe ngwa ngwa, onye na-adịghị ekwu okwu ngwa ngwa.Jems 1:19.Nyere nwa gị aka ka o nwee ezi amamihe na ikike iche echiche.Ilu 3:21 Ọ bụghị naanị ahụ mmadụ na otú obi na-adị ya na-agbanwe ma o tolitewe. Mgbanwe ndị ahụ nwa gị ga-enwe ga-enyekwara ya aka ịma otú ọ ga-esi na-eme mkpebi ndị bara uru ma o too. Nihi ya, i kwesịrị iji oge ahụ nyere ya aka ka ọ mụta ịna-eme ihe dị mma.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ndị Hibru 5:14.Ike agwụla gị.Ọtụtụ ndị na-eto eto anaghị emepeli ọnụ agwa papa ha ma ọ bụ mama ha gbasara mgbanwe ndị ha na-ahụ nahụ ha. Ma, echekwala na ikwu gbasara ya agaghị amasị ha. Otu akwụkwọ kwuru na ihe niile nne na nna na-agwa nwa ha nwere ike na-aba nwa ahụ nisi, ma, ya ana-eme ka à ga-asị na ọ naghị aghọta ihe ahụ a na-agwa ya.Otu Ọkachamara Kwuru Ihe Mere O Ji Kwere na ChinekeBiko, kọtụrụ anyị ihe ụfọdụ gbasara onwe gị.A mụrụ m nafọ 1966. M toro na Taịwan. Okpukpe papa m na mama m na-ekpe yiri nke ndị Tao na nke ndị Buda. Anyị na-efe ndị nna nna anyị hà nwụrụ anwụ, na-ekpegakwara ihe ndị a kpụrụ akpụ ekpere. Ma, anyị ekwetaghị na ọ bụ Chineke kere ihe niile.Gịnị mere i ji mụọ gbasara ihe ndị dị ndụ nụlọ akwụkwọ?Mgbe m dị obere, ana m elekọtakarị ụmụ anụmanụ. Ọ bụ ya mere m ji chọọ ịmụtakwu otú m ga-esi na-enyere ma ụmụ anụmanụ ma ụmụ mmadụ aka ma ha daa ọrịa. Ebu m ụzọ mụọ otú e si agwọ ụmụ anụmanụ ọrịa, mechazie mụọ gbasara ụmụ e bu nafọ, bụ nke m chere ga-eme ka m ghọtakwuo otú ndụ si malite.Gịnị mere na i kweghị na Chineke na mbụ?Na mahadum, ndị prọfesọ na-akụziri anyị na mmadụ si nenwe pụta, mụ ekwetanụ.Olee ihe mere i ji malite ịgụ Baịbụl?Ọ bụ nihi ihe abụọ. Nke mbụ bụ na m nọ na-eche na a ga-enwerịrị chi kacha chi niile nime chi dị iche iche ndị mmadụ na-efe. Mana amaghị m chi nke ọ bụ. Nke abụọ abụrụ na m ma na ndị mmadụ ejighị Baịbụl egwu egwu. Nihi ya, amalitere m ịmụ ya.Mgbe m malitere ịmụ Baịbụl na mahadum ndị Katọlik dị na Beljọm nafọ 1992, agara m notu ụlọ ụka ndị Katọlik rịọ ụkọchukwu nọ ebe ahụ ka o nyere m aka ịmara ihe dị na Baịbụl, ya ajụ.Oleezi otú i si nweta ihe ị nọ na-achọ?Mgbe afọ abụọ gachara, o nwere Onyeàmà Jehova sí Poland aha ya bụ Ruth kpọtụụrụ m mgbe ahụ m nọ Beljọm. Ihe o kwo gaa mụọ asụsụ Chaịniiz bụ ka ya na ndị Chaịna na-agụ akwụkwọ na mahadum nwee ike ịmụwa Baịbụl. Obi tọrọ m ezigbo ụtọ mgbe m hụrụ Ruth nihi na ọ dịla anya m chọwara ụdị enyemaka a.O gosiri m otú ihe ndị sayensị chọpụtara si daba nihe Baịbụl kwuru nagbanyeghị na Baịbụl abụghị akwụkwọ sayensị. Dị ka ihe atụ, Devid, bụ onye so dee Baịbụl gwara Chineke, sị: Anya gị hụrụ m ọbụna mgbe m bụ nwa e bu nafọ, e dekwara akụkụ ahụ m niile nakwụkwọ gị, bụ ụbọchị a kpụrụ ha, mgbe a na-enwebeghị ọbụna otu nime ha. Abụ Ọma 139:16 Devid bụrụ ihe a o kwuru ka abụ, ma, ihe o kwuru bụ eziokwu. A hazichaala ihe niile gbasara otú akụkụ ahụ niile dị nahụ mmadụ ga-esi na-arụ ọrụ tupu nke ọ bụla apụta. Otú ihe ndị dị na Baịbụl si bụrụ eziokwu mere ka m kweta na ọ bụ Okwu Chineke. M bịakwara ghọta na e nwere naanị otu ezi Chineke aha ya bụ Jehova.1Gịnị mere ka i kweta na ọ bụ Chineke kere ihe niile?Isi ihe mere e ji eme nchọnchọ bụ ka a chọpụta nke bụ eziokwu, ọ bụghị ka a kwado ihe ndị mmadụ chepụtara. Ọ bụ ihe ndịm chọpụtara mgbe m na-amụ gbasara nwa e bu nafọ mere ka m kweta na e nwerịrị onye kere ihe niile. Iji maa atụ, ndị njinia chọwa ịrụpụta ụgbọala, ha na-arụ akụkụ ahụ ya dị iche iche otú a ga-enwe ike ijikọta ha ka ha ghọọ ụgbọala. Ma, otú akụkụ ahụ dị iche iche na-esi ejikọta onwe ha nakpa nwa ma ghọọ mmadụ karịdịrị otú e si ejikọta ahụ ụgbọala.Ọ bụ eziokwu na ọ bụ otu mkpụrụ ndụ na-eji nwayọọ nwayọọ aghọ nwa?Ee. A naghị ahụ mkpụrụ ndụ ahụ anya. Ma, ọ na-ekewa, mepụtawa mkpụrụ ndụ ndị ọhụrụ, na-amụbakwa nike nike. Ha nwere ike ịmụba okpukpu abụọ nime awa iri na abụọ ma ọ bụ nime awa iri abụọ na anọ. Ọ bụ mgbe ahụ mkpụrụ ndụ ndị ahụ na-amụba ka ha na-emepụta mkpụrụ ndụ ndị nke ga-amalite ịghọ nwa.2Mkpụrụ ndụ ndị ahụ ha mepụtara na-emepụtazi ihe ga-eru narị mkpụrụ ndụ abụọ ga-aghọ ihe dị iche iche na-adị nahụ mmadụ, dị ka ọbara, ọkpụkpụ, akwara, na ihe ndị ọzọ.Ihe ndị m chọpụtara mgbe m na-amụ gbasara nwa e bu nafọ mere ka m kweta na e nwerịrị onye kere ihe niileMkpụrụ ndụ nke ọ bụla ga-adịrịrị otú o kwesịrị ịdị, dịrịkwa ebe o kwesịrị ịdị. Ha ga-ebu ụzọ jikọọ onwe ha ghọọ uru ahụ, ha mechaa, ha aghọọ akụkụ ahụ dị iche iche. O nwebeghị njinia chere echiche ịrụpụta ihe ga na-akpa ụdị ike a mkpụrụ ndụ na-akpa. Ihe niile gbasara otú mkpụrụ ndụ ga-esi aghọ nwa dị nime ihe a na-akpọ DNA. Mgbe m chebaara ihe a niile echiche, ọ bịara doo m anya na ọ bụ Chineke kere ihe niile.Gịnị mere i ji ghọọ Onyeàmà Jehova?Nikwu ya ná nkenke, ọ bụ ịhụya. Jizọs Kraịst kwuru, sị: Mmadụ niile ga-eji nke a mara na unu bụ ndị na-eso ụzọ m, ma ọ bụrụ na unu enwee ịhụya netiti onwe unu. Jọn 13:35 Ndị hụrụ mmadụ ibe ha nanya anaghị akpa ókè. Ha anaghịkwa ahọ obodo mmadụ si, omenala onye ahụ, ma ọ bụ otú onye ahụ na-acha. Achọpụtara m na Ndịàmà Jehova hụrụ ibe ha nanya otú ahụ Jizọs kwuru. Ha mekwara ihe gosiri m na ha hụrụ m nanya mgbe m bidoro iso ha.NchegbuMmadụ ichegbu onwe ya ọ dị njọ?NKE BỤ EZIOKWUObi anaghị eru onye na-echegbu onye ya ala. Otú ihe si dịrị nụwa a nwere ike ime ka onye ọ bụla nime anyị chegbuwe onwe ya.IHE BAỊBỤL KWURUEze Devid kwuru na o nwere mgbe mkpụrụ obi ya nọ na-agba mgba, ya ana-erukwa uju ụbọchị niile. Abụ Ọma 13:2 Gịnị nyeere Devid aka? O kpere ekpere, kọọrọ Chineke otú obi dị ya. Obi sikwara ya ike na Chineke ga-enyere ya aka. Abụ Ọma 13:5;62:8 Chineke na-agwakwa anyị ka anyị kọọrọ ya mkpa anyị. Baịbụl kwuru, sị: Tụkwasịnụ ya nchegbu unu niile, nihi na ihe banyere unu na-emetụ ya nobi.1 Pita 5:7.Imere ndị ikwu na ibe anyị ihe ga-eme ka anyị ghara ịna-echegbu onwe anyị maka haMa, o nwere ihe ụfọdụ mmadụ nwere ike ime ka nchegbu ya belata. Dị ka ihe atụ, Pọl onyeozi gbara mbọ kasie ndị ya na ha na-efekọ Chineke obi ma gbaa ha ume mgbe ihe gbasara ha nọ na-echu ya ụra. 2 Ndị Kọrịnt 11:28 Nchegbu ahụ ọ nọ na-enwe bara uru nihi na o mere ka o nyere ụmụnna ya aka. Anyịnwa nwekwara ike ime ka ya. A sị na o mere ka ọ gbasaghị ya, ọ garaghị enwe ike inyere ha aka.Ilu 17:17.Na-elekwasị anya, ọ bụghị naanị nọdịmma onwe unu, kamakwa nọdịmma nke ndị ọzọ.Ndị Filipaị 2:4.Gịnị ka ị ga-eme ma ọ bụrụ na ị na-echegbukarị onwe gị?NKE BỤ EZIOKWUNdị mmadụ nwere ike ịna-echegbu onwe ha maka ego, ihe ndị ha mejọrọ noge gara aga, ma ọ bụkwanụ maka otú ihe ga-adị nọdịnihu.IHE BAỊBỤL KWURUMmadụ ichegbu onwe ya maka ihe o mere:Noge ochie, o nwere ụfọdụ Ndị Kraịst bụbu ndị aṅụrụma, ndị na-apụnara mmadụ ihe, ndị na-akwa iko, na ndị ohi. 1 Ndị Kọrịnt 6:9-11 Kama ịnọ na-echegbu onwe ha nihi ihe ndị ahụ ha mere noge gara aga, ha gbanwere ma nwee obi ike na Chineke ga-agbaghara ha.Abụ Ọma 130:4kwuru, sị: Ezi mgbaghara dị naka gị Chineke.Amaghị ihe echi ga-abụ:Jizọs sịrị: Unu echegbula onwe unu mgbe ọ bụla maka echi, nihi na echi ga-enwe nchegbu nke ya. Matiu 6:25,34 Ihe Jizọs na-ekwu namaokwu a bụ na anyị kwesịrị ilekwasị anya naanị notú ihe si dịrị anyị nụbọchị. Anyị ekwesịghị iburu nsogbu dịịrị echi tụkwasị na nke taa nihi na o nwere ike ime ka anyị mee mkpebi na-enweghị isi. O nwedịrị ọtụtụ ihe nwere ike ịna-echu mmadụ ụra, e mechaa, onye ahụ achọpụta na ihe ndị ahụ ekwesịghị ịna-echegbu ya.Ego:Otu onye ma ihe rịọrọ Chineke si: Emela ka m daa ogbenye, enyekwala m akụnụba. Ilu 30:8 Ihe ọ rịọrọ Chineke bụ ka o mee ka ihe ọ bụla ya nwere ju ya afọ, nke bụkwanụ ihe ga-eme ka ya na Chineke dịrị ná mma.Ndị Hibru 13:5gwara anyị sị: Ka ụzọ ndụ unu bụrụ nke ịhụya ego na-adịghị na ya, ka unu nọ na-enwe afọ ojuju nihe ndị dị ugbu a. Nihi na o kwuwo, sị: M gaghị ahapụ gị ma ọlị, m gaghịkwa agbahapụ gị ma ọlị. Onye nwere ego taa nwere ike ịbụ ogbenye echi. Ma, Chineke anaghị ahapụ ndị tụkwasịrị ya obi ma nwee afọ ojuju nihe ọ bụla ha nwere.Ahụbeghị m ka a hapụrụ onye ọ bụla bụ onye ezi omume kpamkpam, ahụbeghịkwa m ụmụ ya ka ha na-arịọ nri.Abụ Ọma 37:25.Ò nwere mgbe nchegbu ga-akwụsị?IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWUNafọ 2008, otu akwụkwọ akụkọ kwuru na nchegbu ga na-arị ibe ya elu ka chi na-abọ na-aga. Nafọ 2014, otu akwụkwọ akụkọ a na-ebi nAmerịka kwukwara na ọtụtụ ndị Amerịka na-echegbu onwe ha.IHE BAỊBỤL KWURUỌ bụ nchegbu nke dị nobi mmadụ ga-anyịgbu ya, ma, ọ bụ okwu ọma na-eme ka ọ ṅụrịa ọṅụ. Ilu 12:25 Ị manụ na okwu ọma dị nozi ọma gbasara Alaeze Chineke. Matiu 24:14 Noge na-adịghị anya, Alaeze ahụ, ya bụ, ọchịchị Chineke, ga-eme ihe anyị na-anaghị emeli. Ọ ga-eme ka ihe niile na-eme ka ndị mmadụ na-echegbu onwe ha kwụsị. Ọ ga-ewepụ nrịrịa na ọnwụ. Chineke kwere anyị nkwa na ya ga-ehichapụ anya mmiri niile nanya anyị, na ọnwụ agaghị adị ọzọ, iru uju ma ọ bụ mkpu ákwá ma ọ bụ ihe mgbu agaghịkwa adị ọzọ.Mkpughe 21:4.Ka Chineke onye na-enye olileanya mee ka unu jupụta nọṅụ niile na udo niile nihi na unu kwere ekwe.Ndị Rom 15:13.Ọmarịcha IcheokuICHEOKU dị ọtụtụ na-efe nelu, ha na-ama ezigbo mma. Mgbe ndị na-eme nchọpụta si Yurop gaa ebe bụ Nikaragụa ugbu a na mba ndị dị nebe ndịda ya nihe dị ka narị afọ ise gara aga, icheoku ndị ha hụrụ riri ha ọnụ. Ha mara ezigbo mma, nweekwa ọdụ ogologo. Ka oge na-aga, a malitere ise icheoku na map obodo ndị dị nebe ahụ.Icheoku niile na-ama mma, ma oké ma nne. O nweghị nnụnụ ọzọ oké ya na nne ya na-ama mma otú ahụ. Icheoku ma ihe. Ha na-esokarị nìgwè, na-emekwa oké ụzụ. Ha nwere ike iru iri atọ si nakwụ ha dị iche iche gawa ịkpa nri nisi ụtụtụ. Nri ha bụ mkpụrụ osisi ndị dị nọhịa. Ha hụ nri ha chọrọ iri, ha agado ya ụkwụ, werezie ọnụ na-atụrụ ya. Ha nwedịrị ike iji ọnụ ha tapuo ihe sịrị ike ka akị. Ha richaa, ha na-efegakarị nelu ugwu ma ọ bụkwanụ nakụkụ mmiri gaa tụrịa ụrọ. Ụrọ ahụ na-eme ka ihe ọ bụla ha riri ghara inye ha nsogbu nafọ.Chineke emewo ka ihe ọ bụla maa mma noge ya.Ekliziastis 3:11Oké icheoku ọ bụla na-ahọrọ nke nne ya na ya ga-ebi ruo mgbe ha nwụrụ. Ha abụọ na-ejikọkwa aka elekọta ụmụ ha. Ebe ndị ha na-ebi bụ noghere ndị dị nosisi, ọnụ dị nakụkụ mmiri, nugwu, nakwa na mkpu. Ha nọrọ, ha ana-atụcha onwe ha. Ụkwụ na-esi nwa icheoku ike nala ma o ruo ọnwa isii, ma, ya na nne ya na nna ya na-anọ ruo mgbe o ruru ihe dị ka afọ atọ. Icheoku ndị bi nọhịa na-anọru afọ iri atọ ma ọ bụ afọ iri anọ, ebe ndị nke a na-azụ azụ na-anọ ihe karịrị afọ iri isii. E nwere ụdị icheoku iri na asatọ. E sere ụfọdụ nime ha ebe a.Akụkọ Gbasara Mmekọrịta Mmadụ na Ibe YaINDIANchọpụta e mere nobodo a nafọ 2014 gosiri na e kee ndị na-eto eto niile nọ nagbata afọ iri na asatọ na iri abụọ na ise ụzọ abụọ, ihe karịrị otu ụzọ nime ha kwetara na mmadụ inwe mmekọahụ tupu ọ lụọ di ma ọ bụ nwunye adịghị njọ. Otu dọkịta bi na Mumbaị gwara ndị nta akụkọ na ihe mere nwa okorobịa na nwa agbọghọbịa ji akpa abụghị maka na ha chọrọ ịbụ di na nwunye, ya sọkwa ya ya bụrụ na ọ bụ otu abalị ka ha kpara, ọnwa ole na ole ma ọ bụdị na ha abụọ bi ebi.IHE Ị GA-ECHEBARA ECHICHE:Ndị na-ebute ọrịa na ndị obi na-anaghị eru ala ọ bụ ndị na-enwe mmekọahụ tupu ha alụọ di ma ọ bụ nwunye ka ọ bụ ndị nke ha na di ha ma ọ bụ nwunye ha na-enwe mmekọahụ?1 Ndị Kọrịnt 6:18.DENMAKỌ bụrụ na mmadụ na ndị ezinụlọ ya na-esekarị okwu, o nwere ike ime ka onye ahụ nwụchuo ọnwụ. Ndị na-eme nchọpụta na mahadum dị na Kopenhegin ji afọ iri na otu leba anya notú ihe ga-adịrị ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ puku mmadụ iri bí nobodo a bụ ndị nọ nagbata afọ iri atọ na ise na iri afọ ise. Ihe ha chọpụtara gosiri na ndị nke ha na ndị ezinụlọ ha na-esekarị okwu nwere ike ibu ndị nke ha na ezinụlọ ha na-anaghị esekarị okwu ụzọ anwụ. Onyeisi ndị mere nchọpụta ahụ kwuru na ihe nwere ike inye aka belata ọnụ ọgụgụ ndị na-anwụchu ọnwụ nobodo a bụ ezinụlọ ọ bụla ịgbalị na-edozi esemokwu ha.BAỊBỤL KWURU, SỊ:Onye ọ bụla nke na-adịghị ekwu ọtụtụ okwu maara ihe, mmụọ nke onye nwere nghọta na-adị jụụ.Ilu 17:27.AMERỊKANa Luwiziana, e lebara anya notú ihe si na-aga na narị ezinụlọ ise na iri isii na anọ. Ihe a chọpụtara gosiri na ọ bụrụ na nwoke na nwaanyị gbasara mgbe ha nọ na-akpa, ha mechaa lụọ, ha nwere ike ịgbasa ọzọ nime afọ ise mbụ ha lụrụ. Ha nwere ike ịna-esekarị okwu, ha agaghịkwa na-enwe obi ụtọ.BAỊBỤL KWURU, SỊ:Ihe Chineke kekọtara, mmadụ ọ bụla atọsala ya.Matiu 19:6.Ihe Ndị A Dị nỊntanetVIDIOKirie vidio ndị a ka ị hụ otú Baịbụl si nyere otu nwoke bụ onye aṅụrụma na onye ọzọ nọ nụlọ mkpọrọ aka ka ha gbanwee otú ha sibu ebi ndụ.Ị gaa nebe e dere GBASARA ANYỊ, pịa IHE NDỊ ANYỊ  NA-EMENdụ M Na-ebi Gwụrụ M IkeNdụ M Gbanwere nỤlọ Mkpọrọ 