 Teta! Septemba 2015  Ndụ Gị Ọ Dị Otú Ị Chọrọ Ka Ọ Dịrị?Isiokwu Ndị Dị na Magazin ANdụ Gị Ọ Dị Otú Ị Chọrọ Ka Ọ Dịrị?MGBE ị ka dị obere, olee ihe ndị i kwuru na ị ga-eme ma i too? O nwere ike ịbụ na i kpebiri na ị ga-alụ di ma ọ bụ na ị ga-alụ nwaanyị, na ị ga-amụ aka ọrụ, ma ọ bụkwanụ na ị ga-aga mahadum. Ma nke bụ eziokwu bụ na ihe anaghị agacha otú e si chee ya. Ụfọdụ ihe ndị a na-atụghị anya ha nwere ike ime ka ndụ mmadụ gbanwee. Ọ bụ ụdị ihe ndị ahụ mere Anja, Delina, na Gregory.Anja bụ onye Jamanị. Mgbe ọ dị iri afọ abụọ na otu, a chọpụtara na o bu kansa. Ọrịa a emeekwala ka ọ na-esiri ya ike ịpụta apụta.Otu onye Amerịka aha ya bụ Delina na-arịa ọrịa na-eme ka ahụ na-akụjisi ya. Ọ nọkwa nelu ya na-elekọta ụmụnne ya atọ na-arịa ọrịa.Gregory bụ onye Kanada. Ihe bụ nsogbu ya bụ na obi na-ekoro ya nelu mgbe niile.Nagbanyeghị otú ihe si dịrị Anja, Delina, na Gregory, e nwere ihe ụfọdụ na-enyere ha aka. Gịnị bụ ihe ndị ahụ?Baịbụl kwuru, sị: Ì nwewo obi ịda mbà nụbọchị ahụhụ? Ike gị ga-adị ntakịrị. Ilu 24:10 Otu eziokwu doro anya bụ na otú mmadụ si were ụwa ya nwere ike ime ka ihe dịtụrụ ya mfe. Ọ bụrụ na mmadụ ekwe ka obi na-ajọ ya njọ, ọ gaghị edili nsogbu bịaara ya. Ma, ọ bụrụ na mmadụ etinyere ụwa ya obiọma, nsogbu ya agaghị anyịgbu ya.Ka anyị hụ otú ihe si na-agara Anja, Delina, na Gregory nagbanyeghị nsogbu ndị ha nwere.Ihe Mere O Ji Ara Ahụ: Ị Gaghị Agbanweli Ihe ỤfọdụE NWERE ihe ndị nwere ike ime mmadụ, ha aghasaara ya ihe ọ chọrọ ime ná ndụ. Mmadụ nwere ike ịna-arịa ọrịa na-ekweghị ala ala, di na nwunye nwere ike ịgba alụkwaghịm, ma ọ bụkwanụ ya abụrụ na onye mmadụ hụrụ nanya nwụrụ. Ọ bụrụ na ihe mmadụ na-agaghị agbanweli emee, o nwere ike ịnọ na-ele nanya nanya. Ma, gịnị ga-enyere anyị aka ka nsogbu ọ bụla bịaara anyị ghara ịnyịgbu anyị?IHE ANYỊ GA-AMỤTA NAKA PỌLPọl onyeozi gara ebe dị iche iche kwusaa ozi ọma. Ọ bụ onye ozi ala ọzọ na-anụ ọkụ nobi. Ma, ọ kwụsịrị ịga ebe dị iche iche ruo afọ abụọ nihi na ndị agha bịara na-eche ya nche ka ọ ghara ịpụ apụ nagbanyeghị na o nweghị ihe o mere. Kama ịnọ kwawa ụwa ya, o mere ihe o nwere ike ime. Ihe ọ na-eme bụ ịkasi ndị ọ bụla bịara ịhụ ya obi ma jiri Akwụkwọ Nsọ na-akụziri ha gbasara Chineke. Ọ nọkwa otu ebe ahụ dee akwụkwọ ozi ụfọdụ anyị na-agụ na Baịbụl taa.Ọrụ Ndịozi 28:30, 31.OTÚ ANJA SI ENYERE ONWE YA AKAAnyị chetara na ọrịa Anja anaghị ekwe ya pụta èzí. Anja kwuru, sị: Ndụ m gbanwere mgbe a gwara m na m na-arịa kansa. Akwụsịrị m ọrụ na ihe ndị ọzọ m na-emebu ka m ghara ịtụkwasị ọrịa ọzọ nelu nke m na-arịa. Gịnị na-enyere Anja aka idi nsogbu ya? O kwuru, sị: Ihe m mụtara bụ ịna-eme ihe kwere m omume. Ahaziri m ihe ndị dị m mkpa ma jiri nwayọọ nwayọọ na-eme ha. Otú a m si hazie onwe m emeela ka m na-emere onwe m ihe ụfọdụ.Amụtawo m inwe afọ ojuju nọnọdụ ọ bụla m nọ na ya. Ndị Filipaị 4:11IHE I NWERE IKE IMEỌ bụrụ na e nwere ihe ụfọdụ bịaara gị nke ị na-agaghị agbanweli, i nwere ike ime ihe ndị a:Na-eme ihe ndị ị ga-emeli. Dị ka ihe atụ, ị gaghị ekwuli otú ahụ ga-adị gị echi, ma ị ka nwere ike ịna-emega ahụ, na-eri ezigbo nri, na-ezukwa ike nke ọma.Kpebie ihe ndị ị ga-achọ ime ná ndụ, chọpụtakwa otú i nwere ike isi jiri nwayọọ nwayọọ na-eme ha. Nụbọchị ọ bụla, gbalịa mee ihe ụfọdụ ga-enyere gị aka ime ihe i kpebiri.Họrọ ụmụ obere ihe ị ga na-eme. I nwere ike ịna-ehicha ihe ụfọdụ na kichin, na-asakwa efere. Gbalịakwa na-eji ejiji dị mma. Ihe ndị a bụ obere ihe. Ma, ime ha ga na-eme gị obi ụtọ na o nwere ihe ị ga-emeli. Nụtụtụ ọ bụla, buru ụzọ mee ihe ndị kacha dị gị mkpa.Nagbanyeghị ụdị ọnọdụ ị nọ, e nwere ihe ụfọdụ i nwere ike ịmụta na ya. Dị ka ihe atụ, ọnọdụ ị nọ nwere ike inyere gị aka ịmụta otú ị ga-esi na-edi nsogbu ndị i nwere. I nwekwara ike iji ihe ị mụtara kụziere ndị ọzọ otú ha ga-esi na-edi nsogbu nke ha.Nke bụ eziokwu bụna ọ bụghị ihe niile bịaara gị ka ị ga-agbanweli, ma ị ga-ekpebili ihe ị ga-eme nọnọdụ ọ bụla ị nọ na ya.Ihe Mere O Ji Ara Ahụ: Ihe Mmadụ Ji nAka Dị ỌtụtụKA E WERE ya na ihe ndị ị na-eme karịrị akarị. Ụmụ gị chọrọ ka i meere ha nke a, meere ha nke ọzọ, ọga gị nwere ọrụ ọ chọrọ ka ị rụọrọ ya, di gị ma ọ bụ nwunye gị nwekwara ihe ọ chọrọ ka i meere ya. Nelu ihe a niile, ị na-elekọtakwa papa gị ma ọ bụ mama gị ahụ na-adịghị. Otú a ndụ gị si aga abụghị otú ị tụrụ anya ya. Otú ihe si dịrị gị ugbu a na-erikwa gị nri nahụ. I nwere ike ịna-agwa onwe gị na o nweghị ihe ị ma ị ga-eme gbasara ya nihi na ị dị ndị mmadụ mkpa. Nke bụ eziokwu bụ na ime ihe ọ bụla ndị mmadụ chọrọ gị naka nwere ike ọ gaghị abachara ma gị ma ndị ahụ ị na-emere ya uru. Gịnị ka i nwere ike ime ma ihe dịrị gị otú a?IHE ANYỊ GA-AMỤTA NAKA MOZISE nwere oge ọ bụ naanị Mozis bụ onyeikpe nIzrel. Noge ahụ, Mozis nwere ike ịna-eche na ya na-eme ihe ya kwesịrị ime. Ma, ọgọ ya nwoke gwara ya, sị: Otú a ị na-eme adịghị mma. Nezie, ike ga-agwụ gị. Ọ tụụrụ Mozis aro ka ọ họta ụmụ nwoke ụfọdụ ruru eru ka ha na-enyere ya aka ekpe ikpe ụfọdụ. Ikpe ọ bụla siiri ha ike, ha eweta ya ka o kpee ya. Olee uru aro a ga-aba? Ọgọ Mozis gwara ya, sị: Ị ga-enwe ike ịnagide ya, ndị a niile ga-alaru nụlọ ha nudo.Ọpụpụ 18:17-23.OTÚ DELINA SI ENYERE ONWE YA AKAI chetaranụ na anyị kwuru na Delina na-arịa ọrịa na-akụjisi ya ahụ, nọrọkwa nelu ya na-elekọta ụmụnne ya atọ na-arịa ọrịa. Delina kwuru, sị: Ihe na-enyere m aka ka m ghara ịna-adọlị oké ndọlị bụ ịna-eme ihe dịịrị m nụbọchị nechegbughị onwe m gbasara echi, anaghịkwa m egbu oge ma m chọọ ime ha. Ana m akọrọ ndị ọzọ gbasara ihe mụ na ha na-alụ. O meela ka di m nakwa ndị ọzọ na-enyere m aka. Ihe ọzọ m na-eme nke na-enye m obi ụtọ bụ ilekọta okooko osisi nụtụtụ ọ bụla.E nwere oge a kara aka maka ihe ọ bụla.Ekliziastis 3:1IHE I NWERE IKE IMEỌ bụrụ na ihe ndị ị na-eme karịrị akarị, i nwere ike ime ihe ndị a:I nwere ike ịgwa ndị ọzọ ka ha nyere gị aka. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na gị na ụmụ gị ka bi, ha nwere ike ịna-enyere gị aka. Ọ bụrụkwa na e nwere ndị ikwu gị ma ọ bụ ndị enyi gị bi gị nso, i nwekwara ike ịkpọ ha ka ha nyere gị aka.Na-agwa ndị ọzọ ihe ị chọrọ ka ha meere gị. Dị ka ihe atụ, i nwere ike ịgwa ọga gị ka o selatatụ aka nọrụ ọ na-enye gị ma ọ bụrụ na ọ na-agbaji gị aka. Ma, ọ pụtaghị na ị ga-agwa ya na ị ga-akwụsị ịrụrụ ya ọrụ ma ọ bụrụ na o kweghị. Gwa ya ihe mere ọrụ ahụ ji esiri gị ike. O nwere ike ime ihe ị rịọrọ ya.Dee ihe ndị ị chọrọ ime nizu ọ bụla nakwụkwọ. Kpebiekwa ma ò nwere ndị nke ị ga-enye ndị ọzọ ka ha nyere gị aka rụọ.Ọ bụghị ebe ọ bụla a kụrụ ékwé gị agbara gawa. Ọ bụrụ na mmadụ akpọọ gị ka ị bịa ememme, ya abụrụkwa na ahụ agaghị ekwecha gị ma ọ bụkwanụ na i nweghị ohere, gwa ya na ị gaghị abịali.Nke bụ eziokwu bụna ọ bụghị ihe niile ị chọrọ ime ka ị ga-emeli.Ihe Mere O Ji Ara Ahụ: Obi Nwere Ike Ịna-ajọ Mmadụ NjọỌ NA-EME ị nọrọ mgbe ụfọdụ, obi ana-ajọ gị njọ ma ọ bụ ezigbo iwe ana-ewe gị nihi ihe ụfọdụ merenụ? Ị gaghị enweli ike ime ihe ndị dị gị mkpa ma ọ bụrụ na i kwe ka obi na-ajọkarị gị njọ. Gịnị ka i nwere ike ime gbasara ya?IHE ANYỊ GA-AMỤTA NAKA DEVIDIhe ụfọdụ mere Eze Devid mere ka obi koro ya nelu, e nwekwara ihe ndị mere ka obi gbawaa ya. Ma, gịnị nyeere ya aka ka ọ ghara ịda mbà? Ọ hapụụrụ Chineke nsogbu ya niile. 1 Samuel 24:12,15 O dekwara otú obi dị ya ede. O jighịkwa ekpere egwu egwu nihi na o nwere okwukwe na Chineke.OTÚ GREGORY SI ENYERE ONWE YA AKAAnyị kwuburu na nsogbu Gregory bụ na obi na-ekoro ya nelu mgbe niile. O kwuru, sị: Ana m echegbukarị onwe m, ọ rakwara m ahụ nkwụsị. Gịnị nyeere ya aka? O kwuru, sị: Nwunye m na ndị enyi m nyeere m aka inweta onwe m. Agakwara m hụ dọkịta, ya akọwakwuoro m banyere nsogbu m. Mgbe m gbanwere ihe ụfọdụ ná ndụ m, nsogbu m belatara. Ọ bụ eziokwu na nsogbu m akwụsịchabeghị, ma amarala m ihe na-akpatakarị ya na ihe m ga na-eme ka m nweta onwe m.Obi nke na-aṅụrị ọṅụ bara uru dị ka ihe na-agwọ ọrịa.Ilu 17:22IHE I NWERE IKE IMEỌ bụrụ na ị na-echegbukarị onwe gị ma ọ bụ na obi na-ajọkarị gị njọ, i nwere ike ime ihe ndị a:Dee otú obi na-adị gị nakwụkwọ.Kọọrọ onye ezinụlọ unu ma ọ bụ enyi gị otú obi dị gị.Ewerela ya na o nweghị ihe ị ga-emeli gbasara nsogbu gị. I nwere ike ịjụ onwe gị, sị, Gịnị ka m nwere ike ikwu na ọ bụ ya mere obi ji adị m otú a ọ na-adị m?Ekwela ka ihe ọ bụla mee ka i chegbuwe onwe gị. Adịkwala na-ewete iwe aka. Kama, na-eme ihe ndị ọzọ bara uru.Nke bụ eziokwu bụna ihe na-akpatakarị obi ịjọ mmadụ njọ abụghị ọnọdụ onye ahụ nọ na ya, kama ọ bụ otú o si ele ọnọdụ ya anya.Ị Ga-emeli Ka Ndụ Gị Na-aga Otú Ị Chọrọ?O nweghị onye ụwa zuuru. Ihe na-eme ka ndụ na-atọ ụtọ abụghị ihe ole mmadụ nwere, kama ọ bụ mmadụ itinyere ụwa ya obiọma. Ihe na-enyerekarị mmadụ aka ka nsogbu ndị o nwere ghara ịnyịgbu ya bụ iwere ụwa ya otú o si hụ ya ma gbalịa hụ na ọ na-eme otú ike kwere ya. Ọ bụrụ na ọnọdụ gị agbanwetụ nagbanyeghị ụdị nsogbu gị na ya na-alụ, ọ dị mma. Ma, nke bụ eziokwu bụ na ọ bụ nọdịnihu ka ihe ga-akacha adị mma.Chineke kwere anyị nkwa na oge na-abịa mgbe ndụ ụmụ mmadụ ga na-atọ ha ụtọ nihi otú ihe ga-esi na-aga nke ọma. Ha ga-enwe ike ịdị ndụ ebighị ebi nenweghị nsogbu ọ bụla, ha agaghịkwa na-adọlị ndọlị. Obi agaghịkwa na-ajọ ha njọ. Aịzaya 65:21, 22 Baịbụl kwuru na ọ bụ ụdị ndụ a bụ ndụ nezie.1 Timoti 6:19.Mgbe Mmadụ Abụọ Chọrọ Ịlụ GbasaraIHE MERE O JI ESI IKE ODIDIOtu nwa agbọghọ aha ya bụ Amakakwuru, sị: Echere m na ahụla m onye ga-alụ m. Agwara m onwe m na ọ bụ nwoke a ka mụ na ya ga-ebi. Ma mgbe anyị kpara ọnwa abụọ, agwara m ya na achọghịzi m ka e nwee ihe jikọrọ mụ na ya. Onye gwa m na ọ bụ otú a ka anyị ga-esi tisaa, agaghị m ekweta.Nwa agbọghọ ọzọ aha ya bụ Ebere kwuru, sị: Ọtụtụ ihe na-amasị m na-amasịkwa onye mụ na ya na-akpa. M chere na o nweghị ihe ga-eme ka anyị ghara ịlụ. Ma ka oge na-aga, achọpụtara m na ihe anaghị adabara anyị abụọ. Ahụkwara m nsogbu m na-aga ịbanye na ya, mụ agwa ya ka anyị kwụsị ịkpa.Ọ bụrụ na ụdị ihe ụmụ agbọghọ abụọ a kwuru emetụla gị, isiokwu a ga-enyere gị aka ka i die ya.IHE I KWESỊRỊ ỊMAMmadụ abụọ chọrọ ịlụ gbasaa, ọ na-ewute ha abụọ.E nwere otu nwa agbọghọ ya na onye chọrọ ịlụ ya kpara naanị ọnwa isii tupu ha agbasaa. Aha ya bụ Chinyere. O kwuru, sị: Ahụ gwụrụ m nihi na ahụrụ m ya nanya, achọkwara m ka mụ na ya biri. Ma tupu anyị amara ihe na-emenụ, anyị agbasaala. Ọ na-abụ m nụ egwú na-atọ anyị abụọ ụtọ, mụ echeta otú anyị si enwe aṅụrị mgbe ahụ anyị ka na-akpa. M gaa ebe ụfọdụ anyị abụọ na-adị aga mgbe ahụ, ya ana-ewute m na mụ na ya anọghịzi. Ọ bụ otú a ka ọ dị m mgbe ahụ nagbanyeghị na ọ bụ m gwara ya ka ọ gawara onwe ya.Mgbe ụfọdụ, ọ na-aka mma ka a gbasaa nagbanyeghị na ọ na-agbawa obi.Ebere kwuru, sị: Mmadụ nwere ike ịgba nkịtị ka ọ ghara itiwa onye nke ọzọ obi. Ma, nke bụ eziokwu bụ na ọ bụrụ na ha abụọ anọgide na-akpa nagbanyeghị na ihe anaghị adabara ha, obi ga-emecha gbawaa ha abụọ. Chinyere kwukwara otu ihe ahụ. Ọ sịrị: Ọ bụrụ na obi anaghị adị gị mma mgbe gị na mmadụ na-akpa, obi agaghịkwa na-adị gị mma ma ọ bụrụ na unu emechaa lụọ. Ọ bụrụ na unu achọpụta ya noge ma gawara onwe unu, ọ ga-akara unu mma.Ọ bụrụ na gị na onye ị chọrọ ịlụ agbasaa, ọ pụtaghị na ị bụ ajọ mmadụ.Ọ bụghị mgbe niile ka mmadụ abụọ chọrọ ịlụ ibe ha na-emecha lụọ. Ọ bụrụ na obi esighị gị ma ọ bụ onye gị na ya na-akpa ike na ije unu ga-enwe isi, ịgbasa nwere ike ịkara unu mma. Ọ bụrụkwa na unu emechaa gbasaa, echela na ị bụ ajọ mmadụ. I nwere ike idi ya. Gịnị ga-enyere gị aka?IHE I NWERE IKE IMEKweta na ọ gaghị adịrị gị mfe.Ebere kwuru, sị: Onye mụ na ya kwụsịrị ịkpa abụghị naanị enyi m, ọ bụ ezigbo enyi m. Ọ bụrụ na mmadụ na onye ọ hụrụ nanya agbasaa, ọ ga-ewute ya. Otu nwa okorobịa aha ya bụ Okoro kwuru, sị: Ọ bụrụ na mmadụ abụọ chọrọ ịlụ agbasaa, ọ ga-ewuterịrị ha nagbanyeghị na ihe mere ha ji gbasaa bụ ka ihe dị mma. Noge Eze Devid nọ ná nsogbu, o dere, sị: Nogologo abalị dum, m na-eme ka ihe ndina m jupụta nanya mmiri m. Abụ Ọma 6:6 O nwere ike ịdị anyị otú a ọ dị Eze Devid. Mgbe ụfọdụ, ihe ga-enyere mmadụ aka idi ụdị mgbawa obi ahụ bụ iji nwayọọ na-edi ya. Ihe ga-enyekwaranụ ya aka bụ ịghọta otú obi dị ya.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Abụ Ọma 4:4.Mete ndị ga-enyere gị aka enyi.Ịkpa ndị ọzọ nso nụdị oge a adịghị mfe. Nwa agbọghọ ahụ aha ya bụ Amaka kwuru, sị: Mgbe mụ na nwoke ahụ chọburu ịlụ m gbasara, ihe m mere bụ ịnọrọ onwe m. M malitere ịnọ naanị m ka m nwee ike inweta onwe m ma chebara ihe niile merenụ echiche, marakwanụ otú mmiri si baa nopi ụgbọgụrụ. Ma, Amaka mechara kpawa ndị enyi ya nso. O kwuru, sị: Otú m si na-akpa ha nso emeela ka obi na-adị m mma. O meekwala ka mgbasa ahụ anyị gbasara ghara ịna-ewute m otú o sibu ewute m.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ilu 17:17.Mụta ihe na ya.I nwere ike ịjụ onwe gị, sị: Ihe a merenụ ọ kụziiri m ebe ụfọdụ m nwere ike ịrụ ọrụ? Ọ bụrụ na o nwere ihe m mụtara, ọ ga-enyere m aka ma mụ na onye ọzọ kpawa? Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Nnenna kwuru, sị: Ka oge na-aga, m bịara nwetatụwa onwe m. Ma, o were m oge tupu mụ enwee ike idi ihe niile merenụ. Okoro kwetakwara ihe a o kwuru. Ọ sịrị: O were m otu afọ tupu mụ enweta onwe m mgbe mụ na onye m chọrọ ịlụ gbasara. O wekwara m ogologo oge tupu mụ amụta ihe na ya. Ihe mụ na ije jere noge ahụ mere ka m ghọtakwuo ụdị mmadụ m bụ, mụ amụtakwuo ọtụtụ ihe gbasara ụmụ nwaanyị nakwa ihe mmadụ kwesịrị ime ma ya na onye ọ chọrọ ịlụ na-akpa. Obi anaghịzi agbawa m otú o si agbawabu m.Kọọrọ Jehova otú obi dị gị.Baịbụl kwuru na Chineke na-agwọ ndị e tiwara obi, na-ekechikwa ọnyá na-egbu ha mgbu. Abụ Ọma 147:3 Jehova anaghị agwa mmadụ onye ọ ga-alụ, e kwesịghịkwa ịta ya ụta ma mmadụ abụọ chọrọ ịlụ mechaa gbasaa. Ma, anyị kwesịrị iburu nobi na ihe ọ bụla gbasara anyị na-emetụ ya nobi. Kọọrọ ya ihe ọ bụla na-enye gị nsogbu nobi.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:1 Pita 5:7.ỌrụGịnị ka anyị kwesịrị ịghọta gbasara ọrụ?IHE ỤFỌDỤ NDỊ NA-EKWUỤfọdụ ndị na-ekwu na ebe ọ bụ na ọrụ dị ụkọ, ọrụ mmadụ kwesịrị ịdị ya mkpa karịa ihe ọ bụla ọzọ. Nihi ya, ọtụtụ ndị na-ewere ndụ ha niile tinye nọrụ ha nke na ha anaghịzi elebara ma onwe ha ma ezinụlọ ha anya.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl kwuru otú mmadụ kwesịrị isi na-arụ ọrụ. O kwuru na anyị kwesịrị ịna-arụsi ọrụ ike nakwa na anyị ekwesịghị ịdị umengwụ. Ilu 6:6-11;13:4 Ma, ihe a Baịbụl kwuru apụtaghị na mmadụ kwesịrị ịna-arụgbu onwe ya nọrụ. Kama, o kwuru na ihe mmadụ kwesịrị ime bụ ya rụtụ ọrụ, ya atụrụtụ ndụ.Ekliziastis 4:6kwuru, sị: Obere ezumike dị mma karịa ịrụsi ọrụ ike gabiga ókè na ịchụso ifufe. Nihi ya, ọrụ ekwesịghị ime ka anyị ghara ịna-elebara ezinụlọ anyị anya, ma ọ bụkwanụ ka anyị ghara ịna-elezi onwe anyị anya. O nweghị uru dị na mmadụ ịrụgbu onwe ya nọrụ.Ọ dịghị ihe dịịrị mmadụ mma karịa iri ihe na ịṅụ ihe ọṅụṅụ, meekwa ka mkpụrụ obi ya hụ ihe ọma nihi ịrụsi ọrụ ike ya.Ekliziastis 2:24.Mmadụ ò kwesịrị ịrụ ụdị ọrụ ọ bụla?IHE ỤFỌDỤ NDỊ NA-EKWUỤfọdụ ndị na-ekwu na ọrụ ọ bụla na-enye ezigbo ego dị mma. Ụdị echiche a nakwa agụụ inwe nnukwu ego emeela ka ndị mmadụ ghara ịna-akwụwa aka ọtọ. O meekwala ka ndị mmadụ na-arụ ọrụ megidere iwu obodo.Ụfọdụ ndị anaghị ekwe arụ ọrụ ọ bụla ọzọ ma ọ bụghị nke dị ha nobi. Ọ bụrụ na ọrụ ha ji naka abụghị ụdị ọrụ ha chọrọ ma ọ bụkwanụ na ọ masịchaghị ha, ike ya na-agwụ ha. Ihe a ga-emezi ka ọrụ ha na-ewe ha iwe, ha agaghịkwa na-arụsi ọrụ ike. Ọ bụrụkwa na ha enweta ọrụ ọzọ dị mma, ha nwere ike jụ ịrụ ya nihi na ha na-eche na ha akarịala ịrụ ụdị ọrụ ahụ.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl kwuru na anyị ekwesịghị ịrụ ọrụ ọ bụla ga-eme ka anyị ghara ịna-akwụwa aka ọtọ ma ọ bụ nke nwere ike imerụ mmadụ ahụ. Levitikọs 19:11,13;Ndị Rom 13:10 Ọrụ dị mma kwesịrị ịbara ndị ọzọ uru, meekwa ka onye na-arụ ya nwee ezi akọ na uche.1 Pita 3:16.Baịbụl kwukwara na ihe mere mmadụ ji arụ ọrụ abụghị ka o jiri ihe ọ kpatara na-eme ọnụ, kama ọ bụ ka o nwee ike ịna-egbo mkpa ya ma na-elekọta ezinụlọ ya. Ọ bụghị ihe ọjọọ ma ọrụ mmadụ na-atọ ya ụtọ, ma o kwesịghị ikwe ka ọ bụrụ ihe kacha mkpa ná ndụ ya.Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Alannah kwuru, sị: Anyị bụ Ndịàmà Jehova. Nọmụmụ ihe anyị, papa m nwere ọtụtụ ọrụ ọ na-arụ. A bịa nọrụ o ji akpa afọ anyị, ọ na-agbakwa ezigbo mbọ. Nagbanyeghị na ọ na-eme ihe ndị o kwesịrị ime, ọ na-ewepụta oge ka anyị na ya na-anọrị. O nweghị mgbe ihe ọ ga-eme na-akọ ya naka, ma ọ na-eme nke ọ bụla mgbe o kwesịrị ime ya.Nke bụ eziokwu bụ na otú ihe dị iche iche si adazi ọnụ na-eme ka anyị na-echegbu onwe anyị gbasara otú anyị ga-esi azụtali ihe ndị dị anyị mkpa. Ma, Baịbụl kwuru na anyị ekwesịghị iji maka ya na-arụgbu onwe anyị nọrụ. O kwuru, sị: Ebe anyị nwere ihe oriri na uwe, anyị ga-enwe afọ ojuju nihe ndị a. 1 Timoti 6:8 Ihe a Baịbụl kwuru apụtaghị na anyị ga na-ata ndụ anyị ahụhụ. Kama, ihe ọ pụtara bụ na anyị chọwa ime ihe ọ bụla, anyị kwesịrị ime ihe aka anyị ruru. Ọ bụghịkwa ihe ọ bụla anyị hụrụ anyị azụrụ.Luk 12:15.IHE I KWESỊRỊ IMENa-arụsi ọrụ ike. Eledakwala ọrụ ọ bụla ị na-arụ anya. Ọ bụrụgodị na ọrụ ahụ bụ ọrụ ndị mmadụ na-ejighị kpọrọ ihe ma ọ bụkwanụ na ọ bụghị ụdị ọrụ obi gị dị na ya kemgbe ụwa, gbalịa ka aka sie gị ike na ya. Ọ bụrụ na ị na-arụsi ọrụ ike, obi ga na-adị gị mma. Ọ bụrụkwa na aka esie gị ike nọrụ ahụ, ọ ga na-atọ gị ụtọ.Ma, i kwesịghị ịna-arụ ọrụ mgbe niile. Ị rụtụ ọrụ, gị ewepụta ohere zuo ike. Nke bụ eziokwu bụ na ọ bụrụ na mmadụ ezuru ike mgbe ọ rụrụla ọrụ ya nke ọma, ọ na-atọ ezigbo ụtọ. Ọ bụrụ na anyị ana-arụsi ọrụ ike ma na-egbo mkpa anyị, obi ga-esi anyị ike na o nwere uru anyị bara, ndị ezinụlọ anyị nakwa ndị ọzọ ga na-akwanyere anyị ùgwù.2 Ndị Tesalonaịka 3:12.Unu echegbula onwe unu mgbe ọ bụla, sị, Gịnị ka anyị ga-eri? ma ọ bụ, Gịnị ka anyị ga-aṅụ? ma ọ bụ, Gịnị ka anyị ga-eyi? . . . Nihi na Nna unu nke eluigwe maara na ihe a niile dị unu mkpa.Matiu 6:31, 32.Ihe I Kwesịrị Ịma Gbasara Ịba1 OLEE OTÚ E SI AMA ONYE ỊBA JI?Ịba jide mmadụ, ahụ ọkụ ga na-ere ya, oyi ga na-ama ya, ọsụsọ ana-agbakwa ya. Isi ga na-awa ya, ahụ ana-egbukwa ya mgbu. O nwekwara ike ịna-agbọ agbọ. Mgbe ụfọdụ, ihe ndị a nwere ike ịna-eme ha metụ, ha akwụsị. Ihe dị ka ụbọchị abụọ ma ọ bụ atọ gafee, ha amalitekwa. Ọ bụ ụdị ịba ji onye ahụ ma ọ bụ ụbọchị ole ịba ahụ nọrọla ya nahụ nwere ike ime ka ọ na-eme ya otú ahụ.2 GỊNỊ NA-AKPATA ỊBA?O nwere ụdị anwụnta na-atanye mmadụ nje na-akpata ịba nahụ.Nje ndị ahụ ga-agazi nimeju onye ahụ nọrọ mụbawa.Ha ga-esi ebe ahụ gawa nọbara onye ahụ, nọrọkwa ebe ahụ na-amụba.Ha ga-ejizi nwayọọ nwayọọ banye nọbara niile dị onye ahụ nahụ.Ọ bụ otú a ka nje ndị ahụ ga-esi jezuo onye ahụ ahụ. Mgbe ahụ nje ndị ahụ na-amụba ka ihe ndị na-egosi na ịba ji onye ahụ ga na-eme ya.3 GỊNỊ GA-ENYERE GỊ AKA IGBOCHI ỊBA?Ihe ị ga-eme ma ọ bụrụ na i bi nebe ndị mmadụ na-arịakarị ịba:Zụta net anwụnta. O kwesịrị ịbụnke ndị rụrụ ya gbara ọgwụ anwụnta.nke na-adọkaghị adọka.nke ga-ekpuchi ebe mmadụ dina.Na-agba ọgwụ anwụnta nụlọ gị.I nwere ike ịrụnye net nọnụ ụzọ gị nakwa na windo gị. I nwekwara ike ịgbanye fan ma ọ bụ ntụoyi nihi na ha agaghị ekwe anwụnta besa ebe ọ bụla.Na-eyi ákwà ga-ekpuchi ahụ gị nke ọma.Ebila ọhịa nso, ekwekwala ka mmiri dọrọ otu ebe nakụkụ ụlọ gị nihi na ha abụọ na-amụ anwụnta.Ọ bụrụ na ịba abịa gị, gwọọ ya ozugbo.Mmadụ nwere ike ịrịawa ịba ma anwụnta bú nje na-akpata ịba taa ya. Ọ bụrụkwa na anwụnta na-ebughị nje ahụ ataa onye ịba dị nahụ, o nwere ike ịtara nje ahụ. Anwụnta ahụ tazie onye ọzọ, o nwere ike ịtanye ya ịba nahụIhe ị ga-eme ma ọ bụrụ na ị chọrọ ịga ebe ndị mmadụ na-arịakarị ịba:Jụọ ase tupu gị agawa. Ụdị nje na-akpata ịba notu ebe nwere ike ịdị iche na nke na-akpata ya nebe ọzọ. Ihe a nwere ike ime ka mmadụ nweta ọgwụ ga-aka arụ ọrụ nebe ahụ ọ na-aga. Ọ ga-adịkwa mma ka ị hụ dọkịta ka ọ gwa gị ihe ụfọdụ gbasara ahụ gị ị ga-akpachapụrụ anya tupu gị agawa.I ruo ebe ahụ, mee ihe ndị e kwuru nisiokwu a gbasara ihe ndị bi nebe ndị mmadụ na-arịakarị ịba kwesịrị ịna-eme.Ọ bụrụ na ịba abịa gị, gaa ụlọ ọgwụ negbughị oge.Buru nobi na mgbe ị ga-amalite hụwa ihe ndị na-egosi na ị na-arịa ịba nwere ike ịbụ nagbata otu izu na otu ọnwa.Mmadụ Ịnabata Mmadụ Ibe YaGịnị ga-enyere ndị mmadụ aka ịna-anabata ibe ha?IHE NA-EME NỤWA TAANụwa niile, ọtụtụ ndị na ibe ha anaghị anọ nudo. Ụfọdụ nime ihe ndị na-eme ka ọ na-aka njọ bụ iro ndị mmadụ na-ebuso ibe ha nihi obodo ha si, agbụrụ ha, ma ọ bụkwanụ okpukpe ha na-ekpe.IHE BAỊBỤL KWURUMgbe Jizọs Kraịst nọ nụwa, ọtụtụ ndị na ibe ha adịghị ná mma. Dị ka ihe atụ, ndị Juu na ndị Sameria ejighị anya ahụ ibe ha. Jọn 4:9 Ndị mmadụ na-ekwu noge ahụ na ụmụ nwoke dị mkpa karịa ụmụ nwaanyị. Ndị ndú okpukpe enweghịkwa ihe ha ji ndị mmadụ kpọrọ noge ahụ. Jọn 7:49 Ma, Jizọs Kraịst emeghị ka ha. Ndị Farisii na ndị odeakwụkwọ kwudịrị gbasara ya, sị: Nwoke a na-anabata ndị mmehie, sorokwa ha na-eri ihe. Luk 15:2 Jizọs meere ndị mmadụ ihe ọma, nwekwaara ha ndidi nihi na ihe mere o ji bịa nụwa abụghị ka o kpee ha ikpe, kama ka o nyere ha aka ka ha na Chineke dịrị ná mma. Ọ bụ ịhụya mere o ji mee ihe ndị ahụ.Jọn 3:17;13:34.Ihe mere Jizọs ji bịa nụwa abụghị ka o kpee ndị mmadụ ikpe, kama ka o nyere ha aka ka ha na Chineke dịrị ná mmaỊhụya na-eme ka anyị na-enwere ndị ọzọ ndidi. Ọ na-emekwa ka anyị jiri obi anyị niile na-anabata ndị ọzọ nagbanyeghị na ha ezughị okè.Ndị Kọlọsi 3:13kwuru, sị: Na-ediri ibe unu ihe ma na-agbaghara ibe unu kpamkpam ma ọ bụrụ na onye ọ bụla nwere ihe mere ọ ga-eji mee mkpesa megide ibe ya.Karịsịa ihe niile, nweenụ ịhụya siri ike nebe ibe unu nọ, nihi na ịhụya na-ekpuchi ọtụtụ mmehie.1 Pita 4:8.Gịnị mere na ọ bụghị mmadụ niile ka anyị ga na-anabata?NỌTỤTỤ EBE TAA,ndị ọchịchị na-agba mbọ iji hụ na ihe na-aga nke ọma nobodo. Nihi ya, ha na-eme iwu ga-eme ka ndị mmadụ na-akpa ezigbo àgwà.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl kwuru na ịhụya adịghị akpa àgwà na-ekwesịghị ekwesị. 1 Ndị Kọrịnt 13:5 Ọ bụ eziokwu na mgbe Jizọs bịara nụwa, ọ nabatara ndị dị iche iche, ma ọ gbachighị ndị ihu abụọ ma ọ bụ ndị na-eme ihe ọjọọ ndị ọzọ nkịtị. Kama, ọ gwara ha hoo haa na ihe ha na-eme adịghị mma. Matiu 23:13 Ọ gwakwara ha na onye na-eme ihe ọjọọ kpọrọ ìhè nke eziokwu asị.Jọn 3:20.Pọl onyeozi kwuru, sị: Kpọọnụ ihe ọjọọ asị, jidesienụ ezi ihe ike. Ndị Rom 12:9 Yanwa kpọkwara ihe ọjọọ asị. Dị ka ihe atụ, mgbe ndị Juu ụfọdụ bụ Ndị Kraịst mere ka hà na-asọ ndị na-abụghị ndị Juu ghọrọ Ndị Kraịst asọ, Pọl gwara ha hoo haa na ihe ha na-eme adịghị mma nagbanyeghị na yanwa bụ onye Juu. Ndị Galeshia 2:11-14 Ọ ma na Chineke achọghị ka ndị na-efe ya na-asọ ibe ha asọ nihi agbụrụ ha maka na Chineke adịghị ele mmadụ anya nihu.Ọrụ Ndịozi 10:34.Ndịàmà Jehova na-agba mbọ ka ihe ọ bụla ha na-eme bụrụ ihe Baịbụl kwuru. Aịzaya 33:22 Nihi ya, ha anaghị agbachi onye ọ bụla nime ha mere ihe ọjọọ nkịtị. Baịbụl kwuru, sị: Wepụnụ onye ọjọọ ahụ netiti unu. 1 Ndị Kọrịnt 5:11-13 Ndịàmà Jehova na-eme ihe a Baịbụl kwuru nihi na ha ghọtara na onye na-eme ihe ọjọọ ekwesịghị ịnọ nọgbakọ Ndị Kraịst.Unu ndị hụrụ Jehova nanya, kpọọnụ ihe ọjọọ asị.Abụ Ọma 97:10.Chineke ọ ga-agba nkịtị ka ndị ọjọọ mere ihe ọjọọ na-aga?IHE ỌTỤTỤ NDỊ CHERE BỤna ebe ọ bụ na o nweghị onye zuru okè, ihe ọjọọ enweghị nkwụsị.IHE BAỊBỤL KWURUHabakọk onye amụma jụrụ Jehova, sị: Gịnị mere i ji na-ele nsogbu nanya nanya? Gịnị mere e ji na-ebukọrọ ihe ndị mmadụ, na-emekwa ihe ike nihu m, gịnị mere esemokwu ji na-adị, gịnịkwa mere e ji na-alụ ọgụ? Habakọk 1:3 Chineke kwere Habakọk nkwa na ya agaghị agba nkịtị ka ndị ọjọọ mere ihe ọjọọ na-aga. Ọ gwakwara ya na nkwa ahụ o kwere ga-emezurịrị nakwa na ọ gaghị anọ ọdụ.Habakọk 2:3.Ka ọ dị ugbu a, ohere ka dịịrị ndị ajọ omume ịkwụsị ihe ọjọọ ha na-eme. Baịbụl kwuru, sị: Ọnwụ onye ajọ omume ọ na-atọ m ụtọ nụzọ ọ bụla, ka Ọkaakaa Onyenwe anyị Jehova kwuru, ihe na-atọ m ụtọ ọ bụghị ka ọ hapụ ụzọ ya wee dịrị ndụ? Ezikiel 18:23 Ọ bụrụ na ndị na-eme ihe ọjọọ ahapụ ụzọ ọjọọ ha ma fewe Jehova, ha agaghị na-atụ egwu ihe ga-eme nọdịnihu.Ilu 1:33kwuru, sị: Onye na-ege m ntị ga-ebi nobi iru ala, ụjọ ọdachi agaghịkwa enye ya nsogbu.Noge na-adịghị anya, onye ajọ omume agakwaghị anọ . . . Ndị dị umeala nobi ga-enweta ụwa, ha ga-enwekwa obi ụtọ dị ukwuu nihi udo nke zuru ebe niile.Abụ Ọma 37:10, 11.Ọnụ Agụ IyiÁ BỊA nụmụ anụmanụ ndị dị nụwa taa, ọ bụ agụ iyi kacha eji ọnụ akpa ike. Dị ka ihe atụ, otú agụ iyi ndị dị nebe na-adịghị anya nỌstrelia si atado ihe karịrị otú ọdụm ma ọ bụ agụ si atado ihe. Nagbanyeghị ụdị ike agụ iyi ji ọnụ ya akpa, obere ihe metụ ya nọnụ, ọ na-ama ozugbo. Ọ kadị otú mkpịsị aka si enyere mmadụ aka ịma na ihe metụrụ ya. Ajụjụ bụzi, olee otú nke a ga-esi ekwe omume ebe ọ bụ na ọnụ agụ iyi siri ezigbo ike?E nwere ọtụtụ irighiri akwara ndị dị nọnụ ya. Otu ọkachamara aha ya bụ Duncan Leitch kwuru na akwara ndị ahụ si nisi ya. Otú ha dị na-eme ka a ghara inwe ihe ọ bụla ga-eme akwara ndị ahụ dị nọnụ ya. Ọ na-emekwa ka agụ iyi nwee ike ịma mgbe ihe metụrụ ya nọnụ, ya sọkwa ihe ahụ ya pee ezigbo mpe. Otú akwara ndị a si arụ ọrụ na-enyere agụ iyi aka ịmata ma ihe metụrụ ya nọnụ ọ bụ ihe ọ ga-eri eri ka ọ bụ ihe ọ na-agaghị eri. Ọ bụkwa ya mere agụ iyi nwere ike iji kpụrụ nwa ya nọnụ ma ọ gaghị eri ya. Otú ọnụ agụ iyi si arụ ọrụ dị egwu.Gịnị ka i chere?Otú a ọnụ agụ iyi si arụ ọrụ ọ nọkatara dịrị ka è nwere onye kere ya otú ahụ? 