 lọdún 1755 lẹyìn tí nǹkan bí ọkẹ mẹta 60,000 kú nígbà tí ìmìtìtì ilẹ iná àti sùnámì wáyé nílùú lisbon lórílẹ èdè portugal ọgbẹni voltaire tó jẹ gbajúmọ onímọ ọgbọn orí béèrè pé  ṣé ẹṣẹ ìlú lisbon pọ ju ti ìlú paris lọ ni níbi tó jẹ pé ìbàjẹ ni wọn fi ń ṣayọ 