 Teta! Nọvemba 2015  Otú E Kwesịrị Isi Na-ele Ego AnyaIsiokwu Ndị Dị na Magazin AOtú E Kwesịrị Isi Na-ele Ego AnyaNDỊ mmadụ na-asị na akụ na-esi obi ike. Okwu a abụchaghị asị nihi na ego bara uru. Dị ka ihe atụ, ọ bụ ego ka anyị ji azụ nri ma ọ bụ ákwà. Ọ bụkwa ya ka anyị ji akwụ ụgwọ ụlọ. Anyị chọọkwa inwe ụlọ nke anyị, ọ bụ ya ka anyị ga-eji arụ ya. Ọ bụ ya mere otu nwoke ihe gbasara ego doro anya ji dee, sị: Ọrụ ego na-arụrụ ndị mmadụ enweghị atụ. Ọ bụrụ na e nwee otú e si mechie ego, ọ gaghị eru otu ọnwa ọgba aghara adị ebe niile.Ma, e nwere ihe ego na-agaghị emeliri mmadụ. Otu nwoke onye Nọọwee dere, sị: Mmadụ nwere ike iji ego zụta nri, ma ọ gaghị emeli ka agụụ gụwa ya. Ego ga-azụtali ọgwụ, ma ọ bụghị ahụ ike. Ọ ga-azụtali ezigbo àkwà, ma ọ gaghị azụtali ụra. Mmadụ ga-ejili ego gụọ akwụkwọ, ma ọ gaghị ejili ya zụta amamihe. E nwere ike iji ya zụta ihe e ji achọ mma, ma ọ gaghị azụtali mma. Ego nwere ike ime ka a na-akwanyere mmadụ ùgwù, ma ọ gaghị emeli ka onye ahụ dị obi ebere. Mmadụ nwere ike iji ya na-achọ ime onwe ya obi ụtọ, ma ọ gaghị azụtali obi ụtọ. Mmadụ nwere ike iji ya na-azụrụ ụtọ, ma ọ gaghị azụtali ezigbo ndị enyi. Mmadụ nwere ike iji ya nweta ndị na-ejere ya ozi, ma ọ gaghị emeli ka ha jiri obi ha na-ejere ya ozi.Ego ole ọ bụla anyị nwere ga na-eju anyị afọ ma ọ bụrụ na anyị ejighị ego mere chi. Baịbụl kwuru, sị: Ịhụ ego nanya bụ mgbọrọgwụ nke ụdị ihe ọjọọ niile. Site nịchụso ụdị ịhụya a, ụfọdụ ndị ejirila ọtụtụ ihe mgbu maa onwe ha aghara aghara dị ka mma.1 Timoti 6:10.Ihe bụ nsogbu abụghị ego nonwe ya, kama ọ bụ ịhụ ya nanya. Ịhụ ego nanya nwere ike ime ka mmadụ na ndị enyi ya ghara ịdị ná mma. O nwekwara ike ịkpata nsogbu nezinụlọ. Ka anyị tụlee ihe atụ ụfọdụ.Chibuike:Aha enyi m nwoke bụ Emeka. M na-ewere ya ka ezigbo mmadụ na onye na-ekwu eziokwu. Mụ na ya esetụbeghị okwu ruo mgbe m resịrị ya ụgbọala. O nweghị ihe m ma mere ụgbọala ahụ mgbe ọ zụrụ ya. O kwetara na ya agaghị ebughachite ya ma o mechaa nwee nsogbu. Anyị bịanyekwara aka nakwụkwọ. Mgbe ọnwa atọ gachara, ụgbọala ahụ mebiri. Emeka kwuru na m ghọgburu ya ma sị m nyeghachi ya ego ya. Ihe a o mere juru m anya. Ọ chọdịrị ịba m ọgụ mgbe m chọrọ ka mụ na ya kpezie. Ego mere ka enyi m gbanwee.Chioma:Amarachi bụ naanị nwanne m nwere. Mụ na ya dị ná mma, amaghịkwa m na ego ga-esere anyị okwu. Papa anyị na mama anyị keere mụ na Amarachi ego ha nwere tupu ha anwụọ ma kwuo na nke Amarachi ga-aha ka nke m. Ma, Amarachi chọrọ ka nke ya kara nke m. Mụ na ya sere ezigbo okwu nihi na m chọrọ ka anyị mee ihe ahụ papa anyị na mama anyị kwuru. Ihe a mekwara ka ọ ghara ịna-eji anya ahụ m.EGO NA-EME KA NDỊ MMADỤ NA-ELE IBE HA ANYA ỌJỌỌMmadụ nwere ike ịna-akatọ ndị ọzọ ma ọ bụrụ na ọ naghị ele ego anya otú kwesịrị ekwesị. Dị ka ihe atụ, ọgaranya nwere ike ịna-eche na ihe mere ndị ọzọ ji bụrụ ogbenye bụ na ha dị umengwụ. Ogbenye nwekwara ike ịna-eche na ndị niile bara ọgaranya bụ ndị anyaukwu. Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Nkechi kwuru otú ndị enyi ya si eme ya akaje nihi na papa ya nwere ego. O kwuru, sị:Ihe Baịbụl kwuru gbasara otú anyị kwesịrị isi na-ele ego anya ka bara uru taa otú ahụ ọ bara mgbe e dere yaHa na-akpọ m nwa ọgaranya. Ha na-ekwukarị na mụ enweghị nsogbu, na papa m na-enye m ihe ọ bụla m chọrọ. Ha na-agwakwa m na ha enweghị ego ka anyị nakwa na ha agaghị azụtali ụdị ụgbọala ndị ahụ juru nụlọ anyị. Agwara m ha ka ha kwụsị ikwu ụdị ihe ahụ, gwakwa ha ihe mere ihe a ha na-ekwu ji ewe m iwe. Achọghị m ka a mara m ka onye nna ya ji ego. Kama, achọrọ m ka a mara m dị ka ezigbo mmadụ.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl ekwughị na ego dị njọ. O kwughịkwa na ndị nwere ego bụ ndị ọjọọ. Ihe bụ nsogbu abụghị ego ole mmadụ nwere. Kama, ọ bụ otú o si ele akụnụba anya na otú o si achụ ya. Ihe Baịbụl kwuru gbasara otú anyị kwesịrị isi na-ele ego anya doro anya. Ọ bakwara uru taa otú ọ bara mgbe e dere ya. Ka anyị tụlee ụfọdụ nime ha.BAỊBỤL KWURU, SỊ:Adọgbula onwe gị nọrụ inweta akụnụba.Ilu 23:4.Otu akwụkwọ kwuru na isi anaghị akpakọcha ndị na-achụ ego ọnwụ ọnwụ ọnụ. O kwukwara na ha na-arịakarị ọnyá akpịrị, azụ mgbu, na isi ọwụwa. Ihe ọzọ o kwuru bụ na ha nwere ike ịna-aṅụ oké mmanya, na-aṅụkwa ọgwụ ọjọọ. Ihe ndị a gosiri na ahụ anaghị afọ onye ọ bụla na-achụ akụnụba ọnwụ ọnwụ.BAỊBỤL KWURU, SỊ:Ka ụzọ ndụ unu bụrụ nke ịhụya ego na-adịghị na ya, ka unu nọ na-enwe afọ ojuju nihe ndị dị ugbu a.Ndị Hibru 13:5.Na ihe mmadụ nwere juru ya afọ apụtaghị na o nweghị mgbe ego ga-adị ya mkpa. Onye ihe o nwere juru afọ ma ihe dị ya mkpa, ma ọ naghị ekwe ka ego chegbuwe ya. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na nnukwu ego efunahụ ya, ọ gaghị adị ya ka nke ya agwụla. Kama, ọ na-eme ka Pọl onyeozi. Pọl dere, sị: Amaara m otú e si ebi ndụ mgbe ihe dị ụkọ, amaara m otú e si ebi ndụ mgbe ihe dị nụba. Nihe niile nakwa nọnọdụ niile, amụtawo m ma otú e si eriju afọ ma otú e si anọ agụụ, ma otú e si enwe ihe nụba ma otú e si anọ nụkọ.Ndị Filipaị 4:12.BAỊBỤL KWURU, SỊ:Onye tụkwasịrị obi nakụnụba ya ga-ada.Ilu 11:28.Ndị ọkachamara na-ekwu na ihe na-esere ọtụtụ ndị di na nwunye okwu, nke na-emekwa ka ha na-agba alụkwaghịm bụ ego. Ụfọdụ ndị egbuokwala onwe ha nihi ego. Ihe a na-egosi na ụfọdụ ndị ji ego kpọrọ ihe karịa ndụ ha, nwunye ha ma ọ bụkwanụ di ha. Ma, ndị na-ele ego anya otú kwesịrị ekwesị anaghị ewere obi ha niile tinye na ya. Kama, ha ma na ihe Jizọs kwuru bụ eziokwu. Ọ sịrị: Ọbụna mgbe mmadụ nwere ọtụtụ ihe, ihe o nwere adịghị eme ka ọ dị ndụ.Luk 12:15.OLEE OTÚ I SI ELE EGO ANYA?Ọ bụrụ na anyị eleruo onwe anyị anya, anyị ga-achọpụta ebe ndị anyị ga-arụkwu ọrụ ka anyị nwee ike ịna-ele ego anya otú kwesịrị ekwesị. Anyị kwesịrị ịjụ onwe anyị ajụjụ ndị a:Àna m etinye aka nihe ọ bụla ga-eme ka m nwee ego ngwa ngwa?Ọ na-esiri m ike iji ego m enyere ndị ọzọ aka?Ndị enyi m hà bụ ndị na-ekwu okwu ego mgbe niile, ndị na-ejikwa ihe ndị ha nwere etu ọnụ?M na-akwụwa aka ọtọ ka m na-egwu ndị mmadụ wayo iji nweta ego?Ọ bụ naanị mgbe ego dị m nakpa ka ọ na-adị m ka m bara uru?M na-echekarị gbasara ego?Otú m si achụ ego ọ na-akpa ma ezinụlọ m ma ahụ m aka ọjọọ?Jiri ego gị na-enyere ndị ọzọ akaỌ bụrụ na o nwere nke metụtara gị najụjụ ndị a, gbalịa gbanwee otú i si ele ego anya. Emetela onye ọ bụla na-achụ akụnụba ọnwụ ọnwụ enyi. Kama, mete ndị na-eme ihe Chineke chọrọ enyi.Gbaa mbọ ka ị ghara ịhụ ego nanya. Na-ele ego anya otú kwesịrị ekwesị. Ekwela ka ego dịrị gị mkpa karịa ndị enyi gị, ndị ezinụlọ gị, ma ọ bụkwanụ ahụ ike gị. Ị ga-esi otú a gosi na ị na-ele ego anya otú kwesịrị ekwesị.Ngwere Ahụ Ogwu Ogwu nke Ahụ Ya Na-amị MmiriEBE a na-ahụkarị ngwere a e sere ebe a bụ nỌstrelia. Ọ na-amịrị mmiri dị nájá ma ọ bụ nke metụrụ ya nahụ. Ọ bụrụkwa na igirigi adaa ya nahụ, ya amịrị ya. Ọ na-amịrịkwa mmiri dị nikuku. Mmiri ọ bụla ọ mịịrị na-aga nọnụ ya, ya aṅụọ ya. Gịnị na-enyere ya aka ime ya? Ọ bụ akpụkpọ ahụ ya.Otú akpụkpọ ahụ ngwere a dị na-eme ka mmiri o ji ahụ ya mịrị gaa nọnụ yaIhe Ị Ga-echebara Echiche:Ngwere a nwere akpịrịkpa. Akpịrịkpa nke ọ bụla nwekwara oghere dị nakụkụ ya. Ụfọdụ ndị ọkachamara kwuru na mmiri ọ bụla metụrụ ngwere a nahụ na-esi noghere ndị ahụ banye nime ahụ ya. Mmiri banye ya nime ahụ, o nwere ebe ọ na-esizi gaa nọnụ ya.Ma, gịnị na-eme ka ngwere a nwee ike isi nakpụkpọ ahụ ya mịrị mmiri, ya abanye ya nime ahụ, gagide ruo nọnụ ya? Gịnịkwa na-enyere ya aka iji afọ ya amịrị mmiri dị nala?O nwere ihe ndị ọkachamara kwuru nwere ike ịbụ ya na-enyere ya aka ime ihe ndị a. Ha kwuru na e nwere ihe jikọrọ elu akpụkpọ ahụ ya na ime akpụkpọ ahụ ya. Ihe ahụ bụ oghere mmiri na-esi abanye nime ahụ ya. Oghere ahụ na-enye aka ka ahụ ya na-amịrị mmiri dị nala. Anyị nwere ike ikwu na ahụ ngwere a na-amị mmiri otú ahụ fom si amị mmiri.E nwere otu ụlọ ọrụ na-eme ha leruchaa ihe ndị e kere eke anya, ha arụpụta ihe dị iche iche. Onyeisi ụlọ ọrụ a kwuru na ilerukwu anya notú ahụ ngwere a si amị mmiri ga-enyere ndị ọkachamara aka ịrụpụta ihe ndị ga na-amịrị mmiri dị nikuku. A ga-enwe nke ga na-amịrị ya iji nweta ezigbo mmiri ọṅụṅụ, nweekwa nke ga na-amịrị ya iji mee ka ime ụlọ na-ajụ oyi.Gịnị ka i chere?Otú a ahụ ngwere a si arụ ọrụ ọ nọkatara dịrị ka è nwere onye kere ya otú ahụ?Di na Nwunye Ịrịọ Ibe Ha MgbagharaIHE NA-EMEKARỊKa e were ya na gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị sere okwu, gị ekwuo nobi gị na ị gaghị arịọ ya mgbaghara maka na o nweghị ihe i mere ya.Ka i kwuchara ya, gị agbachi nkịtị. Ma ihe na-ebenụ ka na-ebe. Ọ na-emetụ gị nobi ka ị rịọ ya mgbaghara, ma ya ana-esiri gị ike.IHE MERE ỊRỊỌ MGBAGHARA JI ARA AHỤỊdị mpako.Otu nwoke aha ya bụ Uchendukwuru na mgbe ụfọdụ, ịrịọ nwunye ya mgbaghara na-ara ya ahụ nihi na ịrịọ mgbaghara bụ dimkpa ịkparị onwe ya. Ihe a o kwuru gosiri na ọ na-esiri onye mpako ike ikweta na o nwere ihe o mejọrọ.Otú mmadụ si ele ya anya.I nwere ike ịna-eche na naanị mgbe i kwesịrị ịrịọ di gị ma ọ bụ nwunye gị mgbaghara bụ mgbe i mejọrọ ya. Otu nwaanyị aha ya bụ Chidimma kwuru na ọ bụ naanị mgbe o doro ya anya na ya mejọrọ di ya ka ya na-arịọ ya mgbaghara. Ma, o kwuru na ọ na-esiri ya ike ịrịọ di ya mgbaghara ma ọ bụrụ na di ya gwara ya okwu ọjọọ, ya agwagwara ya. Ọ sịrị na ya ekwesịghị ịrịọ ya mgbaghara ma ha abụọ mejọọ ibe ha.Mmadụ nwere ike ịna-eche na ya ekwesịghị ịrịọ di ya ma ọ bụ nwunye ya mgbaghara ma ọ bụrụ na ọ bụghị yanwa chọrọ okwu. Otu nwoke aha ya bụ Ikenna kwuru, sị: Ọ bụrụ na obi siri gị ike na o nweghị ihe i mere, otú ị ga-esi mee ka di gị ma ọ bụ nwunye gị mara bụ ịjụ ịrịọ ya mgbaghara.Otú e si zụọ mmadụ.Nezinụlọ ụfọdụ, ọ na-esiri ụfọdụ ndị ike ịrịọ ibe ha mgbaghara. Ọ bụrụ na i toro nụdị ezinụlọ a, o nwere ike ịbụ na ị mụtaghị ịrịọ mgbaghara. Nihi ya, o nwere ike ịna-esiri gị ike ịrịọ di gị ma ọ bụ nwunye gị mgbaghara ebe ọ bụ na e jighị aka ahụ zụọ gị.IHE I NWERE IKE IMEOtú ahụ e si eji mmiri emenyụ ọkụ ka ịrịọ mgbaghara si eme ka obi onye a kpasuru iwe dajụọBuru ọdịmma di gị ma ọ bụ nwunye gị nobi.Ọ bụrụ na o nwere mgbe mmadụ mejọrọ gị, mechaakwa rịọ gị mgbaghara, o doro anya na obi tọrọ gị ụtọ. I nwere ike ime ka obi dị di gị ma ọ bụ nwunye gị ụtọ otú ahụ. Ọ bụrụgodị na i chere na i mejọghị ya, ọ ga-adị mma ka ị rịọ ya mgbaghara ka obi jụrụ ya.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Luk 6:31.Buru ọdịmma ezinụlọ gị nobi.Mmadụ ịrịọ di ya ma ọ bụ nwunye ya mgbaghara apụtaghị na onye ahụ na-eweda onwe ya ala. Kama, ọ na-eme ka di na nwunye na-ebi nudo. A sị ka e kwuwe, onye e mejọrọ ya eburu iwe nobi karịrị obodo siri ike. Ilu 18:19 Ị manụ na di na nwunye na-ebu iwe nobi, ha agaghị na-ebi nudo. Ma, ị na-arịọ di gị ma ọ bụ nwunye gị mgbaghara, ụmụ obere ihe agaghị abụrụ unu nsogbu. Ime otú a na-egosi na ọdịmma ezinụlọ gị dị gị mkpa.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ndị Filipaị 2:3.Na-arịọ mgbaghara negbughị oge.Ọ bụ eziokwu na ọ bụrụ na i mejọghị di gị ma ọ bụ nwunye gị, ịrịọ ya mgbaghara nwere ike ịra gị ahụ, ma ọ pụtaghị na ị ga-eji maka ya ghara ime ihe dị mma. Gbalịa rịọ ya mgbaghara. Cheta na ihe agaghị aka mma ma ị gba nkịtị. Ọ bụrụ na ị na-arịọ ya mgbaghara, yanwa ga na-arịọkwa gị, ọ gaghịkwa na-esiri unu ike ịrịọ ibe unu mgbaghara.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Matiu 5:25.Gosi na o si gị nobi.Mmadụ ekwesịghị ịnọ ebe ọ na-arịọ di ya ma ọ bụ nwunye ya mgbaghara gosiwe ya otú ihe o mere si dị mma. O kwesịghịkwa ikwu na ya amaghị na obere ihe ahụ o mere ga-ewe ya iwe. O kwesịrị ikweta na ya mejọrọ ya, rịọkwa ya mgbaghara a sịgodị na o chere na ihe ahụ ekwesịghị iwute ya.Cheta na i zughị okè.Echefula na o nwere mgbe ị ga-emejọ ihe nihi na o nweghị onye zuru okè. Ọ bụrụgodị na i chere na o nweghị ihe i mere di gị ma ọ bụ nwunye gị, yanwa nwere ike iche na i mejọrọ ya. Baịbụl kwuru, sị: Onye bu ụzọ nokwu ikpe ya bụ onye ezi omume; onye nke ọzọ na-abata ma mee ka a chọpụta ihe bụ eziokwu banyere onye ahụ. Ilu 18:17 Ọ bụrụ na i cheta na i zughị okè, ọ ga-eme ka ị na-arịọ di gị ma ọ bụ nwunye gị mgbaghara.Ịda OgbenyeGịnị ga-eme ka ndị dara ogbenye na-enwe obi ụtọ?IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWUỌtụtụ ndị na-ekwu na inwe akụnụba bụ ihe na-eme ka mmadụ na-enwe obi ụtọ nakwa na ego ole mmadụ nwere ga-egosi ma ihe ọ na-agaziri ya ma ọ bụkwanụ na ọ naghị agaziri ya. Ndị dara ogbenye anaghị enwecha ike ịga ụdị ụlọ akwụkwọ ha chọrọ, ịga ezigbo ụlọ ọgwụ ma ahụ rịawa ha, ma ọ bụkwanụ ime ihe ndị ọzọ dị ha mkpa. Nihi ya, ndị mmadụ nwere ike ịna-eche na o nweghị ihe ga-eme ka ndị dị otú ahụ na-enwe obi ụtọ ná ndụ.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl kwuru na ihe ga-eme ka mmadụ na-enwe obi ụtọ bụ onye ahụ na Chineke ịdị ná mma, ọ bụghị inwe akụnụba. Baịbụl kwuru, sị: Obi ụtọ na-adịrị ndị maara mkpa ime mmụọ ha. Matiu 5:3 Nagbanyeghị ego ole ndị ọ bụla maara mkpa ime mmụọ ha nwere, ha na-agbalị ịmata ihe Chineke chọrọ ha naka. Ha na-esi otú ahụ mụta eziokwu ndị na-eme ka obi ruo mmadụ ala Baịbụl na-akụzi. Ọ bụ ihe ndị a a na-amụta na Baịbụl na-eme ka mmadụ na-enwe ezigbo obi ụtọ.Ndị na-eme ihe Baịbụl kwuru agaghị enwe nnukwu nsogbu ma ọ bụrụ na ihe esiere ha ike. Dị ka ihe atụ, ihe Baịbụl kwuru na-eme ka ndị mmadụ zere àgwà ọjọọ ndị dị ka ịṅụ sịga na ịṅụfe mmanya ókè. Ụdị àgwà ndị a na-eri mmadụ ego, a na-ejikwa nnukwu ego agwọ ọrịa ndị ha na-akpata.Ilu 20:1;2 Ndị Kọrịnt 7:1.Baịbụl na-adụkwa anyị ọdụ ka anyị zere anyaukwu na ịchụ akụnụba ọnwụ ọnwụ. Mak 4:19;Ndị Efesọs 5:3 Mmadụ mee ihe ndị a Baịbụl kwuru, ọ gaghị na-atụfu ego nịgba chaa chaa, ọ gaghịkwa ahụ ego nanya. Baịbụl kwudịrị na ịhụ ego nanya bụ mgbọrọgwụ nke ụdị ihe ọjọọ niile. 1 Timoti 6:10 Baịbụl kwukwara, sị: Ọbụna mgbe mmadụ nwere ọtụtụ ihe, ihe o nwere adịghị eme ka ọ dị ndụ. Luk 12:15 E nweghị ego ole mmadụ nwere ga-eme ka ọ ghara ịnwụ. Ma, ime ihe Baịbụl kwuru na-eme ka ndụ mmadụ nwee isi, onye ahụ ana-enwekwa obi ụtọ.Ọ bụ eziokwu na ọ ga na-esiri ndị ụwa na-atụ nọnụ ike inweta ihe ha ga-eri, ákwà ha ga-eyi nakwa ebe ha ga-ebi, ha ga-enweli obi ụtọ ma ọ bụrụ na ihe ha nwere eju ha afọ. Ihe ọzọ ga-enyere ha aka bụ ife Chineke na ime ihe ọ chọrọ. Ihe mere o ji dị mkpa bụ na ọ bụ ngọzi Jehova na-eme mmadụ ọgaranya, ọ dịghịkwa atụkwasị ihe mgbu na ya.Ilu 10:22.AMAOKWU BAỊBỤL Ị GA-ECHEBARA ECHICHE:Obi ụtọ na-adịrị ndị maara mkpa ime mmụọ ha.Matiu 5:3.È nwere mgbe ịda ogbenye ga-akwụsị?IHE BAỊBỤL KWURUNdị mmadụ enwebeghị ike ime ka ụmụ mmadụ kwụsị ịda ogbenye nagbanyeghị mbọ niile ha na-agba. Ma, Chineke ga-eme ka ụmụ mmadụ kwụsị ịda ogbenye. Ọ ga-ewepụ ihe na-akpata ya, ya bụ, ụmụ mmadụ na-erigbu ibe ha nakwa ndị ọchịchị na-asụ ndị ha na-achị akwụ. Ekliziastis 8:9 Chineke ga-ewepụ ọchịchị ụmụ mmadụ. Ọ ga-eji ọchịchị ya nye ụmụ mmadụ ihe na-agụ ha, ọ gaghịkwa enye ụfọdụ hapụ ụfọdụ. Baịbụl kwuru na Eze Alaeze Chineke ga-egboro ndị ogbenye mkpa ha. O kwuru, sị: Ọ ga-anapụta ogbenye nke na-eti mkpu enyemaka . . . Ọ ga-emere onye ọ na-enweghị ka ọ hà ya na ogbenye ebere, ọ ga-azọpụtakwa mkpụrụ obi ndị ogbenye.Abụ Ọma 72:12-14.Ụwa ga-aghọ paradaịs nọdịnihu. Noge ahụ, onye ọ bụla ga-enwe ụlọ nke ya, nri ga-eju ebe niile. E nweghịkwa onye ga-abụ ogbenye. Nakwụkwọ Aịzaya, Chineke kwuru gbasara ndị na-efe ya, sị: Ha ga-ewu ụlọ, biri nime ha; ha ga-akọkwa ubi vaịn, rie mkpụrụ ha. . . . Ndị m họọrọ ga-eji ihe aka ha rụpụtara mee ihe nuju. Aịzaya 65:21, 22 Ihe ọ pụtara bụ na ndị mmadụ agaghịzi na-adọlị naanị ka ha nweta obere ihe ha ga-eri. Kama, ha ga na-enwe oké oriri nke ihe mara abụba nakwa ihe ọma ndị ọzọ Jehova ga-enye ha.Aịzaya 25:6.GỊNỊ MERE NKWA A JI DỊ MKPA?Nkwa Chineke kwere na ụwa ga-adị mma nọdịnihu na-akasi ndị ụwa na-atụ nọnụ obi na Chineke na-eche gbasara ha nakwa na nsogbu ha ga-ebi noge na-adịghị anya. Mmadụ buru nkwa a nobi, ọ ga-enwe ike idi nsogbu ọ bụla bịaara ya ugbu a.AMAOKWU BAỊBỤL Ị GA-ECHEBARA ECHICHE:Ọ ga-anapụta ogbenye nke na-eti mkpu enyemaka . . . Ọ ga-emere onye ọ na-enweghị ka ọ hà ya na ogbenye ebere, ọ ga-azọpụtakwa mkpụrụ obi ndị ogbenye.Abụ Ọma 72:12, 13.Ihe Ị Ga-eme ma Ị Laghachi nỤlọ UnuIHE MERE O JI E SI IKEO nwere mgbe ụfọdụ ndị na-eto eto na-ahapụ papa ha na mama ha gaa biri nke ha. Ihe siwere ha ike, ha alaghachi. Ụdị ihe a ò metụla gị?Ọ naghị adị mfe onye na-eto eto ịlaghachi nụlọ papa ya na mama ya, ọ bụrụgodị na ha na ya dị ná mma. Dị ka ihe atụ, otu nwa agbọghọ aha ya bụ Chiomakwuru, sị: Mgbe naanị m bi, m na-ahụ onwe m ka onye toro eto nihi na m na-ekpebiri onwe m ihe m na-eme. Ma, mgbe m lọghachiri nụlọ anyị, ọ dị m ka m malitere ụwa nisi. Otu nwa okorobịa aha ya bụ Obinna kwukwara ụdị ihe a Chioma kwuru. Ọ sịrị: Achọghị m ịlaghachi nụlọ anyị. Ma, o nweghị ihe ọzọ m ma m ga-eme. M bịara yie onye na-abaghị uru.Ọ bụrụ na ị nọ nụdị ọnọdụ a, isiokwu a ga-enyere gị aka.IHE NA-AKPATA YAOkwu ego.Ọtụtụ ndị na-eto eto gara biri onwe ha anaghị ama ihe ha ga-eme eme mgbe ha chọpụtara na mmadụ ịkpa afọ ya abụghị obere ihe. Obinna anyị kwupụrụ okwu ya kwuru na ego niile dị ya naka gwụrụ mgbe ya gara biri onwe ya. Ọ bụ otú ahụ ka ọ dịkwa otu nwa agbọghọ aha ya bụ Ugochi. Ọ hapụrụ ụlọ nne na nna ya mgbe ọ dị afọ iri abụọ na anọ. Ma mgbe otu afọ na ọnwa isii gafere, ọ laghachiri. O kwuru, sị: A sị na mụ na papa m na mama m bi, ego gaara na-afọdụ m naka. O nweghị ego m ji pụọ, ma eji m ndị mmadụ ụgwọ mgbe m lọtara.Enweghị ọrụ.A chụọ onye gara biri onwe ya nọrụ, ihe nwere ike ịmalite siwere ya ike a sịgodị na ọ na-elekọtabu onwe ya. Ọ bụ ụdị ihe a mere Ugochi. O kwuru, sị: Mgbe m gụchara akwụkwọ, enwetara m ọrụ. Ma, ike gwụrụ m mgbe a chụrụ m nọrụ. Enweghịkwa m olileanya inweta ụdị ọrụ ahụ m na-arụbu nime obodo m bi.Ihe adịghị otú mmadụ tụrụ anya ya.Ụfọdụ ndị na-eto eto amaghị na mmadụ ịkpa afọ ya abụghị obere ihe. Ha malite ịrụ ọrụ, ha na-achọpụta na ọ dịghị mfe otú ha chere na ọ ga-adị. Ọ dị otú a, ọ na-edo ha anya na mmadụ ibiri onwe ya ma na-akpa afọ ya adịghị mfe. Nobi ha niile, ha amaghị na ọ bụ otú ahụ ka ụwa na-adị.IHE I NWERE IKE IMEGwa papa gị na mama gị na ị chọrọ ịlọta.E nwere ihe ụfọdụ gị na nne na nna gị nwere ike ịkpa akpa. Nke mbụ, gwa ha oge ị ga-anọru nụlọ unu. Nke abụọ, gị na ha kwurịta otú ị ga-esi na-enye aka akwụ ụgwọ ihe ụfọdụ nụlọ. Nke atọ, unu kwuo otú ị ga-esi na-enye aka nọrụ dị nụlọ unu. Nke anọ abụrụ otú ị ga-esi na-akpata ego ị ga-eji na-egbo mkpa gị. Nagbanyeghị afọ ole ị dị, i kwesịrị irubere nne na nna gị isi ebe ọ bụ na gị na ha bizi.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ọpụpụ 20:12.Adịla na-emefu ego.Otu akwụkwọ kọwara na otú mmadụ si eri ego ya na-egosi ma ego ọ ga na-afọdụ onye ahụ nakpa. Ọ kọwakwara na ọ dị mma ma ọ bụrụ na mmadụ aghara ịna-emefu ego nihe na-adịghị ya mkpa.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Luk 14:28.Mụta ihe naka ndị ọzọ.Nne gị na nna gị ma ọ bụkwanụ ndị ọzọ torola eto nwere ike inyere gị aka ka ị mụta otú ị ga-esi na-ahazi ego gị nakwa otú ị ga-esi na-emefu ya ka ọ ghara ibu gị aka. Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Adamma kwuru, sị: Ebidoro m nisi mụwa ihe m kwesịrị ịna-eme. Otu enyi m nyeere m aka ka m depụtachaa ihe ndị dị m mkpa na ihe ndị na-adịghị m mkpa. Mgbe m dechara ha, achọpụtara m na ọtụtụ ihe m na-eji ego m azụ bụ ihe ndị na-enweghị oké uru ha na-abara m. Adụrụ m onwe m ọdụ na ihe ga-enyere m aka ma m biri onwe m bụ ịmụta iji ego eme ihe ndị bara uru.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ilu 13:10.Ihe dị mkpa abụchaghị ụdị ọrụ ị na-arụ, kama ọ bụ otú o si doo gị anyaGbaa mbọ nweta ọrụ.Jiri oge ahụ ị nọ nkịtị chọwa ọrụ. Ndị mmadụ nwere ike ịna-agwa gị na naanị ọrụ i kwesịrị ịrụ bụ nke dị gị nobi kemgbe ụwa. Ma, ọ bụrụ na obi gị adịrị naanị nịrụ ọrụ ahụ na-agụ gị agụụ kemgbe ụwa, o nwere ike ime ka o siere gị ike inweta ọrụ. O nwekwara ike ime ka ọrụ ọ bụla ị hụrụ ghara ịdị gị mma nanya. Kama ịnọ na-achọ naanị otu ọrụ dị gị nobi, kpebie ịrụ ọrụ ọ bụla ị hụrụ. Ihe dị mkpa abụchaghị ụdị ọrụ ị na-arụ, kama ọ bụ otú o si doo gị anya. Nke bụ eziokwu bụ na ọ bụrụ na ọrụ edoo mmadụ anya, aka esiekwa ya ike na ya, ịrụ ya ga na-atọ ya ụtọ. Nke a gosiri na ihe ga-eme ka ọrụ mmadụ na-atọ ya ụtọ abụghị ịrụ ọrụ dị ya nobi.Otú Ị Ga-esi Nyere Onye nke Gị Na-arịa Ọrịa AkaTupu unu agawa na nke dọkịta, depụta otú ọrịa ahụ si eme ya na ọgwụ ọ na-aṅụMmadụ ịna-aga ahụ dọkịta mgbe niile ma ọ bụkwanụ ịnọ nụlọ ọgwụ ọtụtụ ụbọchị adịghị mfe. Ma, ihe a Maribel kwuru nelu gosiri na enyi mmadụ ma ọ bụ onye ikwu ya ịnọ ya nso mgbe ahụ na-adịghị ya bara ezigbo uru nihi na o nwere ike ịzọ ya. Olee otú ị ga-esi nyere onye nke gị ahụ na-adịghị aka?Tupu unu agawa ịhụ dọkịta.Nyere onye ahụ aka dee ma otú ọrịa ahụ si eme ya ma ọgwụ ọ na-aṅụ. Deekwa ajụjụ unu ga-ajụ dọkịta. Ọ bụrụ na onye ọrịa ahụ bụ enyi gị, jụọ ya otú ọrịa ahụ si emebu ya. I nwekwara ike ịjụ ya ma ò nwere onye ezinụlọ ha rịatụrụla ụdị ọrịa ahụ. Echela na dọkịta kwesịrị ịma gbasara ihe ndị ahụ ma ọ bụkwanụ na ọ ga-ajụ unu ha.Gee dọkịta ntị, jụọ ya ajụjụ ụfọdụ dị mkpa, deekwa ihe ụfọdụ edeMgbe unu na-ahụ dọkịta.Gị na onye ọrịa ahụ gee dọkịta ntị nke ọma ka unu ghọta ihe ọ na-ekwu. Jụọ ya ajụjụ ma o nwee ihe na-edochaghị gị anya, arụkwala ya ụka. Hapụkwa onye ahụ na-arịa ọrịa ka o jiri ọnụ ya jụọ ya ihe ụfọdụ. Gee ntị nke ọma, deekwa ihe ụfọdụ nakwụkwọ. Jụọ dọkịta ahụ ka ọ gwa unu ụzọ ndị o nwere ike isi gwọọ ọrịa ahụ. Mgbe ụfọdụ, i nwere ike ịgwa onye ọrịa ahụ ka unu nụ ihe dọkịta ọzọ nwere ike ikwu gbasara ọrịa ahụ.Lebanụ ihe dọkịta kwuru anya nakwa otú o kwuru ọ ga-esi ṅụọ ọgwụ yaMgbe unu hụchara dọkịta lọta.Gị na onye ọrịa ahụ kwurịta ihe unu jetere na nke dọkịta. Nyere ya aka inweta ọgwụ ndị a gwara ya ṅụwa. Hụkwa na ọ na-aṅụ ha otú e si gwa ya. Egbukwala oge ịgwa dọkịta ma e nwee nke nyewere ya nsogbu. Gwakwa onye ọrịa ahụ ka ọ ghara ịna-echegbu onwe ya. Gbaakwa ya ume ka ọ ghara ileghara ihe ọ bụla dọkịta gwara ya ga-enyere ya aka anya, dị ka ịga hụ dọkịta mgbe ọ chọrọ ka ọ bịa. Kọkwaara onye ahụ ihe ọ bụla ọzọ ị ma gbasara ọrịa ya ahụ.Mgbe Unu Nọ nỤlọ ỌgwụHụ na e dejupụtara akwụkwọ ndị dị mkpa nke ọmaAnya ruo gị ala.Obi anaghị erucha onye ọrịa ala ma o rute nụlọ ọgwụ. Ma ọ bụrụ na ahụ eruo gị ala, i nwere ike ime ka ahụ ruo ma yanwa ma ndị ụlọ ọgwụ ala. Ọ ga-eme ka ha lebara ya anya nke ọma. Nyekwara onye ọrịa ahụ aka idejupụta akwụkwọ e ji anabata mmadụ nụlọ ọgwụ. Hapụkwa ya ka o jiri aka ya kpebie otú ọ chọrọ ka e si gwọọ ya. Ma, ọ bụrụ na ọrịa na-emesi ya ike nke na ọ gaghị ekwuli okwu, hụ na ndị ụlọ ọgwụ mere ihe o dere nakwụkwọ gbasara otú e kwesịrị isi agwọ ya nakwa na ha mere ihe onye o dere nakwụkwọ ga na-ekwuchitere ya ọnụ ya kwuru.Medaa obi gwa dọkịta ihe ị chọpụtaraAgbachila nkịtị.Gwa ndị ụlọ ọgwụ ihe ọ bụla ị chọrọ ịgwa ha. Ọ bụrụ na ị na-akwanyere ha ùgwù mgbe ị na-ekwu uche gị, ọ ga-eme ka ha lebara onye gị anya nke ọma. Nọtụtụ ụlọ ọgwụ, ọ bụghị otu dọkịta na-agwọ onye ọrịa. Ọ ga-adị mma ma ị na-agwa dọkịta nke ọ bụla ihe ibe ya kwurula gbasara onye ọrịa ị na-elekọta. O nweekwa ihe ọhụrụ ị chọpụtara nahụ onye ahụ ị na-elekọta, mee ka ha mara.Nyere onye nke gị aka negbochighị ndị ụlọ ọgwụ ịrụ ọrụ haKwanyere ha ùgwù, na-ekelekwa ha.Ọrụ ndị ụlọ ọgwụ adịghị mfe. Nihi ya, kpasoo ha àgwà otú ị ga-achọ ka a na-akpaso gị. Matiu 7:12 Agwala ha okwu ka à ga-asị na ha amaghị ihe ha na-eme. Kama, na-agwa ha okwu otú ga-egosi na obi siri gị ike na ha ma ọrụ ha. Na-ajakwa ha mma maka mbọ ha na-agba. Ọ bụrụ na i mesoo ha otú a, ọ ga-eme ka ha mee ihe niile ha nwere ike ime iji gwọọ onye ahụ.O nweghị onye na-anaghị arịa ọrịa. Ma ọ bụrụ na ị gbaa ezigbo mbọ, ị ga-enyeliri onye nke gị aka noge ọrịa ji ya aka.Ilu 17:17.Akụkọ Gbasara EzinụlọAfrịkaNgalaba Òtù Mba Ụwa nke Na-ahụ Maka Ahụ Ike kwuru na ndị nne kwesịrị ịmalite ihe dị ka otu awa ha mụturu nwa nyewe ya ara nakwa na ha kwesịrị inyegide ya naanị ara ruo ọnwa isii. Otu ụlọ ọrụ na-ahụ maka ụmụaka kwuru na nagbanyeghị aro a a tụrụ, ọtụtụ ndị na-akpọsa ngwá ahịa na-ekwu na nri nwa a na-azụta nahịa dịkwa mma ka mmiri ara.IHE BAỊBỤL KWURU:Onye ọ bụla nke na-amaghị ihe na-ekweta okwu niile, ma onye maara ihe na-echebara nzọụkwụ ya echiche.Ilu 14:15.KanadaNdị ọkachamara nọ notu obodo dị na Kanada kwuru na ụmụaka ndị nne na nna ha na-anaghị ekwe megharịa ahụ nwere ike ibu oké ibu karịa ụmụaka ndị nne na nna ha na-emere ihe gosiri na ha hụrụ ha nanya ma na-enye ha ọzụzụ.IHE Ị GA-EBURU NOBI. Ihe e dere kemgbe ọtụtụ narị afọ na Baịbụl gosiri otú kacha mma ndị nne na nna ga-esi na-azụ ụmụ.Ndị Kọlọsi 3:21.NedalandzNobodo a, e mere nchọpụta nezinụlọ ndị ma di ma nwunye na-arụ ọrụ. Ihe a chọpụtara bụ na ndị nne na nna na-anaghị etinye oge ha niile nọrụ na ụmụ ha na-aka anọrị karịa ndị nke na-etinye oge ha niile nọrụ. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na mmadụ anọrọ nụlọ na-eme ihe ụfọdụ gbasara ọrụ ya, o nwere ike ime ka ọ ghara inwe ohere ka ya na ụmụ ya na-akpa.IHE Ị GA-ECHEBARA ECHICHE:E nwere oge a kara aka maka ihe ọ bụla.Ekliziastis 3:1. 