 Teta! Mee 2014  Ànọ M Ndụ Eme Gịnị?Ihe Atọ Mere Anyị Ga-eji Nọrọ NdụIsiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AIhe Ndị Na-eme nỤwaSpenNafọ 2011, ala ọma jijijimere na Lọka dị na Spen. Mmadụ itoolu nwụrụ, ebe ọtụtụ ndị ọzọ merụrụ ahụ. Ndị ọkachamara kwuru na ọ bụ ndị mmadụ kpatara ala ọma jijiji ahụ. Ha chọpụtara na ebe ala ọma jijiji ahụ mere dị nso nebe a na-egwu mmiri a na-agba nubi kemgbe ọtụtụ afọ.ChaịnaNdị si mba dị iche iche, ma Chaịna ma Jamanị ma Amerịka, na-adị na-aga nobodo ndị ọzọ ka ha gaa legharịa anya. Ego ha na-akwụ maka ụgbọelu na ihe ndị ha na-azụ abụghị obere ego. Ma, ngalaba òtù mba ụwa na-ahụ maka ndị na-aga mba ọzọ kwuru naego ndị Chaịna mefuru iji gaa mba ọzọ nafọ 2012 karịrịego ndị Jamanị na ndị Amerịka mefuru.JapanOtu akwụkwọ a na-ede na Briten kwuru na e nwere nchọpụta a malitere ime na Japan kemgbe iri afọ abụọ na atọ gbasara ndị na-ese sịga. A chọpụtara na nime ndị a mụrụ nagbata afọ 1920 na afọ 1945, ọ bụrụ na nwaanyịmalitere ise sịga tupu ya eruo afọ iri abụọ anwụọ,nwaanyị ọzọ bụ ọgbọ ya na-anaghị ese sịga ga-anọ afọ iri ọzọ tupu ya anwụọ. Ọ bụrụkwanụ nwoke, onye na-anaghị ese sịga ga-anọkwu afọ asatọ ọzọ tupu ya anwụọ.MọrịteniaA chọpụtara na ụmụ anụmanụ na azụ na-anwụ ma ha loowọtapruf.Nihi ya, ndị ọchịchị machiri ma ịtụbata wọtapruf ma imepụta ya ma iji ya eme ihe ọ bụla nobodo a. Ha na-agwa ndị mmadụ ka ha jiri ihe ndị nwere ike ire nala na-ekechi ihe.Ụwa niileKwa afọ, ego ndị ụlọ ọrụ ịnshọransị na-emefu ma e nwee ebeihe dị ka oké ifufe mebiri ihena-eru ihe dị ka puku ijeri naịra asaa. Nagbanyeghị na e tinyere ego nego ahụ a dị ama ama ihe adaa oké ọnụ, kemgbe afọ 1980, ego ahụ na-arị elu okpukpu abụọ nafọ iri ọ bụla.Ihe Ị Ga-eme ma A Dụọ Gị ỌdụIHE MERE O JI ESI IKEOtu nwa agbọghọ dị afọ iri na asaa aha ya bụ Amakakwuru, sị: Mgbe mmadụ na-enye gị ndụmọdụ, ọ pụtara na onye ahụ na-agwa gị na ihe ị na-eme adịghị mma. Ahụtụbeghịkwa m onye sịrị na obi na-adị ya mma ma a gwa ya na ihe ọ na-eme adịghị mma.Onye na-ajụ ndụmọdụ e nyere ya dị ka ọkwọ ụgbọelu na-eleghara ntụziaka a na-enye ya anya. Ị manụ na o nwere ike ịba na nsogbu.Obi ọ na-ajọ gị njọ ma mama gị na papa gị ma ọ bụ ndị nkụzi unu ma ọ bụkwanụ ndị ọzọ baara gị mba? Ọ bụrụ na ọ na-ewe gị iwe ma a baara gị mba, isiokwu a ga-enyere gị aka.IHE I KWESỊRỊ ỊMAE nweghị onye a na-ekwesịghị ịdụ ọdụ.Anyị niile na-asụ ngọngọ ọtụtụ ugboro.Jems 3:2.Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Nnenna kwuru, sị: Mmadụ ekwesịghị imewe ihere ma a baara ya mba mgbe o mere ihe na-adịghị mma.A dọọ gị aka ná ntị, ọ pụtaghị na ị bụ ajọ mmadụ.Onye Jehovahụrụ nanya ka ọ na-abara mba, ọbụna dị ka nna si abara nwa ya nke ihe ya dị ya mma mba.Ilu 3:12.Nwa agbọghọ aha ya bụ Chidịmma sịrị: Ọ bụrụ na mmadụ dụọ m ọdụ, ihe m na-eche bụ na ihe mere onye ahụ ji kata obi gwa m ihe ahụ bụ na ọ hụrụ m nanya.Ịnara ndụmọdụ ga-eme ka ị kpawa ezigbo àgwà.Nụrụ ịdọ aka ná ntị wee mara ihe.Ilu 8:33.Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Urunwa kwuru, sị: Ndụmọdụ so nihe na-enyere onye na-eto eto aka ịghọ mmadụ. Ọ na-enyere onye na-eto eto aka ịmata otú ndị ọzọ si ele ya anya, nyekwara ya aka ịkwụsị àgwà ọjọọ ọ na-amaghị na ya akpawala.IHE I NWERE IKE IMEEwela iwe.E nwere ike obi agaghị adị gị mma ma a dụwa gị ọdụ, ma gbalịa ka ị ghara iwe iwe. Gịnị ga-enyere gị aka? Were ya na ị na-adụ nwanne gị nke obere ọdụ. Ì chere na ihe ị na-agwa ya ga-abara ya uru? Ugbu a, ọ bụ gị ka a na-adụ ọdụ. Ihe onye ahụ gwara gị ga-abara gị uru.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ekliziastis 7:9.Nwa agbọghọ aha ya bụ Ogechi sịrị: Oge ụfọdụ, iwe nwere ike iwe gị ma a gwa gị na ihe i mere adịghị mma. Ọ ga-emezi ka i chefuo na onye ahụ achọghị ịkpasu gị iwe kama ọ chọrọ ka ị kpawa ezigbo àgwà.Dị umeala nobi.Ekwela ka nganga mee ka ị jụ ndụmọdụ e nyere gị. Ma, adala mbà nihi na a gwara gị na e nwere ihe ị na-emetaghị. Ị ga-egosi na ị dịghị mpako ma ọ bụrụ na ị jụghị ndụmọdụ ahụ ma ọ bụkwanụ daa mbà. Cheta na mba a baara gị, ya ewee gị ezigbo iwe nwere ike ịbụ ya ga-aka abara gị uru. Ọ bụrụ na ị jụ ya, o nwere ike ịbụ na ị jụrụ ihe ga-enyere gị aka ịghọ mmadụ.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ilu 16:18.Mba a baara gị, yaewee gị ezigbo iwenwere ike ịbụ ya ga-akaabara gị uruOtu nwa agbọghọ aha ya bụ Ugomma kwuru, sị: Onye chọrọ ịghọ mmadụ ekwesịghị ịna-ajụ ndụmọdụ. Ọ bụrụ na anyị ajụ ya, anyị agaghị erite uru. Anyị nwedịrị ike ime ihe anyị ga-emecha kwaara mmakwaara.Kelee onye dụrụ gị ọdụ.Ọ sọgodị ya ya bụrụ na ihe onye ahụ gwara gị were gị iwe, kelee ya. O doro anya na onye ahụ buuru gị ihe ọma nobi, chọọkwa inyere gị aka.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Abụ Ọma 141:5.Nwa agbọghọ aha ya bụ Chizọba kwuru, sị: Ọ bụghị ihe ọjọọ ma i kelee onye baara gị mba, karịchaa ma ọ gwa gị ihe ga-abara gị uru. Ọ bụrụgodị na ihe o kwuru agbasaghị gị, kelee ya maka na ọ katara obi bịa gwa gị ihe ahụ.Ànọ M Ndụ Eme Gịnị?E NWERE otu nwa agbọghọ aha ya bụ Akụnne.Isi na-aghọ ya nkọ, ihu na-abụkwa ya ọchị ọchị. Ọ na-achọkwa ka ya na ndị mmadụ na-anọrị. Ma, obi ya na-agwa ya na ọ baghị uru. Obi na-ajọkwa ya njọ ruo ọtụtụ ọnwa. O kwuru, sị: Kwa ụbọchị, m na-eche otú m ga-esi nwụọ. Ama m na m nwụọ, e nweghị onye ga-eso m nwụọ.Otu akwụkwọ akụkọ a na-ebi na Kanada kwuru na mgbe ọ bụla mmadụ gburu onwe ya nobodo ahụ, e nweelarị narị mmadụ abụọ nwara igbu onwe ha, nweekwa narị mmadụ anọ ọzọ igbu onwe ha gbatarala nobi.Akụnne kwuru na e nweghị ihe ga-eme ka ya gbuo onwe ya. Ma mgbe ụfọdụ, ọ na-eche na ndụ ọ dị abaghị uru. O kwuru na ihe ọ chọrọ bụ ka ụgbọala gbuo ya nakwa na ọ kaara ya mma ịnwụ.Otú a ọ dị Akụnne ka ọ dịkwa ọtụtụ ndị taa. E nwekwaala ndị chọrọ igbu onwe ha. Ma, ndị ọkachamara kwuru na ihe mere ụfọdụ ndị ji achọ igbu onwe ha abụghị na ha chọrọ ịnwụ kama ọ bụ na ike ahụhụ agwụla ha. Nobi ha, ha ekwesịghị ịnọ ndụ. Ma, e nwere ihe ndị mere ha ga-eji dị ndụ.Ka anyị kwuo banyereihe atọ mere anyị ga-eji nọrọ ndụ.Ihe Nwere Ike ỊgbanweỤfọdụ ndị na-ekwu na mmadụ igbu onwe ya maka na nsogbu karịrị ya bịaara ya dị ka ebe mmadụ chọrọ igbupụ isi ya maka na isi na-awa ya. Ọ bụrụgodị na i chere na o nwekataghị ka nsogbu tara ezigbo akpụ hapụ gị aka, ihe nwere ike ịgbanwe mgbe ị na-atụghị anya ya.Gụọ igbe bụIhe Mechara Dịrị Ha Mma.Ọ bụrụgodị na ihe agbanweghị, ọ bụghị ichegbu onwe gị ga-ebi ya. Were ụbọchị ọ bụla otú i si hụ ya. Chetakwa na Jizọs sịrị: Unu echegbula onwe unu mgbe ọ bụla maka echi, nihi na echi ga-enwe nchegbu nke ya. Ihe ọjọọ nke ụbọchị nke ọ bụla ezuworo ya.Matiu 6:34.Olee ihe ị ga-eme ma ọ bụrụ na nsogbu ahụ bụ nke o nweghị ihe ị ga-emeli ka o bie? Dị ka ihe atụ, gịnị ka ị ga-eme ma ọ bụrụ na ị na-arịa ọrịa na-enweghị ngwọta, ma ọ bụkwanụ na gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị etisaala, ma ọ bụdị na onye gị nwụrụ?Ọ sọkwa ya ya dịrị otú ahụ, a ka nwere ihe ị ga-agbanweli. Ị ga-agbanweli otú i si ele nsogbu ahụ anya. Ọ bụrụ na i were ụwa otú i si hụ ya, obi agaghị na-adị gị njọ nke otú ahụ. Ilu 15:15 Kama ịchọwa ụzọ igbu onwe gị, ihe ị ga na-achọ bụ ụzọ ị ga-esi die ihe bịaara gị. Ò nwere uru ime otú a ga-abara gị? Ee, ọ ga-eme ka ị ghara ịna-eche na e nweghị ihe ọzọ ga-ebi nsogbu gị ma e wepụ ọnwụ.Job 2:10.IHE Ị GA-EBURU NUCHE:Nwayọọ nwayọọ ka e ji aracha ofe dị ọkụ. Nsogbu ọ bụla bịaara gị ga-emecha gafere, ya sọkwa ya ya hara ka elu na ala.IHE I NWERE IKE IME:Kọtatụrụ nwanne gị ma ọ bụ enyi gị nsogbu gị na ya na-alụ. Onye ahụ nwere ike tụọrọ gị aro ndị ga-enyere gị aka ịgbanwe otú i si ele nsogbu ahụ anya.Ilu 11:14.Enyemaka DịMmadụ nwere ike chee na o nweghị ihe ya nọ ndụ eme ma ọ bụrụ na obi ya na-agwa ya na o nweghị ihe ọ ga-emeli ka nsogbu ya bie. Ka anyị kwuo ihe ụfọdụ ga-enyere anyị aka mgbe anyị nọ na nsogbu.Ekpere.Ihe mere anyị ji kwesị ikpe ekpere abụghị ka anyị chefuo nsogbu bịaara anyị. Ọ bụghịkwa mgbe anyị na-amaghịzi ihe ọzọ anyị ga-eme ka anyị kwesịrị ikpe ekpere. Kama, ekpere bụ otú anyị si agwa Nna anyị hụrụ anyị nanya otú obi dị anyị. Jehovachọrọka anyị na-agwa ya ihe dị anyị nobi. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji sị: Tụkwasị Jehova ibu arọ gị, ya onwe ya ga-akwadokwa gị. Abụ Ọma 55:22.Ọ ga-adị mma ka i kpee ekpere taa. Si nala ala obi gị gwa Chineke otú obi dị gị, kpọọkwa aha ya bụ Jehova ma i kpewe ekpere. Abụ Ọma 62:8 Jehova chọrọ ka ị bụrụ enyi ya. Aịzaya 55:6;Jems 2:23 Cheta na nagbanyeghị ebe ị nọ, i nwere ike ikpe ekpere gwa Chineke ihe dị gị nobi mgbe ọ bụla ọ sọrọ gị.NAmerịka, e nwere otu ụlọ ọrụ na-enyere ndị chọrọ igbu onwe ha aka ka ha ghara igbu onwe ha. Ụlọ ọrụ ahụ kwuru na nchọpụta ha mere gosiri na ọtụtụ nime ndị gburu onwe ha bụ ndị isi na-akpakọghị ọnụ. Ma, a chọpụtaghị ihe bụ nsogbu ha noge, e nyekwaghị ha ọgwụ gaara enyere ha aka.Ndị hụrụ gị nanya.Ndị ikwu gị na ndị enyi gị hụrụ gị nanya. O nwekwara ike ịbụ na ha agwala gị na ihe gbasara gị na-emetụ ha nobi. E nwekwara ndị ọzọ hụrụ gị nanya ma ị hụtụbeghị ha. Dị ka ihe atụ, mgbe ụfọdụ Ndịàmà Jehova gaa izi ndị mmadụ ozi ọma, ha na-ahụ ndị ike ụwa gwụrụla ma ọ bụkwanụ ndị nke chọdịrị igbu onwe ha. Otú a Ndịàmà Jehova si aga ozi ọma nụlọ nụlọ na-eme ka ha nwee ike ịna-enyere ụdị ndị ahụ aka. Jizọs hụrụ ndị mmadụ nanya. Ndịàmà Jehova na-emekwa ka ya. Ha hụrụ mmadụ ibe ha nanya, hụkwagịnwananya. Jọn 13:35.Ndị dọkịta.Oge ụfọdụ, ihe na-eme ka mmadụ chọọ igbu onwe ya nwere ike ịbụ na isi akpakọchaghị onye ahụ ọnụ nihi na obi na-ajọkarị ya njọ. Ihere ekwesịghị ịna-eme gị ma ọ bụrụ na obi na-adị na-ajọ gị njọ nihi na onye ọ bụla nwere ihe ya na ya na-alụ. Ụfọdụ ndị ekwuola na ọ bụrụ na obi na-adakarị mmadụ mbà ma ọ bụ na obi na-ajọkarị ya njọ na o nwere ike ịbụ ọrịa ka onye ahụ na-arịa. Onye ọ bụla nwere ike ịrịa ọrịa a. Ma, a na-agwọ ya agwọ.IHE Ị GA-EBURU NUCHE:Ọkọ kọwa anụmanụ, ọ gakwuru osisi ma ọkọ kọwa mmadụ, ọ gakwuru mmadụ ibe ya. Nihi ya, ndị ọzọ nwere ike inyere gị aka ka ihe dịrị gị mma.IHE I NWERE IKE IME:Gakwuru dọkịta ma nke a na-akọ nihe gbasara obi ịda mmadụ mbà ka o nyere gị aka.Olileanya DịBaịbụl kwuru na ndụ ụmụ mmadụ jupụtara ná nsogbu. Job 14:1 Taa, e nweghị onye nọ nụwa ga-asị na ihe niile dịịrị ya mma. Ma, e nwere ndị ike ụwa gwụrụla, ya adị ha ka ha enweghịzi olileanya nakwa na ihe agaghị adịkwara ha mma ọzọ. Ọ bụrụ na ọ dị gị otú ahụ, cheta na Baịbụl kwuru na olileanya dị. O kwuru na ihe ga-adịrị ma gịnwa ma ụmụ mmadụ niile mma. Dị ka ihe atụ:Baịbụl kwuru na Jehova Chineke buuru anyị niile ihe ọma nobi.Jenesis 1:28.Jehova kwekwara nkwa na ya ga-eme ka ụwa ghọọ paradaịs.Aịzaya 65:21-25.Obi sikwara anyị ike na ọ ga-eme ihe ahụ o kwere ná nkwa.Mkpughe 21:3, 4kwuru, sị:Ụlọikwuu nke Chineke dịnyeere mmadụ, ya na ha ga-ebikwa, ha ga-abụkwa ndị nke ya. Chineke nonwe ya ga-anọnyekwara ha. Ọ ga-ehichapụkwa anya mmiri niile nanya ha, ọnwụ agaghị adị ọzọ, iru uju ma ọ bụ mkpu ákwá ma ọ bụ ihe mgbu agaghịkwa adị ọzọ. Ihe mbụ niile agabigawo.Ihe a Baịbụl kwuru abụghị nrọ. Jehova Chineke ga-emezurịrị ihe ahụ o kwuru, ọ na-agụsi ya agụụ ike ime ya, o nwekwara ike ọ ga-eji eme ya. Obi kwesịrị isi anyị ike na Chineke ga-eme ihe niile o kwere anyị ná nkwa. Nkwa ahụ mere ka anyị mara na e nwere ihe anyị nọ ndụ eme.IHE Ị GA-EBURU NUCHE:Ọ bụrụgodị na nsogbu ụwa a mere ka ike ụwa gwụ gị, nkwa Baịbụl kwere anyị nwere ike inyere gị aka ịna-edi nsogbu ndị ahụ.IHE I NWERE IKE IME:Chọpụta ihe Baịbụl kwuru na Chineke ga-emere anyị nọdịnihu. Ndịàmà Jehova ga-enyere gị aka ịmata ihe ndị ahụ. I nwere ike ịjụ ndị nke nọ nobodo unu ma ọ bụ gị agaa nadres Ịntanet bụ EgoEgo ọ bụ mgbọrọgwụ ihe ọjọọ?Ịhụ ego nanya bụ mgbọrọgwụ nke ụdị ihe ọjọọ niile.1 Timoti 6:10.IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWUEgo bụ mgbọrọgwụ ihe ọjọọ.IHE BAỊBỤL KWURUỌ bụịhụegonanyana-akpata nsogbu, ọ bụghị ego nonwe ya. Eze Sọlọmọn nwere ezigbo ego noge ochie. Ma, o kwuru nsogbu atọ ndị hụrụ ego nanya na-enwe. Nke mbụ bụ iche oké echiche. Ọtụtụ ihe onye ọgaranya nwere adịghị ekwe ya ka ọ rahụ ụra. Ekliziastis 5:12 Nke abụọ bụ na afọ anaghị eju ha. Ọlaọcha agaghị eju onye hụrụ ọlaọcha nanya afọ, ego agaghịkwa eju onye ọ bụla nke hụrụ akụ nanya afọ. Ekliziastis 5:10 Nke atọ bụ na ọnwụnwa na-abịara ha ka ha mee ihe ọjọọ. Onye ọ dị ngwa ngwa ịba ọgaranya agaghị abụ onye aka ya dị ọcha.Ilu 28:20.Olee uru ego bara?Ego bụ ihe nchebe.Ekliziastis 7:12.IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWUEgo na-eme ka mmadụ nwee obi ụtọ, obi eruokwa ya ala.IHE BAỊBỤL KWURUMmadụ iche na ego ga-eme ka o nwee obi ụtọ, obi eruokwa ya ala bụ otu nime ụzọ akụnụba si aghọ mmadụ aghụghọ. Mak 4:19 Nagbanyeghị nke a, ego na-egbo mkpa niile. Ekliziastis 10:19 Dị ka ihe atụ, anyị na-eji ego azụta ihe ndị dị anyị mkpa dị ka nri ma ọ bụ ọgwụ anyị na-aṅụ ma ahụ adịghị anyị.2 Ndị Tesalonaịka 3:12.Anyị na-ejikwa ego elekọta ndị ezinụlọ anyị. Baịbụl kwuru, sị: Ọ bụrụ na onye ọ bụla adịghị egboro ndị nke ya mkpa ha, karịsịa, ndị bụ ndị ezinụlọ ya, ọ jụwo okwukwe anyị.1 Timoti 5:8.Olee otú ị ga-esi jiri ego na-eme ihe bara uru?Buru ụzọ nọdụ ala gbakọọ ihe ọ ga-efu.Luk 14:28.IHE BAỊBỤL KWURUJiri ego gị na-eme ihe bara uru. Luk 16:9 Anyị ekwesịghị ịna-emefusị ego. Anyị kwesịkwara ịna-akwụwa aka ọtọ nihe ọ bụla anyị ji ego eme. Ndị Hibru 13:18 Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịna-ekowe akpa anyị ebe aka anyị ruru, anyị ekwesịghị ịhụ ego nanya.Ndị Hibru 13:5.Baịbụl ekwughị na ibiri mmadụ ego adịghị mma kama, ọ sịrị: Onye gbaziiri ihe bụ ohu onye gbazinyere ya ihe. Ilu 22:7 Anyị ekwesịghị ịna-eme ihe ọ bụla anyị hụrụ anyị azụrụ maka na onye ọ bụla ọ na-adị ngwa ngwa aghaghị ịdaba nụkọ. Ilu 21:5 Kama ịna-azụ ihe ọ bụla anyị hụrụ, anyị kwesịrị ịna-ewepụta ego anyị ga na-edebe, ka anyị nwee ike inwe ego anyị ga-eji na-eme ihe ndị dị mkpa.1 Ndị Kọrịnt 16:2.Baịbụl gwara anyị ka anyị na-enye ndị ọzọ ihe. Luk 6:38 Ndị na-efe Chineke kwesịrị ịna-emesapụ aka maka na Chineke hụrụ onye na-eji obi ụtọ enye ihe nanya. 2 Ndị Kọrịnt 9:7 Nihi ya, echefukwala ime ihe ọma na ịdị na-enye ndị ọzọ ihe, nihi na àjà ndị dị otú ahụ na-adị Chineke ezi mma.Ndị Hibru 13:16.Ị Hụwa Ihe Ị Na-atụghị Anya Ya nEbe Di Gị NọIHE BỤ NSOGBUTupu gị na digị alụọ, unu abụọ bụ nnu na mmanụ. Ma ugbu a, obi na-agbawa gị maka na unu bụzi òké na nwamba.E nwere ihe unu ga-eme ka unu biwekwa nudo. Ma, ka anyị buru ụzọ kwuo banyere ihe nwere ike ịbụ ya kpatara nsogbu unu.IHE KPATARA YAIhe agbanweela.Ịchọ ihe ụmụaka ga-eri, ilekọta ụmụaka na imeta ndị di gị mma nwere ike ime ka gị na di gị na-enwe nghọtahie. Ihe ndị ọzọ unu na-atụghị anya ya nwekwara ike ịkpatara unu nsogbu. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na ihe esiwere unu ike ma ọ bụkwanụ na e nwere onye ikwu unu na-arịa ọrịa.O yiri ka unu agaghị ekpezili.Mgbe gị na di gị na-alụbeghị, ihe ọ bụla o mere gị anaghị adị gị ka ihe, ị na-agbaghara ya. Ma ugbu a unu lụrụ, ị chọpụtala na otú unu si akparịta ụka, otú unu si azụ ihe nakwa otú unu si ekpezi ma unu see okwu amasịghị gị. Ihe ndị ọ na-abụ ya mee mgbe mbụ ya adị gị ka o nweghị ihe o mere bụzi ihe na-esere unu okwu ugbu a.Obi gị adịkwaghị nebe ọ nọ.Okwu ọjọọ di gị gwarala gị, ihe ndị o mere gị, na okwu ndị unu sere unu na-etinyebeghị ọnụ nwere ike ime ka ị na-anọrọ onwe gị. Nke ka njọ bụ na o nwekwara ike ime ka obi gị dịrị na nwoke ọzọ.Ọ bụghị ihe ị tụrụ anya ya ka ị na-ahụ.Tupu ụfọdụ alụọ di, ha na-ele onye chọrọ ịlụ ha anya ka mmụọ ozi nakwa na e nweghị onye ọzọ dị ka ya. Iche otú ahụ nwere ike ime nwaanyị a na-alụ ọhụrụ obi ụtọ, ma, ụdị echiche a na-akpatakarị nsogbu. Ha nwehaala nsogbu ọ bụla, ya ahụ na otú akị ilu si ada nọnụ abụghị otú o si atọ. Obi ya ga na-agwazi ya na ọ bụghị onye a ka ya kwesịrị ịlụ.IHE I NWERE IKE IMENa-echeta ihe dị mma di gị na-eme.Gbalịa megodị ihe a: Depụta àgwà atọ dị mma di gị na-akpa. Debe ihe ahụ i dere nebe ị ga na-ahụ ya mgbe niile. Ị nọtụ nọtụ, gị ele ya ka i cheta ihe mere i ji lụọ ya. Ọ bụrụ na ị na-echeta àgwà ọma di gị na-akpa, ọ ga-eme ka unu na-ebi nudo, meekwa ka i nwee ike idi ihe ọ bụla o mere gị.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ndị Rom 14:19.Wepụtanụ oge unu ga-eji na-anọrị.O nwere ike ịbụ na tupu unu alụọ, unu na-ewepụtabu oge na-anọrị. Mgbe ahụ, ọ na-adị na-agụ gị agụụ ka unu nọrịa, unu na-ekwukwa oge unu ga-eji nọrịa. Ọ gaghị adị mma ka unu mewekwa ụdị ihe ahụ ugbu a? Wepụtanụ oge na-aga ebe naanị unu abụọ ga-anọ otú ahụ unu na-emebu. Ime otú ahụ ga-enyere unu aka ịhụkwu ibe unu nanya, meekwa ka i nwee ike ịna-edi ihe ọ bụla o mere gị.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ilu 5:18.Gwa ya ihe o mere gị.Ọ bụrụ na di gị emee ihe na-adịghị gị mma ma ọ bụ kwuo ihe were gị iwe, ya abụrụ ihe ị ga-elegharali anya, i nwere ike ileghara ya anya. Ma, ọ bụrụ na ị gaghị elegharali ihe ahụ anya, wetuo obi gwa ya otú ihe ahụ o mere dị gị nobi. Eburula ya iwe nobi. Ọ bụrụ na ọ ga-ekwe omume, gị na ya kwuo banyere ya nụbọchị ahụ.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ndị Efesọs 4:26.Ọ bụrụ na di gị emee ihe na-adịghị gị mma ma ọ bụ kwuo ihe were gị iwe, ì nwere ike ileghara ihe ahụ anya?Ghọta na ọ bụghị ihe i chere ka o bu nobi.O nwere ike ịbụ na ihe i bu nobi abụghị ka ị kpasuo di gị iwe. Kọwaara ya ihe i bu nobi, rịọkwa ya ka ọ gbaghara gị. Kwuzienụ ihe unu ga na-eme ka unu ghara ịna-akpasu ibe unu iwe. Ihe a Baịbụl kwuru ga-enyere unu aka. Ọ sịrị: Nweenụ obiọma nebe ibe unu nọ, na-enwekwanụ obi ọmịiko, na-agbagharanụ ibe unu kpamkpam.Ndị Efesọs 4:32.Ghọta na unu nwere ike ise okwu.Baịbụl kwuru na ndị lụrụ di na nwunye ga-enwe mkpagbu. 1 Ndị Kọrịnt 7:28 Ọ bụrụ na ihe ọ bụla eseere unu okwu, ekpebila ozugbo na ọ bụghị ụdị onye a ka i kwesịrị ịlụ. Kama, gị na di gị gbalịa dozie ihe seere unu, na-edikwaranụ ibe unu ihe ma na-agbagharanụ ibe unu kpamkpam. Ndị Kọlọsi 3:13.Ịkpa Ókè AgbụrụEbee ka agbụrụ dị iche iche si?Adam gụrụ nwunye ya Iv, nihi na ọ ga-aghọ nne nke onye ọ bụla dị ndụ.Jenesis 3:20.IHE NDỊ ỌKACHAMARA NA-EKWUNgalaba òtù UN a na-akpọ UNESCO kwuru na mmadụ niile si otu ebe nakwa na ọ bụ otu nna mụrụ ha niile.IHE BAỊBỤL KWURUChineke kere otu nwoke na otu nwaanyị. Aha ha bụ Adam na Iv. Ọ sịrị ha: Mụọnụ ọmụmụ, baanụ ụba ma jupụta ụwa, meekwanụ ka ọ dịrị nokpuru unu. Jenesis 1:28 Ihe a Baịbụl kwuru na-egosi na ọ bụ Adam na Iv bụ nne na nna anyị mbụ. Ka ọtụtụ afọ gachara, Chineke ji iju mmiri mebie ụwa. Naanị mmadụ asatọ ka iju mmiri ahụ na-egbughị. Ha bụ Noa na nwunye ya na ụmụ ha nakwa ndị nwunye ha. Baịbụl kwuru na ọ bụ ụmụ Noa mụziri mmadụ niile.Jenesis 9:18, 19.È nwere agbụrụ ka ibe ya?Chineke siterenotu mmadụ mee mba ọ bụla nke ụmụ mmadụ, ka ha biri nelu ala dum.Ọrụ Ndịozi 17:26.IHE ỤFỌDỤ NDỊ KWURUIhe dị ka narị afọ asatọ gara aga, e nwere ndị malitere ikwu na agbụrụ ha ka ndị nke ọzọ. Dị ka ihe atụ, ndị Nazi kwuru na otú e si kee ha mere ka ha ka agbụrụ ndị ọzọ. Ma, ndị UNESCO kwukwara na ebe ọ bụ na mmadụ niile si otu ebe, e nweghị agbụrụ ka ibe ya.IHE BAỊBỤL KWURUỌrụ Ndịozi isi iriamaokwu iri atọ na anọ na iri atọ na ise kwuru, sị: Chineke adịghị ele mmadụ anya nihu, kama ná mba ọ bụla, onye na-atụ egwu ya ma na-eme ezi omume bụ onye ọ na-anabata nke ọma. Nihi ya, e nweghị onye kwesịrị ịna-ekwu na e nwere agbụrụ ka ibe ya.Ihe Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya gosikwara na anyị ekwesịghị ịna-eche na agbụrụ anyị ka agbụrụ ọzọ. Ọ sịrị: Unu niile bụ ụmụnna. Matiu 23:8 Ọ rịọkwara Chineke ka ndị na-eso ụzọ ya ghara ịna-akpa ókè kama ka ha dị notu.Jọn 17:20-23;1 Ndị Kọrịnt 1:10.È nwere mgbe a ga-akwụsị ịkpa ókè agbụrụ?Noge ikpeazụ, a ga-eme ka ugwu nke ụlọ Jehova guzosie ike, mba niile ga-enubakwa nime ya.Aịzaya 2:2.IHE ỤFỌDỤ NDỊ CHEREOtú ndị mmadụ si emesi ndị na-abụghị ndị agbụrụ ha ike na-eme ka ọtụtụ ndị na-ekwu na mbọ niile ndị ọchịchị na-agba ka ndị mmadụ ghara ịna-akpa ókè agbụrụ enweghị isi. Ụfọdụ ndị na-ekwukwa na o nweghị mgbe a ga-akwụsị ịkpa ókè agbụrụ.IHE BAỊBỤL KWURUChineke agaghị agbachi ndị mmadụ nkịtị ka ha nọgide na-akpa ókè agbụrụ. Kama nAlaeze ya, ndị si ná mba niile na ebo niile na ndị niile na asụsụ niile ga-adị notu, na-efekwa ya. Ha ga-ahụkwa ibe ha nanya. Mkpughe 7:9 Alaeze Chineke abụghị ihe dị mmadụ nobi. Kama, ọ bụ ọchịchị Chineke ga-eji gbanwee ụwa a, bụ ebe ọ chọrọ ka ndị mmadụ biri nakpaghị ókè agbụrụ.Ahụ AgwọAGWỌ enweghị aka nke o ji enwe ụkwụ. Ụfọdụ na-arị elu osisi akpụ jụrụ ahụ, ebe ụfọdụ na-egwu ọnụ nala biri. Nihi ya, ahụ agwọ na-esi ezigbo ike ka o nwee ike ịna-aga ebe ọ bụla ọ chọrọ. Gịnị mere ahụ agwọ ji esi ike otú ahụ?Ihe Ị Ga-echebara Echiche:E nwere ụdị agwọ dị iche iche. Otú ahụ ha si dị iche iche ka ahụ ha si dịkwa iche iche. Ahụ ụfọdụ na-esi ezigbo ike karịa nke ndị ọzọ. Ma, e nwere ebe ahụ ha nọ yie ibe ha. Ebe elu ya siri ike ma ebe ime ya esighị ike. Otú a ahụ agwọ dị ò nwere uru ọ bara? Ee. Otu onye ọkachamara kwuru na ihe ọ bụla elu ya siri ike ma ime ya adị nro na-esi ajọ ike. Otú ahụ ahụ agwọ dị na-eme ka ọ dịrị ya mfe ịna-akpụ nala, na-emekwa ka ọ na-aga nebe bụ okwute okwute nemerụghị ahụ. Ebe ọ bụ nihe dị ka ọnwa abụọ ma ọ bụ ọnwa atọ ka agwọ ji ewe iwere, ahụ ya kwesịrị nnọọ isi ike.Ndị ọkachamara ekwuola na e nwere ike iji ụdị ihe dị nahụ agwọ rụta ihe na-agaghị emebi ngwa ngwa nke ndị dọkịta nwere ike iji na-agwọ ndị ọrịa. E nwekwara ike iji ya rụta ihe na-akpụ akpụ a ga-eji na-ebu ibu nke a na-agaghị na-atụ mmanụ mgbe mgbe.Gịnị ka i chere?Ì chere na ahụ agwọ nọkatara dịrị ka è nwere onye kere ya? 