 A kọwaala ọjị dịka mkpụrụ osisi bara oke úrù, ma kọwaa mkpà ọ dị na Ndị Igbo nụwa gbaa gburugburu ga na-echekwaba, na-akwàdo ma na-akwàlite nsọ, omenala, ọdịnala na ùgwù dịịrị ya bụ mkpụrụ osisi.  Òkù a bụ nke a kpọrọ site nọnụ ótù onye Ụkọchukwu Oseburụwa, ma bụrụkwa Ọkammụta na ngalaba nkà ihe ọmụma na Mahadum Nnamdị Azikiwe dị nAwka, bụ Ọkammụta Bobachristus Umeọgụ na nkuzi pụrụ ichè o nyèrè na nnukwu ọgbakọ nkuzi Mahadum ahụ, nke a kpọrọ Unizik Inaugural Lecture, àgbà nke iri ise ya, bụkwa nkuzi nke isiokwu ha gbadòrò ụkwụ nịkọwa ihe omimi dị nọjị, ihe dị iche e jiri mara ya na ihe e ji ya eme nala Igbo, dịka o siri metụta omenala na ọdịnala.Ka ọ na-akọwa ọjị dịka mkpụrụ osisi nwere ntị, ike na nghọta, ọ gara nihu mee ka a mara na ọjị abụghị mkpụrụ osisi nkịtị, dịka mkpụrụ osisi ndị ọzọ, kama na ọ bụ mkpụrụ osisi nwere mpụtara dị omimi, dịka nchọpụta nà nkwenye ndị Igbo siri dị, nihi na e ji ya ekpe ekpere, jiri ya na-agọ ọfọ, jiri ya na-ekpe udo, ma werekwa ya na-eme ihe dị iche iche nusoro omenala na ọdịnala Igbo.Ọkammụta Umeọgụ, onye bụkwa onye chọpụtara na onyeisi Igbo Village and Center for African Civilization IVACAC na mahadum ahụ mere ka a mara na e nwegasịrị ụdị ọjị dị iche iche, na ihe ọjị ọbụla a wara awa na-egosipụta ma na-akọwa, dịka mpempe ma ọ bụ íbé ole ọ gbara siri dị, ma kwuo na ndị Yoruba na-akọ ọjị akọ, ndị Hausa na-ata ya ata, ebe ndị Igbo na-agọ ya agọ, na-akwanyere ya ùgwù, ma jirikwa ya na-eme omenala na ihe dị iche iche, dịka ọ dị malite nokike ụwa.Ka ọ na-akọwa ọjị dịka mkpụrụ osisi na-eweta udo, ịdịnotu na ọganihu, ya bụ Ọkammụta kwàrà àrịrị na nsọ ahụ dịịrị ọjị na ugwu ahụ ndị Igbo na-akwanyere bụzị nke na-anwụ anwụ nụfọdụ mpaghara ala Igbo taa, nihi na ọtụtụ ndị na-agbakụtazị nke ahụ azụ ma na-eleghàra ya anya, bụkwa nke ọ sịrị na ihe kpatara ya bụ na ụfọdụ ndị Igbo aghọtaghị ihe ya bụ mkpụrụ osisi pụtara na nkwenye ha, tinyere na ọtụtụ nime ha mụtazịrị iñòmi omenala ndị mba ọzọ, wee bụrụzie ọmụta ọgbakarị.Ọkammụta Umeọgụ, onye kwuru na ọjị nwere óké na nwúnyè, kpọkùzịrị ma dụọ ndị Igbo ka ha jigidesie ugwu na nsọ dịịrị ọjị ike, ma na-akwàlitekewa omenala na ọdịnala ọjị nebe ọbụla ha nọ dịka ndị Igbo, ọbụnadị dịka ọ kọwara ọjị dịka ihe nwere ike ijìkọta agbụrụ na okpukperechi dị iche iche nala Nigeria ọnụ.Nokwu ya bànyere nkuzi ahụ, onyeisi Mahadùm ahụ, bụ Ọkammụta Charles Esimone tòrò ya bụ nwa amadi nyere nkuzi maka otu o siri dọwaa okwu ahụ àgbà ma tọsaa ya nụzọ ọ ga-ekwe nghọta nyere onye ọbụla.Dịka ọ na-agba aka ebe na ndị Igbo na-asọpụrụ ma na-akwanyere ọjị ùgwù malite nokike ụwa, ọ kọwara ya dịka mkpụrụ osisi nwere ọtụtụ ihe mpụtàrà na nkwenye na omenala Ndị Igbo, nakwa mkpụrụ osisi nwere ike igbò nsogbu okpukperechi na agbụrụ na-ebì ala Nigeria aka ọjọọ, ma sịkwa na ọjị bara uru nke ukwuu nebe ọnọdụ ahụike mmadụ dị.Na ntụnye nke ha nótù nótù, odeakwụkwọ izugbe steeti Anambra noge gara aga, ma bụrụkwa onye jiri aha otu ndọrọ-ndọrọ Peoples Democratic Party wee zọọ ọkwa Gọvanọ na steeti ahụ nahọ 2017, bụ Maazị Oseloka Ọbaze, na onyeisi Otu Sụbakwa Igbò, bụ Ọkammụta Pịta Ejiọfọ kwùru na ọ bụ naanị site nịkọwara na ịkụziri ụmụ na-eto eto ka ndị Ndị Igbo ga-enwe ike isi ichekwaba akụkọ ntọala na omenala ha ma mee ka o guzosie ike, ọbụnadị dịka o kwùrù na ụdị nkuzi ahụ e nyere bànyere ọjị bụ nke kwesiri ka a na-eme ya na mgbe na mgbe iji mee ka ụmụ na-eto eto mụta ma ghọta ihe a na-ekwu.Nozi ekele ya, onyeisi òtù ọrụ nhàzi nkuzi ahụ dị naka na mahadum ahụ, bụ Ọkammụta Richard Ụwakwe kèlèrè ndị dị iche iche bịara sonye na mmemme ahụ, ma rịọkwazie onye ọbụla nime ha ka o buru oziọma ahụ na ya bụ nkuzi wee bàá na mpaghara obodo ya dị iche iche, iji mee ka ya bụ mmụta gbasawanye. 