 Teta! Nọvemba 2013  Ihe Atọ Ego Na-agaghị AzụtaliIsiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AIhe Ndị Na-eme nỤwaỊtaliÍgwèndị mmadụzụrụnỊtali nafọ 2011 karịrị ụgbọala ndị a zụrụ nobodo ahụ. Ụfọdụ ihe mere ndị mmadụ jizi azụ ígwè bụ na ihe siri ike, mmanụ ụgbọala na-adazikwa oké ọnụ. Ihe ọzọ bụ na ọtụtụ enweghị ego ha ji edozi ụgbọala ha ma ha mebie. Ma, idozi ígwè anaghị adacha oké ọnụ, ịgba ya dịkwa mfe.AminiaE nwere ụmụ okorobịa iri na asaa jụrụ ịba amị nihi na ha bụ Ndịàmà Jehova. Ha ekweghịkwa arụ ọrụ ọzọ a sị ha rụọrọ ndị amị. Nihi ya, ndị ọchịchị Aminia tụrụ ha mkpọrọ. Ma noge na-adịbeghị anya, Ụlọikpe Na-ahụ Maka Ihe Ruuru Mmadụ na Yurop kwuru na ihe ahụ ndị Aminia mere ụmụ okorobịa ndị ahụ megidere iwu. Nihi ya, ha gwara ndị ọchịchị Aminia ka ha kwụọ haego iti aka nobinakwa ego ha mefuru nikpe ahụ.JapanNa Japan, e nwere ụmụaka ndị ha na ndị torola etona-akparịtakarị ụka nỊntanet.Ndị ahụ akpasakwala ha arụ. Papa na mama ihe karịrị ọkara nime ha agwaghị ha na ụdị ndị ahụ nwere ike ịkpasa ha arụ. Ihe karịrị ọkara nime narị mmadụ ise na iri itoolu na itoolu ha na ụmụaka na-akparịtakarị ụka nỊntanet kwuru na ihe mere ha na ụmụaka ji akparịta ụka bụ na ha chọrọ ịrata ha ka ha na ha nwee mmekọahụ.ChaịnaNa Chaịna, ụzọ na-akpọchịkarị nụfọdụ obodo nihi na ụgbọala hiri nne. Nihi ya, ndị ọchịchị anaghịzi ekweagbanye ụgbọala ọhụrụ nọmba.Ị manụ na e nweghị ike ibupụta ụgbọala na-enweghị nọmba. Dị ka ihe atụ, ọ bụ naanị narị puku ụgbọala abụọ na puku iri anọ ka a na-agbanye nọmba kwa afọ na Beijing. NỌgọst 2012, ndị chọrọ ka a gbanye ụgbọala ha nọmba dị otu nde na puku iri ise, ma ndị a gbanyere nọmba dị naanị puku iri na itoolu, narị itoolu na iri abụọ na isii. Ọ pụtara na ọ bụ naanị otu onye ka a gbanyere nọmba nime iri mmadụ ise na atọ ọ bụla chọrọ ka a gbanye ụgbọala ha nọmba.Ihe Ị Ga-eme ma E Nwee Onye Gị na Ya Dị nEzigbo MmaOTÚ O SI AMALITEO nwere ike ịbụ na e nwere nwoke ihe na-adabara gị na ya. O nweghị ihe unu na-anaghị akọrọ ibe unu. Nobi gị, e nweghi ihe jikọrọ unu. Ma, ị makwa na obi agaghị adị di gị mma ma ọ nụ ihe gị na onye ahụ na-akparịta.O nwere ike ịbụ na adịm ná mma unu agafela otú o kwesịrị nakwa na i kwesịrị ime ihe ozugbo ka ị ghara ịbanye ná nsogbu. Ma, ka anyị tụlegodị ihe nwere ike ịbụ ya mere ihe ji adabara unu.IHE MERE GỊ NA YA JI DỊ NEZIGBO MMAỌ na-eme gị obi ụtọ.Obi na-adị ụmụ nwaanyị ụtọ ma e nwee nwoke na-ajụ ha otú ha mere. Isi na-ebu ha ma a gwa ha na ha mara mma. Nwaanyị nọ na di nwere ike ya na nwoke ọzọ adịwa nezigbo mma nihi na obi na-eru ya ala ma ya na onye ahụ nọrọ. Ọ bụrụ na ọ bụ nwoke ọzọ na-eme ka obi ruo gị ala, marakwa na agwọ nọ nakịrịka. Ọ bụrụ na gị na nwoke ọzọ dị nezigbo mma, ọ ga-eme ka obi gị ghara ịdịcha nebe di gị nọ. Ihe ọ pụtara bụ na ị gaghịzi ahụ di gị nanya otú i kwesịrị i si hụ ya nanya. Jụọ onwe gị, sị: Gịnị ka onye a na-emere m nke di m na-agaghị emere m?Gị na di gị na-esekarị okwu.Baịbụl kwuru na ndị lụrụ di na nwunye ga-enwe mkpagbu. 1 Ndị Kọrịnt 7:28 Dị ka ihe atụ, o nwere ike ịdị gị ka di gị ọ na-eleghara gị anya ma ọ bụ ya abụrụ na ị na-eburu ya iwe nobi maka ihe o mere gị. O nwere ike ịbụ na di gị achọghị ikwu ihe ọ bụla banyere ihe ahụ, ya emezie ka ike gwụ gị, obi na-akakwa eru gị ala ma gị na nwoke ọzọ nọrọ. Ndị ọkachamara ụfọdụ na-ekwu na ọ bụrụ na di na nwunye edozighị ụmụ irighiri esemokwu ha nwere, ha ga na-esekarị okwu. Ihe ndị ahụ nwekwara ike ime ka ha gbaa alụkwaghịm. Jụọ onwe gị, sị: È nwere ihe na-esere mụ na di m nke mere ka mụ na nwoke ọzọ dị nezigbo mma?IHE Ị GA-EMECheta na ọ baghị uru.Baịbụl kwuru, sị Mmadụ ọ pụrụ ịgụnye ọkụ nobi ya, uwe ya aghara ire ọkụ? Ilu 6:27 Nke bụ eziokwu bụ na obi nwaanyị nọ na di ekwesịghị ịdị nebe nwoke ọzọ nọ. Obi ya dịrị nebe ọzọ, o nwere ike ịkpatara ya na di ya nsogbu. Jems 1:14, 15 Ihe a na-ekwu abụghị naanị ihe nwere ike ime kama chegodị banyere ihe ndị merela eme. Cheta na obi gị adịchaghịzi nebe di gị nọ nihi na gị na nwoke ọzọ dị nezigbo mma.Aghọgbula onwe gị.Ọ bụrụ na e nwere nwoke gị na ya dị nezigbo mma, i nwere ike ịna-eche na ụwa gaara akara gị mma ma a sị na ọ bụ ya na-alụ gị. Ma, o nwere ike ịbụ na i ji onye ahụ atụnyere di gị. Ị makwa na ime otú ahụ adịghị mma. Chetakwa na otú obi na-adị gị ma gị na nwoke ahụ nọrọ ka obi na-adịbu gị ma gị na di gị nọrọ. Nihi ya, echela na nwoke ahụ ka di gị mma.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Jeremaya 17:9.Kpebie ihe ị ga-eme na ihe ị na-agaghị eme.E nwere ihe ụfọdụ ndị mmadụ na-etinye nụgbọala ha ma ọ bụ nụlọ ha ka ọ ga-abụ ndị ohi bịa, ihe ahụ emewe mkpọtụ. I nwere ike ime ụdị ihe ahụ ka o nyere gị aka ịma mgbe nsogbu bịawara. Baịbụl kwuru, sị: Chebe obi gị. Ilu 4:23 Olee otú ị ga-esi chebe obi gị? Mee ihe ndị a:Mee ka onye ọ bụla mara na ị lụọla di. I nwere ike idewe foto di gị nebe ị na-arụ ọrụ.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Jenesis 2:24.Kpebie ihe ị ga-eme ma ọ bụ ihe ị ga-ekwu na ihe ị na-agaghị eme mgbe ọ bụla gị na nwoke ọzọ nọ. Dị ka ihe atụ, i kwesịghị ịgwa nwoke gị na ya dị ná mma banyere nsogbu ọ bụla gị na di gị nwere. Ọ bụrụ na e nwere nwoke gị na ya na-arụkọ ọrụ, i kwesịghịkwa iso ya na-aga atụrụ ndụ.E nwee nwoke gị na ya dị nezigbo mma, gbaa mbọ ka ekele ghara ịgafe nku aka. Ọ bụrụ na ọ gaghị ekwe gị omume, jụọ onwe gị ihe kpatara ya. Kama ị chọwa ihe ị ga-akụdo aka mere gị na ya ka ga-eji na-adị ná mma, gbalịa ka gị na di gị dịrị ná mma.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ilu 5:18, 19.Mmadụ Inwe Mmekọahụ Tupu Ọ lụọ Di Ma Ọ bụ NwunyeMmadụ inwe mmekọahụ tupu ọ lụọ di ma ọ bụ nwunye ọ dị njọ?Nihi na ihe Chineke chọrọ bụ ka. . .unu zere ịkwa iko.1 Ndị Tesalonaịka 4:3.IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWUNebe ụfọdụ, ọ bụghị ihe ọjọọ ma mmadụ abụọ torola eto nwee mmekọahụ. Nebe ụfọdụkwa, ọ bụghị ihe ọjọọ ma ndị na-eto eto na-egwu egwuregwu iberiibe.IHE BAỊBỤL KWURUIhe Baịbụl kpọrọ ụdị mmekọahụ ọ bụla mmadụ na-enwe mgbe ọ na-alụbeghị di ma ọ bụ nwunye bụ ịkwa iko. Chineke chọrọ ka ndị na-efe ya zere ịkwa iko. 1 Ndị Tesalonaịka 4:3 E nwere mmehie ndị Baịbụl kwuru na ndị na-eme ha agaghị eketa Alaeze Chineke. Ụfọdụ nime ha bụ mmadụ ịkwa iko mgbe ọ na-alụbeghị di ma ọ bụ nwunye ma ọ bụkwanụ di ma ọ bụ nwunye ịkwa iko, mmadụ ikpere arụsị, ịṅụbiga mmanya ókè, ime mgbaasị, igbu ọchụ, na izu ohi.1 Ndị Kọrịnt 6:9, 10;Mkpughe 21:8.IHE MERE O JI GBASA GỊBaịbụl kwuru na Chineke ga-ekpe ndị na-akwa iko ikpe. Ndị Hibru 13:4 Ọ bụrụ na anyị na-erube isi niwu Chineke nyere gbasara mmekọahụ, ọ pụtara na anyị hụrụ Jehova nanya. 1 Jọn 5:3 Ọ na-agọzikwa ndị na-erube isi niwu ya.Aịzaya 48:18.Ọ dị njọ ndị na-abụghị di na nwunye igwu egwuregwu iberiibe?Ka a ghara ịkpọtụdị ịkwa iko na ụdị adịghị ọcha ọ bụla ma ọ bụ anyaukwu aha netiti unu.Ndị Efesọs 5:3.IHE NDỊ MMADỤ NA-EKWUỌtụtụ ndị na-ekwu na nwoke na nwaanyị na-abụghị di na nwunye inwe mmekọahụ bụ ihe ọjọọ. Ma, o nweghị ihe o mere ma ha na-egwu egwuregwu iberiibe.IHE BAỊBỤL KWURUỌ bụghị naanị ịkwa iko ka Baịbụl kwuru na ọ dị njọ. O kwukwara na adịghị ọcha na omume rụrụ arụ adịghị mma. 2 Ndị Kọrịnt 12:21 Ọ pụtara na e nwere ụdị egwuregwu ndị na-abụghị di na nwunye nwere ike igwu ya adị njọ nanya Chineke nagbanyeghị na ha enweghị mmekọahụ.Ihe Baịbụl na-ekwu bụ na ọ bụ naanị ndị bụ di na nwunye kwesịrị ịna-egwu ụdị egwuregwu ndị ahụ. Baịbụl kwukwara na iji anyaukwu na-enwe agụụ mmekọahụ adịghị mma. 1 Ndị Tesalonaịka 4:5 Ihe a Baịbụl kwuru ọ pụtara gịnị? Chegodị banyere ihe a gbasara ma nwoke ma nwaanyị. Nwa agbọghọ nwere ike ikpebi na e nweghị ihe ga-eme ka ya na enyi ya nwoke nwee mmekọahụ. Ma, ya na ya ana-egwu egwuregwu iberiibe. Ihe a ha na-eme gosiri na ha na-enwere ihe na-abụghị nke ha anyaukwu. Nihi ya, ha ji anyaukwu na-enwe agụụ mmekọahụ. Baịbụl kwuru na ndị na-akpa ụdị àgwà a agaghị eketa Alaeze Chineke.Ndị Efesọs 5:3-5.Olee otú anyị ga-esi zere mmekọahụ rụrụ arụ?Gbaaranụ ịkwa iko ọsọ.1 Ndị Kọrịnt 6:18.IHE MERE O JI GBASA GỊBaịbụl kwuru na ọ bụrụ na onye na-alụbeghị di ma ọ bụ nwunye chọrọ ka ya na Chineke dịrị ná mma, o kwesịghị inwe mmekọahụ.Ndị Kọlọsi 3:5, 6.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl gwara anyị ka anyị gbaara ịkwa iko ọsọ. 1 Ndị Kọrịnt 6:18 Ọ pụtara na mmadụ kwesịrị izere ihe ọ bụla nwere ike ime ka ọ kwaa iko. Ilu 22:3 Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na mmadụ achọghị itinye aka nomume rụrụ arụ, ya na ndị na-eleghara ihe Chineke kwuru gbasara mmekọahụ anya ekwesịghị ịna-akpa. Baịbụl gwara anyị, sị: Onye ya na ndị maara ihe na-eje ije ga-ama ihe, ma ihe agaghị agaziri onye ya na ndị nzuzu na-emekọ ihe.Ilu 13:20.Ọ bụrụ na mmadụ na-eche banyere ihe na-adịghị mma, o nwere ike ime ka onye ahụ tinye aka nomume rụrụ arụ. Ndị Rom 8:5, 6 Nihi ya, anyị ekwesịghị ịna-ege egwú rụrụ arụ ma ọ bụ na-ele fim na-egosi ebe a na-eme ihe rụrụ arụ. Anyị ekwesịghịkwa ịna-agụ akwụkwọ ọ bụla na-ekwu banyere ịkwa iko ma ọ bụ omume ndị ọzọ Chineke kpọrọ asị.Abụ Ọma 101:3.Ihe Ga-enyere Di na Nwunye Aka Ịna-agbaghara Ibe HaIHE MERE NA Ọ NAGHỊ ADỊ MFEỌ naabụ gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị sewe okwu, gị echetara ya ihe o mere gị noge gara aga? Gịnị ka i chere mere i ji ekwulite ihe ndị ahụ? O nwere ike ịbụ na gịnwa ma ọ bụkwanụ unu abụọ anaghị agbaghara ibe unu.Ma, i nwere ike malite ịgbaghara di gị ma ọ bụ nwunye gị. Ka anyị tụlegodị ihe ndị nwere ike ime ka o siere di na nwunye ike ịgbaghara ibe ha.IHE MERE NA DI NA NWUNYE ỤFỌDỤ ANAGHỊ AGBAGHARA IBE HAHa na-eji ya emesi ibe ha ike.Ihe mere ụfọdụ anaghị agbaghara di ha ma ọ bụ nwunye ha bụ ka ha nwee ihe ha ga-eji na-emesi ha ike. Kama ịgbaghara, ha na-agụkọ ihe e mere ha. O nwezie ka ha si see okwu, ha ekwulite ihe ahụ ka ha jiri ya kpegbuo di ha ma ọ bụ nwunye ha.Ọ bụrụ na di ma ọ bụ nwunye buuru ibe ya iwe nobi.Mgbe ụfọdụ, ọ na-esi ike tupu mmadụ echefuo ihe e mere ya. Mmadụ nwere ike ịsị na ya agbagharala di ya ma ọ bụ nwunye ya ma ihe ahụ o mere ya ka na-ewe ya iwe. O nwedịrị ike ịbụ na ọ na-achọ otú ọ ga-esi emegwara ya.Ọ bụrụ na ihe agaghị otú e chere.Ụfọdụ di na nwunye na-atụ anya na ihe niile ga na-aga siriri werere otú ahụ a na-eme na fim. Ma ha see okwu, ya adị ha ka ọ bụ ná nrọ. Ha ga na-eche ihe mere ha na onye ha hụrụ nanya ji na-ese okwu. Ebe ọ bụ na ihe ha tụrụ anya ya abụghị ihe ha na-ahụ, ha ga na-achọpụtakarị ebe ibe ha na-emejọ, ọ ga-emekwa ka ha ghara ịna-agbaghara ibe ha.Ọ bụrụ na ha aghọtaghị ihe mgbaghara bụ.Ọtụtụ di na nwunye anaghị agbaghara ibe ha nihi na ha aghọtachaghị ihe ịgbaghara mmadụ pụtara. Dị ka ihe atụ, ha nwere ike ịna-eche, sị:M gbaghara ya, ọ ga-adịzi ka o nweghị ihe o mere.M gbaghara ya, ọ pụtara na m ga-echefu ihe ahụ o mere.M gbaghara ya, ọ ga-eme ka o mee ihe ahụ ọzọ.Nke bụ eziokwu bụ na onye gbaghaara mmadụ neziokwu agaghị na-eche ihe ndị ahụ. Ma, ịgbaghara mmadụ adịghị mfe, karịchaa ma ọ bụrụ na di gị ma ọ bụ na nwunye gị mere gị ihe na-ewute gị.IHE Ị GA-EMEGhọta ihe ịgbaghara mmadụ pụtara.Na Baịbụl, okwu e si sụgharịta mgbaghara nwere ike ịpụta mmadụ ịhapụ ihe e mere ya. Nihi ya, ọ pụtaghị na ị ga-echefu ihe mmadụ mere gị nagbanyeghị na ị gbagharala ya. Ọ pụtaghịkwa na ihe ahụ o mere gị enweghị ihe ọ bụ. Mgbe ụfọdụ, ihe i nwere ike ime bụ ileghara ihe di gị ma ọ bụ nwunye gị mere gị anya. Ime otú a agaghị na-emebi gị obi. Ọ ga-emekwa ka gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị na-ebi nudo.Ghọta ihe nwere ike ime ma ị jụ ịgbaghara ya.Ụfọdụ ndị ọkachamara na-ekwu na mmadụ iburu ndị ọzọ iwe nobi nwere ike ịkpatara onye ahụ ọtụtụ nsogbu. O nwere ike ime ka isi ghara ịna-akpakọ onye ahụ ọnụ ma ọ bụ mee ka ọ rịawa ọbara mgbali elu. Ọ na-emekwa ka di na nwunye na-esekarị okwu. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji kwuo, sị: Nweenụ obiọma nebe ibe unu nọ, na-enwekwanụ obi ọmịiko, na-agbagharanụ ibe unu kpamkpam.Ndị Efesọs 4:32.Ghọta na ịgbaghara ya ga-abara gị uru.Ọ bụrụ na di na nwunye na-agbaghara ibe ha, ọ ga-eme ka ha na-atụkwasị ibe ha obi, meekwa ka ha kweta na onye nke mejọrọ ebughi ihe ọjọọ nobi. Ọ ga-emekwa ka ha ghara ịna-agụkọrọ ibe ha ihe ọjọọ ha mere. Ime otú ahụ ga-eme ka ha ghara ịna-esekarị okwu, ha ga na-ahụkwu ibe ha nanya.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Ndị Kọlọsi 3:13.Na-ele ihe anya otú ọ dị.Ọ bụrụ na i cheta na di gị ma ọ bụ nwunye gị ezughị okè, ọ ga-adịrị gị mfe ịgbaghara ya. Otu akwụkwọ kwuru na ọ bụrụ na ihe mmadụ na-eche bụ ihe di ya ma ọ bụ nwunye ya na-adịghị emeta, ọ ga-eme ka o chefuo ihe ọma niile ọ na-emere ya. Ọ gaghị aka mma ka ilekwasị anya nihe ndị ọ na-emeta? Cheta na e nweghị mmadụ zuru okè, ma gịnwa.Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:Jems 3:2.Nwee ezi uche.Ọ bụrụ na di gị ma ọ bụ nwunye gị emee ihe were gị iwe noge ọzọ, jụọ onwe gị, sị: Ihe a ọ bụ ihe anyị ga-esewere okwu? Ọ bụ ihe m ga-eji chọọ ka ọ rịọ m mgbaghara, ka ọ bụ ihe m kwesịrị ileghara anya?Amaokwu Baịbụl ga-enyere gị aka:1 Pita 4:8.Gị na ya nwere ike ikwu banyere ya.Wetuo obi gwa ya ihe were gị iwe na ihe mere ihe ahụ ji wee gị iwe. Atala ya ụta ma ọ bụ katọwa ihe o kwuru nihi na o nwere ike ime ka ọ malite igosi otú ihe ahụ o mere ji dị mma. Kama ikwuwe ihe ndị ahụ, jiri nwayọọ gwa ya otú obi dị gị banyere ihe o mere.Ịda Mbà Ịda MbàGịnị bụ ịda mbà?Obi erukwaghị m ala, adawo m mbà nke ukwuu; ejegharịwo m ná mwute ogologo ụbọchị dum.Abụ Ọma 38:6.IHE NDỊ ỌKACHAMARA KWURUỌ bụghị mgbe niile ka obi na-adị onye ọ bụla nime anyị mma. Ma, e nwere ndị obi na-ajọgide njọ nke na ha anaghị enwe ike eme ihe ọ bụla. Ụdị nke ahụ bụ ọrịa. Ma, ihe otu ọkachamara kpọrọ obi ịjọ njọ, ọkachamara ọzọ nwere ike ịkpọ ya ọrịa. Ma, nke bụ eziokwu bụ na mgbe ụfọdụ, ndị mmadụ na-ada mbà, ya adị ha ka ha abaghị uru ma ọ bụkwanụ obi ha ana-ama ha ikpe maka ihe ha mere.IHE BAỊBỤL KWURUE nwere ụmụ nwoke na ụmụ nwaanyị ndị Baịbụl kwuru na e nwere oge ha dara mbà. Dị ka ihe atụ, e nwere mgbe ihe wutere Hana ná mkpụrụ obi. Otú ọzọ e nwere ike isi kwuo ya bụ na obi tịwara ya. 1 Samuel 1:10 E nwekwara mgbe Ịlaịja dara mbà nke na ọ gwara Chineke ka o wepụ ndụ ya.1 Ndị Eze 19:4.Pọl gwara Ndị Kraịst nọ na Tesalonaịka noge ochie ka ha na-agụgụ mkpụrụ obi dara mbà. 1 Ndị Tesalonaịka 5:14 Otu akwụkwọ kwuru na mkpụrụ obi dara mbà nwere ike ịpụta ndị nsogbu ụwa mere ka ike gwụ ha. O doro anya na e nwere mgbe ụfọdụ ndị fere Chineke noge ochie dara mbà.Gịnị mere anyị ji ada mbà?Ihe niile e kere eke na-asụkọ ude ma na-anọkọ nihe mgbu ruo ugbu a. Ndị Rom 8:22.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl kwuru na anyị na-arịa ọrịa nihi na Adam na Iv nupụụrụ Chineke isi. Dị ka ihe atụ,nAbụ Ọma 51:5, Devid kwuru, sị: Ebu m njehie pụta mgbe a mụpụtara m site nihe mgbu, abụ m onye mmehie malite mgbe nne m tụụrụ ime m.Ndị Rom 5:12kwukwara na mmehie si naka otu mmadụ ya bụ Adam bata nụwa, ọnwụ esikwa ná mmehie bata, ọnwụ wee si otú ahụ gbasaa ruo mmadụ niile nihi na ha niile mehiere. Anyị niile na-arịa ọrịa nihi na anyị ketara mmehie naka Adam. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji sị na ihe niile e kere eke na-asụkọ ude ma na-anọkọ nihe mgbu. Ndị Rom 8:22 Ma, obi dị anyị ụtọ na Baịbụl kwuru na Chineke kwere nkwa na ya ga-eme ka ụwa ghọọ Paradaịs. Noge ahụ, e nweghị onye ga-arịakwa ụdị ọrịa ọ bụla, e nweghịkwa onye ga-ada mbà. E nweghị dọkịta ga-ekweli anyị ụdị nkwa a.Mkpughe 21:4.Gịnị ka i nwere ike ime ma ị daa mbà?Jehova nọ ndị obi ha tiwara etiwa nso; ọ na-azọpụtakwa ndị e gburu mmụọ ha. Abụ Ọma 34:18.IHE MERE O JI GBASA GỊIhe na-adịghị mma nwere ike ịdabara anyị mgbe ụfọdụ. Ọ bụghịkwa ha niile ka anyị ga-emeli ihe ọ bụla banyere ha. Ekliziastis 9:11, 12 Ma, o nwere ihe ndị i nwere ike ime ka obi malite ịdị gị ụtọ mgbe ị dara mbà.IHE BAỊBỤL KWURUBaịbụl kwuru na ndị ahụ na-adịghị kwesịrị ịga hụ dọkịta. Luk 5:31 Nihi ya, i nwere ike ịga hụ dọkịta ma ọ bụrụ na obi na-ajọ gị njọ nke na o nweghị ihe ị na-emeli. Baịbụl kwukwara na ekpere bara ezigbo uru. Dị ka ihe atụ,Abụ Ọma 55:22kwuru, sị: Tụkwasị Jehova ibu arọ gị, ya onwe ya ga-akwadokwa gị. Ọ dịghị mgbe ọ ga-ekwe ka onye ezi omume maa jijiji. Ihe mere ị ga-eji kpee ekpere abụghị ka obi dị gị mma. Chetakwa na ekpere bụ otú anyị si agwa Jehova Chineke ihe dị anyị nobi. Baịbụl kwukwara na Jehova nọ ndị obi ha tiwara etiwa nso.Abụ Ọma 34:18.I nwekwara ike ịkọrọ ezigbo enyi gị otú obi dị gị mgbe ọ bụla ị dara mbà. Ilu 17:17 Otu Onyeàmà Jehova aha ya bụ Daniela kwuru, sị: Mgbe obi na-ajọ m njọ, e nwere otu ụbọchị otu nwanna rịọrọ m ka m gwa ya ihe na-eme m. Kemgbe ọtụtụ afọ, anaghị m akọrọ onye ọ bụla banyere nsogbu m. Ma, mgbe m kọchaara nwanna ahụ nsogbu m, obi bịara ruo m ala.Ihe Atọ Ego Na-agaghị AzụtaliỌTỤTỤ ndị na-agbalịsi ike ịzụta ihe ọ bụla ha nwere ike, ya sọkwa ya ya bụrụ na ha ma na a ga-achụ ha nọrụ ma ọ bụkwanụ na a ga-achụpụ ha nụlọ ha bi. Ha nwekwara ike chọọ ịzụ ihe ọ bụla aka ha ruru nagbanyeghị na ha nụrụ na a ga-akwụsị ịkwụ ha ụgwọ ezumike nká.Ọ bụ ụdị ndị ahụ ka ọnyà ndị na-akpọsa ngwá ahịa na-amatakarị. Ndị na-akpọsa ngwá ahịa ma na tiivi ma na redio na-ekwu na mmadụ kwesịrị ịrụ ụlọ ọgbara ọhụrụ, zụọ ụgbọala ọhụrụ, na uwe ndị pụtara ọhụrụ. Ọ bụrụgodị na i nweghị ego, ha na-agwa gị ka ị gaa biri ego zụọ ha. Otú ọtụtụ ndị si ele ya anya bụ: Ọ bụrụhaala na ha dị ka ndị ọzọ, ya sọkwa ya ya bụrụ na ha ji ụgwọ, nsogbu adịghị.Ma ọ naghị egbu oge, ya efo ha nanya. Otu akwụkwọ kwuru na mmadụ ibiri ego zụọ ihe maka na ibe ya na-azụ dị ka ebe mmadụ gara na-aṅụ igbó ka o wee chefuo ihe mere ya. Obi nwere ike ịdị onye ahụ mma mgbe ahụ, ma e mechaa anya ga-edo ya. Obi na-adịkwa mmadụ mma ma o biri ego gaa zụọ ihe aka ya na-erughị. Ma, mgbe o ruru nịkwụ ụgwọ ahụ, obi agaghị adị ya mma.Baịbụl kwuru na oké ngosi nke ihe mmadụ ji ebi ndụ abaghị uru. 1 Jọn 2:16 Nke bụ eziokwu bụ na ọ bụrụ na ebe uche anyị dị bụ naanị nihe ego ga-azụtali, ọ ga-eme ka uche anyị ghara ịna-adị nihe ego na-agaghị azụtali. Ihe ndị ahụ bụkwanụ ihe ndị kacha mkpa ná ndụ. Ka anyị tụlee atọ nime ha.1. EZINỤLỌ ỊDỊ NOTUOtu nwa agbọghọ bi nAmerika aha ya bụ Sandrakwuru na ihe na-adị papa ya mkpa mgbe niile bụ ọrụ ya na ego ọ na-akpata. O kwuru, sị: E nweghị ihe anyị na-enweghị nụlọ anyị, ma anyị anaghị ahụ papa anyị anya. Mgbe niile, ọ nọ nụzọ. Ama m na ọ bụ ọrụ ya mere na ọ naghị enwe efe, ma anyị na ya kwesịrị ịna-anọ.Jụọ onwe gị, sị:Olee ihe ọ ga-abụ papa Sandra cheta echi ya akwaa mmakwaara? Otú ahụ mkpa ya niile bụ ego, ò na-enwe oge ya na nwa ya nwaanyị ji anọrị? Gịnị ka ndị ezinụlọ ya chọrọ ka ọ na-emere ha nke ego na-agaghị azụtali?Amaokwu Baịbụl ndị ị ga-echebara echiche:Ịhụ ego nanya bụ mgbọrọgwụ nke ụdị ihe ọjọọ niile. Site nịchụso ụdị ịhụya a, e duhiewo ụfọdụ, ha wee dapụ nokwukwe. Ha wee jiri ọtụtụ ihe mgbu maa onwe ha aghara aghara dị ka mma.1 Timoti 6:10.Nri e ji naanị akwụkwọ nri sie dị mma nebe e nwere ịhụya karịa ehi mara abụba nebe e nwere ịkpọasị.Ilu 15:17.Nke Bụ Eziokwu Bụ:Ego agaghị emeli ka ezinụlọ dịrị notu. Naanị ihe ga-eme ka ezinụlọ dịrị notu bụ nne na nna na ụmụ ha ịna-anọrị, nne na nna ana-emere ụmụ ha ihe na-egosi na ha hụrụ ha nanya. Ndị Kọlọsi 3:18-21.2. OBI IRU ALAOtu nwa agbọghọ dị afọ iri na asaa aha ya bụ Sera kwuru na ihe mama ya na-agwakarị ya bụ ka ọ lụta di nwere ego, mụọkwa ezigbo ọrụ ka ọ ga-abụ a chọọ di ya a hụghị ya, ya enwee ihe ga-eme ka obi ruo ya ala. O kwuru na naanị ihe mama ya na-eche bụ ebe ọ ga-esi na-enweta ego.Jụọ onwe gị, sị:Ebe ọ bụ na iche banyere echi adịghị njọ, olee ihe ndị ị na-eche banyere ọdịnihu? Olee otú ị ga-echeru banyere ọdịnihu ya abụrụ na ichegbuwela onwe gị? Olee otú mama Sera kwesịrị isi na-ele ego anya?Amaokwu Baịbụl ndị ị ga-echebara echiche:Kwụsịnụ ịkpakọbara onwe unu akụ nụwa, ebe nla na nchara na-erichapụ ihe, ebe ndị ohi na-awabakwa zuo ohi.Matiu 6:19.Unu amaghị ihe ndụ unu ga-abụ echi.Jems 4:14.Nke Bụ Eziokwu Bụ:Ọ bụghị ịkpakọba ego ga-eme ka obi ruo mmadụ ala. A si ka e kwuwe, e nwere ike izuru ego mmadụ nwere. Ego anaghịkwa eme ka onye nwere ya ghara ịrịa ọrịa ma ọ bụ mee ka ọ ghara ịnwụ. Ekliziastis 7:12 Baịbụl kwuru na ihe ga-eme ka obi ruo mmadụ ala bụ onye ahụ ịma banyere Chineke na nzube ya.Jọn 17:3.3. AFỌ OJUJUOtu nwa agbọghọ dị iri afọ abụọ na anọ aha ya bụ Chioma kwuru na nne na nna ya kuziiri ha na ihe ọ bụla ha nwere kwesịrị iju ha afọ. O kwukwara na mgbe ha na-eto, obi na-adị ya na ejima ya ụtọ nagbanyeghị na e nweghị oké ihe ha nwere.Jụọ onwe gị, sị:Gịnị mere na afọ anaghị eju ụfọdụ ndị ma ọ bụrụ na ha enweghị ihe niile ndị ọzọ nwere? A jụọ di gị ma ọ bụ nwunye gị ma ọ bụkwanụ ụmụ gị otú i si ele ego anya, gịnị ka ha ga-ekwu?Amaokwu Baịbụl ndị ị ga-echebara echiche:Ebe anyị nwere ihe oriri na uwe, anyị ga-enwe afọ ojuju nihe ndị a.1 Timoti 6:8.Obi ụtọ na-adịrị ndị maara mkpa ime mmụọ ha.Matiu 5:3.Nke Bụ Eziokwu Bụ:Ego abụghị ihe niile. E nwere ihe ka ego na ihe e ji ya azụ. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji sị: Ọbụna mgbe mmadụ nwere ọtụtụ ihe, ihe o nwere adịghị eme ka ọ dị ndụ. Luk 12:15 Mmadụ ga-enwe afọ ajụjụ ná ndụ ma ọ chọta azịza ajụjụ ndị a:Gịnị mere anyị ji nọrọ nụwa?Olee ihe ọdịnihu ga-abụ?Olee otú mụ na Chineke ga-esi adị ná mma?Ọ bụ Ndịàmà Jehova na-ebipụta akwụkwọ a. Obi ga-adị ha ụtọ inyere gị aka ịmata azịza ajụjụ ndị ahụ. I nwere ike ịgwa ndị nke nọ nobodo unu ma ọ bụ gị agaa nebe anyị na-edebe ihe nỊntanet,jw.orgig.Otú Ụkpara Si Anụ IheỤKPARA a e sere ebe a na-adịkwa nEbe Ndịda Amerịka. Ntị ya pere ezigbo mpe, ma ọ na-anụ ihe ka mmadụ. Ụkpara a na-anụ mkpọtụ si nebe dị ezigbo anya, marakwa ihe na-eme mkpọtụ ahụ ọ na-anụ. Dị ka ihe atụ, ọ na-ama ma mkpọtụ ọ na-anụ ọ bụ nke ụkpara ọzọ ka ọ bụ nke ụsụ na-achọ ụkpara ọ ga-eri.NTỊ ỤKPARAIhe ị ga-echebara echiche:Ebe ntị ụkpara a dị bụ naka ya abụọ dị nihu. Otú ahụ mmadụ si anụ mkpọtụ mara ihe na-eme mkpọtụ ahụ ka ụkpara a sị anụ mkpọtụ mara ebe o si na ihe na-eme ya. Ma, ndị ọkà mmụta achọpụtala ihe pụrụ iche ná ntị ụkpara a. Ha chọpụtara na e nwere oghere ihe dị ka mmiri juru nke dị ná ntị ụkpara a. Oghere ahụ yiri mbolombolo a dọtịrị adọtị. Ihe a ha chọpụtara nwere ihe o yiri ná ntị mmadụ, ma nke a dị ná ntị ụkpara a pere ezigbo mpe. Ọ bụ ihe a na-eme ka ụkpara a na-anụ ihe ka mmadụ.E nwere ihe ndị ntị ike na-etinye ná ntị ka ha nwee ike ịna-anụ ihe nke ọma. Prọfesọ Daniel Robert sịrị na ihe a a chọpụtara ná ntị ụkpara a ga-enyere ndị ọkachamara aka ịrụpụta ihe ahụ ndị ntị ike na-etinye ná ntị ndị nke ga-epe mpe ma mee ka ha na-anụkwu ihe nke ọma. Ndị ọkachamara kwukwara na ihe a a chọpụtara ga-enye aka ịrụ ihe ga-eme ka ọ na-adịrị ndị dọkịta mfe ịhụ ihe dị nime ahụ mmadụ.Gịnị ka i chere?Ụkpara a ọ nọkatara dịrị ka e nwere onye kere ya? 