 Dịka a chịkọtara nhọpụta ọchịchị nke ahọ 2019 nala bịara nisi njedobe, a họpụtala ndị gọvanọ ọhụụ na ndị omebe iwu ọhụụ na steeti dị iche iche.  Nhọpụta a bụ nke weere ọnọdụ nabalị iteghete nke ọnwa Maachị ahọ a, ma bụrụkwa nke e mere nọtụtụ steeti dị iche iche ụbọchị ahụ. Tupu ya bụ oke ụbọchị, akụkọ dị iche iche malitere kọba nebe dị iche iche banyere ihe aghaghị ime na ihe agahị eme na ya bụ ntụliaka, nke mezịrị ka ọtụtụ steeti nọrọ noke egwù ma chịrịkwa uche naka.Dịka akụkọ e nwetara site nọtụtụ ebe siri kọọ, nhọpụta ahụ bụ nnọọ nke gara nụfọdụ ebe dịka ndị mmadụ siri chee, ma gakwa nụfọdụ ebe ndị ọzọ nụzọ abụghị ka e siri chee ma ọ bụ tụọ anya. E wezùga steeti Anambra, Ondo, Ekiti, Osun na Edo, bụ ebe e mere naanị nhọpụta ndị ụlọ ọgbakọ omebe iwu steeti; e mere nhọpụta ọkwa gọvanọ ndị ụlọ ọgbakọ omebe iwu steeti na steeti iri atọ na otu ndị ọzọ dị nala anyị, bụkwa nke otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị iche iche nwetara mmeri na ha.Nụfọdụ steeti nala anyị, dịka steeti Rivers, Delta, Kastina, Kaduna Ebonyi, Ondo, Oyo na ụfọdụ ebe ndị ọzọ, e nwegasịrị ọtụtụ ihe iche aka mgba, ịkwafù ọbara na ihe ọdachị ndị ọzọ, bụ nke biri nhọpụta ahụ aka ọjọọ na mparagha ebe ahụ. O pekata mpe, mmadụ iri na ise ka e gburu egbu na steeti ndị ahụ, ebe ngwo-ngwo na akụnụba gburu nde kwùrú nde Naịra bụ nke e bibìrì ebibi na ya bụ nhọpụta nọtụtụ ebe na steeti dị iche iche.Otu ọ dị, ntụliaka ahụ bụ nke gara nkè ọma ma gakwa siriri wèrèrè na steeti Anambra karịa ka a tụrụ anya, na-agbanyeghị na e nwekwara ụfọdụ ihe ọdachi dapụtara nụfọdụ ime obodo. Dịka ụlọ ọrụ ahụ nchịkọba ọkwa ọchịchị dị naka nala anyị bụ Independent National Electoral Commission INEC sìrì kwe na nkwà tupuu ụbọchị ntụliaka; ntụliaka bidoro nnọọ nelekere asatọ kpọnkwem nọtụtụ ebe dị iche iche na steeti Anambra ahụ, nke gụnyere: Ebenator, Ọsụmenyi, Ụkpọr na Ụtụh dịgbàdò nokpuru ọchịchị Nnewi South na steeti ahụ. Otu ọ dị, ịtụ akwụkwọ ebidochaghị noge nụfọdụ ebe, nihi abịaghị noge, ngharịpụ nke akụrụnwga e ji enyocha akwụkwọ ikike e ji atụ akwụkwọ, bụ Smart Card Reader, na ihe ndị ọzọ dịka a hụtarana Nnọkwa dị nokpuru ọchịchị Idemili South na ụfọdụ ebe ndị ọzọ.Nihe gbasaara nsonye ndị mmadụ na ya bụ ntụliaka, ọ bụ ihe doro anya, dịka a chọpụtara nọtụtụ ebe dị iche iche, na e nwechaghịzị ọtụtụ ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ sonyere na nke a dịka e nwere noge e mere ntụliaka maka ọkwa onyeisi na ndị ụlọ ọgbakọ omebe iwu etiti, dịka ọtụtụ ndị gbakụtara nke ahụ azụ ma jewara ahịa, ọrụ, igwù mmiri, igwu egwe nakwa ihe ndị ọzọ dị ha mkpa ụbọchị ahụ.Najụjụ ọnụ ndị nta akụkọ gbara ha bànyere nke ahụ, ụfọdụ nime ụmụnwaanyị a hụrụ nahịa Eke Ọsụmenyi dị na Nnewi South mgbe ntụliaka na-aga nihu, ebe ha na-akwọrọ onwe ha akamụ ma na-ayọchasị nri ọka ha na-ere ere nahịa ahụ ụbọchị ahụ, nke gụnyere: oriakụ Fidelia Afọma, oriakụ Uju Mmadụbụọgụ na oriakụ Agnes Ụgbọaja kwuru na o nweghị ihe gbasaara ha na ịtụ akwụkwọ nihi na ndị niile na-egwu okwe ndọrọndọrọ ọchịchị bụ ndị wàyo, bụ ndị dịka ha siri kwuo ọ na-abụ maadụ tụnyechaara akwụkwọ, ha echezọọ onye ahụ nime ahụhụ ya ma na-eri ego gọọmenti naanị ha.Nakụkọ dịkwa ka ibè ya, najụjụ ọnụ a gbara ha maazị Romanus Obika na Ezeh Amaefuna, bụ ụfọdụ ụmụnwoke a hụrụ nọdụ ahịa Nkwọ Akwaihedị ebe ha nọ na-azụ òkwè, na-añụrụ onwe ha mmanya ma na-akọrị akụkọ dịka ntụliaka na-aga nihu; ha kwuru na ndị ọnụ na-eru nokwu edechaalarị mpụtara ntụliaka ahụ ma debe ya edebe na-echezị ka e mechaa ntụliaka. Ha kwuru na nke ahụ pụtara ìhè na nhọpụta izugbe onyeisi ala ha sònyere na ya, bụ nke ha sị na ọ bụghị onye kwesiri ituru ùgò tuuru ùgò na ya, ma kwèrezie nihi ya kwuo na onye ga-eturu ùgò na nhọpụta nke ụbọchị ahụ ga-eturu ùgò, ebe onye ga-ada ada ga-adara onwe ya, ma ha ọtụrụ akwụkwọ ma ha atụghị, nihi na ịtụ akwụkwọ ha enweghị mgbanwe ọ ga-eweta na mpụtara nhọpụta ọchịchị ahụ.Nihe gbasaara ọdachi, e nwere ụfọdụ ihe iche aka mgba, nsògbu na ọgbagara dapụtara nụfọdụ ebe, nke gụnyere Akwaihedị, ebe a sụkasịrị ụfọdụ mmadụ mmà ma merụọkwa ụfọdụ ahụ ebe ha gara ịtụ akwụkwọ; na Obosi dị nIdemili North, bụ ebe e gbùrù mmadụ abụọ ma merụọkwa ọtụtụ ahụ ụbọchị ahụ, tinyere ụfọdụ ebe ndị ọzọ.Nebe o metụtara mpụtara atụmakwụkwọ ahụ na ya bụ steeti, otu ndọrọndọrọ niile sonyere na asọmpi ahụ lụrụ nnọọ ọgụ ahụ dịka nwoke, ma otu ndọrọndọrọ All Progressive Grand Alliance APGA gosiri ihe o jiri bụrụ ọka ibè site nịzachakọ na inweta mmeri nọgbọ nta nkwàdo iri abụọ na anọ nime ọgbọ nta nkwàdo iri atọ e nwere na ya bụ steeti, ebe otu ndọrọ ndọrọ Peoples Democratic Party PDP werezịrị isii fọrọ afọ.Ọgbọ nta nkwàdo niile ahụ na otu e siri nweta mmeri na ha gụnyere:Anaocha I PDP. Anaocha II APGA Awka North APGA Awka South I APGA Awka South II APGA Dunukofia APGA Idemmili North APGA Idemmili South APGA Njikoka I APGA Njikoka II APGA Anambra West APGA Anambra East APGA Oyi APGA Onitsha NORTH I PDP Onitsha NORTH II APGA Onitsha South I APGA Onitsha South II APGA Ogbaru I PDP Ogbaru II PDP Ayamelum APGA Aguata I APGA Aguata II APGA Ihiala I APGA Ihiala II APGA Ekwusigo PDP Nnewi North APGA Nnewi South I APGA Nnewi South II PDP Orumba North APGA Orumba South APGA 