 Gọv David UmahiGọvanọ Dave Umahi sị na ọ ga-amalite nọnwa Jenụwarị afọ 2020 kwụwa ndị ọrụ Ebonyi steeti puku naịra iri atọ dịka ụgwọ ọnwa opekatampe.Onye ndụmọdụ ya na mgbasaozi bụ Francis Nwaeze mere ka BBC Igbo mata nke mgbe a kpọtụrụ ya nihe banyere okwu a.Ihe mere ụmụnwaanyị Ebonyi ji gbara ọtọ mee ngagharịiweEbonyi so kachasị daa ụbịam na NaịjirịaNwaeze sị na ọdịla anya gọvanọ Umahi kwere nkwa sị na ọ bụrụ na gọọmentị etiti tinye ya niwu na ọ bụ ihe ọ ga na-akwụ ndị ọrụ.Ọ sị na gọvanọ hiwere kọmitii ga-elebanya nusoro a ga-eji akwụ ụgwọ ọnwa opekatampe a.Na mkpebi a si na mpụtara ihe ndị kọmitii ahụ chọpụtara bụ nke gosiri na ha ga-akwụli ya.Nwaeze gara nihu kwuo na o nweghi onye ọbụla manyere gọvanọ Umahi ime mkpebi a nike, kama na ọ bụ nke o mere naka ya.Buhari na ndị ECOWASBuhari gara ọgbakọ ndị Government of the Economic Community of West African States ECOWASOnyeisiala Muhammadu Buhari akwaala arịrị kọwaa na mkpamkpa ndị omekataraihepụọụjọ nọdịda anyanwụ Africa bụ ihe kacha adọchị ọganihụ azụ.Ọ kwuru nke a nọgbakọ nke iri ise na isii nke ndị Economic Community of West African States ECOWAS  mere nAbuja ụbochị Satọde.Buharị kwara arịrị maka ndị agha ururu iri asaa ndị omekome a gburu na mba Nije.O kwusikwara ike na gọọmenti ya kwadosiri azụmahịa na mekọrịta nke mba ECOWAS.Ndị bịara ya bụ ọgbakọ bụ Onyeisi ọgbakọ ECOWAS bụ Jean-claude Kassi Brou, Onyeisiala mba Nji bụ Issoufou Mahamadou,Ndị ọzọ bụ ọnye bụbu onyeisiala Naịjriịa bụ akubu Gowon, onye nnọchite anya odeakwụkwọ United Nations bụ Mohamed Ibn Chambas na ndị ọzọ.Ọkụ na-agba ọzara nỌstraliaNofesi, ndị ọrụ gbata gbata mba Australia adọọla ndị na-eme njem ụgbọala na mba ahụ ha kpachara anya ha maka oke ọkụ na agba ọzara nke ndị na mba ahụ.Ndị ọrụ ọkụ ruru puku iri nọ n ọrụ ịgbanyụ ọkụ kariri narị nke oke ifufe na okpomọkụ ekweghị sị mata ebe ọkụ ọzọ ga ebido.Everton na ArsenalNegwuregwu, nasọmpị Premier League agbara nihihie, Everton and Arsenal achịtaghị aja ma ọlị.Taa ka ndị nọchitere anya ndị nkuzi ndị Arsenal bụ  Freddie Ljungberg na ogbo ya nke Everton bụ Duncan Ferguson ga-agagodi nụsọ.Carlo Ancelotti akanri na Bill Kenwright, onyeisioche ndí Everton ka ha na-enwe mkparíta úkaCarlo Ancelotti ga-abụzị onyenkuzi ndị Everton mgbe ọzọ ha ga-asompi otu Mikel Arteta ga-esi nọchie oche ndị Arsenal mgbe ọzọ.Gee akụkọ ndị notu nkejiAmerịka eburula agha gaa nagbata eluigwe na uwaThe Space Force has been something of a pet project for President TrumpOnyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump ewepụtala ngalaba ndịagha ọhụrụ na-ebu agha nagbata ihu eluigwe na ụwa a kpọrọ US Space Force.Na mgbape ngalaba a Trump sị na ihu eluigwe na ụwa bụzi ebe ọhụrụ a ga na-alụagha nụwa ugbua.FIFA awụọla Naịjirịa nalaNdị FIFA awụọla Naịjirịa nala dịka ha jụrụ inye Naịjirịa ikike ịhazi asọmpi Iko Mbaụwa nke ụmụnwaanyị nọ nokpuru afọ iri abụọ afọ 2020Ha nyere mba Mba Costa Rica na Panama ikike a kwuo na afọ ejughi ha nụdịrị akụrụngwa egwuregwu Naịjirịa nwere.Nkeji EhihieỤmụaka iri abụọ nwụrụ nibi ugwuEmume nwata ji abụru nwoke bụ ihe nzuzoGọọmentị Saụt Afịrịka emechiela ọtụtụ ụlọakwụkwọ ebe a na-anọ a kwado ụmụaka maka emume iji tozuo ịbụ nwoke dịka ụfọdụ so nemume ahụ nwụrụ.Ngalaba na-ahụ maka omenala na ofu sị na-emechiri ụlọakwụkwọ ndi dị nebe dị iche iche na mpaghara Eastern Cape ruo otu afọ.Ọ kpọkwala ka anwụchie ndị aka ha dị nọnwụ mmadu ruru iri abụọ.Emume eji anabata nwata netiti nwoke gụnyere ibi ugwu nakwa ibi nụgwụ ọtụtụ izu ụka.Ehe mere e ji ebi ugwu?Kwa-afọ, puku na puku mmadụ dị afọ iri na ise ruo iri na asaa na aba ọhịa ebe a na-akụziri ha etu ha ga-ejiri bụrụ nwoke ga-abara obodo uru.Mana, adịghị ekwu ihe na-eme ebe ahụ.Emume a a na-akpọ Ukwaluka bụ nke a na-ahụ dịka ihe dị mkpa nwata nwoke ga-agafe iji bụrụ nwoke kpọm kwem nagbụrụ ndị kachasị buo ibu na Saụt Afịrịka nke gunyere Xhosa na Ndebele.Nọtụtụ na eso emume a, mgbe ụmụaka na-alọta na-abụ ezigbote mmemme.Nlọta ndị agbụrụ Ndebele nafọ 2013Mana ụfọdụ oge oke ihe na-eme, dịka ọnwu ụfọdụ ụmụaka maọbụ nwete ezibote mmerụ ahụ site na ibi ugwu.Narị na narị ụmụaka nwoke gara ụlọ nọgwụ nafọ gara aga maka ibi ugwu agaghi ọfụma.ụfọdụ ebe a na-eme emume a enweghi ikike naka gọọmentị ime ya.Akwụla nụzọ aghara aghara - Onyeisi UweojiiNdị uweojii na-ekwu na anaghị emeta ha nke ọma etu ekwesịrịDịka njem ekeremsimesi ebirila ọkụ nuju, onyeisi ndị uweojii bụ Mohammed Adamu enyela iwu ka ndị uweojii ghara ịkwụchi ụzọ aghara aghara, kama ka ha kwụrụ naanị nebe ndị amawapụtara ha.ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Frank Mba kwuru nke a na mkparịtaụka ya na ụlọ ntaakụkọ Guardian nwere nAbuja ụnyaahụ.Naịjirịa esorola mba na-akpagbu mmadụ nihi okpukperechiGọọmentị Amerịka etinyela aha Naịjirịa nime mba ndị ha sị na-anabata mkpagbụ ndị mmadụ nihi okpukperechi ha.Naịjirịa na mba dịka Cuba, Nicaragua na Sudan esorola Comoros, Rọshịa na Uzbekistan bụ aha ha dị nakwụkwọ a.Onye nchịkọta ọhụrụ nke Arsenal bụ Mikel Arteta sị na ọ dị njikere ọ tọpu ndị Arsenal nagbụ ọnyụpa ha nọ na ya kamgbe.Arteta sị na ọ bụ oke nsọpụrụ o nwere nebe Arsenal nọ mere o jiri nabata ịbụ onye nchịkọta ha.NkejiIhe nkiri 