 Ụlọ Nche Julaị 1, 2014  Gịnị Mere Ihe Ọjọọ Ji Eme Ndị Ezigbo Mmadụ?Isiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AIhe Ọjọọ Juru Ebe NiileE nwere otu nwaanyị dị afọ iri atọ na ise. Aha ya bụ Smita.O bi nobodo Daka, nke dị na Bangledesh. Ọhaneze ma na ọ hụrụ ndị mmadụ nanya, bụrụkwa nwaanyị obiọma. Ha makwa na ọ na-agba mbọ nụlọ di ya nakwa na obi na-adị ya ụtọ mgbe niile. Ihe ọzọ e ji mara ya bụ na ọ na-akụziri ndị mmadụ gbasara Chineke. Obi gbawara ndị ezinụlọ Smita na ndị enyi ya mgbe o butere ọrịa na mberede ma nwụọ nihe na-erughị otu izu.E nwere otu nwoke a na-akpọ James. Ya na nwunye ya agafetụla afọ iri atọ. Ọ bụ àgwà ọma ndị ahụ e ji mara Smita ka e jikwa mara ya na nwunye ya. Ma, mgbe di na nwunye a gara ileta ndị enyi ha bi nebe dị nso nOké Osimiri Pasifik, nAmerịka, ha alọtakwaghị nụlọ ha dị na Niu Yọk. Noge ahụ ha gara ebe ahụ, ha nwere ihe mberede okporo ụzọ. Ihe mberede ahụ takwara isi ha. Ọnwụ ha wutere ndị hụrụ ha nanya na ndị ha na ha na-arụkọ ọrụ.Ebe ọ bụla i lere anya nụwa, ị ga-ahụ na ihe ọjọọ na ahụhụ juru eju bara abara. Agha ndị mmadụ na-alụ na-egbu ma ndị gara agha ma ndị na-agaghị agha. Ndị mmadụ na-arụsa ndị ọ na-enweghị ihe ha mere arụrụala, na-emesokwa ha ihe ike. Ọrịa na ihe mberede na-emenyụ ndị mmadụ anya, ma ndị ukwu ma ndị nta, ma ụmụaka ma ndị toro eto. Ọdachị ndị na-emere onwe ha na-egbuchapụ ndị bi nebe dị iche iche nasọghi onye ọ bụla anya. Ịkpọasị na mmegbu juru ebe niile. O nwekwara ike ịbụ na otu nime ihe ọjọọ ndị a emetụla gị.Nsogbu ndị a emeela ka ndị mmadụ na-ajụ, sị:Gịnị mere ihe ọjọọ ji eme ndị ezigbo mmadụ?Ọ bụ Chineke na-akpata ihe ọjọọ ndị ahụ?Ọ bụ ndị mmadụ na-akpata ọdachi ndị na-emenụ, ka hà na-emere onwe ha?Ọ bụ ihe mmadụ metara nụwa ya mbụ mere o ji ata ahụhụ?Ọ bụrụ na Chineke onye pụrụ ime ihe niile dị adị, gịnị mere o ji kwe ka ihe ọjọọ na-eme ndị ezigbo mmadụ?Ò nwere mgbe ihe ọjọọ na ahụhụ na-agaghịzi adị nụwa?Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịmata azịza ajụjụ ndị a, anyị ga-ebugodị ụzọ mata azịza ajụjụ abụọ dị mkpa. Nke mbụ bụ: Gịnị mere ihe ọjọọ ji malite ime? Nke abụọ bụ: Gịnị ka Chineke ga-eme ihe ọjọọ ndị na-emenụ?Gịnị Mere Ihe Ọjọọ Ji Eme Ndị Ezigbo Mmadụ?Ọtụtụ ndị nwere ike ịna-ekwu na ọ bụ Jehova Chinekena-akpata ihe ọ bụla na-eme nụwa, ma ihe ọma ma ihe ọjọọ, ebe ọ bụ ya kere ihe niile, bụrụkwa onye pụrụ ime ihe niile. Ma, ka anyị lebagodị anya nihe Baịbụl kwuru gbasara ezi Chineke:Jehova bụ onye ezi omume nụzọ ya niile.Abụ Ọma 145:17.Ụzọ Chineke niile bụ ikpe ziri ezi. Chineke nke kwesịrị ntụkwasị obi, onye ikpe na-ezighị ezi na-adịghị nebe ọ nọ; onye ezi omume na onye ziri ezi ka ọ bụ.Diuterọnọmi 32:4.Jehova nwere obi ọmịiko dị ukwuu, na-emekwa ebere.Jems 5:11.Ọ bụghị Chineke na-akpata ihe ọjọọ ndị na-emenụ. Ma, ọ bụ ya na-eme ka ndị mmadụ na-eme ihe ọjọọ? Mba. Baịbụl kwuru, sị: Noge ọnwụnwa, ka onye ọ bụla ghara ịsị: Ọ bụ Chineke na-anwa m. Gịnị mere Baịbụl ji kwuo ihe a? Ọ bụ nihi na a pụghị iji ihe ọjọọ nwaa Chineke, ya onwe ya adịghịkwa anwa onye ọ bụla. Jems 1:13 O nweghị onye Chineke na-anwa, ya bụ, o nweghị onye Chineke na-eme ka o mee ihe ọjọọ. Ọ bụghịkwa ya na-akpata ihe ọjọọ. Oleezi onye ma ọ bụ ihe na-akpata ihe ọjọọ?IHE ỌJỌỌ NWERE IKE ỊDABARA ONYE Ọ BỤLABaịbụl kwuru otu ihe mere ndị mmadụ ji ata ahụhụ. Ọ sịrị: Oge ọdachi na ihe a na-atụghị anya ya na-abịakwasị ha niile. Ekliziastis 9:11 Mgbe ihe mberede ma ọ bụ ihe a na-atụghị anya ya mere, ihe na-emekarị ka o metụta mmadụ bụ ebe onye ahụ nọ mgbe ihe ahụ mere. Ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ puku afọ abụọ gara aga, Jizọs Kraịst kwuru na e nwere ụlọ elu daranụ dagbuo mmadụ iri na asatọ. Luk 13:1-5 Ihe mere ha ji nwụọ abụghị ụdị ndụ ha biri. Naanị ihe kpatara ya bụ na ha nọ nokpuru ụlọ elu ahụ mgbe ọ dara. Na Jenụwarị afọ 2010, ala ọma jijiji kpara mkpamkpa na Heiti. Gọọmenti Heiti kwuru na ihe karịrị narị puku mmadụ atọ nwụrụ nala ọma jijiji ahụ. Ha niile nwụrụ, nagbanyeghị onye onye ọ bụla nime ha bụ. Ọrịa nwekwara ike igbu onye ọ bụla mgbe ọ bụla.Gịnị mere Chineke ji ekwe ka ọdachi na-adakwasị ndị ezigbo mmadụ?Ụfọdụ nwere ike ịjụ, sị: Ọ bụ na Chineke enweghị ike igbochi ọdachi ndị a na-asụ ndị mmadụ akwụ? Ọ bụ na o nweghị ike ime ka ihe ọjọọ ghara ịna-eme ndị ezigbo mmadụ? Ọ bụrụ na Chineke ga-eme ka ihe ọjọọ ghara ime, ọ pụtara na ọ ga-ama na ihe ọjọọ na-aga ime tupu ihe ọjọọ ahụ emee. Ọ bụ eziokwu na Chineke nwere ikike ọ ga-eji amata ihe ndị ka ga-eme eme, ajụjụ anyị kwesịrị ileba anya bụ: Ọ bụ mgbe niile ka Chineke na-eji ikike ahụ amata ihe ọjọọ ọ bụla ga-emenụ?Aịzaya 42:9.Akwụkwọ Nsọ sịrị: Chineke anyị bi neluigwe. Ọ bụkwa ihe tọrọ ya ụtọ nobi ka ọ na-eme. Abụ Ọma 115:3,Baịbụlụ Nsọ nke International Bible Society Ihe a Akwụkwọ Nsọ kwuru gosiri na ọ bụghị ihe niile Jehova ga-emeli ka ọ na-eme. Ihe ndị ọ na-eme bụ ihe ndị o lere anya na ya kwesịrị ime. Otú ahụ ka ọ dịkwa nihe ndị ka ga-eme nọdịnihu. Ọ bụnaanị ndị nke ọ chọrọ ịmata ka ọ na-amata. Dị ka ihe atụ, mgbe ihe ọjọọ juru nobodo Sọdọm na Gọmọra oge ochie, Chineke gwara Ebreham, sị: Ekpebisiwo m ike ịgbada ka m wee hụ ma ha na-eme nnọọ dị ka mkpu ákwá a na-eti maka ya si dị, bụ nke ruworo m ntị, ọ bụrụkwa na ọ dịghị otú ahụ,m ga-ama.Jenesis 18:20, 21 Ebe a gosiri na o nwere mgbe Jehova na-amaghị otú ihe jọruru njọ nobodo Sọdọm na Gọmọra maka na ọ chọghị ịma. Nke a gosiri na Jehova nwere ike ikpebi na ya agaghị ama ihe niile ka ga-eme eme. Jenesis 22:12 Ma, nke a apụtaghị na Chineke ezughị okè ma ọ bụ na ọ dịghị ike. Ebe ọ bụ na Baịbụl sịrị na ọrụ Chineke zuru okè, ọ na-eji ikike o ji amata ihe ndị ga-eme nọdịnihu amata ihe ndị ga-eme ka uche ya mezuo. Ọ naghị amanye ndị mmadụ amanye ka ha mee ihe otú yanwa chọrọ.Diuterọnọmi 32:4 Olee ihe anyị kwesịrị ịghọta? Anyị kwesịrị ịghọta na ọ bụghị ihe niile ka Chineke na-eji ikike o nwere amata. Ọ bụ naanị ihe ndị ọ chọrọ ịmata ka ọ na-amata.Gịnị mere Chineke ji ekwe ka ndị ezigbo mmadụ na-adaba naka ndị ọjọọ?NDỊ MMADỤ SO AKPATA IHE ỌJỌỌ NDỊ NA-EMENỤIhe ọjọọ ụfọdụ na-emenụ si ndị mmadụ naka. Lee otú Baịbụl si kọwaa ihe nwere ike ime ka mmadụ mee ihe ọjọọ. Ọ sịrị: A na-anwa onye ọ bụla mgbe ọchịchọ nke aka ya rapụtara ya wee rafuo ya. Mgbe ọchịchọ ahụ tụụrụ ime, ọ na-amụpụta mmehie; mgbe e mechara mmehie, ọ na-amụpụta ọnwụ. Jems 1:14, 15 Ọ bụrụ na mmadụ emee ihe ọjọọ batara ya nobi, ọ ga-eji isi ya buru ihe o metara. Ndị Rom 7:21-23 Ihe ndị mere eme gosiri na ndị mmadụ arụọla ala puo ezé elu. Arụrụala ha emeekwala ka ọtụtụ ndị tagbuo onwe ha nahụhụ. Ihe ọzọ bụ na ndị ọjọọ nwere ike ime ka ndị ọzọ soro ha mewe ihe ọjọọ, ihe ọjọọ esi otú ahụ ghara ịkwụsị akwụsị.Ilu 1:10-16.Ndị mmadụ arụọla ala puo ezé elu. Arụrụala ha emeekwala ka ọtụtụ ndị tagbuo onwe ha nahụhụChineke ò kwesịrị ime ka ndị na-eme ihe ọjọọ kwụsị ime ihe ọjọọ? Chebagodịrị otú Chineke si kee mmadụ echiche. Akwụkwọ Nsọ sịrị na Chineke kere mmadụ nonyinyo ya, ya bụ, noyiyi Chineke. Nihi ya, ndị mmadụ nwere ike ịkpa àgwà ka Chineke. Jenesis 1:26 Chineke nyere ndị mmadụ ikike ikpebi ihe ha ga-eme. Ha nwekwara ike kpebie na ha ga-ahụ Chineke nanya ma rapara ya nahụ, ya bụ, na-eme ihe ndị dị ya mma. Diuterọnọmi 30:19, 20 Ọ bụrụ na Chineke na-amanye ndị mmadụ ka ha na-eme ihe ha na-achọghị ime, ọ pụtara na ọ napụla ha ikike ahụ o nyere ha. Ọ pụtakwara na o meela ka ndị mmadụ dị ka ígwè nkịtị nke na-arụ naanị ihe e bu nobi mepụta ya. Ọ bụrụkwa na ihe niile anyị na-eme ma ọ bụ ihe niile na-eme anyị si nakara aka, ọ pụtara na anyị dị ka ígwè nkịtị na-enweghị ike ikpebiri onwe ya ihe ọ ga-eme. Obi dị anyị ezigbo ụtọ na Chineke hapụrụ anyị ka anyị jiri aka anyị na-ekpebi ihe ndị anyị chọrọ ime. Ihe a o mere gosiri na o ji anyị kpọrọ ihe. Ma, nsogbu ndị mmadụ na-akpatara onwe ha nihi ihe na-adịghị mma ha na-ahọrọime nakwa nihi na ha ezughị okè agaghị adị ruo mgbe ebighị ebi.Ọ BỤ IHE MMADỤ METARA NỤWA YA MBỤ MERE O JI ATA AHỤHỤ?Ọ bụrụ na ị jụọ onye na-ekpe okpukpe ndị Hindu ma ọ bụ okpukpe ndị Buda ajụjụ e dere nihuỤlọ Nchea, ihe o nwere ike ịza gị bụ na ọ bụ iwu a na-akpọ iwu Kama mere ihe ọjọọ ji eme ndị ezigbo mmadụ. Ihe ọ pụtara bụ na ọ bụ ihe ha metara nụwa ha mbụ mere ha ji ata ahụhụ ugbu a.Ihe ga-enyere anyị aka ịmata ma nkụzi a ọ bụ eziokwu bụ ihe Baịbụl kwuru gbasara ọnwụ. Mgbe Chineke kechara mmadụ mbụ bụ Adam nogige Iden, ọ sịrị ya: I nwere ike iri mkpụrụ nke osisi ọ bụla dị nubi a rijuo afọ. Ma erila mkpụrụ si nosisi ịma ihe ọma na ihe ọjọọ, nihi na nụbọchị i riri mkpụrụ si na ya, ị ga-anwụrịrị. Jenesis 2:16, 17 Adam gaara adị ndụ ruo mgbe ebighị ebi ma a sị na o mehieghị. Ihe mere o ji nwụọ bụ na o nupụụrụ Chineke isi. Mgbe Adam na nwunye ya mechara mụọ ụmụ, ọnwụ gbasara ruo mmadụ niile. Ndị Rom 5:12 Ọ bụ ya mere e ji asị na ụgwọ ọrụ nke mmehie na-akwụ bụ ọnwụ. Ndị Rom 6:23 Baịbụl kwukwara na a tọhapụwo onye nwụrụ anwụ ná mmehie ya. Ndị Rom 6:7 Ihe ọ pụtara bụ na mmadụ nwụọ, ọ kwụọla ụgwọ mmehie niile o mere.Ọtụtụ nde mmadụ taa na-ekwu na ọ bụ ihe ndị mmadụ metara nụwa ha mbụ mere ha ji ata ahụhụ ugbu a. Ndị kweere ná nkụzi a anaghị enyekarị onwe ha nsogbu ma ha tawa ahụhụ ma ọ bụkwanụ ma ndị ọzọ tawa ahụhụ. Ma, nke bụ eziokwu bụ na nkụzi a na-eme ka ndị mmadụ ghara inwe olileanya na ihe ọjọọ ga-emecha kwụsị. Ndị kweere ná nkụzi a na-ekwu na ọ gwụla mgbe mmadụ kwụsịrị ịlọ ụwa ka ọ ga-akwụsị ịta ahụhụ. Ihe ga-emekwanụ ka ọ kwụsị ịlọ ụwa bụ ma ọ na-eme ihe dị ọhaneze mma ma mara ihe ụfọdụ pụrụ iche ndị ọzọ na-amaghị. Ma, ihe a ha kweere dị ezigbo iche nihe Baịbụl kwuru.ISI IHE MERE NDỊ MMADỤ JI ATA AHỤHỤỊ ma na onye kacha akpata ahụhụ ndị mmadụ na-ata bụ onye na-achị ụwa, ya bụ, Setan bụ Ekwensu?Jọn 14:30Ọ bụghị ndị mmadụ kacha akpata ihe ọjọọ ndị na-eme nụwa. Ọ bụ Setan bụ Ekwensu butere mmehie nụwa. Setan bụbu mmụọ ozi na-erubere Chineke isi. Ma, o guzosighị ike neziokwu. Jọn 8:44 Ọ bụ ya mere ka Adam na Iv nupụrụ Chineke isi nogige Iden. Jenesis 3:1-5 Jizọs Kraịst kpọrọ ya ajọ onye ahụ, kpọọkwa ya onye na-achị ụwa. Matiu 6:13;Jọn 14:30 Ọtụtụ ndị taa na-eme ka Setan nihi na ha na-eme ihe Setan chọrọ ka ha na-eme kama ime ihe Jehova chọrọ ka ha na-eme. 1 Jọn 2:15, 16Jọn nke Mbụ 5:19kwuru na ụwa dum dị naka ajọ onye ahụ. E nwekwara ndị mmụọ ozi ghọrọ ndị mmụọ ọjọọ ma soro Setan. Baịbụl gosiri na Setan na ndị mmụọ ọjọọ ya na-eduhie elu ụwa dum mmadụ bi, ha na-emekwa ka ahụhụ dịrị ụwa. Mkpughe 12:9,12 Nihi ya, ọ bụ Setan bụ Ekwensu kacha akpata ihe ọjọọ ndị na-eme nụwa.O doro anya na ọ bụghị Chineke na-akpata ihe ọjọọ ndị na-eme ndị mmadụ. Ọ bụghịkwa ya na-eme ka ndị mmadụ na-ata ahụhụ. Kama ịkpata ihe ọjọọ, o kwere anyị nkwa na ya ga-ewepụ ihe ọjọọ niile. Isiokwu na-esonụ ga-egosi otú ọ ga-esi eme ya.Otú Chineke Ga-esi Eme Ka Ihe Ọjọọ KwụsịBaịbụl gwara anyị hoo haa ihe Jehova na Ọkpara ya, bụ Jizọs Kraịst, ga-eme ahụhụ Setan bụ Ekwensu na-akpatara ndị mmadụ. Ọ sịrị: Ọ bụ ihe a mere e ji mee ka Ọkpara Chineke pụta ìhè, ya bụ, ka o wee bibie ọrụ Ekwensu. 1 Jọn 3:8 A ga-ewepụ ọchịchị ụwa a nke e ji anyaukwu, ịkpọasị, na ihe ọjọọ ndị ọzọ mara. Jizọs kwukwara na a ga-achụpụ onye na-achị ụwa a, ya bụ, Setan bụ Ekwensu. Jọn 12:31 Ebe ọ bụ na Setan agaghịzi na-akpa ike, ụwa ga-aghọ paradaịs. Ndị ezi omume ga-anọ na ya, udo ga-adịkwa na ya.2 Pita 3:13.Oleekwanụ ihe ga-eme ndị siri ọnwụ na-eme ihe ọjọọ? Chebara nkwa a Chineke kwere echiche. Ọ sịrị: Ọ bụ ndị ziri ezi ga-ebi nụwa, ọ bụkwa ndị na-enweghị ihe a ga-eji taa ha ụta ka a ga-ahapụ nime ya. Ma a ga-ebipụ ndị ajọ omume nụwa; a ga-efopụkwa ndị na-aghọ aghụghọ na ya. Ilu 2:21, 22 Ndị ọjọọ agaghịzi anọ. Noge ahụ udo ga-adị, ndị na-erubere Chineke isi ga-eji nke nta nke nta zuo okè.Ndị Rom 6:17, 18;8:21.Olee otú Chineke ga-esi ewepụ ihe ọjọọ nụwa ọhụrụ ahụ? Ihe ọ ga-eme abụghị ịnapụ ndị mmadụ ikike o nyere ha ka ha na-ekpebiri onwe ha ihe ha ga-eme, ọ gakwanụghị eme ka ha dịrị ka ígwè nkịtị na-anaghị eche echiche. Kama, ọ ga-akụziri ndị na-erubere ya isi iwu ya. Ọ ga-enyekwara ha aka ka ha ghara ịna-eche echiche na-adịghị mma ma ọ bụ na-akpa àgwà ọjọọ.Chineke ga-ewepụ ihe niile na-akpatara ndị mmadụ ahụhụOleekwanụ ihe Chineke ga-eme ọdachi ndị na-emere onwe ha? O kwere nkwa na obere oge ugbu a, Alaeze ya ga-achịwa ụwa. Onye Chineke họpụtara ka ọ chịwa nAlaeze ya bụ Jizọs Kraịst. Jizọs nwere ikike ịgwọ ndị ọrịa. Matiu 14:14 Jizọs nwekwara ikike ime ka osimiri, ikuku, na ihe ndị ọzọ ghara imebisị ihe. Mak 4:35-41 Nihi ya, mgbe ọ ga-achịwa, ndị mmadụ agaghịzi na-ata ahụhụ nihi oge ọdachi na ihe a na-atụghị anya ya. Ekliziastis 9:11 Noge ahụ, o nwekwaghị ihe ọjọọ ga-eme ụmụ mmadụ.Ilu 1:33.Oleekwanụ ihe a ga-eme ọtụtụ nde mmadụ aka ha dị ọcha bụ ndị ọnwụ kpọlara nike? Obere oge tupu Jizọs akpọlite enyi ya Lazarọs nọnwụ, Jizọs kwuru, sị: Abụ m mbilite nọnwụ na ndụ. Jọn 11:25 Neziokwu, Jizọs nwere ikike ịkpọlite ndị nwụrụ anwụ nọnwụ.Ọ bụrụ na ị chọrọ ibi nụwa mgbe ihe ọjọọ ọ bụlana-agaghịeme ndị ezigbo mmadụ, jisie ike na-amụ Baịbụl ka ị matakwuo ezi Chineke na ihe ndị o bu nobi ime. Ndịàmà Jehova bi gị nso ga-enwe obi ụtọ inyere gị aka ka i mee otú ahụ. Anyị na-agba gị ume ka ị kpọtụrụ Ndịàmà Jehova bi gị nso, ma ọ bụkwanụ gị edetara ndị bipụtaraỤlọ Nchea akwụkwọ ozi.Baịbụl Na-agbanwe Ndụ Ndị MmadụNDỤ M BIRI NA MBỤ:A mụrụ m nobodo Rom, ọ bụkwa ebe ahụ ka m nọ too. Ebe anyị bi bụ nebe ndị ọ na-enweghị ka ọ hà ha bi. Ihe siiri anyị ezigbo ike. Amaghị m onye mama m bụ, mụ na papa m adịghịkwa ná mma. Mgbe m na-eto, mụ na ndị ọjọọ kpawara. Ọ bụ otú ahụ ka m si kpawazie àgwà ka ndị agboro.M bidoro izu ohi mgbe m na-erubeghị afọ iri. Mgbe m dị afọ iri na abụọ, m si nụlọ anyị gbapụ. Ihe ahụ bụ nke mbụ m gbapụrụ nụlọ anyị. Papa m bịara ihe dị ka ugboro abụọ nisi ụlọ ọrụ ndị uwe ojii kpọrọ m laa nụlọ. Mụ na ndị mmadụ na-esekarị okwu. Oge niile na-abụrụ m tigbuo zọgbuo. O nweghịkwa onye mụ na ya na-adị ná mma. Mgbe m dị afọ iri na anọ, m gbapụrụ nụlọ kpamkpam. M bidoro ṅụwa ọgwụ ọjọọ, birikwa nokporo ámá. Ebe ọ bụ na enweghị m ebe m na-ehi ụra, m na-akpaka ụgbọala, banye na ya hie ụra. O ruo isi ụtụtụ, mụ apụta gaa chọọ ebe e nwere mmiri ọṅụṅụ ma jiri ya kwọọ ihu na aka.M ghọrọ aka ochie nizu ohi. M na-adọnara ndị mmadụ akpa ha, na-agakwa nụlọ ndị mmadụ nabalị ezu ohi. A bịara mara m ka onye ọjọọ. O teghị aka, ndị nọ nòtù ọjọọ akpọọ m ka m soro ha. Mgbe m sowere ha, m zuweziri ohi nụlọ akụ. Ebe ọ bụ na m na-esi ọnwụ, ndị òtù m bidoro kwanyewere m ùgwù. M na-eji égbè m aga ebe ọ bụla m na-aga. M na-etinyedị ya nokpuru pilo m ma m chọọ ihi ụra. Ihe e ji mara m bụ ime ihe ike, ịṅụ ọgwụ ọjọọ, izu ohi, ikwu okwu ọjọọ, na ibi ndụ rụrụ arụ. Ndị uwe ojii na-achọgharị m mgbe niile. Ha nwụchiri m ọtụtụ ugboro. Ọ na-abụ m pụta nụlọ mkpọrọ, tupu a mara ihe na-emenụ, mụ emeekwa ihe ọjọọ ọzọ, a tụọkwa m mkpọrọ. Ihe a megidere ruo ọtụtụ afọ.OTÚ BAỊBỤL SI GBANWEE NDỤ M:E nwere mgbe m si nụlọ mkpọrọ pụta, mụ asị ka m gaa leta nwanne mama m. Amaghị m na ya na ụmụ ya abụọ aghọọla Ndịàmà Jehova. Ha gwara m ka m soro ha gaa ọmụmụ ihe ha. Ebe ọ bụ nam chọrọ ịmata otú ha si amụ ihe, m sooro ha gaa. Mgbe anyị rutere nebe ha na-amụ ihe, m siri ọnwụ na m ga-anọ nebe dị nso nọnụ ụzọ ka m na-ahụ ndị na-abata abata na ndị na-apụ apụ. M jikwa égbè m.Ọmụmụ ihe ahụ m gara mere ka ndụ m gbanwee. Ọ dị m ka m nọ nụwa ọzọ. Ndị bịara kelee m kelere m nke ọma, mụmụọkwara m ọnụ ọchị. M ka na-echeta otú Ndịàmà Jehova ahụ m hụrụ si nwee obiọma, bụrụkwa ndị ezigbo mmadụ. Otú ha si kpaso m àgwà dị ezigbo iche notú ndị ọzọ si akpaso m àgwà.Ndịàmà Jehova bidoro ịkụziri m Baịbụl. Ihe ndị m na-amụta mere ka o dokwuo m anya na m kwesịrị ịgbanwecha otú m si ebi ndụ. M chebaara ihe e kwurunIlu 13:20echiche. Ebe ahụ sịrị: Onye ya na ndị maara ihe na-eje ije ga-ama ihe, ma ihe agaghị agaziri onye ya na ndị nzuzu na-emekọ ihe. M ghọtara na m kwesịrị ịhapụ òtù ọjọọ ahụ. Ọ dịrịghị m mfe, ma Jehova nyeere m aka, mụ ahapụ òtù ahụ.M bidoziri ime ihe m na-emetụbeghị, ya bụ, ịna-ejide onwe m ka m ghara ime ihe ọjọọM bidoro ileta onwe m anya ka m na-adị mma nanya. M gbalịsikwara ike kwụsị ịṅụ sịga na ọgwụ ọjọọ. M kpụrụ ogologo ntutu isi m, kwụsị ịgba ọla ntị, kwụsịkwa ikwu okwu ọjọọ. M bidoziri ime ihe m na-emetụbeghị, ya bụ, ịna-ejide onwe m ka m ghara ime ihe ọjọọ.Kemgbe ụwa m, ịgụ ihe na ịmụ ihe anaghị atọ m ụtọ. Nihi ya, ọ na-esiri m ike ime ka uche m dịrị nihe m na-agụ ma m gụwa Baịbụl. M gbalịsikwuru ike ka uche m na-adị nihe m na-agụ, ya emee ka m jirizie nke nta nke nta hụwa Jehova nanya. Ma, akọnuche m bidoro nyewe m nsogbu. Ọtụtụ mgbe, m na-eche na o nweghị uru m bara, ọ na-adịkwa m ka Jehova agaghị agbaghara m ihe ọjọọ niile m mere. Ihe kasiri m obi noge ahụ bụ akụkọ Eze Devid. Jehova gbaghaara ya mmehie ndị dị oké njọ o mere. Ịgụ akụkọ ya nyeere m ezigbo aka.2 Samuel 11:112:13.Ihe ọzọ siiri m ike bụ ịga nụlọ ndị mmadụ zie ha ozi ọma. Matiu 28:19, 20 Ụjọ na-atụ m na m nwere ike ịhụ onye m mejọrọ noge gara. Ma, m ji nwayọọ nwayọọ kwụsị ịtụ ụjọ. Inyere ndị mmadụ aka ka ha mata Nna anyị nke eluigwe, bụ onye na-agbaghara ndị mmadụ mmehie ha, bidoro tọwa m ụtọ.URU NDỊ M RITERELA:Ihe m mụtara banyere Jehova zọrọ m ndụ. Ọtụtụ ndị mụ na ha na-akpabu anwụọla, e nwekwara ndị nke nọ nụlọ mkpọrọ. Ma ndụ m dị m ụtọ ugbu a, m nwekwara olileanya na ihe ga-aka mma nọdịnihu. Amụtala m iweda onwe m ala na irube isi. Akwụsịkwala m iwe iwe ọkụ. Ihe ndị a emeela ka mụ na ndị mmadụ na-adị ná mma. M lụọla nwaanyị. Aha ọmarịcha nwunye m bụ Carmen, mụ na ya na-ebikwa nudo. Obi na-atọ mụ na ya ezigbo ụtọ ịkụziri ndị mmadụ Baịbụl.M na-arụ ezigbo ọrụ ugbu a. M na-agakwa nụlọ akụ mgbe ụfọdụ. Ma, ihe mere m ji aga abụghị ka m zuo ohi, kama ka m mee ka ọ dị ọcha.Olee Otú I Kwesịrị Isi Na-adọ Ụmụ Gị Aka ná Ntị?Ọ BỤRỤ na ị bụ nna ma ọ bụ nne, ị ghọtara otú obi dị mmadụ atọ a e dere ihe ha kwuru? Ọ bụrụ na ụdị ihe a emee gị, ị na-echewe otú ị ga-esi dọọ nwa gị aka ná ntị ma ọ bụkwanụ ma ì kwesịdịrị ịdọ ya aka ná ntị? Mmadụ ịdọ nwa ya aka ná ntị ọ bụ ihe ọjọọ?IHE ỊDỌ MMADỤ AKA NÁ NTỊ PỤTARANa Baịbụl, okwu a sụgharịrị ịdọ aka ná ntị apụtachaghị ịta mmadụ ahụhụ. Isi ihe ọ pụtara bụ inye mmadụ ndụmọdụ, ịkụziri mmadụ ihe, na ịgwa mmadụ ihe ọ na-emetaghị ka o nwee ike mezie ya. O nweghị ihe gbasara ịdọ mmadụ aka ná ntị na imegbu mmadụ ma ọ bụ ịrụsa mmadụ arụrụala.Ilu 4:1, 2.E nwere ike iji otú nne ma ọ bụ nna si adọ ụmụ ya aka ná ntị tụnyere ọrụ ugbo. Onye ọrụ ugbo na-akọ ala ya, na-agba ihe ọ kụrụ mmiri ma na-etinyere ya ihe ga-eme ka ọ na-eto nke ọma. Ọ na-abọ ubi ya ahịhịa, na-agbalịkwa ka ụmụ ahụhụ ghara imebisị ihe ọ kụrụ. Ọ na-akwacha osisi ọ kụrụ ka o nwee ike ito nke ọma. Ọ ma na ime ihe niile a ga-eme ka ihe ọ kụrụ mee nke ọma. E nwekwara ọtụtụ ụzọ ndị nne na nna si elekọta ụmụ ha. Ma mgbe ụfọdụ, ha nwere ike ime ụmụ ha ihe yiri ịkwacha osisi, ya bụ, ịdọ ha aka ná ntị. Ọ bụrụ na ha adọọ ụmụ ha aka ná ntị, o nwere ike ime ka ha kwụsị ihe na-adịghị mma ha na-eme tupu ya amara ha ahụ, meekwa ka ha bụrụ ndị ezigbo mmadụ ma ha too. Ma, a na-akpachara anya ma a kwachawa osisi ka a ghara igbu osisi ahụ. Otú ahụ ka ọ dịkwa ndị nne na nna. Ha kwesịrị ịgbalị ka ọ bụrụ ịhụya ga-eme ka ha na-adọ ụmụ ha aka ná ntị.Ndị nne na nna nwere ike ịmụta ihe notú Jehova si adọ ndị na-efe ya aka ná ntị. Otú o si adọ ha aka ná ntị na-adị ha mma, na-abakwara ha uru nke na hana-ahụịdọ aka ná ntị ọ na-enye hananya.Ilu 12:1 Ha na-ejisi ịdọ aka ná ntị ike, ha anaghịkwa ahapụ ya. Ilu 4:13 I nwere ike inyere nwa gị aka ka ọ na-anabata ịdọ aka ná ntị gị ma ọ bụrụ na ị gbalịa ka otú i si adọ ya aka ná ntị yie otú Chineke si adọ ndị na-efe ya aka ná ntị. E nwere ụzọ ihe atọ anyị ga-amụta notú Chineke si adọ ndị mmadụ aka ná ntị. 1 Ọ bụ ịhụya mere o ji adọ ndị mmadụ aka ná ntị. 2 Ọ na-adọ ha aka ná ntị otú kwesịrị ekwesị. 3 Ọ na-adọ ha aka ná ntị mgbe ọ bụla o kwesịrị ime otú ahụ.Ọ BỤ ỊHỤNANYA MERE JEHOVA JI ADỌ NDỊ MMADỤ AKA NÁ NTỊIhe mere Chineke ji adọ ndị mmadụ aka ná ntị bụ na ọ hụrụ ha nanya. Baịbụl sịrị: Onye Jehovahụrụ nanyaka ọ na-abara mba, ọbụna dị ka nna si abara nwa ya nke ihe ya dị ya mma mba. Ilu 3:12 Ihe ọzọ bụ na Jehova bụ Chineke nke na-eme ebere, na-emekwaamara, onye na-adịghị ewe iwe ọsọ ọsọ. Ọpụpụ 34:6 Ọ bụ ya mere na o nweghị mgbe Jehova na-emegbu ndị mmadụ ma ọ bụ na-echi ha ọnụ nala. Ọ naghịkwa agwa ha okwu ga-egbu ha mmụọ ma ọ bụ na-akatọkarị ha nihi na ọ ma na ụdị okwu ahụ ga-adị ka ebe e ji mma agha maa mmadụ.Ilu 12:18.GEE NWA GỊ NTỊO doro anya na ebe ọ bụ na ndị nne na nna ezughị okè, ha agaghị ejideli onwe ha otú Jehova na-eme. Mgbe ụfọdụ, o nwere ike ịdị gị ka ọ bụ na ị gaghị edili ihe nwa gị na-eme. Ya dị otú ahụ, cheta na i jiri iwe taa nwa gị ahụhụ, o nwere ike ime ka ahụhụ ị ga-ata ya gafee ókè, o nwechaghịkwa uru ọ ga-abara ya. Buru nobi na ọ bụrụ na i jiri iwe taa nwa gị ahụhụ, ọ bụghị aka ná ntị ka ị dọrọ ya. Naanị ihe i gosiri ya bụ na i jideghị onwe gị.Ma, ọ bụrụ na ihe mere i ji dọọ nwa gị aka ná ntị bụ na ị hụrụ ya nanya, gị adọọkwa ya aka ná ntị otú gosiri na ị na-ejide onwe gị, ọ ga-abara nwa gị uru. Ka anyị hụ ihe George na Nicole ahụ e kwuru okwu ha ná mmalite isiokwu a mere mgbe ụmụ ha kpasuru ha iwe.KPEKỌỌNỤ EKPERE ỌNỤMgbe Jordan mechara lọta, ezigbo iwe jizi mụ na nwunye m. Ma, anyị jidere onwe anyị ma gee ya ntị mgbe ọ na-agwa anyị ihe mere ọ na-alọtaghị mgbe anyị gwara ya. Ebe ọ bụ na chi ejimiela mgbe ahụ, anyị kpebiri na anyị ga-akpa ya nụtụtụ. Anyị niile kpekọrọ ekpere ọnụ ma gaa hie ụra. Nechi ya, obi alọdatụla anyị nke na anyị nweziri ike imeda obi kwurịta ihe ahụ. Otú anyị si meda obi kwuo okwu ruru nwa anyị nobi, ya ejiri obi ya niile nabata iwu ndị anyị nyere ya, nabatakwa ihe anyị gwara ya na anyị ga-eme ya maka iwu ahụ ọ dara. Obi dị anyị ụtọ na anyị ghọtara na ọ bụrụ na anyị emee ihe ọkụ ọkụ mgbe a kpasuru anyị iwe, ọ ga-aghọ anyị ahịa. Ihe na-aka mma mgbe ọ bụla anyị bu ụzọ gee nwa anyị ntị tupu anyị emewe ihe ọ bụla.George.GỊ NA YA KWURỊTA OKWUEzigbo iwe were m mgbe m hụrụ otú nwa m nwoke si kụọ nwanne ya nwaanyị ihe. Kama iti ya ihe ozugbo, m gwara ya ka ọ baa nime ụlọ ya nihi na iwe nwere ike ime ka m mee ya ihe m na-ekwesịghị ime ya. Mgbe obi dajụrụ m, abịara m kọwaara ya na ime ihe ike jọgburu onwe ya nakwa na ihe ọ kụrụ nwanne ya nyere nwanne ya nsogbu. Otú a m si dọọ ya aka ná ntị ruru ya nahụ. Ọ sịrị nwanne ya nwaanyị ndo ma makụọ ya.Nicole.Neziokwu, ọ bụrụgodị na ndị nne na nna tara ụmụ ha ahụhụ mgbe ha na-adọ ha aka ná ntị, ihe ha mere adịghị njọ ma ọ bụrụhaala na ihe mere ha ji dọọ ha aka ná ntị ahụ bụ na ha hụrụ ha nanya.JEHOVA NA-ADỌ NDỊ MMADỤ AKA NÁ NTỊ OTÚ KWESỊRỊ EKWESỊMgbe ọ bụla Jehova na-adọ ndị mmadụ aka ná ntị, ọ na-eme ya ruo nókè kwesịrị ekwesị. Jeremaya 30:11;46:28 Jehova na-echebara otú ihe niile si mee echiche, ọ na-ahụkwa ihe ndị mmadụ na-anaghị ahụ. Olee otú ndị nne na nna ga-esi eme ka ya? Stephen ahụ anyị kwuru okwu ya ná mbido isiokwu a sịrị:Ọ bụ eziokwu na ezigbo iwe were anyị, anyị amaghịkwa ihe mere Natalie ga-eji gọwa agọ na ya ezughị mgbaaka ahụ ezu, ma anyị chebaara afọ ole ọ dị echiche ma ghọta na ọ ka bụkwanụ nwata.Di Nicole aha ya bụ Robert na-agbakwa mbọ ka o chebara ihe niile merenụ echiche tupu ya adọwa ụmụ ya aka ná ntị. Mgbe ọ bụla nwa ya kpara àgwà na-adịghị mma, ọ na-ajụ onwe ya ugboro ugboro, sị: Ihe a ọ bụ nke mbụ nwa a na-eme ihe a, ka ọ na-emebu ya eme? Ọ ga-abụ na ahụ adịghị ya ma ọ bụkwanụ na ike gwụchara ya? Ọ ga-abụ na o nwere nsogbu ọzọ mere o ji kpaa àgwà ahụ?Ndị nne na nna ma nke a na-akọ ghọtara na ụmụaka bụ ụmụaka, ha abụghị ndị dimkpa. Pọl onyeozi kwetara na ụmụaka abụghị ndị dimkpa. Ọ bụ ya mere o ji dee, sị: Mgbe m bụ nwa ọhụrụ, m na-ekwu okwu dị ka nwa ọhụrụ, na-eche echiche dị ka nwa ọhụrụ. 1 Ndị Kọrịnt 13:11 Robert sịrị: Otu ihe na-enyere m aka ile ihe anya otú kwesịrị ekwesị ma ghara imefe ihe ókè bụ na m na-echetara onwe m ihe ndị m na-eme mgbe m bụ nwatakịrị.Atụla anya na nwa gị emekataghị mee ihe na-adịghị mma. Ma, ọ pụtaghị na ị ga-agba ya nkịtị ma o mee ihe ọjọọ ma ọ bụ mee ka à ga-asị na ihe o mere adịghị njọ. Ọ bụrụ na ị ghọta na nwa gị abụbeghị dimkpa, ghọtakwa ihe ndị na-eme ná ndụ ya, na ihe ndị ọzọ, ọ ga-eme ka ị dọọ ya aka ná ntị otú kwesịrị ekwesị ma ghara imefe ya ókè.JEHOVA NA-ADỌ NDỊ MMADỤ AKA NÁ NTỊ MGBE Ọ BỤLA O KWESỊRỊ IME OTÚ AHỤJehova kwuru naMalakaị 3:6, sị: Abụ m Jehova; adịghị m agbanwe agbanwe. Ndị na-efe Chineke kwetara na ihe a Jehova kwuru bụ eziokwu, ọ bụ ya mere obi ji sie ha ike ife ya. Obi ga-esikwa ụmụaka ike na ndị mụrụ ha ma ihe ha na-eme ma ọ bụrụ na ha na-adọ ha aka ná ntị mgbe ọ bụla ha kwesịrị ime otú ahụ. Ọ bụrụ na ọ bụ otú obi dị gị na-eme ka ị dọọ ụmụ gị aka ná ntị ma ha mee ihe na-adịghị mma, ụmụ gị agaghị ama ebe ị kwụ akwụ, ha agaghịkwa ama ihe ha ga-eme mete gị.Ì chetara na Jizọs sịrị: Ka Ee unu kwuru bụrụ Ee, ka Ee e unu kwuru bụrụ Ee e? Ihe a o kwuru gbasakwara ịzụ ụmụ. Matiu 5:37 Nihi ya, chee echiche nke ọma ka ị ghara ikwu ihe ị ma na ị gaghị eme nwa gị ma o mee ihe na-adịghị mma. Ọ bụrụ na ị gwa nwa gị ihe ị ga-eme ya ma o mee ihe na-adịghị mma, hụ na i mere ya ihe ahụ ma o mee ihe ahụ na-adịghị mma.Ihe ga-enyere gị aka ka ị na-adọ ụmụ gị aka ná ntị mgbe ọ bụla i kwesịrị ime otú ahụ bụ gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị ịna-ekwurịta okwu nke ọma. Robert kwuru, sị: Ọ bụrụ na o nwee otú ụmụ m si mee ka m kweta ka ha mee ihe nwunye m sịrị ha emela, mụ emechaa chọpụta na nwunye m sịrị ha emela ihe ahụ, m na-agwazi ha ka ha hapụ ime ihe ahụ. Ọ bụrụ na ihe nwoke chọrọ ka e mee nụlọ dị iche nihe nwunye ya chọrọ, ọ ga-akacha mma ka ha kwurịta ya mgbe naanị ha abụọ nọ ma kpebie ihe ha ga-eme.ỊDỌ ỤMỤAKA AKA NÁ NTỊ BARA EZIGBO URUỌ bụrụ na ị mụta ịdọ ụmụ gị aka ná ntị otú Jehova si adọ ndị mmadụ aka ná ntị, ya bụ, ịdọ ha aka ná ntị maka na ị hụrụ ha nanya, ịdọ ha aka ná ntị otú kwesịrị ekwesị nakwa mgbe ọ bụla i kwesịrị ime otú ahụ, ọ ga-abara ụmụ gị uru. Ndụmọdụ ị na-enye ha maka na ị hụrụ ha nanya ga-eme ka ha ghọọ ndị ma ihe na ndị anya ruru ala ma ha too. Baịbụl sịrị: Zụlite nwata dị ka ụzọ kwesịrị ya si dị; ọbụna mgbe o mere okenye, ọ gaghị ahapụ ya.Ilu 22:6.Ị Maara?Gịnị ka ndị na-arụ ụgbọ mmiri noge ochie na-eme ka mmiri ghara ịba nụgbọ ha?E nwere otu nwoke aha ya bụ Lionel Casson. Ọ bụ ọkachamara nihe gbasara ụgbọ mmiri ndị a rụrụ noge ochie. O kwuru na ọ na-abụ ndị na-arụ ụgbọ mmiri na Rom rụchaa ụgbọ mmiri, ha na-eji ihe techie ebe a kụkọtara osisi abụọ ọnụ. Ha na-ejikarị bitumen, ya bụ, korota ma ọ bụ bitumen na mgbá ete nebe dị iche iche a kụkọtara osisi abụọ ọnụ ma ọ bụkwanụ ha etee ya nokpuru ụgbọ nakwa nakụkụ ya abụọ. Ha na-etekwa korota nime ya. Tupu oge ndị Rom, ndị Akad oge ochie na ndị Babịlọn na-eji bitumen ete ụgbọ ha ka mmiri ghara ịba na ya.Ụdị bitumen a dị mmiri mmiri juru eju nebe dị iche iche a kpọrọ aha na BaịbụlAkwụkwọ Nsọ Hibru kwuru banyere ụdị ihe a e ji etechi ụgbọ mmiri. O kwuru ya naJenesis 6:14. Ọ ga-abụ na okwu Hibru a sụgharịrị korota pụtara bitumen. Bitumen na-esi nime ala apụta.E nwere ụdị bitumen abụọ na-esi nala apụta. Otu na-adị mmiri mmiri, nke ọzọ na-akpụkọ akpụkọ. Ndị na-arụ ụgbọ mmiri noge ochie na-eji nke ahụ na-adị mmiri mmiri etechi ụgbọ ha. Ozugbo e tere ya nụgbọ, ọ na-akpọ ma sie ike, mee ka mmiri ghara ịba nụgbọ.Bitumen juru eju nebe dị iche iche a kpọrọ aha na Baịbụl. Ndagwurugwu Sidim, nke dị nso nosimiri a na-akpọ Oké Osimiri Nwụrụ Anwụ, jupụtara nolulu bitumen.Jenesis 14:10.Olee ihe ndị mmadụ na-eme azụ ha noge ochie ka ọ ghara imebi?Ndị mmadụ ejighị azụ egwu egwu, o teekwala ha tawara ya. Ụfọdụ nime ndịozi Jizọs na-akụ azụ nOsimiri Galili tupu ha amalite iso Jizọs. Matiu 4:18-22 Ma ó nweghị ihe ọzọ, a na-eburu ụfọdụ azụ e gbutere nosimiri ahụ gaa nebe a na-amịkpọ azụ ka ọ ghara imebi. Ebe ndị a na-anọ amịkpọ azụ dị nso nosimiri ahụ.Ndị na-akụ azụ noge ochie nIjipt. A pịrị ha nosisiOtú e si amịkpọ azụ nebe ụfọdụ taa nwere ike ịbụ otú e si amịkpọ ya na Galili noge ochie. Ọ na-abụ e gbutechaa azụ, ihe mbụ a na-eme bụ ịbọwa ya afọ ma wepụsịa ihe ndị dị nime ya, jirikwa mmiri saa ya. Otu akwụkwọ sịrị na a na-emepe isi azụ tee ya nnu, teekwa ya nnu nọnụ nakwa nahụ. E techaa azụ ndị ahụ nnu, a na-edosa ha nahịrị nahịrị ma jiri ute e tere nnu sachie ha. A na-edosakwa azụ ndị ọzọ nelu ya ma werekwa ute e tere nnu sachie ha. A na-ahapụzi azụ ndị ahụ ka ha nọọ abalị atọ ma ọ bụ abalị anọ ma ọ bụkwanụ abalị ise. Abalị ole ahụ gachaa, a na-atụgharị azụ ndị ahụ ma hapụ ha ka ha nọọkwa abalị ole ha nọburu. Noge ahụ a hapụrụ ha, mmiri niile dị ha nahụ na-ata, nnu na-abanyekwa ha nahụ. Ọ na-abụ azụ ndị ahụ kpọọ, ha esie ezigbo ike.A maghị mgbe azụ e si otú a mịkpọọ na-anọru tupu ya emebie. Ma, ebe ọ bụ na ndị Ijipt oge ochie na-eburu azụ ndị e si otú a mịkpọọ gaa ree na Siria, ọ pụtara na azụ ndị e si otú a mịkpọọ anaghị emebi ngwa ngwa.Ị Ga-ahụli Chineke Onye Mmadụ Na-enweghị Ike Ịhụ Anya?CHINEKE bụ Mmụọ. Mmadụ enweghị ike ịhụ ya anya. Jọn 4:24 Ma, ihe Baịbụl kwuru gosiri na e nwere ike ikwu na ụfọdụ ndị ahụtụla Chineke. Ndị Hibru 11:27 Olee otú mmadụ ga-esi ahụ Chineke anya? Ị ga-ahụli Chineke onye a na-apụghị ịhụ anya?Ndị Kọlọsi 1:15.Weregodị ọnọdụ anyị tụnyere nke onye kpụrụ ìsì kemgbe a mụrụ ya. Ìsì ahụ o kpuru ọ na-eme ka ọ ghara inwe ihe na-emenụ ọ na-aghọta? Mba. E nwere ọtụtụ ụzọ onye ìsì si amata ndị mmadụ na ihe dị iche iche ọ na-anaghị ahụ, na ihe ndị na-emenụ nebe ọ nọ. Otu onye ìsì kwuru, sị: Ihe mmadụ ji ahụ ụzọ abụghị anya. Ọ bụ obi.Otú ahụ ka ọ dịkwa anyị. Ọ bụ eziokwu na anyị agaghị ejili anya nkịtị hụ Chineke, ma anyị nwere ike iji anya nke obi anyị hụ ya. Ndị Efesọs 1:18 E nwere ụzọ atọ i nwere ike isi hụ Chineke. Ka anyị leba ha anya.A NA-AHỤ YA NKE ỌMA MALITE MGBE E KERE ỤWANtị onye ìsì na-anụ ihe nke ọma karịa nke onye na-ahụ ụzọ, ọ na-abụkwa ya metụ ihe aka, ụbụrụ ya agwa ya ihe ihe ahụ bụ ngwa ngwa. Ọ bụ ihe ọ nụrụ na ihe o bitụrụ aka ka o ji aghọta ihe ndị ọ na-enweghị ike ịhụ anya. Anya gị, ntị gị, imi gị, na aka gị nwekwara ike inyere gị aka ka i nyochaa ihe ndị dị nụwa ma ghọta onye Chineke bụ nagbanyeghị na anyị enweghị ike ịhụ ya anya. Baịbụl kwuru na àgwà ya ndị a na-apụghị ịhụ anya ka a na-ahụ nke ọma malite mgbe e kere ụwa gaa nihu, nihi na a na-aghọta ha site nihe ndị e kere eke.Ndị Rom 1:20.Dị ka ihe atụ, chebagodịrị ụwa anyị a echiche. Otú Chineke si kee ụwa anyị a gosiri na ọ bụghị naanị ka anyị dịrị ndụ na ya mere o ji kee ya, ọ chọkwara ka ndụ na-atọ anyị ụtọ. Ọ na-abụ ezigbo ikuku kusa anyị nahụ, obi na-atọ anyị ụtọ. Anwụ ụtụtụ chasa anyị, ahụ na-ekporo anyị ọkụ. Ọ na-abụkwa anyị taa mkpụrụ osisi dị ụtọ ma ọ bụ nụ ubé nnụnụ, obi adị anyị mma. Ọ bụ na ihe ọma ndị a Chineke na-emere anyị egosighị na ọ na-echebara anyị echiche, na-emesapụ aka, ma dị ọmịiko?Gịnị ka ihe ndị anyị na-ahụ ná mbara ígwé na-akụziri anyị banyere Chineke? Otu ihe ihe ndị dị neluigwe na-akụziri anyị bụ na Chineke dị ike. Ihe ndị sayensị chọpụtara ná nso nso a gosiri na ụwa na ihe ndị dị na mbara ígwé na-asakwu mbara nike nike. I lee anya neluigwe nabalị, jụọ onwe gị, sị: Ike ahụ mere ka ụwa na ihe ndị dị na mbara ígwé na-asakwu mbara nike nike si ebee? Baịbụlgwaraanyị na ike Onye kere ihe ndị a dị ukwuu. Aịzaya 40:26 Ihe ndị Chineke kerena-egosina ọ bụ Onye Pụrụ Ime Ihe Niile, onye ike ya dị ukwuu.Job 37:23.ONYE KỌWAARA ANYỊ ONYE CHINEKE BỤE nwere otu nwaanyị mụrụ ụmụ abụọ kpuru ìsì. Nwaanyị ahụ sịrị: Ụmụ m na-esikarị nihe m gwara ha amụta ihe. M gwa ha ihe m na-anụ na ihe m na-ahụ, ha ejiri ajụjụ so m ruo mgbe m kọwaara ha ihe niile. Ọ bụ m bụ anya ha. Otú ahụ ka ọ dịkwa anyị. Nagbanyeghị na ọ dịghị mmadụ hụtụrụla Chineke mgbe ọ bụla, Ọkpara Chineke, bụ Jizọs, onye nọ nakụkụ Chineke, kọwaara anyị onye Chineke bụ. Jọn 1:18 Ebe Jizọs bụ onye mbụ Chineke kere, bụrụkwa onye Chineke mụrụ naanị ya, ọ ghọọrọ anyị anya anyị ji ahụ ihe ndị dị neluigwe. Ọ bụ ya ga-agwa anyị nke bụ eziokwu banyere Chineke, bụ onye anyị na-enweghị ike ịhụ anya.Jizọs na Nna ya nọrọ ọtụtụ afọ a na-enweghị ike ịgụta ọnụ. Lee ihe ụfọdụ o kwuru banyere Chineke:Chineke na-arụ ọrụ mgbe niile.Nna m anọwo na-arụ ọrụ ruo ugbu a.Jọn 5:17.Chineke maara mkpa anyị.Nna unu maara ihe ndị na-akpa unu tupu unu arịọ ya.Matiu 6:8.Chineke na-enye anyị ihe ndị dị anyị mkpa.Nna unu nọ neluigwe na-eme ka anyanwụ ya waara ndị ọjọọ na ndị ọma, na-emekwa ka mmiri zooro ndị ezi omume na ndị ajọ omume.Matiu 5:45.Chineke ji onye ọ bụla nime anyị kpọrọ ihe.Ọ bụ na a dịghị ere nza abụọ otu mkpụrụ ego nke ga-azụtali naanị ihe dị nta? Ma o nweghị otu nime ha ga-ada nala, Nna unu aghara ịma. Ma a gụwo ntutu niile dị nisi unu ọnụ. Ya mere, unu atụla egwu: Unu dị oké ọnụ ahịa karịa ọtụtụ nza.Matiu 10:29-31.ONYE MERE KA A MATA CHINEKE A NA-ENWEGHỊ IKE ỊHỤ ANYAOtú ndị kpuru ìsì na-esikarị aghọta ihe na-adị iche notú ndị na-ahụ ụzọ si aghọta ihe. Onye kpuru ìsì nwere ike iwere ebe gbara ọchịchịrị ka ebe juru oyi anwụ na-anaghị acha kama iwere ya ka ebe gbara itiri. Otú ahụ onye na-anaghị ahụ ụzọ chaa chaa na-agaghị ama ihe bụ ìhè na ọchịchịrị, ọ bụ otú ahụ ka anyị na-enweghị ike ịghọta onye Jehova bụ ma ọ bụrụ na e nyereghị anyị aka. Ọ bụ ya mere Jehova ji zitere anyị onye na-akpa àgwà ka ya.Onye ahụ Jehova zitere bụ Jizọs. Ndị Filipaị 2:7 Ihe Jizọs mere abụghị naanịịgwaanyị banyere Nna ya, ogosikwaraanyị ụdị onye Chineke bụ. E nwere mgbe onye na-eso ụzọ Jizọs aha ya bụ Filip gwara Jizọs, sị: Onyenwe anyị, gosi anyị Nna ahụ. Ma, Jizọs sịrị ya: Onye hụrụ m ahụwokwa Nna m. Jọn 14:8, 9 Olee àgwà ndị Jizọs kpara bụ ndị mere ka anyị hụ ma ọ bụ ghọta ụdị onye Nna ya bụ?Jizọs dị umeala nobi, ọ na-emesapụkwara ndị mmadụ ihu. Matiu 11:28-30 Àgwà ọma ya mere ka ndị mmadụ na-akpa ya nso. Ọ na-ewute Jizọs ma ọ hụ ka ndị mmadụ nọ ná mwute. Ọ na-esokwa ndị na-aṅụrị ọṅụ aṅụrị ọṅụ. Luk 10:17,21;Jọn 11:32-35 Mgbe ọ bụla ị na-agụ ebe kọrọ gbasara Jizọs na Baịbụl ma ọ bụ na-egere ya egere, mee ka obi gị dịrị na ya, gbalịakwa ka ọ dị gị ka ị na-ahụ ka ihe ahụ na-eme. Ọ bụrụ na i chebara otú Jizọs si mesoo ndị mmadụ ihe echiche, ị ga-aghọtakwu àgwà ndị magburu onwe ha Chineke nwere, àgwà ndị ahụ ga-emekwa ka ị hụ Chineke nanya.IHE NDỊ Ị GA-EME KA Ị GHỌTA ONYE CHINEKE BỤ NKE ỌMAOtu onye na-ede akwụkwọ kwuru otú ndị ìsì si aghọta ihe ndị na-eme nụwa. Ọ sịrị: Ndị ìsì na-aghọta ihe obere obere. Ha na-esi ụzọ dị iche iche aghọta ya aka ha metụrụ nihe, ísì ha nụrụ, olu ma ọ bụ ụda ha nụrụ, na ụzọ ndị ọzọ. Ha jikọta ihe niile a, ha aghọta ihe na-emenụ. Otú ahụ ka i kwesịkwara ime. Ọ bụrụ na i kirie ihe ndị Chineke kere, gụọ ihe Jizọs kwuru banyere Nna ya ma chee echiche banyere otú àgwà Jizọs kpara si gosi ụdị onye Chineke bụ, ị ga-aghọtazi onye Jehova bụ nke ọma. Jehova ga-adịkwa gị ka onye ị na-ahụ anya.Ọ bụ otú ahụ ka ọ dị nwoke dịrị ndụ noge ochie aha ya bụ Job. Ná mmalite, o kwuru ihe ọ na-aghọtaghị. Job 42:3 Ma mgbe o chebachaara ihe ndị dị ịtụya Chineke kere echiche, o kwuru, sị: Ọ bụ nakụkọ ka m nụrụ banyere gị, ma ugbu a, anya m na-ahụ gị.Job 42:5.Ọ bụrụ na ị chọọ Jehova, ọ ga-ekwe ka ị chọta yaAnya gị nwekwara ike ịhụ Chineke. Ọ bụrụ na ị chọọ Jehova, ọ ga-ekwe ka ị chọta ya. 1 Ihe E Mere 28:9 Obi ga-adị Ndịàmà Jehova ụtọ inyere gị aka ka ị chọọ Chineke ma chọta ya nagbanyeghị na mmadụ enweghị ike iji anya nkịtị hụ ya.Ajụjụ Ndị Baịbụl ZaraGịnị mere anyị ga-eji na-ekpe ekpere?Jehova Chineke chọrọ ka anyị na-akọrọ ya ihe ndị na-enye anyị nsogbu. Ọ chọrọ ka anyị na-eme otú ahụ mgbe niile. Luk 18:1-7 Chineke na-ege anyị ntị nihi na ọ hụrụ anyị nanya. Ọ bụ na anyị ekwesịghị ịna-ekpegara Nna anyị nke bi neluigwe ekpere ebe ọ bụ na ọgwaraanyị ka anyị na-eme otú ahụ?GụọNdị Filipaị 4:6.Ihe mere anyị ji ekpe ekpere abụghị naanị ka anyị rịọ Chineke ka o nyere anyị aka. Kama, ekpere na-enyere anyị aka ka anyị bịaruo Chineke nso. Abụ Ọma 8:3, 4 Ọ bụrụ na anyị na-ekpe ekpere mgbe niile, na-akọrọ Chineke otú obi dị anyị, anyị na ya ga-adịkwu ná mma.GụọJems 4:8.Olee otú anyị kwesịrị isi na-ekpe ekpere?Mgbe anyị na-ekpe ekpere, Chineke achọghị ka anyị na-agwa ya okwu otú ga-eme ka a sị na anyị ma ekpere ekpe. Ọ chọghịkwa ka ihe anyị na-agwa ya bụrụ ihe anyị bu nisi. Jehova agwaghị anyị na e nwere otú pụrụ iche anyị ga na-anọ ekpegara ya ekpere tupu ya anụ ya. Ma, ọ chọrọ ka ihe niile anyị na-agwa ya si anyị nobi. Matiu 6:7 Dị ka ihe atụ, nIzrel oge ochie, e nwere otu nwaanyị aha ya bụ Hana. O kpere ekpere kọọrọ Chineke nsogbu o nwere nezinụlọ ha. Chineke mechara meere Hana ihe ọ rịọrọ ya. Obi tọrọ ya ezigbo ụtọ, ya ejiri obi ya niile kpee ekpere kelee Chineke.Gụọ1 Samuel 1:10,12, 13,26, 27;2:1.Ihe ọma a Chineke meere anyị, nke bụ ịgwa anyị ka anyị na-ekpegara ya ekpere, enweghị atụ. Ihe ọ pụtara bụ na anyị nwere ike ịkọrọ ya ihe ndị na-enye anyị nsogbu nobi. Anyị nwekwara ike ito ya na ikele ya maka ihe ndị ọ na-emere anyị. Neziokwu, anyị ekwesịghị iji ihe ọma a Chineke meere anyị egwu egwu.GụọAbụ Ọma 145:14-16. 