 Ụlọ Nche, Nke 2 2017  Ị Ga-anabata Onyinye Kachanụ Chineke Nyere Anyị?A naghị ere akwụkwọ a ere. O so nihe e ji arụ ọrụ ịkụziri ndị mmadụ Baịbụl nụwa dum. E jikwa onyinye si ndị mmadụ nobi akwado ọrụ a.Ị chọọ inye onyinye, biko gaa na Ọ gwụkwala ma è dere aha Baịbụl ọzọ, amaokwu Baịbụl ndị e dere nakwụkwọ a si na Baịbụl e ji asụsụ Igbo a na-ede noge a dee, ya bụ,Baịbụl NsọNsụgharị Ụwa Ọhụrụ nke Akwụkwọ Nsọ.MAGAZIN A bụỤlọ Nchena-enye Jehova Chineke, bụ Onye na-achị eluigwe na ụwa, otuto. Ozi ọma dị na ya na-akasi ndị mmadụ obi. Ozi ọma ahụ bụ na Alaeze Chineke, nke bụ ọchịchị dị neluigwe, ga-eme ka ajọ omume niile kwụsị noge na-adịghị anya, meekwa ka ụwa ghọọ paradaịs. Ọ na-agwa ndị mmadụ ka ha nwee okwukwe na Jizọs Kraịst, bụ onye nwụrụ ka anyị wee nweta ndụ ebighị ebi, onye bụkwa Eze na-achị ugbu a nAlaeze Chineke. Ndịàmà Jehova na-ebipụta magazin a kemgbe afọ 1879. Ọ naghị etinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ihe niile ọ na-ekwu si na Baịbụl.Isiokwu Ndị Dị na Magazin AOkwu MmaliteOLEE IHE I CHERE?Olee onyinye kachanụ Chineke nyerela anyị?Baịbụl kwuru, sị:Chineke hụrụ ụwa nanya nke ukwuu nke na o nyere Ọkpara ọ mụrụ naanị ya.Jọn 3:16.Ụlọ Nchea kwuru ihe mere Chineke ji zite Jizọs nụwa ka ọ nwụọ nihi anyị. O kwukwara otú anyị ga-esi gosi na obi dị anyị ụtọ maka onyinye a o nyere anyị.Onyinye Pụrụ Iche Jehova Nyere AnyịE NWERE otu nwatakịrị nwoke aha ya bụ Jordan. Otu nwoke ya na ezinụlọ ha dị ná mma nyere ya ihe e ji aka pensụl yiri ụgbọ mmiri. Aha nwoke ahụ bụ Russell. Ihe a o nyere ya nwere ike iyi ka o nweghị oké ihe ọ bụ, ma ọ bụ otu nime ihe ndị Jordan ji kpọrọ ezigbo ihe. Jordan kwuru, sị: O nyere m ihe a mgbe m dị obere. Mgbe Russell nwụrụ, Jordan nụrụ na o nyeere nna mama ya aka, nyekwara nne na nna ya ezigbo aka mgbe ihe siiri ha ike. Jordan mechara kwuo, sị: Ugbu a m matakwuru onye Russell bụ, m jizi onyinye a o nyere m kpọrọ ihe karịa.Ihe a a kọrọ gbasara Jordan na-egosi na ihe e nyere mmadụ nwere ike ịdị ndị ọzọ ka ihe na-abachaghị uru. Ma o nwere ike ịbụ oké ihe nanya onye ahụ e nyere ya. E nwere otu onyinye na-enweghị atụ Baịbụl kwuru gbasara ya. Ọ sịrị: Chineke hụrụ ụwa nanya nke ukwuu nke na o nyere Ọkpara ọ mụrụ naanị ya, ka e wee ghara ibibi onye ọ bụla nke nwere okwukwe na ya, kama ka o nwee ndụ ebighị ebi.Jọn 3:16.Onyinye a Chineke nyere nwere ike ime ka onye nabatara ya nwee ndụ ebighị ebi. È nwere ihe ọzọ a ga-enye mmadụ ga-abara ya uru karịa ihe ga-eme ka ọ dị ndụ ebighị ebi? Ọ bụ eziokwu na ụfọdụ ndị nwere ike ha amachaghị uru onyinye a bara, ma ezigbo Ndị Kraịst weere ya ka ihe dị oké ọnụ ahịa. Abụ Ọma 49:8;1 Pita 1:18, 19 Gịnị mere Chineke ji nye Ọkpara ya ka ọ nwụọ maka ụmụ mmadụ?Pọl onyeozi kọwara ihe mere o ji mee ya. Ọ sịrị: Mmehie si naka otu mmadụ bata nụwa, ọnwụesikwa ná mmehie bata, ọnwụ wee si otú ahụ gbasaa ruo mmadụ niile. Ndị Rom 5:12 Nwoke mbụ ahụ bụ Adam kpachaara anya nupụrụ Chineke isi. Ọ bụ ya mere o ji nwụọ. Ọnwụ sizi naka ya rute ụmụ ya niile, ya bụ, mmadụ niile.Baịbụl kwuru na ụgwọ ọrụ nke mmehie na-akwụ bụ ọnwụ, ma onyinye nke Chineke na-enye bụ ndụ ebighị ebi. Ndị Rom 6:23 Chineke zitere Ọkpara ya bụ Jizọs Kraịst nụwa ka o jiri ndụ ya zuru okè chụọ àjà iji gbapụta ụmụ mmadụ naka ọnwụ. Àjà a ga-eme ka ndị niile nwere okwukwe na Jizọs nweta ndụ ebighị ebi. Ihe a na-akpọ àjà ahụ bụ ihe mgbapụta.Ndị Rom 3:24.Chineke ga-esi naka Jizọs Kraịst gọzie ndị niile na-efe ya. Pọl kwuru banyere ngọzi a, sị: Ekele dịrị Chineke maka onyinye ya a na-apụghị ịkọwa akọwa nke ọ na-enye nefu. 2 Ndị Kọrịnt 9:15 Neziokwu, ihe mgbapụta bụ onyinye magburu onwe ya nke na anyị agaghị akọwachali uru ọ bara. Ma, nime onyinye niile Chineke nyere anyị, gịnị mere ihe mgbapụta ahụ ji pụọ iche?Olee otú anyị ga-esi gosi na obi dị anyị ụtọ maka ya? Biko, gụọ ihe Baịbụl kwuru banyere ajụjụ ndị a nisiokwu abụọ na-esonụ.Gịnị Mere Onyinye Kachanụ Chineke Nyere Anyị Ji Dị Oké Ọnụ Ahịa?ONYE NYERE YAAnyị na-eji onyinye ụfọdụ e nyere anyị kpọrọ oké ihe nihi na onye nyere anyị ya nọ nọkwá ukwu, ma ọ bụkwanụ na ọ bụ onye anyị na-asọpụrụ. Anyị na-ejikwa onyinye ụfọdụ akpọrọ ihe nihi na ọ bụ onye ezinụlọ anyị ma ọ bụ ezigbo enyi anyị nyere anyị ya, a sịgodị na ha adaghị ọnụ. Ọ bụ ya mere Jordan ahụ anyị kwuru gbasara ya nisiokwu mbụ ji jiri ihe Russell nyere ya kpọrọ ihe. Olee otú ihe a si gbasa ihe mgbapụta ahụ?E nwere ihe abụọ mere o ji gbasa ya. Nke mbụ bụ na Baịbụl kwuru naChinekezitere Ọkpara ọ mụrụ naanị ya nụwa ka anyị nwee ike inweta ndụ site naka ya. 1 Jọn 4:9 Ọ bụ nihi na ọ bụ Chineke nyere ihe mgbapụta ahụ mere o ji dị oké ọnụ ahịa. E nweghị onye ka Chineke. Ọ bụ ya mere otu ọbụ abụ bụ onye Hibru ji kwuo, sị: Gị onwe gị, onye aha gị bụ Jehova, ọ bụ naanị gị bụ Onye Kasị Elu nụwa niile. Abụ Ọma 83:18 E nweghị onye ọzọ ka Chineke nwere ike inye anyị onyinye.Ihe nke abụọ bụ na Chineke bụ Nna anyị. Aịzaya 63:16 Olee otú o si bụrụ nna anyị? Ọ bụ ya nyere anyị ndụ. Ọ na-elekọtakwa anyị otú ezigbo nna si elekọta ụmụ ya. Mgbe Chineke na-agwa ndị ya okwu noge ochie, ọ kpọrọ ha Ifrem ma jụọ ha, sị: Ọ bụ na Ifrem abụghị nwa m hụrụ nanya na nwa m na-apa apa? . . . Aghaghị m inwere ya ọmịiko. Jeremaya 31:20 Chineke anaghịkwa eji ndị na-efe ya taa egwu egwu. Ọ bụghị naanị na ọ bụ Onye kere anyị, nke pụrụ ime ihe niile, ọ bụkwa Nna hụrụ anyị nanya na ezigbo Enyi anyị. Ihe ndị a ò kwesịghị ime ka anyị jiri onyinye ọ bụla o nyere anyị kpọrọ oké ihe?IHE MERE O JI NYE YAIhe mere anyị ji ewere onyinye ụfọdụ ka ihe dị oké ọnụ ahịa bụ na onye nyere anyị ya enyeghị ya iji mezuo iwu, kama ọ bụ nihi na ọ hụrụ anyị nanya. Onye na-eji obi ya niile enye mmadụ ihe anaghị atụ anya ka onye ahụ kwụghachi ya.Ihe mere Chineke ji nye anyị Ọkpara ya bụ na ọ hụrụ anyị nanya. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji kwuo, sị: Ọ bụ site nihe a ka e mere kaịhụya Chinekepụta ìhè nebe anyị nọ, nihi na Chineke zitere Ọkpara ọ mụrụ naanị ya. Gịnị mere o ji zite ya? Ọ bụ ka anyị nwee ike inweta ndụ site naka ya. 1 Jọn 4:9 Ọ bụ iwu na Chineke ga-ezite Ọkpara ya maka anyị? Mbanụ. Chineke ji ihe mgbapụta ahụ Kraịst Jizọs kwụrụ gosi anyịobiọma ya na-erughịrị mmadụ.Ndị Rom 3:24.Gịnị mere onyinye a Chineke nyere anyị ji bụrụ obiọma na-erughịrị mmadụ? Baịbụl sịrị: Chineke mere ka anyị mata ịhụya ya, nihi na, mgbe anyị ka bụ ndị mmehie, Kraịst nwụrụ nihi anyị. Ndị Rom 5:8 Anyị bụ ndị mmehie, anyị enweghịkwa ike ịgbapụta onwe anyị. Ma, nihi na Chineke hụrụ anyị nanya nke ukwuu, o nyere anyị Ọkpara ya. O nweghị ihe anyị meere ya o ji hụ anyị nanya, anyị agaghịkwa akwụli ya ụgwọ ya. Onyinye a kacha onyinye ọ bụla e nyetụrụla anyị iji gosi na a hụrụ anyị nanya.IHE O FURU YAIhe mere ụfọdụ onyinye ji dị oké ọnụ ahịa bụ na ha furu onye nyere ha ezigbo ihe. Mmadụ nye anyị ihe dị ya ezigbo mkpa, anyị ga-eji ihe ahụ kpọrọ ihe nihi ihe o furu ya.Chineke nyereỌkpara ọ mụrụ naanị ya.Jọn 3:16 O nweghị onye ọzọ o nwere ike inye anyị karịrị ya. Nogologo oge ahụ Chineke ji kee eluigwe na ụwa, o nyeere ya aka kee ihe. Jizọs bịaziri bụrụ onye ihe ya masịrị ya karịsịa. Ilu 8:30 Jizọs bụ Ọkpara nke ịhụya Chineke na onyinyo nke Chineke a na-apụghị ịhụ anya. Ndị Kọlọsi 1:13-15 E nweghị ndị hụtụrụla ibe ha nanya otú Jehova na Jizọs hụrụ ibe ha.Nagbanyeghị ya, Chineke azọghị ọbụna Ọkpara ya. Ndị Rom 8:32 Jehova nyere anyị ihe kacha mma o nwere. O nweghị onyinye furu ya ihe karịa Ọkpara ya o nyere anyị.URU Ọ BARAIhe mere ụfọdụ onyinye ji adị oké ọnụ ahịa bụ na ha gbooro onye e nyere ya mkpa ji ya nolu. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na mmadụ na-arịa ọrịa nwere ike igbu ya, ma o nweghị ego o ji agwọ ya, onye ọzọ akpọrọ ya gaa ụlọ ọgwụ ma kwụọrọ ya ụgwọ ụlọ ọgwụ, ọ ga-ekele onye ahụ ezigbo ekele. Ọ gaghị eji ihe ahụ e meere ya egwu egwu.Baịbụl kwuru, sị: Dị nnọọ ka mmadụ niile na-anwụ nime Adam, otú ahụkwa kaa ga-eme ka mmadụ niile dị ndụnime Kraịst. 1 Ndị Kọrịnt 15:22 Anyị niile na-anwụ anwụ nihi na anyị bụ ụmụ Adam, anyị enweghịkwa ike ịgbanahụ ọrịa na ọnwụ. Anyị agaghị emeli ka anyị na Chineke dịrị ná mma, gharazie ịbụ ndị mmehie. Ebe anyị bụ ndị mmehie, enweghị ihe anyị ga-emeli nonwe anyị ka anyị dị ndụ ma ọ bụ mee ka ndị ọzọ dị ndụ. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji kwuo, sị: Ọ dịghị otu nime ha pụrụ ịnapụta nwanne ya ma ọlị, ọ dịghịkwa nke pụrụ inye Chineke ihe mgbapụta maka ya . . . Ọ dịghị adị ruo mgbe ebighị ebi. Abụ Ọma 49:7, 8 Anyị chọsiri ike ka e nyere anyị aka nihi na anyị enweghị ike ịkwụ ụgwọ a ga-eji gbapụta anyị. A hapụ anyị, nke anyị agwụla.Ebe ọ bụ na Jehova hụrụ anyị nanya nke ukwuu, o ji aka ya kwụọ ụgwọ ahụ. Ọ ga-eji àjà ahụ Jizọs ji ndụ ya chụọ mee ka mmadụ niile dị ndụ. Olee otú ihe mgbapụta ahụ ga-esi mee ka mmadụ niile dị ndụ? Baịbụl kwuru na ọbara Jizọs bụ Ọkpara ya na-asachapụ anyị mmehie niile. Ọ bụrụ na anyị enwee okwukwe nọbara Jizọs wụsara iji gbapụta anyị,Chineke ga-agbaghara anyị mmehie, anyị ga-adịkwa ndụ ebighị ebi. 1 Jọn 1:7;5:13 Olee uru ihe mgbapụta ahụ ga-abara ndị ikwu na ibe anyị nwụrụla anwụ? Baịbụl kwuru, sị: Ebe ọnwụ si naka otu onye, mbilite nọnwụ nke ndị nwụrụ anwụ sikwa naka otu onye ya bụ Jizọs.1 Ndị Kọrịnt 15:21.E nweghị onye ka Chineke nyetụrụla anyị onyinye, ma ọ bụ onye nyerela anyị onyinye nihi na ọ hụrụ anyị nanya karịa nke Chineke nyere anyị, ya bụ, àjà ahụ Jizọs ji ndụ ya chụọ. O nwetụbeghị onye onyinye o nyere anyị furu oké ihe karịa ihe onyinye a Jehova Chineke nyere anyị furu ya. E nwekwanụghị onyinye baara anyị uru karịa àjà ahụ Jizọs ji ndụ ya chụọ iji gbapụta anyị naka mmehie na ọnwụ. Neziokwu, enwetụdịghị onyinye baara anyị uru a ga-eji tụnyere uru na-enweghị atụ ihe mgbapụta ahụ baara anyị.Olee Otú Ị Ga-esi Gosi na Obi Dị Gị Ụtọ Maka Onyinye Kachanụ Chineke Nyere Anyị?Ọ BỤRỤ na mmadụ emeere anyị ihe ọma, anyị kwesịrị ikele ya. Ihe Jizọs kwuru mgbe ọ gwọrọ mmadụ iri na-arịa ọrịa na-enweghị ọgwụgwọ noge ahụ, gosiri na ọ bụ ihe anyị kwesịrị ịna-eme. Otu nime mmadụ iri ahụ laghachiri, jiri oké olu na-enye Chineke otuto. Jizọs jụrụ ya, sị: Ọ bụghị mmadụ iri ka e mere ka ha dị ọcha? Oleekwanụ mmadụ itoolu ndị ọzọ? Luk 17:12-17 Gịnị ka ihe a na-akụziri anyị? Ọ bụ na anyị ekwesịghị ichefu ihe ọma e meere anyị.O nweghị onyinye e nwere ike iji tụnyere ihe mgbapụta ahụ. Ọ bụ onyinye kachanụ e nyetụrụla anyị. Oleezi otú ị ga-esi gosi na obi dị gị ụtọ maka ya?Mata onye nyere ihe mgbapụta ahụ.Na Chineke nyere anyị ihe mgbapụta ahụ apụtaghị na anyị niile ga-eketa ndụ ebighị ebi. Anyị ga-eme ihe. Jizọs gwara Chineke nekpere, sị: Iji nweta ndụ ebighị ebi, ọ dị ha mkpaịmatagị nke ọma, onye naanị ya bụ ezi Chineke, matakwa onye i zitere, bụ Jizọs Kraịst. Jọn 17:3Ọ bụrụ na mmadụ agwa gị na o nwere onye zọrọ gị ndụ mgbe ị bụ nwata, ọ bụ na ị gaghị achọ ịmatakwu onye ahụ na ihe mere o ji zọọ gị ndụ? Jehova Chineke, onye nyere anyị ihe mgbapụta ahụ iji zọọ anyị ndụ, chọrọ ka ị mata ya, nakwa ka gị na ya dịrị nezigbo mma. Baịbụl gwara anyị, sị: Bịaruonụ Chineke nso, ọ ga-abịarukwa unu nso.Jems 4:8.Nwee okwukwe nihe mgbapụta ahụ.Baịbụl kwuru na onye nwere okwukwe nỌkpara ahụ nwere ndụ ebighị ebi. Jọn 3:36 Olee otú ị ga-esi enwe okwukwe? Ị ga-arụ ọrụ. Jems 2:17 Olee ụdị ọrụ ọ bụ? Mmadụ nyewe gị ihe, ị ga-anara ya onye ahụ tupu ya aghọọ nke gị. Otú ahụ ka ọ dịkwa nihe mgbapụta ahụ. Ị ga-anabata ya tupu ya abara gị uru. Olee otú ị ga-esi eme ya? I kwesịrị ịmụta otú Chineke chọrọ ka i si na-ebi ndụ, ma na-ebi ndụ otú ahụ.Rịọ Chineke ka ọ gbaghara gị mmehie gị, ka i nwee ike inwe akọnuche dị ọcha. Ọ bụrụ na i nwee okwukwe nihe mgbapụta ahụ, ị ga-adị ndụ ebighị ebi nụwa mgbe udo ga-eju ebe niile, obi eruokwa onye ọ bụla ala.Ndị Hibru 11:1.Gaa Ncheta Ọnwụ Jizọs.Jizọs malitere ihe a ga na-eme kwa afọ iji na-echeta ihe mgbapụta ahụ. Jizọs kwuru banyere ya, sị: Na-emenụ nke a ka unu wee na-echeta m. Luk 22:19 Ndịàmà Jehova ga-echeta ọnwụ Jizọs naTuzdee, Eprel 11, 2017,mgbe anyanwụ dachara. Ọ ga-ewe ihe dị ka otu awa. A ga-ekwu okwu a ga-eji kọwaa uru ọnwụ Jizọs na-abara anyị ugbu a, nakwa uru ọ ga-abara anyị nọdịnihu. Nafọ gara aga, ihe dị ka nde mmadụ iri abụọ bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs nụwa niile. Anyị ji obi anyị niile na-akpọ gị ka i soro anyị cheta ọnwụ Jizọs nafọ a, iji gosi na obi dị gị ụtọ maka onyinye kachanụ Chineke nyere anyị.Baịbụl Ò Kwuru na Ndị Wepụtara Onwe Ha Ijere Chineke Ozi Agaghị Alụ Di ma Ọ Bụ Nwunye?OKPUKPE ụfọdụ e nwere nụwa taa anaghị ekwe ka ndị ụkọchukwu ha na ndị ọzọ wepụtara onwe ha ijere Chineke ozi na-alụ di ma ọ bụ nwunye. Ụfọdụ okpukpe ndị ahụ bụ Chọọchị Roman Katọlik, Chọọchị Ọtọdọks na okpukpe Buda. Ọtụtụ ndị na-ekwu na ọ bụ ihe a mere ụfọdụ ndị isi okpukpe noge a ji akwa iko.Ọ bụ ya mere anyị ji kwesị ịmata ma Baịbụl ò kwuru na ndị wepụtara onwe ha ijere Chineke ozi agaghị alụ di ma ọ bụ nwunye. Iji chọpụta, ka anyị leba anya notú ozizi a si malite na ihe Chineke kwuru banyere ya.OTÚ OZIZI A SI MALITENafọ 2006, mgbe Poopu Benedict nke Iri na Isii na-agwa Ndị Isi Chọọchị Katọlik okwu, o kwuru na ịmachibido ndị wepụtara onwe ha ijere Chineke ozi iwu ịlụ di ma ọ bụ nwunye malitere obere oge Ndịozi Jizọs nwụchara.Noge ndịozi Jizọs, enweghị mgbe Ndị Kraịst sịrị na onye wepụtara onwe ya ijere Chineke ozi agaghị alụ di ma ọ bụ nwunye. Pọl onyeozi, bụ onye dịrị ndụ noge ahụ gwadịrị Ndị Kraịst ibe ya ka ha kpachara anya maka ụfọdụ ndị ga na-ekwu okwu nduhie ndị si naka mmụọ ma na-amachibido ịlụ di na nwunye iwu.1 Timoti 4:1-3.Ọ bụ mgbe ndịozi nwụchara ka Chọọchị Katọlik malitere ịmachibido ndị wepụtara onwe ha ijere Chineke ozi iwu ịlụ di ma ọ bụ nwunye. Otu akwụkwọ kwuru na ihe a dabara nihe a malitere ime nobodo niile ndị Rom na-achị, ya bụ, igbochi ndị mmadụ inwe mmekọahụ.Mgbe o ruru ihe dị ka narị afọ abụọ ndịozi nwụchara, ndị isi chọọchị, nakwa ndị a na-akpọ Ndị Nna Chọọchị kwuru na ndị wepụtara onwe ha ijere Chineke ozi ekwesịghị ịlụ di ma ọ bụ nwunye. Ha chere na inwe mmekọahụ ga-eme ka ha ghara ịdị nsọ. Ma, akwụkwọ bụEncyclopædia Britannicakwuru na ọtụtụ ndị ụkọchukwu na ụfọdụ ndị bishọp nọgidere na-alụ nwaanyị ruokwa ihe dị ka narị afọ isii ọzọ.Ná Nnọkọ Ndị Isi Chọọchị Katọlik nwere na Rom nafọ 1123, nakwa nafọ 1139, ha nyere iwu ka ndị ụkọchukwu na ndị bishọp ha ghara ịna-alụ nwaanyị. Kemgbe ahụ, ọ bụ ihe a ka Chọọchị Roman Katọlik na-eme. Noge ahụ ndị isi chọọchị Katọlik na-alụ nwaanyị, ha na-ekenye ụmụ ha ihe chọọchị nwe nékpé. Ha nwụọ, chọọchị anaghịzi enwe ikike nihe ndị ahụ, ego chọọchị na-enweta na ha na-efunahụkwa ha. Ma iwu a ha mere mere ka ihe ndị ahụ gharazie ịna-eme.OTÚ CHINEKE SI ELE MMADỤ ỊNỌ NA-ALỤGHỊ DI MA Ọ BỤ NWUNYE ANYABaịbụl kwuru otú Chineke si ele okwu a anya. Jizọs kwuru na e nwere ndị na-alụghị di ma ọ bụ nwunye nihi alaeze eluigwe, otú ahụ yanwa na-alụghị. Matiu 19:12 Pọl onyeozi alụghịkwa nwaanyị. O kwukwara na e nwere ụfọdụ Ndị Kraịst ibe ya kpebiri ime ka ya, ghara ịlụ di ma ọ bụ nwunye nihi ozi ọma.1 Ndị Kọrịnt 7:37, 38;9:23.Ma, enweghị mgbe ma Jizọs ma Pọl nyere Ndị Kraịst iwu alụla di ma ọ bụ nwunye. Jizọs kwuru na ọ bụghị Ndị Kraịst niile nwere onyinye ịnọ na-alụghị di ma ọ bụ nwunye. Mgbe Pọl na-ekwu okwu banyere ndị na-alụghị di ma ọ bụ nwunye, ọ sịrị: Enweghị m iwu ọ bụla nke si naka Onyenwe anyị, ma m na-ekwu uche m.Matiu 19:11;1 Ndị Kọrịnt 7:25.Ihe ọzọkwa bụ na Baịbụl gosiri na ọtụtụ Ndị Kraịst noge ndịozi lụrụ nwaanyị. Pita onyeozi sokwa na ha. Matiu 8:14;Mak 1:29-31;1 Ndị Kọrịnt 9:5 Nihi otú ịkwa iko si ju ebe niile ndị Rom na-achị noge ahụ, Pọl kwudịrị na ọ bụrụ na onye nlekọta e nwere nọgbakọ Ndị Kraịst alụọla nwaanyị, o kwesịrị ịbụ di nke otu nwunye. O kwukwara na o kwesịrị ịbụ onye nwere ụmụ na-edo onwe ha nokpuru ya.1 Timoti 3:2,4.Anyị ekwesịghị iche na Ndị Kraịst ahụ bụ di na nwunye enweghị mmekọahụ nihi na Baịbụl kwuru hoo haa na di kwesịrị ịna-enye nwunye ya ihe ruuru ya. O kwukwara na ndị di na nwunye ekwesịghị ịjụ inye ya ibe ha, ya bụ, ha inwe mmekọahụ. 1 Ndị Kọrịnt 7:3-5 O doro anya na Chineke amachibidoghị ịlụ di ma ọ bụ nwunye iwu. O nyeghịkwa iwu ka ndị wepụtara onwe ha ijere ya ozi ghara ịlụ di ma ọ bụ nwunye.NIHI OZI ỌMAEbe ọ bụ na Chineke amachibidoghị ịlụ di ma ọ bụ nwunye iwu, gịnịzi mere Jizọs na Pọl ji kwuo okwu ọma gbasara ndị na-alụghị di ma ọ bụ nwunye? Ọ bụ nihi na ịnọ nalụghị di ma ọ bụ nwunye nwere ike ime ka mmadụ nwekwuo ohere na-ekwusa ozi ọma. Ndị na-alụghị di ma ọ bụ nwunye nwere ike iwepụtakwu oge maka ozi Chineke nihi na ihe na-echegbu ndị lụrụ di ma ọ bụ nwunye anaghị echegbu ha.1 Ndị Kọrịnt 7:32-35.Dị ka ihe atụ, otu nwoke aha ya bụ David na-arụ ọrụ a na-akwụ ya ezigbo ụgwọ nisi obodo Meksiko. Ma, ọ hapụrụ ya kwaga notu ime obodo dị na Kosta Rika ka o nwee ike ịkụziri ndị mmadụ Baịbụl. David kwuru na ihe nyeere ya aka ime ihe a bụ na ya alụbeghị nwaanyị. Ọ sịrị: O siiri m ike imewe ihe otú ndị obodo a si eme, nakwa ịhapụ ebe marala m ahụ. Ma, ihe dịtụụrụ m mfe nihi na ọ bụ naanị m.E nwekwara otu nwaanyị na-alụbeghị di aha ya bụ Claudia. O si nebe o bibu kwaga nebe a chọkwuru ndị ga-ekwusa ozi ọma. Claudia kwuru, sị: Ozi ọma m na-ekwusa ebe a na-atọ m ụtọ. Ọ na-abụ m hụ otú Chineke si na-elekọta m, ya ana-eme ka okwukwe m na-esikwu ike, mụ na ya ana-adịkwukwa ná mma.Ma ị lụrụ di ma ọ bụ na ị lụghị, i jiri obi gị niile na-ejere Jehova Chineke ozi, ị ga na-enwe obi ụtọ.ClaudiaOnye na-alụghị di ma ọ bụ nwunye ekwesịghị iche na nke ya agwụla. Claudia kwukwara, sị: Ma ị lụrụ di ma ọ bụ na ị lụghị, i jiri obi gị niile na-ejere Jehova Chineke ozi, ị ga na-enwe obi ụtọ.Abụ Ọma 119:1, 2.Otú Ụfọdụ Ndị Ohu Si Nwere Onwe Ha nOge Ochie na nOge AE nwere otu nwa agbọghọ aha ya bụ Blessinga kpọ gaa Yurop. Ndị kpọ ya gaa kwere ya nkwa na ọ ga na-arụ ọrụ ebe a na-eme isi. Ma mgbe ha ruru, ha gwara ya ka ọ gbawa akwụna, ya ajụ. Ha kụrụ ya ezigbo ihe ruo ụbọchị iri, gwakwa ya na ha ga-emesi nne na nna ya nọ nụlọ ike, ya ekwetazie gbawa akwụna.Ndị a bụ ndị ndị Ijipt dọọrọ nagha ka ha gbawara ha ohuNne ya ukwu chọrọ ka ọ na-agbata narị euro abụọ ruo narị euro atọ nabalị ọ bụla ka o nwee ike ịkwụ ya ihe karịrị puku euroiri anọ ọ sị na ya mefuru kpọta ya Yurop. Blessing kwuru, sị: M na-echekarị otú m ga-esi gbafuo, ma m cheta ihe ha ga-eme ndị mụrụ m, ike agwụ m. Nsogbu a Blessing nọ na ya bụ ụdị nsogbu ihe dị ka nde ụmụ nwaanyị anọ nọ na ya nụwa niile.Ihe fọrọ obere ka o ruo puku afọ anọ gara aga, ụmụnne Josef rere ya. Otu nwoke ọnụ na-eru nokwu nIjipt mechara zụrụ ya ka ọ gbawara ya ohu. Ma, e mekpọghị Josef ọnụ ná mmalite ka Blessing. Mana nwunye nna ya ukwu nọ na-enye ya ezigbo nsogbu ka ya na ya kwaa iko, ya ajụ. Otu ụbọchị, o boro Josef ebubo na ọ chọrọ idina ya nike. Ihe a mere ka a tụọ Josef mkpọrọ, keekwa ya agbụ ígwè.Jenesis 39:1-20;Abụ Ọma 105:17, 18.Ọ bụ noge ochie ka Josef gbara ohu, ma Blessing gbara ohu noge a. E rere ma Josef ma Blessing ere. Ire mmadụ ka ọ gbawa ohu ebidoghị taa. Ndị na-ere mmadụ na-ere ha otú e si ere ngwá ahịa naanị ka ha nweta ego.AGHA MERE KA INWETA NDỊ OHU DỊ MFENoge ochie, ụzọ kacha mfe mba dị iche iche si enweta ndị ohu bụ ma ha lụọ agha. E kwuru na Eze ndị Ijipt aha ya bụ Thutmose nke Atọ dọọrọ ndị Ke dị iri puku itoolu nagha mgbe o meriri ha. Ha malitere ịgbara ha ohu. Ha na-egwuru ha ihe dị ka kol na ọlaedo, olulu mmiri, ma na-arụrụ ha ụlọ arụsị.Noge ndị Rom na-achị, agha ndị ha lụrụ mekwara ka ha nweta ọtụtụ ndị ohu. Ọ na-abụ ha chọwa ndị ohu,ha agaa lụso mba ndị ọzọ agha, ma dọrọ ndị mmadụ nagha. E kwuru na noge ndịozi Jizọs, e kee ndị bi na Rom ụzọ abụọ, ihe fọrọ obere ka o ruo otu ụzọ bụ ndị ohu. Ndị Ijipt na ndị Rom mekpọrọ ọtụtụ ndị ohu ha ọnụ. Ihe a mere ka ndị ohu na-egwuru ndị Rom ihe dị ka kol na-anọ ihe dị ka naanị afọ iri atọ nwụọ.Ma, ire ndị mmadụ ka ha gbawa ohu na ọnụ a na-emekpọ ndị ohu akwụsịghị noge ahụ. Dị ka ihe atụ, nagbata afọ 1501 na afọ 1899, ndị Amerịka na-abịa Afrịka azụrụ ndị ga-agbawara ha ohu. Ahịa a bịara bụrụ otu nime ahịa kacha nye ndị mmadụ ego nụwa niile noge ahụ. Òtù UNESCO kwuru na a kpụụrụ ọtụtụ ụmụ nwoke na ụmụ nwaanyị na ụmụaka gaa ree. Ha dị ihe dị ka nde iri abụọ na ise ma ọ bụ nde iri atọ. E kwuru na ọtụtụ narị puku nime ha nwụrụ mgbe e bu ha na-agafe Oké Osimiri Atlantik. Otu onye bụbu ohu aha ya bụ Olaudah Equiano kwuru banyere ọnụ a e mekpọrọ ndị ohu. O kwuru, sị: Mkpu ụmụ nwaanyị na-eti nihi ọnụ a na-emekpọ ha, nakwa ude ndị mmadụ na-asụ tupu ha anwụọ, abụghị ihe e ji ọnụ ekwu.Ma, ọ dị mwute na ịgba ohu akwụsịbeghị. Òtù Mba Ụwa nke Na-ahụ Maka Ọrụ kwuru na ihe ruru nde mmadụ iri abụọ na otu, ma ụmụ nwoke, ma ụmụ nwaanyị ma ụmụaka ka na-arụ ọrụ ugbu a ka ndị ohu. A na-emegbu ha, na-akwụ ha nchọ nchọ ego. Mgbe ụfọdụ, o nweghịdị ihe a na-akwụ ha akwụ. Ebe ụfọdụ nime ha na-arụ ọrụ bụ ebe a na-egwu ihe dị ka kol, ebe a na-akpụ brik, nakwa nụlọ ndị akwụna. E nwekwara ndị nke na-arụ ọrụ nụlọ mmadụ, na ndị na-arụgbu onwe ha nọrụ nebe a na-adụ ákwà, a na-akwụ ha obere ego. Ọ bụ eziokwu na iwu akwadoghị ihe a a na-eme ha, ma o juru ebe niile.A ka na-emekpọ ọtụtụ nde mmadụ ọnụ taa ka ndị ohuOTÚ HA SI NWERE ONWE HAỌnụ a na-emekpọ ndị ohu mere ka ọtụtụ nime ha gbasie mbọ ike ka ha nwere onwe ha. Noge ochie, otu ohu aha ya bụ Spartacus na ihe dị ka otu narị puku ndị ohu ndị ọzọ lụsoro ndị Rom agha nihi na ha chọrọ inwere onwe ha. Ma, mbọ a ha gbara kụrụ afọ nala. Nagbata afọ 1791 na afọ 1804, ndị ohu bi nagwaetiti Karịbian, nke dị na Hispaniola, lụsokwara ndị nna ha ukwu agha nihi na ha chọrọ inwere onwe ha. Ọnụ e mekpọrọ ha nebe ha na-arụ ọrụ nugbo shuga ken mere ka ha na ndị nna ha ukwu lụọ agha were afọ iri na atọ. Agha a mere ka ha nwere onwe ha ma ghọọ mba Heiti kwụụrụ onwe ya nafọ 1804.Noge ochie, ndị Izrel gbakwara ohu nIjipt. Ma, a bịa ná ndị niile gbarala ohu mechara nwere onwe ha, e nweghị ndị a ga-eji otú ha si nwere onwe ha tụnyere nke ndị Izrel. A napụtara mba ahụ niile otu mgbe naka ndị Ijipt ha na-agbara ohu. Ha dị ihe dị ka nde mmadụ atọ. E nweghị ndị ọ bụla gbara ohua napụtarala otú ahụ. Neziokwu, ha kwesịrị inwere onwe ha nihi na Baịbụl kwuru na ndị Ijipt ji ọchịchị aka ike mee ka ha na-arụrụ ha ọrụ dị ka ndị ohu. Ọpụpụ 1:11-14 Otu nime Fero chịrị ndị Ijipt nyedịrị iwu ka e gbuo nwa ọhụrụ ọ bụla bụ nwoke ndị Izrel mụrụ ka ha ghara ịna-amụba.Ọpụpụ 1:8-22.Otú ndị Izrel si nwere onwe ha nọnụ a na-emekpọ ha nIjipt pụrụ iche nihi na Chineke gbataara ha ọsọ enyemaka. Chineke gwara Mozis, sị: M maara nnọọ ihe mgbu ha na-enwe. M na-agbada ịga napụta ha. Ọpụpụ 3:7, 8 Kemgbe ahụ, ndị Juu na-eme Ememme Ngabiga kwa afọ nebe ọ bụla ha bi iji cheta otú e si napụta ha naka ndị Ijipt.Ọpụpụ 12:14.OTÚ A GA-ESI MEE KA ỊGBA OHU KWỤSỊBaịbụl kwuru na ajọ omume adịghị nebe Jehova bụ Chineke anyị nọ. Ọ gwakwara anyị na ọ gbanwebeghị. 2 Ihe E Mere 19:7;Malakaị 3:6 Chineke zitere Jizọs ka o kwusaara ndị a dọọrọ nagha na a tọhapụwo ha, na ịtọhapụ ndị a na-echi ọnụ nala ka ha lawa. Luk 4:18 Ihe a ọ pụtara na a ga-atọhapụ ndị niile na-agba ohu? Mba. Ihe mere e ji zite Jizọs bụ ka ọ napụta ndị mmadụ naka mmehie na ọnwụ. Ọ bụ ya mere o ji mechaa kwuo, sị: Eziokwu ahụ ga-eme ka unu nwere onwe unu. Jọn 8:32 Taakwa, e nwere ọtụtụ ụzọ eziokwu ahụ Jizọs kụziri si na-eme ka ndị mmadụ nwere onwe ha.Gụọ igbe bụ Otú O Si Nwere Onwe Ya nỤdị Ohu Ọ Gbara.Nke bụ eziokwu bụ na otú Chineke si nyere Josef aka ya enwere onwe ya dị iche notú o si nyere Blessing. Na Baịbụl, a kọrọ akụkọ Josef naJenesis isi iri atọ na itoolu ruo isi iri anọ na otu. Ọ bụ eziokwu na a kọghị akụkọ Blessing na Baịbụl, ma otú o si mechaa nwere onwe ya dịkwa ịtụya.E mechara chụpụ Blessing nebe ahụ o bibu na Yurop, ya agaa biri na Spen. Ndịàmà Jehova gara ebe o bi zie ya ozi ọma, ya na ha amalite ịmụ Baịbụl. Blessing kpebisiri ike ịkwụsị akwụna ọ na-agba. Nihi ya, ọ chọtara ezigbo ọrụ ma rịọ nne ya ukwu ahụ ka o wepụrụ ya ego nego ole ahụ ọ na-akwụ ya kwa ọnwa. Otu ụbọchị, ọ kpọrọ Blessing nekwentị ma gwa ya akwụkwala ya ego ahụ ọ na-akwụ ya. Ọ rịọkwara ya ka ọ gbaghara ya ihe ọjọọ niile ya mere ya. Gịnị mere nne ya ukwu ji mee ụdị ihe a? Ọ bụ nihi na ya na Ndịàmà Jehova malitekwara ịmụ Baịbụl. Blessing kwuru, sị: Eziokwu ahụ na-eme ka mmadụ nwere onwe ya nụzọ dị iche iche dị ịtụya.Ọnụ e mekpọrọ ndị Izrel nIjipt wutere Jehova Chineke. Otú ahụkwa ka ọnụ a na-echi ndị mmadụ nala taa na-ewute ya. Ma tupu ndị mmadụ akwụsị ịgba ohu nụdị ya ọ bụla, e kwesịrị ịgbanwe ọtụtụ ihe nụwa. Chineke ekwuokwala na ya ga-eme ya. Baịbụl kwuru, sị: E nwere eluigwe ọhụrụ na ụwa ọhụrụ anyị na-echere dị ka nkwa ya si dị, ezi omume ga-ebikwa nime ha.2 Pita 3:13Na-enye Ihe Ka Ị Na-enwe Obi ỤtọOTU ụbọchị, otu nwaanyị aha ya bụ Alexandra nọ nụgbọala si notu obodo dị nebe ndịda Amerịka na-aga obodo ọzọ. Mgbe ha ruru nókèala ebe ndị uwe ojii na-eche nche, ha kwụsịrị ha. Ka ọ nọ nụgbọala ahụ, otu onye uwe ojii gwara ha, sị: Unu nwere ike ịgawa, ma nwoke onye Chaịna a unu na ya so enweghị ebe ọ na-aga. Alexandra si nụgbọala ahụ pụta ma hụ ka onye Chaịna ahụ na-agbalị ka ọ kọwaara ndị uwe ojii ahụ nsogbu ya, ma ọ machaghị asụ Spanish. Ebe ọ bụ na Alexandra na-aga ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova ebe a na-eji asụsụ Chaịniiz amụ ihe, ọ sịrị ka o nyere nwoke ahụ aka kọwaara ndị uwe ojii ahụ ihe ọ na-ekwu.Nwoke ahụ kwuru na ya nwere akwụkwọ ikike ya ji biri ná mba ahụ, mana ndị ohi naara ya ma ego ma akwụkwọ ahụ. Mgbe Alexandra nọ na-akọwara onye uwe ojii ahụ ihe nwoke a na-ekwu, o kwetaghị. O chedịrị na Alexandra ji aghụghọ chọọ ịkpọbata ya nobodo ahụ. Ma, onye uwe ojii ahụ mechara kweta ihe ọ na-ekwu, mana ọ sịrị nwoke ahụ kwụọ ụgwọ maka na o jighị akwụkwọ ikike ya. Ebe ọ bụ na nwoke ahụ ejighịzi ego, Alexandra binyere ya dọla iri abụọ, ya bụ, ihe dị ka puku naịra isii. Nwoke ahụ kelere ya ma sị na ya ga-atụkwasịrị ya ego ma ya kwụghachiwa ya. Alexandra gwara ya na ya achọghị ka ọ tụkwasịrị ya ego nego ahụ. Ọ gwakwara ya na obi dị ya ụtọ inyere ya aka nihi na ọ bụ ihe ya kwesịrị ime. O nyere nwoke ahụ akwụkwọ ụfọdụ Ndịàmà Jehova ji amụ Baịbụl ma gwa ya ka ọ gbalịa ka ya na Ndịàmà Jehova mụwa Baịbụl.Otú a Alexandra si nyere onye a ọ na-amabughị aka magburu onwe ya. Ọ bụkwa ihe ma ndị nọ nokpukpe ma ndị na-anọghị na-eme. Ọ bụrụ gị,ịgaara enyere nwoke ahụ aka? Ajụjụ a dị mkpa nihi na Jizọs kwuru, sị: A na-enweta obi ụtọ ka ukwuu ninye ihe karịa ka a na-enweta nịnara ihe. Ọrụ Ndịozi 20:35 Ihe ọzọ bụ na ndị sayensị achọpụtala na inye ihe na-abara mmadụ uru. Ka anyị lee ụfọdụ uru ọ na-aba.ONYE NA-EJI OBI ỤTỌ ENYE IHEỌtụtụ ihe merela eme na-egosi na mmadụ inye mmadụ ihe na-emekarị ka onye ahụ nyere ihe na-enwe obi ụtọ. Pọl onyeozi kwuru na Chineke hụrụ onye na-eji obi ụtọ enye ihe nanya. O kwuru ihe a mgbe ọ na-ekwu gbasara Ndị Kraịst ji obi ha niile nye onyinye iji nyere Ndị Kraịst ibe ha na-ata ahụhụ aka. 2 Ndị Kọrịnt 8:4;9:7 Pọl ekwughị na ndị ahụ nyere ihe nihi na obi dị ha ụtọ, kama na ha nwere obi ụtọnihi naha nyere ihe.E nwere akụkụ ụbụrụ nke na-eme ka mmadụ na ibe ya na-adị ná mma, na-enwe obi ụtọ, ma na-atụkwasị ndị ọzọ obi. Otu nchọpụta e mere gosiri na inye ihe na-eme ka akụkụ ụbụrụ a na-arụ ọrụ nke ọma. Ọ bụ ya mere onye na-enye ihe ji enwe ezigbo obi ụtọ. Ná nchọpụta ọzọ e mere, ndị mmadụ kwuru na ha nwekwuru obi ụtọ mgbe ha nyere mmadụ ego karịa mgbe ha ji ego ahụ zụrụ ihe.È nwetụla mgbe i chere na ị gaghị enyeli mmadụ ihe nihi ihe isi ike? Ma, onye ọ bụla nime anyị nwere ike iso ná ndị na-eji obi ụtọ enye ihe, ma na-enwe ọṅụ. Anyị chọọ inye mmadụ ihe, ọ bụghị iwu na ihe anyị ga-enye ya ga-ebu ibu. Otu nwaanyị bụ Onyeàmà Jehova detaara ndị na-ebipụtaỤlọ Nchea ị na-agụ akwụkwọ ozi, tinyekwaego na ya. O kwuru, sị: Kemgbe ọtụtụ afọ, ego m na-enye nonyinye ma m gaa ọmụmụ ihe nỤlọ Nzụkọ Alaeze anaghị ebu ibu. Ma, Jehova Chineke enyela m ihe karịrị ihe m na-enye. . . . Unu emeela maka otú unu si mee ka m nwee ike izetere unu onyinye a iji na-arụrụ Jehova ọrụ. Obi atọgbuola m.Ma, ọ bụghị naanị ego ka anyị nwere ike inye. E nwere ụzọ ndị ọzọ anyị nwere ike isi na-enye ihe.INYE IHE GA-EME KA AHỤ NA-ADỊ GỊ MMAInye ihe na-abara gị na ndị ọzọ uruBaịbụl kwuru, sị: Onye obiọma na-emeso mkpụrụ obi ya mmeso ọma, ma onye obi tara mmiri na-ewetara anụ ahụ ya nsogbu. Ilu 11:17 Ndị dị obiọma na-emesapụ aka. Ha na-eji oge ha, ike ha, na obi ha niile enyere ndị ọzọ aka. E nwere ọtụtụ uru ihe a ha na-eme na-abara ha. Otu nime ya bụ na ọ na-eme ka ahụ na-adị ha mma.Otu nchọpụta e mere gosiri na obi na-adịkarị ndị wepụtara onwe ha na-enyere ndị ọzọ aka mma, ha anaghịkwa adakarị mbà nobi. Ihe ọ pụtara bụ na ahụ na-esikarị ha ike. Inye ihe na-emedị ka ahụ dịtụkwuo ụfọdụ ndị na-arịa ọrịa ọjọọ dị ka ọrịa akwara na ọrịa o biri nájá ọcha mma. Nchọpụta e mere gosikwara na inye ihe enyekwarala ndị na-achọ ịkwụsị aṅụrụma aka. E kwukwara na ha anaghị adakarị mbà nobi, nakwa na ọ na-eme ka o siere ha ike ibidokwa ṅụwa mmanya.Otu akwụkwọ kwuru ihe mere inye ihe ji akpa ike otú a. O kwuru na ọ bụrụ na mmadụ ana-emetara ndị ọzọ ebere, na-emesapụ aka, ma dịrị obiọma, ọ gaghị na-echegbucha onwe ya. Inye ihe nwere ike ime ka obi na-erutụ mmadụ ala, o nwekwara ike ibeleta ọbara mgbali elu. Ndị di ha ma ọ bụ nwunye ha nwụnahụrụ na-enweta onwe ha ngwa ngwa ma ha na-enyere ndị ọzọ aka.Neziokwu, inye ihe na-aba uru.INYE IHE NA-EME KA NDỊ ỌZỌ NA-ENYE IHEJizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya, sị: Na-enyenụ ihe, ndị mmadụ ga-enyekwa unu ihe. Ha ga-awụnyekwa napata ụkwụ unu ọtụtụ dị mma, nke a bịara aka, yọkọta ọnụ, nke jubigakwara ókè. Nihi na ihe unu ji atụ ihe ka ha ga-eji tụọrọ unu ihe. Luk 6:38 Ọ bụrụ na ị na-enye ndị ọzọ ihe, ha ga na-ekele gị ma na-eme ka gị. Ihe ọ pụtara bụ na inye ihe na-eme ka mmadụ na ibe ya na-adị ná mma.Inye ihe na-eme ka mmadụ na ibe ya na-adị ná mmaNdị na-amụ gbasara mmekọrịta mmadụ na ibe ya kwuru na ndị na-enyekarị ndị ọzọ ihe na-eme ka ndị ahụ mewekwa ka ha. Neziokwu, naanị ịgụ gbasara otú mmadụ si nyere onye ọzọ aka na-eme ka ndị mmadụ nyewekwara ndị ọzọ aka. Ọ bụ ya mere otu akwụkwọ ji kwuo na otu onye nye mmadụ ihe, o nwere ike ime ka onye ahụ o nyere ihe nyekwa onye ọzọ ihe, onye nke ahụ enyekwa onye ọzọ si otú ahụ mee ka ọtụtụ mmadụ nye ibe ha ihe. Ma, onye nke mbụ ahụ nyere ihe nwere ike ọ maghị ndị ọzọ ihe o nyere mere ka ha nyekwa ndị ọzọ ihe. E nwere ike ikwu na otu onye nọ nobodo meere mmadụ ihe ọma, o nwere ike ime ka onye o meere ihe ọma meekwara onye ọzọ ihe ọma, ihe ọma e si otú ahụ zuo obodo ahụ niile. Ọ bụ na ị gaghị achọ ibi nụdị obodo a? Neziokwu, ọ bara uru ma ọtụtụ ndị na-enye ndị ọzọ ihe.E nwere otu ihe mere nobodo Flọrịda nke dị nAmerịka gosiri na inye ihe na-aba uru. Ụfọdụ Ndịàmà Jehova wepụtara onwe ha gaa ebe ajọ ifufe kpara mkpamkpa ka ha nyere ha aka. Mgbe ha nọ nụlọ Onyeàmà Jehova ibe ha na-eche ka e butere ha ihe ha ga-eji meziere ya ụlọ ya, ha chọpụtara na mgbidi ụlọ otu nwoke onye agbata obi ya dakasịrị adakasị. Ha gwara nwoke ahụ na ha ga-arụziri ya mgbidi ahụ. Mgbe obere oge gachara, nwoke ahụ degaara isi ụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova akwụkwọ ozi. O kwuru, sị: Esi m nala ala obi m na-ekele unu maka ihe ọma unu meere m. Ụdị ndị dị ka unu dị ụkọ. Obi ụtọ o nwere mere ka o si nala ala obi ya nye ego ka e jiri ya nye aka nihe ọ kpọrọ ọrụ magburu onwe ya Ndịàmà Jehova na-arụ.NA-EṄOMI ONYE KACHA ENYE IHEOtu nchọpụta ndị sayensị mere gosiri na o yiri ka è nwere ihe dị mmadụ nime nke na-eme ka onye ahụ na-enyere ndị ọzọ aka. Nchọpụta ahụ gosikwara na ụmụaka na-amalite inye mmadụ ihe tupu ha amalitedị ikwu okwu. Gịnị mere ha ji eme ya? Baịbụl gwara anyị ihe kpatara ya mgbe o kwuru na e kere mmadụ nonyinyo Chineke, ya bụ na Chineke kenyere anyị àgwà ya.Jenesis 1:27.Otu nime àgwà Onye Kere Anyị bụ Jehova Chineke nwere bụ imesapụ aka. O nyere anyị ndụ na ihe niile ga-eme ka ndụ na-atọ anyị ụtọ. Ọrụ Ndịozi 14:17;17:26-28 Anyị nwere ike ịmụta gbasara Nna anyị nke eluigwe na ihe ọma ndị ọ ga-emere anyị ma anyị mụọ Baịbụl. Baịbụl kwukwara na Chineke enyela anyị ihe ga-eme ka anyị nwee obi ụtọ nọdịnihu.1 Jọn 4:9, 10 Ebe ọ bụ naka Jehova Chineke ka anyị si mụta inye ihe, nakwa na o kere anyị nonyinyo ya, o kwesịghị iju anyị anya na inye ihe na-abara anyị uru ma na-emekwa ka obi dị Chineke mma.Ndị Hibru 13:16.Ì chetara Alexandra ahụ anyị kọrọ gbasara ya ná mmalite isiokwu a? Anyị ma na ị ga-achọ ịma ihe mechaziri mee. Onye ya na ya nọ nụgbọala kwuru na ọ gaghị enweta ego ya ọzọ. Ma nwoke ahụ o binyere ego kpọrọ ndị enyi ya bi ebe ụgbọala ahụ ga-akwụsị, ha ewetara ya ego, ya enyeghachizie Alexandra ego ya. Nwoke ahụ sokwa Ndịàmà Jehova mụwa Baịbụl otú ahụ Alexandra gwara ya ka o mee. Mgbe ọnwa atọ gachara, Alexandra hụrụ ya ọzọ ná mgbakọ ukwu Ndịàmà Jehova mere na Peruu nasụsụ Chaịniiz. Obi tọrọ ya ezigbo ụtọ mgbe ọ hụrụ ya. Nwoke ahụ kpọọrọ Alexandra na ndị ya na ya so bịa mgbakọ ahụ gaa nye ha nri nebe ọ na-ere nri iji kelee ya maka ihe ọma o meere ya.Inye ihe na imere ndị ọzọ ihe ọma na-eme ka mmadụ nwee obi ụtọ. Ma, ihe ga-aka eme ka i nwee obi ụtọ bụ ị nyere onye ahụ aka, ya amatakwuo Jehova Chineke, bụ Onye na-enye anyị ezi onyinye niile. Jems 1:17 Ị na-enyere ndị ọzọ aka ịmatakwu Jehova ma na-enweta ụdị obi ụtọ ahụ?Gịnị Ka Baịbụl Kwuru?Ànyị bi noge ikpeazụ?Gịnị ka ị ga-aza?EeMbaO nwere ikeIhe Baịbụl kwuruNoge ikpeazụ, a ga-enwe oge dị oké egwu, nke tara akpụ.2 Timoti 3:1 Amụma ndị e buru na Baịbụl na ihe ndị na-eme noge anyị a na-egosi na anyị bi noge ikpeazụ.Olee ihe ọzọ anyị ga-amụta na Baịbụl?A ga na-alụ agha nebe dị iche iche, nweekwa ụkọ nri, ala ọma jijiji na ajọ ọrịa na-efe efe noge ikpeazụ.Matiu 24:3,7;Luk 21:11.Baịbụl kwuru na noge ikpeazụ, àgwà ndị mmadụ ga-eretọ eretọ, kwuokwa na ha agaghịzi eji ofufe Chineke kpọrọ ihe.2 Timoti 3:2-5.Olee otú ihe ga-adịrị ụmụ mmadụ nọdịnihu?Ụfọdụ ndị na-ekwu. . . na oge ikpeazụ ga-agwụ mgbe Chineke ga-ebibi ụwa na mmadụ niile bi na ya, ebe ndị ọzọ na-ekwu na ihe ga-emecha dị mma nụwa.Gịnị ka i chere?Ihe Baịbụl kwuruNdị ezi omume ga-enweta ụwa, ha ga-ebikwa nelu ya ruo mgbe ebighị ebi.Abụ Ọma 37:29.Olee ihe ọzọ anyị ga-amụta na Baịbụl?Oge ikpeazụ ga-agwụ mgbe Chineke ga-eme ka ihe ọjọọ niile kwụsị.1 Jọn 2:17.A ga-eme ka ụwa ghọọ paradaịs.Aịzaya 35:1,6.Gụọ Isiokwu Ndị Ọzọ nỊntanetOlee Otú Àjà Jizọs Chụrụ Si Bụrụ Ihe Mgbapụta nỌnọdụ Ọtụtụ Mmadụ?Gaa nebe e dere IHE BAỊBỤL NA-AKỤZI pịa ebe e dere AJỤJỤ NDỊ BAỊBỤL ZARA 