 Ụlọ Nche Ọktoba 1, 2013  Gịnị Ka Baịbụl Na-akụziri Anyị?Isiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AGịnị Mere I Ji Kwesị Inwe Mmasị nIhe E Dere na Baịbụl?Baịbụl bụ akwụkwọ a kacha mara amara nụwa niile. Ọ bụ nihi gịnị? Otu ihe kpatara ya bụ na ihe e dere na Baịbụl gbasara anyị niile. Baịbụl kọọrọ anyị akụkọ ụmụ mmadụ ndị dịrị ndụ nụwa, otú ha na ibe ha si mekọrịta ihe nakwa otú ha na Chineke si mekọrịta ihe. Ihe ndị ahụ Baịbụl kọrọ na-akụziri anyị ọtụtụ ihe. Otú e si dee ha dị mfe nghọta nke mere na e nwere ike ịsụgharị ha nọtụtụ asụsụ, ndị mmadụ aghọta ha nagbanyeghị ebe ha bi ma ọ bụ mgbe ha dịrị ndụ. Ihe ọzọ bụ na ihe niile Baịbụl kwuru na-abara anyị uru.Nke ka nke bụ na Baịbụl sịrị na ya bụ akwụkwọsi nakaChineke nke kwurugbasaraChineke. Ọ gwara anyị aha Chineke, ụdị onye ọ bụ, na ihe o bu nobi kee ụwa na ụmụ mmadụ. Ihe ahụ Chineke bu nobi agbanwebeghị, ọ gakwanụghị agbanwe. Baịbụl gwakwara anyị na o teela Setan mawara Jehova aka, gwakwa anyị otú Jehova ga-esi akwụsị ihe ọjọọ niile ma gosi na Setan bụ onye ụgha. Nihi ya, ọ bụrụ na anyị ana-agụ Baịbụl maka na anyị chọrọ ịmụta ihe naka Chineke, anyị ga-enwe okwukwe na olileanya.Ọ bụ na Baịbụl ka anyị nwere ike ịmata ọtụtụ ihe ọ na-enweghị ebe ọzọ anyị ga-esi amata ha. Dị ka ihe atụ, Baịbụl gwara anyị nke bụ eziokwu nihe ndị a:Otú anyị si malite ịdị ndụ nụwa na ihe mere anyị ji ata ahụhụIhe Chineke merela ka o nwee ike napụta ụmụ mmadụIhe Jizọs meerela anyịOtú ihe ga-adị nụwa nọdịnihu nakwa otú ihe ga-adịrị ụmụ mmadụ nọdịnihuỌ gaghị adị mma ka i lebatụ anya nihe ndị e kwuru na peeji ndị na-esonụ ma hụ ihe Baịbụl na-akụziri anyị?Olee Otú Anyị Si Malite Ịdị Ndụ nỤwa?Baịbụl akọghị ogologo akụkọ banyere otú eluigwe na ụwa si malite. Naanị ihe ọ kọọrọ anyị na Jenesis, bụ akwụkwọ mbụ dị na Baịbụl, bụ: Ná mmalite, Chineke kere eluigwe na ụwa. Jenesis 1:1 Mgbe Chineke kechara ahịhịa na ụmụ anụmanụ, o kere nwoke na nwaanyị mbụ bụ Adam na Iv. Ha dị iche nụmụ anụmanụ nihi na Chineke kere ha ka nwee àgwà ụfọdụ yanwa nwere. O kere ha ka ha na-ekpebiri onwe ha ihe ha chọrọ ime. Ọ bụ ya mere ha ga-eji aza ajụjụ ihe ọ bụla ha mere. Ọ bụrụ na ha erubere Chineke isi, ha ga-eso mezuo ihe Chineke bu nobi kee ha, ya bụ, ka ha mụjuo ụwa, ha na ụmụ ha abụrụ ndị zuru okè ma biri nudo ruo mgbe ebighị ebi.Ma, otu mmụọ ozi ji ohere ahụ mee ka ụmụ mmadụ mewe ihe ga-adị yanwa mma. Ihe ahụ o mere mere ka ọ ghọọ Setan. Setan pụtara Onye mmegide. Setan ji agwọ duhie Iv. Ọ gwara ya na ihe ga-akara ya mma ma ọ hapụ ige Chineke ntị. Adam na Iv mere ihe Setan kwuru. Nke a mere ka ha na Chineke ghara ịdịkwa ná mma. Ihe a nne na nna anyị mbụ mere mere ka ndụ ebighị ebi kwaa ha, meekwa ka ha bufeere anyị niile mmehie na ezughị okè, meekwa ka anyị na-anwụ anwụ.Ozugbo Adam na Iv mere mmehie, Chineke kwuru ihe ọ ga-eme ka ọ napụta ụmụ Adam ná nsogbu ahụ Adam buteere ha ma mee ka ha nwee olileanya ịdị ndụ ruo mgbe ebighị ebi. Chineke buru amụma na a ga-enwe mkpụrụ, ya bụ, onye pụrụ iche nke ga-emecha bibie Setan ma wepụ nsogbu niile Setan na Adam na Iv kpataara ụmụ mmadụ. Jenesis 3:15 Onye ka mkpụrụ ahụ ga-abụ? E mechaa, anyị ga-amata.Ma, Setan nọ na-agbalị ka ihe ọma Chineke bu nobi kee mmadụ ghara imezu. O teghị aka, ya emee ka mmehie na ihe ọjọọ ju ebe niile. Chineke kpebiziri na ya ga-eji iju mmiri bibie ndị ajọ omume. Ọ gwara Noa, bụ nwoke ezi omume, ka ọ rụọ ụgbọ, ya bụ, nnukwu igbe ga na-ese nelu mmiri. Ihe mere o ji gwa ya ka ọ rụọ ya bụ ka e jiri ya zọpụta ya na ezinụlọ ya na ụmụ anụmanụ ndị a gwara ya ka ọ chịba nụgbọ ahụ.Otu afọ iju mmiri ahụ bidoro, Noa na ezinụlọ ya si nụgbọ ahụ pụta ma biri nụwa nke a na-enwekwaghị ndị ajọ omume na ya. Ma noge ahụ, mkpụrụ ahụ abịabeghị.Ihe a kọrọ nisiokwu a si naJenesis 1-11;Jud 6,14, 15;Mkpughe 12:9.Chineke Kwuru Otú Ọ Ga-esi Azọpụta Ụmụ MmadụChineke kwere nwoke ezi omume, bụ Ebreham, nkwa na a ga-esi nezinụlọ ya nweta mkpụrụ ahụ e buru namụma. A ga-esi naka mkpụrụ ahụ gọzie mba niile. Jenesis 22:18 Nwa nwa Ebreham, bụ Jekọb, mechara kwaga Ijipt. Ọ bụ nebe ahụ ka ezinụlọ ya nọ ghọọ mba Izrel.Mgbe ha nọ nIjipt, Fero ọjọọ chịrị Ijipt ji ụmụ Izrel mere ndị ohu ruo mgbe Chineke mere ka onye amụma ya, bụ Mozis, duru mba Izrel pụọ nIjipt. Mgbe ha na-apụ nIjipt, Jehova rụrụ ọrụ ebube nke mere ka Osimiri Uhie kewaa abụọ, ụmụ Izrel esi na ya gafere. Chineke mechara nye ụmụ Izrel iwu ga na-edu ha ma na-echebe ha. Iwu Iri ahụ so niwu ndị o nyere ha. Iwu ndị ahụ kwuru ihe ndị ha ga na-eji achụ àjà ka a gbaghara ha mmehie ha. Chineke si nike mmụọ nsọ gwa Mozis na ya ga-ezitere ha onye amụma ọzọ. Ọ bụ onye amụma ahụ ga-abụ mkpụrụ ahụ e kwere ná nkwa.Mgbe ihe karịrị narị afọ anọ gachara, Chineke kwere Eze Devid nkwa na mkpụrụ ahụ e kwuru okwu ya nIden ga-abụ eze, kwuokwa na alaeze ya ga-adị ruo mgbe ebighị ebi. Ọ bụ ya ga-abụ Mesaya ahụ, bụ Onye Chineke họpụtara ka ọ napụta ụmụ mmadụ ma mee ka ụwa bụrụghachi paradaịs.Chineke ji nke nta nke nta mee ka ndị mmadụ matakwuo onye Mesaya ahụ ga-abụ. O si nọnụ Devid nakwa nọnụ ndị amụma ya ọzọ mee ka ha matakwuo ya. Ha buru amụma na Mesaya ahụ ga-adị umeala nobi, dịrịkwa obiọma. Ha kwukwara na mgbe ọ ga-achịwa ụwa, agụụ, mmegbu, na agha agazighị adị. Ndị mmadụ na ibe ha ga-adị nudo. Ha na ụmụ anụmanụ ga-adịkwa nudo. Ọrịa, ahụhụ, na ọnwụ agakwaghị adị nihi na o nwedịghị mgbe ọ bụ uche Chineke ka ha dịrị. Ndị nwụrụ anwụ ga-esi nọnwụ bilie ma bidokwa ịdị ndụ nụwa.Chineke si nọnụ Maịka onye amụma kwuo na a ga-amụ Mesaya ahụ na Betlehem. O sikwa nọnụ Daniel onye amụma kwuo na a ga-emecha gbuo ya. Ma, Chineke kwuru na ya ga-akpọlite Mesaya ahụ ma mee ya Eze neluigwe. Daniel hụkwara nọhụụ na Alaeze Mesaya ahụ ga-emecha nọchie ọchịchị niile dị nụwa. Mesaya ahụ ò mecharanụ bịa otú ahụ e buru ya namụma?Ihe a kọrọ nisiokwu a si naJenesis 22-50, nakwaỌpụpụ,Diuterọnọmi,2 Samuel,Abụ Ọma,Aịzaya,Daniel,Maịka,Zekaraya 9:9.Anyị Ahụwo Mesaya Ahụ!Ihe dị ka narị afọ anọ e dechara akwụkwọ ikpeazụ nke Akwụkwọ Nsọ Hibru, amụma ahụ Maịka buru gbasara Mesaya ahụ mezuru, ya bụ, a mụrụ Jizọs na Betlehem. Ihe dị ka afọ iri atọ a mụchara ya, ya bụ, nafọ 29 Oge Ndị Kraịst, ihe mbụ Daniel buru namụma gbasara Mesaya ahụ a na-atụ anya ya mezuru. E mere Jizọs baptizim nafọ ahụ, Chineke ejiri mmụọ nsọ tee ya mmanụ. Ihe ndị a mere kpọmkwem noge e buru namụma na Mkpụrụ ahụ, bụ Mesaya, ga-abịa.Jizọs bidoro ozi ya ozugbo ahụ, na-ekwusa ma na-ezisa ozi ọma alaeze Chineke. Luk 8:1 Jizọs dị obiọma, dịrị nwayọọ ma hụ ndị mmadụ nanya otú ahụ e buru namụma na ọ ga-adị. Ihe ọ kụziiri ndị mmadụ baara ha uru, gosikwa na ọ hụrụ ha nanya. Ọ gwọrọ ndị mmadụ ụdị ọrịa ọ bụla ha na-arịa. Ihe niile a o mere gosiri na Chineke nọnyeere ya. Matiu 4:23 Ndị mmadụ, ma ndị ukwu ma ndị nta, bịakwutere Jizọs. Ha kwuru na ha ahụwo Mesaya ahụ!Jọn 1:41.Jizọs buru amụma na tupu Alaeze ya amalite ịchị ụwa, a ga-enwe agha, ala ọma jijiji, na ọtụtụ nsogbu ndị ọzọ. Ọ gwara mmadụ niile ka ha na-eche nche.Mak 13:37.Jizọs zuru okè, o rubekwaara Chineke isi. Ma, o nwere ọtụtụ ndị iro, ha mechakwara gbuo ya. Ọnwụ ya ghọrọ àjà zuru okè nke a ga-eji mee ka anyị nwetaghachi ihe ahụ Adam na Iv tufuru, ya bụ, olileanya ịdị ndụ na paradaịs ruo mgbe ebighị ebi.Ọnwụ Jizọs na mkpọli Chineke kpọlitere ya nọnwụ ụbọchị atọ ọ nwụchara mezuru amụma e buru na Baịbụl. Mgbe a kpọlitechara Jizọs, ọ ghọrọ mmụọ dị ike. Ma tupu ya alaghachi neluigwe, ọ pụtara nihu ihe karịrị narị mmadụ ise bụ ndị na-eso ụzọ ya ma gwa ha ka kwusaara ndị mba niile ozi ọma banyere ya na Alaeze ya. Matiu 28:19 Hà rụrụ ọrụ ahụ nke ọma otú Jizọs gwara ha?Ihe a kọrọ nisiokwu a si naMatiu,Mak,Luk,Jọn,1 Ndị Kọrịnt.Ozi Ọma A Chọrọ Ka Mmadụ Niile NụMkpọli a kpọlitere Jizọs nọnwụ mere ka obi sie ndị na-eso ụzọ ya ike, meekwa ka ha jiri ọrụ o nyere ha kpọrọ ihe. Pọl onyeozi gara nebe dị iche iche nEshia Maịnọ nakwa nobodo ndị dị nso nOké Osimiri Mediterenian. O hiwere ọtụtụ ọgbakọ Ndị Kraịst nebe ndị ahụ ma gbaa Ndị Kraịst ahụ ume ka ha ghara ikwe ka àgwà ọjọọ ndị mmadụ na-akpa na mkpagbu kpụ ọkụ nọnụ a na-akpagbu ha mee ka ha daa mbà. Nagbanyeghị nsogbu ndị bịaara Ndị Kraịst, ha mụbara, ozi ha gbasakwara ebe niile.E mechara tụọ Pọl mkpọrọ. Ma mgbe ọ nọ nụlọ mkpọrọ, o degaara ọgbakọ Ndị Kraịst akwụkwọ ozi ndị o ji gbaa ha ume ma nye ha ndụmọdụ. Ọ gwara ha ka ha kpachara anya maka na nke ka njọ ka ga-eme, ya bụ, na e nwere Ndị Kraịst ga-ahapụ ezi ofufe. Mmụọ nsọ Chineke mere ka Pọl mata na ndị yiri anụ ọhịa wolf obi tara mmiri ga-abata netiti Ndị Kraịst, na-ekwu ihe gbagọrọ agbagọ iji dọrọ ndị na-eso ụzọ Jizọs ka ha sowe ha.Ọrụ Ndịozi 20:29, 30.Mgbe ọ na-erule afọ 96 Oge Ndị Kraịst, e nweela Ndị Kraịst hapụrụ ezi ofufe. Noge ahụ, Jizọs, bụ onye nọzi neluigwe mgbe ahụ, mere ka Jọn onyeozi hụ ihe ndị ga-eme nọdịnihu. Jọn dere ha nakwụkwọ Mkpughe. Ihe Jọn dere gosiri na ndị mmegide ma ọ bụ ndị nkụzi ụgha agaghị emeli ka Chineke ghara imezu ihe o bu nobi kee ụwa na ụmụ mmadụ. O kwuru na mba niile na ebo niile na asụsụ niile na ndị niile ga-anụ ozi ọma Alaeze Chineke. Mkpughe 14:6 A ga-eme ka ụwa bụrụghachi paradaịs. Onye ọ bụla chọkwara ime uche Chineke nwere ike ibi na ya.Í cheghị na ihe ndị a Baịbụl kwuru bụ ozi ọma? Ọ bụrụ otú ahụ, gbalịa ka ị mụtakwuo ihe ndị Chineke kwuru gbasara ụmụ mmadụ, bụ ndị e dere na Baịbụl, chọpụtakwa otú ihe ndị ahụ nwere ike isi baara gị uru ugbu a nakwa nọdịnihu.I nwere ike ịga nỊntanet danloduo Baịbụl na.I nwekwara ike ịnọ nebe ahụ gụọ akwụkwọ bụGịnị nEzie Ka Bible Na-akụzi?, BaịbụlGịnị Ka Ọ Na-ekwu?,naOzi Ọma Si nAka Chineke.I nwekwara ike ịgụ akwụkwọ ndị ọzọ kwuru ihe mere anyị ga-eji nwee obi ike na Baịbụl si naka Chineke nakwa otú anyị ga-esi eme ihe Baịbụl kwuru ma nezinụlọ anyị ma ná ndụ anyị. I nwekwara ike ịgwa Ndịàmà Jehova ka ha kọwakwuoro gị ihe ndị na-edoghị gị anya.Ihe a kọrọ nisiokwu a si nỌrụ Ndịozi,Ndị Efesọs,Ndị Filipaị,Ndị Kọlọsi,Faịlimọn,1 Jọn,Mkpughe.I Nwere Ike Idi Nsogbu Na-abịara Ndị Gbara AlụkwaghịmIhe mere e ji gbaa ụfọdụ ụmụ nwaanyị alụkwaghịmbụ na di ha chere na ihe ga-akara ha mma ma ha gbaa ha alụkwaghịm. E nwekwara ụfọdụ ụmụ nwaanyị ji aka ha gbaa di ha alụkwaghịm. Ma, ọtụtụ ndị gbara di ha ma ọ bụ nwunye ha alụkwaghịm na-achọpụtakarị na ihe na-adịrị ha njọ karịa otú ha tụrụ anya ya. Ọ bụrụ na di gị gbara gị alụkwaghịm noge na-adịbeghị anya, ị ga-achọpụta na ihe a so nihe kacha njọ metụrụla gị. Nihi ya, ọ ga-adị mma ka anyị leba anya nụfọdụ ndụmọdụ Baịbụl nyere, bụ ndị nwere ike inyere gị aka idi nsogbu ndị na-abịara ndị gbara alụkwaghịm.NSOGBU NKE MBỤ:OBI ỌJỌỌ GA NA-EME GỊ.E nwere ọtụtụ ihe na-enye nwaanyị di ya gbara alụkwaghịm nsogbu nobi. Ụfọdụ nime ha bụ otú ọ ga-esi na-akpata ego ga-ezuru ya, otú naanị ya ga-esi azụ ụmụ ha, na otú naanị ya ga-esizi nọrọ. O nwere ike ihe ndị a agaghị apụ ya nobi ngwa ngwa. Otu ọkachamara nwụrụla anwụ aha ya bụ Judith Wallerstein chọpụtara na ụfọdụ ụmụ nwaanyị ndị di ha gbara alụkwaghịm ka na-echena a ghọgburu ha aghọgbu ma ọ bụ na a jụrụ ha ajụ nagbanyeghị na o nwere ike ịbụ na ọtụtụ afọ agafeela kemgbe a gbara ha alụkwaghịm. Ha na-eche na ụwa nke ha dị iche, nakwa na a hụghị ha nanya.IHE I NWERE IKE IMEBee ákwá ma ọ bụrụ na ákwá agụọ gị. O nwere ike ịbụ na obi gị ka dị nebe di gị ahụ nọ. Ọ bụrụgodị na ọ na-emesi gị ike mgbe ahụ unu bi, ị ka nwekwara ike ibe ákwá maka na ọ bụghị ihe ị tụrụ anya ya ka ị hụrụ. Ilu 5:18 Ihere emela gị ibe ákwá noge a bụ oge ịkwa ákwá.Ekliziastis 3:1,4.Anọla naanị gị mgbe niile.Ọ bụ eziokwu na i kwesịrị ịnọ naanị gị mgbe ụfọdụ bee ákwá, ma onye ma ihe agaghị anọ naanị ya ruo ogologo oge. Ilu 18:1 Mgbe gị na ndị enyi gị na-akparịta ụka, na-ekwu ihe ga-agba ha ume nihi na ọ bụrụ na ị na-emekarị mkpesa banyere di gị, ndị mmadụ nwere ike gbawara gị ọsọ, a sịgodị na ihe ị na-ekwu bụ eziokwu. Ọ bụrụ na e nwere mkpebi ndị dị mkpa ị ga-eme obere oge di gị gbachara gị alụkwaghịm, bụrụ ụzọ kọsara ya onye ị tụkwasịrị obi, bụ onye na-agaghị agwa gị naanị ihe ị chọrọ ịnụ.Lebara onwe gị anya nke ọma.Oké echiche ndị di ha gbara alụkwaghịm na-eche nwere ike ịkpatara ha nsogbu ndị dị ka ọbara mgbali elu na oké isi ọwụwa. Nihi ya, ọ ga-adị mma ka ị na-eriju afọ, na-emega ahụ ma na-ehi ụra nke ọma.Ndị Efesọs 5:29.Wepụsịa ihe ndị na-echetara gị ihe ọjọọ di gị mere gị.I nwekwara ike iwepụsị ihe ndị na-adịzighị gị mkpa, ma etufula akwụkwọ ndị baara gị uru. Ọ bụrụ na iwe na-ewe gị ma ị hụ foto agbamakwụkwọ unu ma ọ bụ ihe yiri ya, tinye ya nime igbe ma dowere ya ụmụ gị.Gbalịa ka ị kwụsị ịna-eche ihe ga-eme ka obi jọọ gị njọ.O nwere otu nwaanyị gbara di ya alụkwaghịm maka na di ya kwara iko. Aha nwaanyị a bụ Olga. Olga sịrị na ya na-ajụkarị onwe ya, sị, Gịnị ka nwaanyị a ya na di m kwara iko nwere m na-enweghị? Ma Olga mechara chọpụta na ichewe ụdị ihe a nwere ike ime ka obi daa ya mbà.Ilu 18:14.Ọtụtụ ndị achọpụtala na ide ihe ndị na-enye ha nsogbu nobi ede na-eme ka ha kwụsị ichegbu onwe ha. Ọ bụrụ na i dee ihe ndị na-enye gị nsogbu, gbalịa ka i cheta ezigbo ihe ndị ị ga na-eche nechiche. Ndị Efesọs 4:23 Leba ihe atụ abụọ a anya:Ihe na-enye m nsogbu nobi:Ọ bụ m mere ka di m gaa kwaa iko.Ihe m ga na-echeta:Di m ekwesịghị ịga kwaa iko maka na mụ ezughị okè.Ihe na-enye m nsogbu nobi:Oge niile mụ na ya biri lara m niyi.Ihe m ga na-echeta:Obi ga-aka adị m ụtọ ma m hapụ ihe ndị merela eme lekwasị anya nọdịnihu.Etinyela obi gị nihe na-akpasu iwe ndị mmadụ na-ekwu.Ndị enyi gị na ndị ikwu gị, bụ ndị hụrụ gị nanya, nwere ike ikwu ihe ụfọdụ ga-ewute gị ma ọ bụdị ihe ndị na-abụghị eziokwu gbasara gị. Dị ka ihe atụ, ha nwere ike ịsị: Ọ bụdịghị ụdị onye ahụ kwesịrị ịlụ gị ma ọ bụkwanụ Chineke kpọrọ ịgba alụkwaghịm asị.Ọ bụ ya mere Baịbụl ji nye anyị ndụmọdụ a: Etinyekwala obi gị nokwu niile ndị mmadụ pụrụ ikwu. Ekliziastis 7:21 Martina, bụ onye di ya gbara alụkwaghịm kemgbe afọ abụọ, sịrị: Kama ichegbuwe onwe m nihi ihe na-akpasu iwe ndị mmadụ na-ekwu, m na-agbalị ka m na-ele ihe anya otú Chineke si ele ya. Otú o si eche echiche dị elu karịa otú anyị si eche.Aịzaya 55:8, 9.Kpegara Chineke Ekpere.Chineke gwara ndị na-efe ya ka ha na-atụkwasị ya nchegbu ha niile, nke ka nke, ma ọ bụrụ na e nwere ihe na-enye ha oké nsogbu.1 Pita 5:7.MEGODỊ IHE A:Dee amaokwu Baịbụl ndị ga-enyere gị aka ma mapawa ha nebe ị ga na-ahụkarị ha. E wezụga amaokwu Baịbụl ndị anyị kwurula okwu ha nisiokwu a, ndị nke a abaarala ọtụtụ ndị di ha gbara alụkwaghịm uru:Abụ Ọma 27:10;34:18;Aịzaya 41:10;Ndị Rom 8:38, 39.Kwe ka Okwu Chineke nyere gị aka idi nsogbu bịaara gịNSOGBU NKE ABỤỌ:Ị MAGHỊ OTÚ Ị GA-ESIZI NA-EMESO ONYE AHỤ BỤBU DI GỊ.Otu nwaanyị a na-akpọ Juliana, bụ onye ya na di ya biri afọ iri na otu, sịrị: M rịọrọ di m ka ọ ghara ịhapụ m. Ma mgbe ọ hapụrụ m, m bidoro na-ewesa ya na nwaanyị ọ lakwuuru iwe. Ọtụtụ ndị ha na di ha gbara alụkwaghịm na-eburu di ha iwe nobi ruo ọtụtụ afọ. Ma, ụfọdụ nime ha na di ha ka ga na-ekwurịta okwu, ma hà chọrọ ya ma ọ bụ na ha achọghị ya, karịchaa, ma ọ bụrụ na ha mụrụ ụmụ.IHE I NWERE IKE IMEEkwela ka gị na onye ahụ bụbu di gị kpachiwe anya.Ka ihe gị na ya ga-ekwu bụrụ naanị ihe dị mkpa, kwuokwa ya ná nkenke. Ọtụtụ ndị achọpụtala na ime otú a na-eme ka udo dị.Ndị Rom 12:18.Ejila iwe agwa ya okwu.Baịbụl sịrị: Onye ọ bụla nke na-adịghị ekwu ọtụtụ okwu maara ihe. Ilu 17:27 Ihe a Baịbụl kwuru bara uru, nke ka nke, ma ọ bụrụ na ọ dị gị ka ọ na-agwa gị ihe ị na-achọghị ịnụ. Ọ bụrụ na o nweghị otú ị ga-esi eme ka ihe unu na-akpa ghara ịdara unu ọgụ, i nwere ike ịsị ya: M chọrọ ichebara ihe i kwuru echiche, e mechaa anyị ekwuo.Ọ bụrụ na i nwere ike ime ya, gbalịa ka i wepụta ihe ndị bụ nke gị iche,dị ka akwụkwọ gbasara ahụ ike na ego.MEGODỊ IHE A:Mgbe ọ bụla ọzọ gị na onye bụbu di gị na-akparịta ụka, lee ma ị ga-ahụ ihe na-egosi na ị na-arụ ụka na-enweghị isi ma ọ bụ na-esi ọnwụ ma ọ bụkwanụ ma yanwa ọ na-eme otú ahụ. Ọ bụrụ na ọ dị otú ahụ, gwa ya ka unu kwụsịtụ ma kwuchaa ya mgbe ọzọ. I nwekwara ike ịgwa ya ka unu jiri iimel kparịta ya.Ilu 17:14.NSOGBU NKE ATỌ:Ị MAGHỊ OTÚ Ị GA-ESI ENYERE NWA GỊ AKA KA O DIE IHE MERENỤ.Otu nwaanyị aha ya bụ Maria chetara ihe mere mgbe ya na di ya gbachara alụkwaghịm. Ọ sịrị: Nwa m nwaanyị nke nta nọ na-ebe naanị ákwá. O bidokwara ịba mamịrị nute. Nwa m nwaanyị nke tọrọ ya na-eme ka à ga-asị na o nweghị ihe merenụ, ma m chọpụtara na ihe ahụ kpakwara yanwa aka ọjọọ. Ma, o nwere ike ịdị gị ka ọ bụ na ị gaghị enweli ohere ma ọ bụ ume ị ga-eji nyere ụmụ gị aka mgbe ha chọrọ ka i nyere ha aka.IHE I NWERE IKE IMEGwa nwa gị ka ọ kọọrọ gịihe na-echegbu ya, ọ bụrụgodị na ọ dị gị ka ihe ọ na-ekwu ọ bụ okwu nzuzu.Job 6:2, 3.Enyela nwa gị ọrụ ọ na-ekwesịghị ịrụ.Ọ bụ eziokwu na o nwere ike ịbụ na ị chọrọ inweta onye ga na-akasi gị obi, ya abụrụkwa na ọ dị gị ka nwa gị ọ chọrọ ịna-akasi gị obi, buru nobi na ọ dịghị mma ka ị gwa nwatakịrị ka o mewere gị ihe onye torola eto kwesịrị imere gị. 1 Ndị Kọrịnt 13:11 Nwa gị ekwesịghị ịbụ onye ị ga na-akọsara ụwa gị ma ọ bụ onye ị ga na-ezi ozi ka o zie onye bụbu di gi ma ọ bụ onye ga na-ekpeziri gị na ya.Ekwela ka ihe a merenụ ghasasịa ndụ nwa gị.Ọ bụrụ na unu ebiri ebe unu bibu ma na-eme ihe ndị unu na-emebu, ọ ga-enyere unu aka, karịchaa, ma ọ bụrụ ihe ndị gbasara ofufe Chineke, dị ka ịgụ Baịbụl na inwe ofufe ezinụlọ.Diuterọnọmi 6:6-9.MEGODỊ IHE A:Tupu izu a agwụ, gwa ụmụ gị na ị hụrụ ha nanya nakwa na ọ bụghị ha kpatara gị na di gị ji gbaa alụkwaghịm. Zaa ha ajụjụ ha jụrụ, ma azala ha ya ka à ga-asị na ị na-ata di gị ụta.Inwere ikeidi nsogbu ndị na-abịara ndị di ha ma ọ bụ nwunye ha gbara alụkwaghịm. Otu nwaanyị aha ya bụ Melissa, onye ya na di ya biri afọ iri na isii, sịrị, Mgbe anyị gbachara alụkwaghịm, m gwara onwe m, sị, Ihe a abụghị otú m tụrụ anya na ndụ m ga-adị. Ma ugbu a, ọ na-enwe obi ụtọ nagbanyeghị nsogbu ya. Ọ sịrị, Ahụ bịara ruo m ala ozugbo m kwụsịrị ichegbu onwe m maka ihe ndị merela eme.para. 2Aha a kpọrọ ụfọdụ ndị nisiokwu a abụghị ezigbo aha ha.para. 4Ọ bụ eziokwu na ndị a kacha kwuo okwu ha nisiokwu a bụ ụmụ nwaanyị di ha gbara alụkwaghịm, ma ihe niile e kwuru gbasakwara ụmụ nwoke nwunye ha gbara alụkwaghịm.para. 18Mmadụ ịghọ di ya ma ọ bụ nwunye ya aghụghọ ma gbaa ya alụkwaghịm jọgburu onwe ya nanya Chineke. Ma, ọ bụrụ na di ma ọ bụ nwunye akwaa iko, Chineke nyere onye nke aka ya dị ọcha ikike ikpebi ma ọ ga-agba ya alụkwaghịm ka ọ ga-ahapụ ịgba ya. Malakaị 2:16;Matiu 19:9 Gụọ isiokwu bụ, Echiche nke BaịbụlỤdị Ịgba Alụkwaghịm Dị Aṅaa Ka Chineke Kpọrọ Asị? Ọ gbara naTeta!May 8, 1994. Ọ bụ Ndịàmà Jehova bipụtara ya.Jehova Gbaghaara Unu KpamkpamE nwere otu nwoke Briten bụ ọkọ akụkọ ihe mere eme. Aha ya bụ Edward Herbert. Ọ sịrị: Onye na-anaghị agbaghara ndị ọzọ achọghị ka ndị ọzọ gbaghara ya. Ihe a o kwuru gosiri otu ihe mere anyị ji kwesị ịgbaghara ndị ọzọ, ya bụ, na mee elu mee ala, anyị ga-achọkwa ka ndị ọzọ gbaghara anyị. Matiu 7:12 Ma, e nwere ihe ka mkpa mere anyị ji kwesị ịgbaghara ndị ọzọ. Ka anyị lebagodị anya nihe Pọl onyeozi kwuru náNdị Kọlọsi 3:13.Gụọ ya.Ebe anyị niile bụ ndị na-ezughị okè, anyị nwere ike ịkpasu ndị ọzọ iwe ma ọ bụ mejọọ ha mgbe ụfọdụ. Ha nwekwara ike imejọ anyị ma ọ bụ kpasuo anyị iwe. Ndị Rom 3:23 Ma, olee ihe anyị ga-eme ka anyị na ndị na-ezughị okè ibe anyị na-adị nudo? Pọl si nike mmụọ nsọ dụọ anyị ọdụ ka anyị na-anagiderịta ibe anyị ma na-agbaghara ibe anyị. Ndụmọdụ ahụ Pọl nyere baara anyị uru taa otú ahụ ọ bara nihe dị ka puku afọ abụọ gara aga o dere ya. Ka anyị leruo ihe ahụ Pọl dere anya.Na-ediri ibe unu ihe.Okwu Grik a sụgharịrị na-edi ihe pụtara mmadụ idi ihe ọjọọ e mere ya. Otu akwụkwọ kwuru na Ndị Kraịst na-ediri ibe ha ihe maka na ha ji obi ha chọọ inwere ibe ha ndidi nagbanyeghị na e nwere ihe ndị ibe ha na-eme na-agbakasị ha ahụ. Okwu bụibe unupụtara na aka nri kwọọ aka ekpe, aka ekpe akwọọ aka nri, ya bụ, na ọ bụghị naanị ndị ọzọ ga na-agbaghara anyị, anyị ga na-agbaghakwara ha. Mgbe ọ bụla anyị chetara na o nwere ihe anyị na-eme na-akpasukwa ndị ọzọ iwe, anyị agaghị ekwe ka ihe na-adịchaghị anyị mma ndị ọzọ na-eme mee ka anyị na ha sewe okwu. Ma, oleekwanụ ihe anyị ga-eme ma ndị ọzọ mejọọ anyị?Na-agbaghara ibe unu kpamkpam.Otu ọkà mmụta kwuru na okwu Grik a sụgharịrị ịgbaghara kpamkpam abụghị otu okwu ahụ a na-asụgharịkarị ịgbaghara mmadụ mmehie . . . kama nke a pụrụ iche nihi na ọ pụtara mmadụ iji obi ya niile gbaghara onye mejọrọ ya kpamkpam. Otu ọkà mmụta ọzọ kwuru na okwu Grik ahụ pụtara imere mmadụ amara ma ọ bụ ihe ọma. Anyị na-egosi na anyị na-emere ndị ọzọ ihe ọma ma ọ bụrụ na anyị ji obi anyị na-agbaghara ha, a sịgodị na ha mere ihe ga-eme ka anyị mee mkpesa. Ma, gịnị mere anyị ji kwesị iji obi anyị niile gbaghara ha? Otu ihe kpatara ya bụ na a ga-enwekwa mgbe anyị ga-achọ ka onye anyị mejọrọ gbaghakwaraanyị.Dị ka Jehova gbaghaara unu kpamkpam, na-emekwanụ otú ahụ.Ọ bụ nke a bụ ihe kacha mkpa mere anyị ji kwesị ịna-agbaghara ndị ọzọ kpamkpam, ya bụ, Jehova Chineke na-agbaghakwara anyị kpamkpam. Maịka 7:18 Chegodị echiche ụdị ihe ọma Jehova na-emere ndị mmehie chegharịrịnụ. Jehova adịghị ka anyị nihi na ọ naghị eme mmehie. Ma, ọ na-eji obi ya niile agbaghara ndị mmehie chegharịrịnụ, nagbanyeghị na ọ ma na o nweghị mgbe ọ ga-adị ya mkpa ka ha gbaghara ya. Neziokwu, Jehova bụ onye anyị ga-akacha esi naka ya mụta ịgbaghara ndị ọzọ.Jehova bụ onye anyị ga-akacha esi naka ya mụta ịgbaghara ndị ọzọỌ bụ ebere Jehova na-emere anyị mere anyị ji abịa ya nso, ọ bụkwa ya mere anyị ji agbalị ka anyị ṅomie ya. Ndị Efesọs 4:325:1 Onye ọ bụla nime anyị kwesịrị ịjụ onwe ya, sị, Ebe ọ bụ na Jehova ji obi ya niile na-agbaghara m, ọ bụ na mụ ekwesịghị ịgbaghara mmadụ ibe m na-ezughị okè ma ọ bụrụ na o mejọrọ m ma chegharịa?Luk 17:3, 4.Baịbụl Na-Agbanwe Ndụ Ndị MmadụNDỤ M BIRI NA MBỤ:M toro na Santiego, bụ isi obodo mba Chili. Nebe ahụ, e nwere ọtụtụ ndị na-aṅụ ọgwụ ike na ndị nọ nòtù ọjọọ nakwa ndị na-eme mpụ. E gburu papa m mgbe m dị afọ ise. Mgbe e gbuchara ya, mama m na otu nwoke obi ọjọọ biweziri. Ọtụtụ mgbe, ọ na-akụ mụ na mama m ihe. Ihe o mere anyị noge ahụ ka na-enye m nsogbu nobi.Mgbe m na-eto, ihe ọjọọ m na-ahụ mere ka m malite ime ihe ike. M na-ege egwú na-ada oké ụda, na-aṅụ oké mmanya, na-aṅụkwa ọgwụ ọjọọ mgbe ụfọdụ. Mụ na ndị na-ere ọgwụ ọjọọ na-alụkarị ọgụ nokporo ámá. E nwekwara ọtụtụ ugboro ha chọrọ igbu m. O nwere mgbe ndị òtù ọjọọ, bụ ndị anyị na ha na-adịghị ná mma, kwụrụ otu onye akpụ obi a ma ama ụgwọ ka o gbuo m. Mgbe ọ bịara igbu m, ọ mara m mma, mụ erie mbọ mbọ. O nwekwara mgbe ndị na-ere ọgwụ ọjọọ tụgidere m égbè nisi, chọwa ịkwụgbu m.Nafọ 1996, m hụrụ otu nwa agbọghọ aha ya bụ Carolina. Ihe ya masịrị m. Nihi ya, m lụrụ ya nafọ 1998. Mgbe anyị mụchara nwa anyị nwoke nke mbụ, ụjọ tụwara m na iwe ọkụ m na-ewe nwere ike ime ka m kpawa àgwà ka nwoke ahụ ya na mama m bi ma na-emesi ndị ezinụlọ m ike. Nke a mere ka m gaa ụlọ ọgwụ ka ndị dọkịta nyere m aka. Ha nyere m ọgwụ ma gwa m ihe ndị m ga na-eme. Ma, ihe na-ebenụ ka na-ebe. Obere ihe ka na-akpasu m iwe. Anaghị m ejiteli onwe m. Anwara m igbu onwe m otu ụbọchị ebe m na-achọ ihe m ga-eme ka m kwụsị imesi ndị ezinụlọ m ike. Ma ihe ọma meere m bụ na mbọ m gbara nụbọchị ahụ ka m gbuo onwe m enweghị isi.Kemgbe ọtụtụ afọ, ekweghị m na Chineke. Ma, m chọkwaranụ ikwere na Chineke. Nke a mere ka m bido ịga chọọchị. Ka nke a na-eme, Ndịàmà Jehova amalitela ịkụziri nwunye m Baịbụl. Ma, anaghị m achọ iji anya ahụ Ndịàmà Jehova. Ọtụtụ mgbe, m na-akpọ ha iyi. Ma, ebe ọ bụ na ha abụghị ndị okwu na ụka, ha na-eji olu ọma agwa m okwu, bụkwanụ ihe m na-atụghị anya na ha ga-eme.Otu ụbọchị, nwunye m gwara m gụọAbụ Ọma 83:18na Baịbụl m. Amaokwu ahụ kwuru na aha Chineke bụ Jehova. O juru m anya ịhụ aha ahụ ebe ọ bụ na ihe a kụziiri m na chọọchị bụ na e nwere Chineke, ma a kụzirighị m banyere Jehova.Ná mmalite afọ 2000, mụ na Ndịàmà Jehova malitere ịmụ Baịbụl.OTÚ BAỊBỤL SI GBANWEE NDỤ M:Ka m na-amụkwu Baịbụl, ahụ bịara ruo m ala mgbe m mụtara na Jehova bụ Chineke obiọma nke na-agbaghara mmehie. Dị ka ihe atụ, Baịbụl kwurunỌpụpụ 34:6, 7, na Jehova bụ Chineke nke na-eme ebere, na-emekwa amara, onye na-adịghị ewe iwe ọsọ ọsọ, onye obiọma ya na eziokwu ya dị ukwuu, onye na-eme ka obiọma ya ruoro ọtụtụ puku ọgbọ, na-agbaghara njehie na mmebi iwu na mmehie.Ma, ọ dịrịghị m mfe ime ihe m na-amụta. M chekwara na mụ emekataghị kwụsị iwe iwe ọkụ. Ma, mgbe ọ bụla m were iwe ọkụ, nwunye m na-agwa m na m ga-akwụsịli ya, na obi ekwesịghị ịda m mbà. Ọ na-echetara m na Jehova na-ahụ mbọ niile m na-agba ka m kwụsị ya. Ọ bụ ume ọ na-agba m mere m ji na-agbalịsi ike ka m mee ihe dị Jehova mma nagbanyeghị na m na-echekarị na enweghị m mmekwata.Otu ụbọchị, Alejandro bụ onye na-akụziri m Baịbụl gwara m ka m gụọNdị Galeshia 5:22, 23. Ebe ahụ kwuru na mkpụrụ nke mmụọ nsọ bụ ịhụya, ọṅụ, udo, ogologo ntachi obi, obiọma, ịdị mma, okwukwe, ịdị nwayọọ, njide onwe onye. Alejandro gwara m na ihe ga-eme ka m mụta àgwà ndị ahụ bụ mmụọ nsọ Chineke, ọ bụghị ike nke onwe m. Ihe a ọ gwara m mere ka m gbanwee otú m si ele ihe anya.M mechara gaa otu nnukwu mgbakọ Ndịàmà Jehova nwere. Otú e si hazie ihe niile nke ọma ná mgbakọ ahụ na otú ebe niile si dị ọcha nakwa otú onye ukwu na onye nta si nọrọ nudo mere ka m mara na mụ ahụla ndị na-efe Chineke. Jọn 13:34, 35 E mere m baptizim na Febụwarị 2001.URU NDỊ M RITERELA:Jehova enyerela m aka, mụ akwụsị ime ihe ike ma ghọọ onye na-eme udo. Ọ dị m ka à ga-asị na e si nolulu apịtị dọpụta m. Ọtụtụ ndị kpọburu m asị, ụta adịkwaranụghị ha. Ma ugbu a, obi eruola m ala nihi na mụ na nwunye m na ụmụ anyị nwoke abụọ na-efe Jehova.O juru ndị mụ na ha na-akpabu na ndị ikwu m anya na ndụ m agbanweela. Nke a emeela ka ọtụtụ nime ha mụwa Baịbụl. M nyekwarala ndị ọzọ aka ka ha mara Jehova. Obi dị m ụtọ ịhụ otú ihe ha mụtara na Baịbụl si mee ka ndụ ha gbanweekwa.Olee Uru Otú Ihe Na-acha Baara GịMgbe ọ bụla i legharịrị anya, anya gị na ụbụrụ gị na-arụkọ ọrụ, mee ka ị ghọta ihe ị na-ahụ. Ị hụ mkpụrụ osisi, ị na-ekpebi ma ị ga-ata ya. I lee anya nihu ígwé, i nwere ike kwuo na mmiri agaghị ezo taa. Ị na-ahụ mkpụrụ okwu ndị a ị na-agụ ugbu a ma ghọta ihe ha pụtara. Neziokwu, ihe mere i ji ahụ ha ma ghọta ha bụ otú ha na-acha. Gịnị mere anyị ji kwuo otú a?Ọ bụ otú mkpụrụ osisi na-acha ga-eme ka ị mata ma ọ chaala ma ọ bụ na ọ chabeghị, ma è kwesịrị iri ya eri ma ọ bụ na e kwesịghị. Otú ihu ígwé na-acha na-eme ka ị mara ma mmiri ọ ga-ezo, ka anwụ ọ ga-acha. Ihe mere i ji na-ahụ ihe a ị na-agụ nke ọma bụ na akwụkwọ a na-acha ọcha, mkpụrụ okwu ndị e dere na ya ana-eji oji. Ọ bụ ya mere na ha anaghị achachi gị anya. Neziokwu, otú ihe dị iche iche na-acha na-eme ka ị ghọta ihe ndị ị na-ahụ, na-emekwa ka ha ruo gị nobi.OTÚ IHE ANYỊ HỤRỤ NA-ACHA NA-EME KA O RUO ANYỊ NOBIỌ bụrụ na ị gaa nụlọ ahịa, ị ga-ahụ ụdị ngwá ahịa dị iche iche a kpọsajuru na ya, ma ndị nnukwu ma ndị obere. A ma ụma kpọsa ha otú ọ ga-abụ ị hụ ha, ha amasị gị. Ma ị ma ma ọ bụ na ị maghị, ndị na-ere ngwá ahịa na-asa anya na mmiri kpọsa ihe dị iche iche ụcha ya na ibe ya dabara ka ha dọta mmasị ndị e bu nobi mepụta ha. Ndị ha bu nobi mepụta ha nwere ike ịbụ ụmụ nwoke ma ọ bụ ụmụ nwaanyị, ụmụaka ma ọ bụ ndị toro eto. Ndị na-achọ ime ụlọ mma na ndị na-achọ ákwà mma nakwa ndị na-ese ihe makwaara na otú ihe mmadụ hụrụ na-acha nwere ike ime ka onye ahụ nwee mmasị nihe ahụ.Ebe mmadụ nọ too na omenala obodo ya nwere ike ime ka ihe na-agbata ya nobi ma ọ hụ ihe na-eji oji ma ọ bụ ihe na-acha otú ọzọ dị iche nihe ga-agbata onye ọzọ nobi. Dị ka ihe atụ, nEshia, e nwere ndị weere ihe na-acha uhie uhie ka ihe na-egosi na ihe ọma emeela nakwa ihe na-egosi oge ọṅụ. Ma nebe ụfọdụ nAfrịka, ihe na-acha uhie uhie na-egosi na ndị mmadụ na-eru uju. Ma mgbe ụfọdụ, ihe na-agbata ndị mmadụ nobi ma ha hụ otú ihe ụfọdụ na-acha na-abụ otu nagbanyeghị ebe ha si. Ka anyị leba anya nụfọdụ nime ha.IHE NA-ACHA ỌBARA ỌBARAna-achapụ achapụ nanya. Ọ bụrụ na ndị mmadụ ahụ ebe e gechiri ákwá na-acha ọbara ọbara, ihe na-agbatakarị ha nobi bụ agha ma ọ bụ na e nwere nsogbu nebe ahụ. Ozugbo mmadụ hụrụ ụdị ihe a, obi na-amalite ịkụ ya kpum kpum, ya ekuwe ume ọkụ ọkụ. Nri dị ya nahụ na-amalitekwa ịgbari ngwa ngwa.Na Baịbụl, okwu Hibru a sụgharịrị ihe na-acha ọbara ọbara si nokwu Hibru pụtara ọbara. Mgbe Baịbụl na-ekwu banyere otu nwaanyị akwụna, ọ sịrị na o yi ákwà odo odo na ákwà uhie uhie, ya bụ, ọbara ọbara. Ọ sịkwara na nwaanyị a nọ nelu otu anụ ọhịa nke na-acha uhie uhie nakwa na o jupụtara naha nke na-ekwulu Chineke.Mkpughe 17:1-6.IHE NA-ACHA AKWỤKWỌ NDỤ AKWỤKWỌ NDỤna-adị jụụ nanya. Ebe ọ bụ na ọ na-eme ka ahụ ruo mmadụ ala, mmadụ hụ ya, ọ naghị eme ka nri dị ya nahụ gbariwe ngwa ngwa. Ọ bụrụ na mmadụ ahụ ebe e gechiri ákwà na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, ihe ọ na-egosikarị bụ udo. Ahụ na-eru anyị ala ma anyị nọrọ nubi ma ọ bụ mbara ala akwụkwọ ndụ juru. Akwụkwọ Jenesis kwuru na Chineke kere ahịhịa ndụ na akwụkwọ ndụ dị iche iche maka ụmụ mmadụ.Jenesis 1:11, 12,29, 30.IHE NA-ACHA ỌCHAna-egbuke egbuke nanya. Ihe na-agbatakarị ndị mmadụ nobi ma ha hụ ihe na-acha ọcha bụ ìhè na ihe dị nsọ. Ihe na-acha ọchapụtakwara ihe dị mma na ihe na-arụghị arụ. Ọ bụ ihe ndị na-acha ọcha ka a kacha kpọọ aha na Baịbụl karịa ihe ndị na-acha otú ọ bụla ọzọ. Mgbe Chineke mere ka ndị ohu ya hụ ọhụụ, ụmụ mmadụ na ndị mmụọ ozi ha hụrụ yi uwe ọcha. Nke a gosiri na ndị ahụ a hụrụ nọhụụ bụ ndị ezi omume na ndị na-efe naanị Chineke. Jọn 20:12;Mkpughe 3:4;7:9,13, 14 Ịnyịnya ọcha na ndị na-agba ha, bụ ndị yi ákwà linin na-acha ọcha, pụtara agha ọma nke si naka Chineke. Mkpughe 19:14 Ihe na-acha ọcha na-egosikwa na Chineke chọrọ ịgbaghara ndị mmadụ mmehie ha. Ọ bụ ya mere Chineke ji sị: Ọ bụrụgodị na mmehie unu na-acha uhie uhie, m ga-eme ka ọ na-acha ezigbo ọcha.Aịzaya 1:18.OTÚ IHE NA-ACHA NA-EME KA ANYỊ GHARA ICHEFU YABaịbụl gwara anyị otú ihe dị iche iche o kwuru okwu ha na-acha. Nke a gosiri na Chineke ghọtara na ịhụ otú ihe na-acha baara anyị uru. Dị ka ihe atụ, Akwụkwọ Mkpughe kwuru ihe dị iche iche na-eme noge anyị, dị ka agha, ụnwụ, agụụ na ọrịa ndị na-egbu ndị mmadụ. Ọ kọọrọ anyị banyere ịnyịnya dị iche iche na ndị na-agba ha, gwakwa anyị otú ha niile na-acha ka anyị nwee ike ịna-echeta ha ngwa ngwa.Ịnyịnya nke mbụ na-acha ezigbo ọcha. Ihe ọ pụtara bụ agha ọma Jizọs Kraịst na-alụ. Ịnyịnya nke abụọ na-acha uhie uhie. Nke a pụtara agha mba dị iche iche na-alụrịta. Ịnyịnya sochiri ya bụ ịnyịnya ojii. Ihe ọ pụtara bụ ụkọ nri. Ịnyịnya nke ikpeazụ e kwuru okwu ya bụ ịnyịnya nke ahụ ya chanwụrụ achanwụ; onye nọ nelu ya nwekwara aha bụ Ọnwụ. Mkpughe 6:1-8 Otú ịnyịnya nke ọ bụla na-acha na-eme ka anyị ghọta ihe ọ pụtara. Ọ dịịrị anyị mfe icheta otú ha niile na-acha nakwa ihe ha na-akụziri anyị gbasara oge anyị a.E nwere ọtụtụ ebe Baịbụl ji otú ihe ndị ọ kọrọ akụkọ ha na-acha mee ka anyị ghọta ihe a na-ekwu. Neziokwu, Onye kere ìhè na anya ụmụ mmadụ na-eji otú ihe dị iche iche na-acha eme ka anyị ghọta ihe ndị e dere na Baịbụl ma na-echeta ha. Otú ihe anyị na-ahụ na-acha na-eme ka anyị ghọta ihe ahụ nke ọma, ọ na-emekwa ka ihe anyị hụrụ ruo anyị nobi. Ọ na-eme ka anyị ghara ichefu ihe ndị dị mkpa. Neziokwu, ọ bụ Chineke mere ka ihe dị iche iche na-acha otú ha na-acha ka ndụ nwee ike ịna-atọ anyị ụtọ.Ajụjụ Ndị Baịbụl ZaraNdị nwụrụ anwụ hà ga-adị ndụ ọzọ?Ọnwụ yiri ụra nihi na onye nwụrụ anwụ amaghị ihe ọ bụla, o nweghịkwa ike ime ihe ọ bụla. Ma, Onye na-enye ndụ ga-emeli ka ndị nwụrụ anwụ dị ndụ ọzọ. Otú ọ ga-esi eme ya bụ na ọ ga-akpọlite ha nọnwụ. Chineke gosiri na ya ga-eme nke a. Ọ bụ ya mere o ji nye Jizọs ike o ji kpọlite ụfọdụ ndị nwụrụ anwụ nọnwụ.GụọEkliziastis 9:5;Jọn 11:11,43, 44.Olee otú o si bụrụ na ọnwụ yiri ụra?Chineke ekwela nkwa na ya ga-akpọlite ndị niile ọ chọrọ icheta. Ya kpọlite ha, ha adịrị ndụ nụwa ọhụrụ ya. Ndị niile ahụ ọ ga-akpọlite ka ga-abụ ndị nwụrụ anwụ ruo mgbe ọ ga-akpọlite ha. Ọ na-agụsi Chineke Onye Pụrụ Ime Ihe Niile agụụ ike ịkpọlite ndị nwụrụ anwụ nọnwụ.GụọJob 14:14, 15.Olee ihe ga-eme mgbe a ga-akpọlite ndị mmadụ nọnwụ?Mgbe Chineke ga-akpọlite ndị nwụrụ anwụ, ha ga-amata ibe ha, mata ndị enyi ha, nakwa ndị ezinụlọ ha. Ọ bụrụgodị na onye nwụrụ anwụ erekasịchaala, Chineke ga-eme ka o nwee ahụ ọhụrụ mgbe ọ ga-akpọlite ya.Gụọ1 Ndị Kọrịnt 15:35,38.Ọ bụ naanị mmadụ ole na ole ka a ga-akpọlite nọnwụ ka ha dịrị ndụ neluigwe. Mkpughe 20:6 Ọtụtụ ndị a ga-akpọlite nọnwụ ga-adị ndụ nụwa mgbe a ga-eme ka ụwa bụrụ paradaịs. Ha nweziri ike ịdị ndụ ruo mgbe ebighị ebi.GụọAbụ Ọma 37:29;Ọrụ Ndịozi 24:15. 