 Ụlọ Nche Nọvemba 1, 2014  Setan Ọ Dị Adị?Isiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ ASetan Ọ Dị Adị?Ì chere na ihe a Rogelio kwuru bụ eziokwu? Olee nke i chere bụ eziokwu nihe ndị e dere nokpuru ebe a?Setan adịghị adị. Ọ bụ ihe ọjọọ dị ndị mmadụ nobi.Setan dị adị. Ma o nwechaghị ihe gbasara ya na ndị mmadụ.Setan bụ mmụọ dị ike. Ọ na-akpa ndị mmadụ aka ọjọọ.Nke ọ bụla nime ihe atọ a nwechara ndị kwetara na ọ bụ eziokwu. Ndị nke ọ bụla nime ha ruru ọtụtụ nde mmadụ. Ọ baara mmadụ uru ịchọwa ịmata nke bụ eziokwu? Ọ bụrụ na Setan adịghị adị, ihe ọ pụtara bụ na e duhiela ndị kwetara na ọ dị adị. Ọ bụrụ na ọ dị adị, ma ya abụrụ na o nweghị ihe gbasara ya na ụmụ mmadụ, ọ pụtara na egwu ọtụtụ ndị na-atụ ya abaghị uru. Ma, ọ bụrụ na Setan bụ onye dị adị nke na-aghọgbu ndị mmadụ, ihe ọ pụtara bụ na e kwesịrị ize ya eze karịa otú ọtụtụ ndị chere.Ka anyị leba anya nAkwụkwọ Nsọ iji mata azịza ajụjụ ndị a: Setan ọ bụ ihe ọjọọ dị ndị mmadụ nobi, ka ọ bụ mmụọ dị adị? Ọ bụrụ na ọ bụ mmụọ dị adị, ò kwesịrị ka i zewe ya eze? Ọ bụrụ na i kwesịrị ize ya eze, olee ihe ị ga-eme ka ọ ghara imemila gị?Setan Ọ Bụ Ihe Ọjọọ Dị Ndị Mmadụ nObi?Ọtụtụ ndị na-ekwu na Setan a kpọrọ aha na Baịbụl bụ ihe ọjọọ dị ndị mmadụ nobi. Ma ihe a ha na-ekwu ọ bụ ihe Baịbụl kwuru? Ọ bụrụ na Setan bụ ihe ọjọọ dị mmadụ nobi, gịnị mere Baịbụl ji kwuo na Setan na Jizọs Kraịst kwurịtara okwu, kwuokwa na Setan na Chineke Onye Pụrụ Ime Ihe Niile kwurịtara okwu? Ka anyị leba anya nokwu Setan na Jizọs kwurịtara nakwa nke Setan na Chineke kwurịtara.MGBE SETAN NA JIZỌS KWURỊTARA OKWUMgbe Jizọs bidoro ikwusa ozi ọma nụwa, Ekwensu nwara ya ọnwụnwa ugboro atọ. Nọnwụnwa mbụ Setan nwara ya, Setan gbalịrị ime ka Jizọs jiri ike Chineke nyere ya mee ihe ọ na-ekwesịghị ime ka agụụ na-agụ ya kwụsị. Ọnwụnwa ọzọ Ekwensu nwara Jizọs bụ na ọ gwara ya na ọ sị na ọ bụ Ọkpara Chineke, ka o mee ihe ga-eme ka ndị mmadụ too ya nagbanyeghị na ime ihe ahụ nwere ike ịkpatara Jizọs nsogbu. Nọnwụnwa nke atọ, Setan gwara Jizọs na yanwa bụ Setan ga-enye ya alaeze niile nke ụwa ma ọ bụrụ na Jizọs adaa nala fee ya. Jizọs ekweghị ka Setan nwata ya, kama o ji ihe e dere nAkwụkwọ Nsọ zaa Setan okwu ugboro atọ ahụ ọ nwara ya.Matiu 4:1-11;Luk 4:1-13.Ọ bụ onye ka ya na Jizọs kwuru okwu? Ọ bụ ihe ọjọọ dị Jizọs nobi? Akwụkwọ Nsọ kwuru na a nwalere Jizọs nụzọ niile dị ka anyị onwe anyị, ma o nweghị mmehie. Ndị Hibru 4:15 Baịbụl kwukwara, sị: Ọ dịghị mmehie o mere, a hụghịkwa aghụghọ nọnụ ya. 1 Pita 2:22 Jizọs emeghị mmehie, kama ọ nọ na-eme ihe ọma mgbe niile. O nweghị mgbe Jizọs kwere ka ihe ọjọọ bata ya nobi. O doro anya na ọ bụ onye dị adị ka Jizọs gwara okwu, ọ bụghị ihe ọjọọ dị ya nobi.Ụka ahụ Jizọs na Setan kpara gosiri anyị ihe ọzọ mere o ji bụrụ na Setan bụ onye dị adị.Ì chetara na Ekwensu gwara Jizọs na ya ga-enye ya ọchịchị niile nke ụwa ma ọ bụrụ na ọ daa nala fee ya ofufe? Matiu 4:8, 9 Ọ bụrụ na Setan adịghị adị, o nweghị otú ọ ga-esi ekwu na ya ga-enye Jizọs ọchịchị. Ihe ọzọ bụ na Jizọs agwaghị Setan na ọ bụghị ya nwe ọchịchị niile ahụ ọ sịrị bụ nke ya.Mgbe Jizọs merichara ọnwụnwa ndị ahụ, Ekwensu si nebe ọ nọ pụọ ruo oge ọzọ ga-adaba adaba. Luk 4:13 Ihe a Baịbụl kwuru ọ na-egosi na Setan bụ ihe ọjọọ dị mmadụ nobi ka ọ na-egosi na ọ bụ onye iro sigburu onwe ya nọnwụ?Baịbụl kwukwara na ndị mmụọ ozi bịara malite ijere Jizọs ozi. Matiu 4:11 Ndị mmụọ ozi ahụ bịara nyere Jizọs aka hà bụ ndị dị adị? O doro anya na ha bụ. Ya bụrụ otú ahụ, gịnị mere anyị ga-eji chewe na Setan adịghị adị?MGBE SETAN NA CHINEKE KWURỊTARA OKWUỌ bụ mgbe Baịbụl na-akọ akụkọ nwoke na-atụ egwu Chineke bụ Job ka a kọọrọ anyị otú Ekwensu na Chineke si kparịta ụka ugboro abụọ. Noge abụọ ahụ ha kparịtara ụka, Chineke toro Job nihi na ọ na-agbalị ime ihe ọma mgbe niile. Setan kwuru na ọ bụ ihe ọma Chineke na-emere Job mere o ji na-efe Chineke. Ihe Ekwensu na-ekwu bụ na ya ma Job karịa otú Chineke ma ya. Jehova hapụrụ Setan ka o bibie ihe Job nwere, gbuo ụmụ ya ma kpatara ya ọrịa.O mechara doo onye ọ bụla anya na ihe Jehova kwuru gbasara Job bụ eziokwu. Nke a gosiri na Setan bụ onye ụgha. Chineke gọziri Job maka na ọ kwụsịghị ife ya.Job 1:6-12;2:1-7.Ọ bụ ihe ọjọọ dị nobi Jehova ka Jehova nọ na-agwa okwu mgbe ya na Setan na-ekwu okwu? Baịbụl kwuru, sị: Ezi Chineke, ụzọ ya zuru okè. 2 Samuel 22:31 Baịbụl kwukwara, sị: Nsọ, nsọ, nsọ ka Jehova Chineke, Onye Pụrụ Ime Ihe Niile dị. Mkpughe 4:8 Ihe a Baịbụl kwuru, nke bụ na Jehova dị nsọ, pụtara na Jehova zuru okè, o nweghị mmerụ, o nweghịkwa mmehie ọ bụla.Ọtụtụ nsogbu bịaara Job mgbe Setan na Chineke kparịtachara ụkaỤfọdụ ndị nwere ike ikwu na o nwedịghị onye dịrị ndụ noge ochie a na-akpọ Job, kama na ihe a kọrọ gbasara ya bụ akụkọ ifo. Ma ọ bụ eziokwu na e nweghị onye dịrị ndụ noge ochie a na-akpọ Job? E nwere ebe ndị ọzọ Baịbụl kwuru ihe gosiri na Job dịrị ndụ neziokwu. Dị ka ihe atụ, nakwụkwọJems 5:7-11, a gwara Ndị Kraịst ka ha na-atachi obi ka Job noge ihe siiri ha ike nihi na Jehova ga-akwụ ha ụgwọ ọrụ otú ọ kwụrụ Job. Akụkọ Job ọ ga-abara Ndị Kraịst uru ma a sị na o nweghị onye bụ Job, nke e ji enwe onye bụ Setan? NakwụkwọEzikiel 14:14,20, e dere aha Job, Noa, na Daniel. Ha atọ bụ ndị ezi omume. Ebe ọ bụ na Noa na Daniel dịrị ndụ noge ochie, ihe ọ pụtara bụ na Job bụkwa nwoke nwere okwukwe nke dịrị ndụ noge ochie. Ebe ọ bụ na e nwere onye dịrị ndụ bụ Job, ọ pụtakwara na onye ahụ kpataara ya nsogbu bụkwa onye dị adị.Neziokwu, Baịbụl gosiri na Setan bụ mmụọ dị adị. Ma, i nwere ike ịna-ajụ nobi gị ma Setan ò nwere ike ịkpatara gị na ezinụlọ gị nsogbu noge a.OLEEKWANỤ MAKA OGE ANYỊ A?Weregodị ya na e nwere ndị omekome bịara biri nobodo unu. O doro anya na egwu ga-adị nobodo unu, ọtụtụ ndị ga-amalitekwa ịkpa àgwà ọjọọ. Ihe yiri nke a emeela nụwa anyị a. A chụdara Setan na ndị mmụọ ọjọọ ya, bụ ndị dị adị, nụwa anyị a nihi na ha na-enupụrụ Chineke isi. Gịnị ka nchụda a a chụdara ha nụwa na-akpatara ụmụ mmadụ? Chegodị echiche. Olee iheịna-anụ na-eme nobodo unu ma ọ bụ nebe ndị ọzọ nụwa maigee akụkọ ụwa na redio ma ọ bụ kirie televishọn ma ọ bụkwanụ gụọ akwụkwọ akụkọ?Ị na-ahụ na tigbuo zọgbuo na-aka njọ nagbanyeghị mbọ ndị mmadụ na-agba nụwa niile ka ọ kwụsị?Ị na-ahụ na ime mgbaasị na nsí na àjà na-akarịzi akarị na fim ma ọ bụ na tiivi nakwa nihe omume ndị a na-egere egere na redio nagbanyeghị na ọtụtụ ndị nne na nna na-eti mkpu na ihe ndị a na-emebi ụmụaka?Ị na-ahụ na a na-emebisị ụwa anyị a nagbanyeghị mbọ ndị mmadụ na-agba ka a ghara imebisị ya?Ọ dị gị ka e nwere onye fooro ntutu taa na ọ ga-alarịrị ụwa a niyi?Legodị onye Baịbụl kwuru na ọ bụ ya na-akpata nsogbu nụwa a: E wee chụda dragọn ukwu ahụ, bụ agwọ mbụ ahụ, onye a na-akpọ Ekwensu na Setan, onye na-eduhie elu ụwa dum mmadụ bi; a chụdara ya nụwa, a chụdara ya na ndị mmụọ ozi ya. . . . Ahụhụ ga-adịrị ụwa na oké osimiri, nihi na Ekwensu agbadatawo nebe unu nọ, ọ na-ewe oké iwe, ebe ọ maara na o nwere oge dị mkpirikpi. Mkpughe 12:9,12 Mgbe ọtụtụ ndị chebachaara ihe Baịbụl kwuru na ihe ndị na-eme eme echiche, ha kwetara na Setan bụ mmụọ ọjọọ, kwetakwa na ọ na-akpa ụwa anyị a aka ọjọọ.Ma, i nwere ike ịna-eche ihe ị ga-eme ka Setan ghara inweta gị. Mmadụ iche ụdị ihe a adịghị njọ. Isiokwu na-eso nke a ga-agwa gị ihe ị ga-eme.Ànyị Kwesịrị Ịtụ Setan Egwu?Setan dị ka ikuku ọjọọ ahụ. Ndị mmadụ enweghị ike ịhụ ya anya nihi na ọ bụ mmụọ, ọ bụkwa onye ọjọọ. Ma, anyị ekwesịghị ịtụ Setan egwu nihi na Chineke na-enyere anyị aka. Chineke nyere gị ihe ndị na-esonụ ga-eme ka Setan ghara imeri gị.Ọ bụ gị ga-ekpebi ihe ị ga-eme.Jems 4:7gwara anyị, sị: Na-eguzogidenụ Ekwensu, ọ ga-agbapụkwa nebe unu nọ. Ọ bụ eziokwu na Setan dị ike, ma ọ gaghị amanyeli gị ka i mee ihe ị na-achọghị ime. Ọ bụ gị ga-ekpebi ihe ị ga-eme.Pita nke Mbụ 5:9sịrị: Guzogidenụ Ekwensu, sienụ ike nokwukwe. Cheta na Setan hapụrụ Jizọs mgbe ọ na-achịtaghị ájá nọnwụnwa atọ ọ nwara Jizọs. Matiu 4:11 Gịnwa nwekwara ike ikpebi na Setan agaghị anwata gị.I nwere ike ịbụ enyi Chineke.Jems 4:8gwara anyị, sị: Bịaruonụ Chineke nso. Jehova chọrọ ka ị bụrụ ezigbo enyi ya. Ma, olee ihe ị ga-eme ka ị bụrụ enyi ya? Otú kacha mma ị ga-esi amalite bụ isi na Baịbụl mụtakwuo banyere Jehova. Jọn 17:3 Ihe ndị ị na-amụta banyere Jehova ga-eme ka ị hụ ya nanya, ọ bụrụ na ị hụ ya nanya, ị ga na-eme ihe ọ chọrọ. 1 Jọn 5:3 Mgbe ị na-agbalị ka ị bụrụ enyi Nna gị nke eluigwe, olee ihe ọ ga-eme? Jems kwuziri na Chineke ga-abịarukwa gị nso.Jehova na-enye gị ihe ga-eme ka Setan ghara imebi ofufe ị na-efe JehovaChineke kwuru na ọ ga-echebe gị.Ilu 18:10sịrị: Aha Jehova bụ ụlọ elu siri ike. Nime ya ka onye ezi omume na-agbaba, e wee chebe ya. Ihe a Baịbụl kwuru apụtaghị na aha Chineke bụ ọtụmọkpọ. Kama ọ pụtara na ndị ji obi ha niile na-akwanyere aha Chineke ùgwù nwere ike ịrịọ ya mgbe ọ bụla ka o chebe ha.Ihe Ndị Kraịst mere ga-enyere gị aka.Ọrụ Ndịozi 19:19gwara anyị ihe ndị bi nEfesọs mere mgbe ha ghọrọ Ndị Kraịst. Ọ sịrị: Nezie, ọtụtụ ndị na-eme anwansi chịkọtara akwụkwọ ha ma kpọọ ha ọkụ nihu mmadụ niile. Ha wee gbakọọ ọnụ ahịa ha wee hụ na o ruru puku mkpụrụ ego ọlaọcha iriise.Ndị Kraịst ahụ mebisịrị ihe niile ha ji eme mgbaasị nagbanyeghị ego ole a na-ere ha. Ihe a ha mere nwere ike ịbara anyị ezigbo uru taa. Ndị na-eme anwansi na mgbaasị jụrụ ebe niile nụwa anyị a. O nwere ike ịdị mmadụ ka o nwechaghị ihe dị njọ nime mgbaasị ma ọ bụ na ihe ndị e ji eme mgbaasị adịchaghị njọ. Ma, ha nwere ike ime ka ndị mmụọ ọjọọ kpatara gị nsogbu. Nihi ya, i kwesịrị ime ihe niile i nwere ike ime ka i zere ime mgbaasị na ihe ọ bụla e ji eme ya.Diuterọnọmi 18:10-12.Rogelio, bụ onye e kwuru okwu ya nisiokwu mbụ gbara nỤlọ Nchea, ekwetaghị na Ekwensu dị adị ruo mgbe ọ karịrị afọ iri ise. Ma, o mechara gbanwee echiche ya. Gịnị mere o ji gbanwee ya? Rogelio kwuru, sị: M nwetara Baịbụl, bụ ihe m na-emetụbeghị ná ndụ m. Ihe m mụtara na ya mere ka o doo m anya na Ekwensu dị adị. Ihe ahụ m mụtara na-enyere m aka ugbu a ka Ekwensu ghara ịnwata m.Ihe m mụtara na Baịbụl mere ka o doo m anya na Ekwensu dị adị. Ihe ahụ m mụtara na-enyere m aka ugbu a ka Ekwensu ghara ịnwata mỊ ga-achọ ịnọ ndụ mgbe Setan na-agaghịzi adị? I nwere ike ịnọ ndụ mgbe ahụ. Akwụkwọ Nsọ kwuru ihe ga-emecha mee Ekwensu, bụ onye na-eduhie ọtụtụ ndị mmadụ. Ọ sịrị na a ga-atụba Ekwensu nime ọdọ ọkụ na sọlfọ. Mkpughe 20:10 Neziokwu, o nweghị ihe ọkụ na sọlfọ nkịtị ga-emeli mmụọ a na-anaghị ahụ anya. Nke a gosiri na ọdọ ọkụ ahụ pụtara mbibi ebighị ebi. A ga-ebibi Setan, ya anwụọ pịị. Ndị niile hụrụ Chineke nanya ga-enwe ezigbo obi ụtọ noge ahụ.Ka ọ dị ugbu a, na-agbalị ike gị niile ka ị na-amụtakwu banyere Jehova na iwu ya.Chegodị otú obi ga-adị gị ịnọ ndụ mgbe a ga-asị neziokwu na Setanadịghị.Olee Mgbe Alaeze Chineke Malitere Ịchị? Agba nke AbụọIHE ANYỊ KWUBURU GBASARA NRỌ NEBUKADNEZAKelvin:Jon, obi dị m ụtọ na m bịara na nke gị ọzọ. Baịbụl mụ na gị na-amụ kwa izu na-atọ m ụtọ.Kedụ ka eke si anya anwụ?Jon:Ọfụma. Daalụ.Kelvin:Obi dị m ụtọ na ị dị mma. Noge gara aga m bịara na nke gị, anyị kwuru ihe mere Ndịàmà Jehova ji kwere na Alaeze Chineke malitere ịchị nafọ 1914.Nụbọchị ahụ, anyị lebara anya notu amụma dị nakwụkwọ Danielisi 4nke gosiri na ọ bụ nafọ ahụ ka Alaeze Chineke malitere ịchị. Ọ kwa i chetara ihe e dere nebe ahụ?Jon:Ee, echetara m ya. Ọọ otu nnukwu osisi Eze Nebukadneza rọrọ ná nrọ.Kelvin:I kwutere ya. Ná nrọ ahụ, Nebukadneza hụrụ otu nnukwu osisi toruru neluigwe. Ọ nụkwara mgbe mmụọ ozi Chineke nyere iwu ka e gbutuo osisi ahụ ma hapụ úkwù ya na mgbọrọgwụ ya nala. Osisi ahụ ga-epulite ọzọ mgbe oge asaa gafechara.Anyị kwukwara ihe mere o ji bụrụ na amụma ahụ ga-emezu ugboro abụọ. Ì chetara otú o si mezuo na nke mbụ ya?Jon:O mezuru nisi Nebukadneza mgbe ara gbara ya afọ asaa, ọ kwa ya?Kelvin:Gbam. Nebukadneza kwụsịtụrụ ịchị mgbe ahụ ara gbara ya. Ma, otú amụma ahụ ga-esi emezu ná nke ugboro abụọ ya ga-akarị otú o si mezuo ná nke mbụ ya. Ná nke ugboro abụọ ya, ọchịchịChinekega-akwụsịtụ ịchị nụwa ruo oge asaa. Anyị mụtara na oge asaa ahụ malitere mgbe e bibiri Jeruselem nafọ 607 Tupu Oge Ndị Kraịst. Malite mgbe ahụ gawa, e nwekwaghị eze nọchiri anya Jehova Chineke nke na-achị ụmụ Izrel. Ma mgbe oge asaa ahụ ga-agwụ, Chineke ga-ahọpụta onye nọ neluigwe nke ga-abụ Eze ọhụrụ ga-achị ndị ya. Ihe ọ pụtara bụ na ọ bụ mgbe oge asaa ahụ gwụrụ ka Alaeze Chineke nke dị neluigwe ga-ebido ịchị. Anyị ekwubuola mgbe oge asaa ahụ malitere. Ọ bụrụ na anyị achọpụta otú oge asaa ahụ hà nogologo, anyị ga-amata mgbe Alaeze Chineke bidoro ịchị. Ị ghọtara ihe niile m kwuru?Jon:Ee. Ihe ndị a i kwuru echetarala m ihe anyị kpara nụbọchị ahụ.Kelvin:Ọ dị mma. Ka anyị kwuzie otú oge asaa ahụ hà nogologo. Ọ dịbeghị anya m gụrụ gbasara ya ka m nwee ike icheta ihe ndị dị mkpa na ya. Ka m gbalịa kọwara gị ya.Jon:Ngwanụ.OGE ASAA AHỤ GWỤRỤ, OGE IKPEAZỤ AMALITEKelvin:Mgbe amụma ahụ mezuru nke mbụ ya nisi Nebukadneza, oge asaa ahụ bụ afọ asaankịtị. Ma ná mmezu ya nke abụọ nke gbasara Alaeze Chineke, oge asaa ahụ ga-adị ezigbo ogologo karịa afọ asaa nkịtị.Jon:Gịnị mere i ji kwuo otú ahụ?Kelvin:Cheta na ọ bụ mgbe e bibiri Jeruselem nafọ 607 Tupu Oge Ndị Kraịst ka oge asaa ahụ malitere. Anyị bido nafọ ahụ gụrụ gawa, afọ asaa ga-agwụ nafọ 600 Tupu Oge Ndị Kraịst. Ma, o nweghị oké ihe mere nafọ ahụ nke gbasara ọchịchị Chineke. Ihe ọzọ bụ na mgbe ọtụtụ narị afọ gaferela, ya bụ, noge Jizọs nọ nụwa, o kwuru ihe gosiri na oge asaa ahụ agwụbeghị. Ì chetara na anyị kwuru gbasara ya noge gara aga?Jon:Ọọ eziokwu. Echetala m.Kelvin:Namụma a, oge asaa ahụ abụghị afọ asaa nkịtị. Ọ karịrị afọ asaa.Jon:Ọ bụ afọ ole?Kelvin:Ebe ọ bụ na ihe e dere nakwụkwọ Mkpughe gbasara ihe e dere nakwụkwọ Daniel, anyị ga-eji ihe e dere ná Mkpughe mata otú oge asaa ahụ hà nogologo. Mkpughe kwuru na afọ atọ na ọkara pụtara otu puku ụbọchị na narị ụbọchị abụọ na iri isii.Ihe ọ pụtara bụ na oge asaa, ya bụ, oge atọ na ọkara ụzọ abụọ, bụ puku ụbọchị abụọ na narị ụbọchị ise na iri abụọ. Ò doro gị anya?Jon:Ee, o doro m. Ma, ahụbeghị m otú ihe niile a i kwuru si gosi na Alaeze Chineke malitere ịchị nafọ 1914.Kelvin:Ngwanụ, ka anyị hụ otú o si gosi ya. Namụma ụfọdụ e buru na Baịbụl, otu ụbọchị nọchiri anya otu afọ.Ọ bụrụ na anyị ewere na otu ụbọchị bụ otu afọ, ọ pụtara na puku ụbọchị abụọ na narị ụbọchị ise na iri abụọ ahụ ga-abụzipuku afọ abụọ na narị afọ ise na iri abụọ.Anyị bido nafọ 607 Tupu Oge Ndị Kraịst gụrụ ya bịawa, puku afọ abụọ na narị afọ ise na iri abụọ ahụ ga-agwụ nafọ 1914.Otú a ka anyị si mata na oge asaa ahụ gwụrụ nafọ 1914, Jizọs amalitekwa ịchị nAlaeze Chineke. Kemgbe afọ 1914, e nweela oké ihe ndị merela nụwa bụ ndị Baịbụl kwuru na ha ga-eme noge ikpeazụ.Jon:Olee oké ihe ndị ị na-ekwu?Kelvin:Ka anyị leba anya nihe dị iche iche Jizọs kwuru naMatiu 24:7, bụ ndị ga-eme nụwa mgbe ọ ga-ebido ịchị neluigwe. Jizọs sịrị: Mba ga-ebuso mba ọzọ agha, alaeze ga-ebusokwa alaeze ọzọ agha, a ga-enwekwa ụkọ nri na ala ọma jijiji nebe dị iche iche. Ị hụrụ na o kwuru a ga-enwe ụkọ nri na ala ọma jijiji noge ahụ? Ọ bụ na e nwebeghị ọtụtụ nsogbu nụwa kemgbe otu narị afọ gara aga?Jon:Ha ka nkụ.Kelvin:Jizọs kwukwara namaokwu a na noge ọ ga na-achị nAlaeze Chineke, a ga-enwe agha nụwa. Akwụkwọ Mkpughe mere ka anyị mata na agha a abụghị agha a ga-alụ notu obodo, kama ọ bụ agha a ga-alụ nụwa niile noge ikpeazụ.Ì chetara mgbe a lụrụ agha ụwa nke mbụ?Jon:Ọọ nafọ 1914, ọọ kwa nafọ ahụ ka ị na-ekwu na Jizọs bidoro ịchị. Amaghịdị m na agha ahụ a lụrụ nafọ ahụ so nihe gosiri na Alaeze Chineke malitere ịchị nafọ 1914.Kelvin:Ọ bụrụ na anyị ewere ihe niile a otú anyị si kwuo ha, amụma oge asaa ahụ na amụmandị ọzọ Baịbụl buru gbasara oge ikpeazụ ga-edokwu anyị anya. Obi siri Ndịàmà Jehova ike na Jizọs malitere ịchị nAlaeze Chineke nafọ 1914 nakwa na ọ bụ nafọ ahụ ka oge ikpeazụ malitere.Jon:M ka na-agbalị ka ihe niile ị kọwara doo m anya.Kelvin:Aghọtara m otú ọ dị gị. Agwaburu m gị na o wetụrụ mụnwa oge tupu mụ aghọta ya nke ọma. Ma ó nweghị ihe ọzọ, ihe anyị kparala emeela ka ị ghọta na nagbanyeghị na e deghị 1914 na Baịbụl, ihe Ndịàmà Jehova kweere gbasara afọ ahụsina Baịbụl.Jọn:Ihe i kwuru bụ eziokwu. M na-eweliri unu aka nihi na unu na-eji Baịbụl egosi na ihe ọ bụla unu kwuru bụ eziokwu. Ọ bụghị echiche unu ka unu na-ekwu. Ma, ihe m na-eche bụ ihe mere ihe a ji esi ike nghọta. Gịnị mere Chineke agwaghị anyị hoo haa na Baịbụl na ọ bụ nafọ 1914 ka Jizọs ga-amalite ịchị neluigwe?Kelvin:Jọn, ajụjụ a ị jụrụ amaka. Nke bụ eziokwu bụ na e nwere ọtụtụ ihe Chineke na-agwaghị anyị hoo haa nAkwụkwọ Nsọ. Nihi ya, mmadụ nwere ike ịjụwa ihe mere Chineke ji kwe ka e dee Baịbụl otú ga-eme ka mmadụ gbaa mbọ tupu ya aghọta ihe e dere na ya. M ga-achọ ka anyị kpaa ya ụbọchị ọzọ m ga-abịa.Jon:Ọ dị mma.Olee Otú M Ga-esi Mee Oké Ihe Ọjọọ A?MGBE Josef na ndị ahịa du ya rutewere nebe dị nso nosimiri Naịl, o kuuru ume nụ ísì okooko ahịhịa lotọs na ahịhịa ndị ọzọ na-eto na mmiri. Were ya na ị na-ahụ ndị ahịa ahụ na-aga nahịrị nahịrị ka ha du kamel ha soro okpo mmiri dị nebe ahụ gawa obodo ọzọ dị nIjipt. Ka ha na-aga, mkpọtụ ha na-eme na-eme ka nnụnụ ndị nọ na mmiri dị nebe ahụ na-efepụ. Josef chetakwara ụlọ nna ya nke dị na Hibrọn. Ụlọ nna ya dị ezigbo anya nebe ọ nọ ugbu a, ọ dịkwa ya ka ọ nọ nụwa ọzọ.Were ya na ị na-ahụ ka enwe na-amagharị nelu nkwụ a na-akpọ det nakwa nelu osisi fig, na-eme mkpọtụ ka Josef na ndị ahịa ahụ nọ na-aga. Josef aghọtaghị ihe ndị ha na-agafe nụzọ na-ekwu. O nwere ike ịbụ na ọ gbalịrị ka ọ ghọtatụ ihe ole na ole ha nọ na-ekwu ebe ọ ma na ebe a ga-aghọzi obodo ya. O doola ya anya na ụkwụ ya emekataghị maa nụlọ ha ọzọ.Josef ka bụ obere nwa. Ọ ga-abụ na ọ dị afọ iri na asaa ma ọ bụ iri na asatọ. Ma, ọtụtụ ndị dimkpa agaghị edili nsogbu ọ nọ na ya. Ụmụnne ya nọ na-enwere ya anyaụfụ maka na nna ha hụrụ ya nanya karịa otú ọ hụrụ ha. Ọ fọdịrị obere ka ha gbuo ya. Ma ha resịziri ya ndị ahịa a kpọ ya na-aga Ijipt. Jenesis 37:2,5,18-28 Ugbu a ha garala ije ọtụtụ izu, ọ ga-abụ na obi bụzi ndị ahịa ahụ sọ aṅụrị maka na ha erutewela nnukwu obodo ebe ha ga-erete Josef na ngwá ahịa dị oké ọnụ ha bu ezigbo ego. Gịnị nyeere Josef aka ka ike ụwa ghara ịgwụ ya, obi agharakwa ịda ya mbà? Oleekwa ihe ndị anyị ga-eme ka nsogbu ndị na-abịara anyị taa ghara ime ka okwukwe anyị nyụọ ka ọkụ? Anyị nwere ọtụtụ ihe anyị ga-amụta nihe mere Josef.JEHOVA NỌNYEERE JOSEFBaịbụl kwuru, sị: A kpọọrọ Josef gbadata nIjipt, Pọtịfa, onye na-eje ozi nobí Fero, onyeisi ndị nche, bụ onye Ijipt, wee zụrụ ya naka ndị Ishmel bụ ndị kpọ ya gbadata nebe ahụ. Jenesis 39:1 Ihe ole na ole a Baịbụl kwuru mere ka anyị ghọta otú imi na anya dị Josef mgbe e jizi ya na-atụ mgbere ahịa. Were ya na ị na-ahụ Josef ka o so nna ya ukwu ọhụrụ, bụ onye na-arụ ọrụ nobí eze ndị Ijipt, na-ala nụlọ ya bụ ebe Josef ga-ebizi. Ka ha na-aga, ha gafere okporo ụzọ ndị na-ekwo ekwo. Ndị mmadụ kpọsachara ngwá ahịa nakụkụ ụzọ ndị ahụ.Ebe a Josef ga-ebizi adịtụdịghị ka ụlọ nna ya. Kemgbe ndụ ya, ndị ezinụlọ ya na-akwagharị akwagharị, ọ bụkwa nụlọikwuu ka ha bi, ha na-azụkwa atụrụ. Ma nIjipt ebe a, Pọtịfa na ndị Ijipt ndị ọzọ bụ aka ji akụ bi nọmarịcha ụlọ ndị e tere ágbá na-egbuke egbuke. Ndị na-amụ banyere ihe ndị mgbe ochie kwuru na noge ochie, ọ na-amasị ndị Ijipt inwe ubi a gbara ogige bụ ebe ha ga-akụ osisi ndị ga na-enye ha ndo ma nwee ọdọ mmiri ha ga-akụ osisi papaịrọs, ahịhịa lotọs na ahịhịa ndị ọzọ. Ụfọdụ ụlọ ndị Ijipt na-adị nime ubi ndị ahụ a gbara ogige, ha na-enwekwa ọtụtụ ọnụ ụlọ nakwa veranda ebe ndị mmadụ na-anọ anara ikuku. Ọnụ ụlọ ebe ha na-anọ eri nri na-asakwa mbara. Windo a na-etinye nụlọ ndị ahụ na-ebu ibu ka ikuku na-abata nke ọma. A na-arụkwara ndị ohu ebe ha na-ebi.Ọmarịcha ụlọ ndị ahụ hà mere ka Josef chefuo ụwa ya? Ọ dịghị ka hà mere ka o chefuo ụwa ya. Ọ ga-abụ na ha medịrị ka owu na-amasi ya ike. Ihe niile ndị Ijipt na-eme gbara Josef gharịị. Asụsụ hadị iche na nke ya, uwe na ejiji ha nakwa okpukpe ha dị iche na nke Josef. Ha na-atụ ndị nwụrụ anwụ ụjọ, ha kwekwaara na e nwere ebe ndị mmadụ na-aga dịrị ndụ ma ha nwụọ. Ma, e nwere otu ihe mere ka owu ghara ịmagbu Josef. Baịbụl gwara anyị na Jehova nọnyeere Josef. Jenesis 39:2 O doro anya na Josef kpere ekpere gwa Chineke otú obi dị ya. Baịbụl sịrị na Jehova nọ ndị niile na-akpọku ya nso. Abụ Ọma 145:18 Olee ihe ọzọ Josef mere ka ya na Chineke dịrị ná mma?Josef ekweghị ka ike ụwa gwụ ya, ọ gbara mbọ na-arụ ọrụ niile e nyere ya otú ike kwere ya. Otú o si na-arụsi ọrụ ike mere ka Jehova gọzie ya, meekwa ka nna ya ukwu hụ ya nanya. Pọtịfa hụrụ na Jehova, bụ Chi ndị ezinụlọ Josef na-efe, na-agọzi Josef. Otú Jehova si na-agọzi ya mekwara ka ezinụlọ Pọtịfa bakwuo ọgaranya. Pọtịfa ejighị Josef egwu egwu. O jikwa nwayọọ nwayọọ nyefee ihe niile dị nụlọ ya naka Josef maka na Josef zuru ka e mee.Jenesis 39:3-6.E nwere ọtụtụ ihe ndị na-eto eto na-efe Chineke taa ga-amụta naka Josef. Dị ka ihe atụ, o nwere ike ahụ agaghị na-eru ha ala mgbe ụfọdụ nụlọ akwụkwọ ma ọ bụ ya adị ha ka hà bụ ndị mbịarambịa nihi otú ụmụ akwụkwọ ibe ha si enwe mmasị nime mgbaasị ma ọ bụ nihi otú ha si ebi ndụ ka ndị na-enweghị olileanya. Mgbe ọ bụla ọ dị gị otú ahụ, cheta na Jehova agbanwebeghị. Jems 1:17 Jehova ka na-anọnyere ndị niile na-efe ya na ndị na-agbasi mbọ ike ka ha na-eme ihe dị ya mma. Ọ na-agọzi ha mmaji kwuru mmaji, ọ ga-agọzikwa gị.Baịbụl gwara anyị na Josef ji nke nta nke nta na-aghọ dimkpa. Baịbụl sịrị na mgbe ọ ghọrọ dimkpa, ọ mara mma nahụ, maakwa mma ile anya. Ihe a Baịbụl kwuru gosiri na agwọ nọzi nakịrịka nihi na mmadụ ịma mma elu ahụ na-emekarị ka ndị mmadụ na-enwe mmasị nebe ọ nọ, ma ọ chọrọ ya ma ọ bụ na ọ chọghị ya.Nwunye Pọtịfa bidoro ịnwụrụ JosefỌ DỊGHỊ MGBE O GERE YA NTỊJosef ma na nwaanyị lụrụ di ekwesịghị ịgba nèzí, ma nwunye Pọtịfa achọdịghị ịma. Baịbụl gwara anyị na nwunye nna ukwu Josef malitere ile Josef anya wee na-asị: Ka mụ na gị dinaa. Jenesis 39:7 Josef ò kwetara ka ya na nwunye nna ya ukwu, bụ nwaanyị na-ekpere arụsị, dinaa? E nweghị ihe Baịbụl kwuru mere anyị ga-eji chewe na o nwetụghị mgbe agụụ mmekọahụ na-agụ ụmụ okorobịa gụrụ Josef ma ọ bụkwanụ na nwunye Pọtịfa, bụ nwaanyị di ya na-eleta anya ọfụma, abụghị asampete. Josef ọ malitere iche na nna ya ukwu agaghị amata ma ọ bụrụ na ya na nwunye ya edinaa? Ò chewere ihe ndị ọ ga na-enweta ma ọ bụrụ na o kweta ihe nwaanyị ahụ kwuru?Neziokwu, anyị enweghị ike ịmatacha ihe niile Josef chere nobi ya. Ma, ihe ọ zara nwaanyị ahụmere ka anyị mata ihe dị ya nobi. Ọ zara ya, sị: Lee, nna m ukwu amaghị ihe dị naka m nụlọ a, o nyefewokwa m ihe niile o nwere. Ọ dịghị onye dị ukwuu nụlọ a karịa m, ọ dịghịkwa ihe ọ bụla o gbochiri m inweta ma e wezụga gị, nihi na ị bụ nwunye ya. Olee otú m ga-esi mee oké ihe ọjọọ a wee mehie Chineke? Jenesis 39:8, 9 Were ya na ị na-ahụ Josef ka ọ katara obi na-agwa nwaanyị ahụ ihe a. Ọ chọdịghị iji ntị anụ ihe a nwaanyị a chọrọ ka o mee ma ya fọdụzie ime ya eme. Gịnị kpatara ya?Ihe kpatara ya bụ na Pọtịfa nna ya ukwu tụkwasịrị ya obi. Ọ bụ ya mere o ji nyefee ihe niile dị nezinụlọ ya naka Josef, ma e wezụga nwunye ya. Josef ọ ga-anwa anwa ghọọ nwoke a tụkwasịrị ya obi aghụghọ? Tụfịakwa! Ime ụdị ihe ahụ adịtụdịghị ya mma. Ma, ihe mere ọ na-agaghị anwa anwa mee ya bụ na ime ihe ahụ bụ imehie megide Chineke ya, bụ Jehova. Josef mụtara ọtụtụ ihe naka nne na nna ya banyere otú Chineke chọrọ ka di na nwunye si na-ebi, mụtakwa na Chineke achọghị ka di ma ọ bụ nwunye ghọọ ibe ya aghụghọ. Ọ bụ Jehova jikọtara di na nwunye mbụ. O kwukwara otú ọ chọrọ ka di na nwunye si na-ebi. Ọ chọrọ ka di na nwunye rapara nahụ ibe ha ma ghọọ otu anụ ahụ. Jenesis 2:24 Chineke na-ewesa ndị mmadụ iwe ma ha nwaa itisa di na nwunye. Dị ka ihe atụ, e nwere mgbe otu nwoke chọwara idina nwunye Ebreham, bụ nne ochie Josef, nweekwa mgbe otu nwoke ọzọ chọrọ idina nwunye Aịzik, bụ nne nne Josef. Ọ fọrọ obere ka Chineke mee ka nnukwu nsogbu dakwasị ụmụ nwoke ndị ahụ. Jenesis 20:1-3;26:7-11 Josef mụtara ihe nihe ahụ merenụ, ọ chọghịkwa ime ihe ahụ ụmụ nwoke ahụ nwara ime.Obi adịghị nwunye Pọtịfa mma mgbe ọ nụrụ ihe ahụ Josef gwara ya. Ọ ga-abụ na ọ nọ na-ekwu nobi ya na oleekwanụ otú ohu na-enweghị uru ọ bara ga-eji sị ya mba, nọrọkwa nelu ya kwuo na ihe ọ chọrọ ka ya na ya mee bụ oké ihe ọjọọ. Ma, ike agwụghị nwunye Pọtịfa. O nwere ike ịbụ na o chere na ọ ga-abụrụ ya mkparị ma ọ bụrụ na o nwetaghị Josef. Nihi ya, o kpebisiri ike na ọ ga-enweta ya. Nwaanyị ahụ kpaziri àgwà otú Setan mechara kpaa mgbe ọ nwara Jizọs. Mgbe Setan nwachara Jizọs ma kụọ afọ nala, kama ịhapụchazi Jizọs, o cheere oge ọzọ ga-adaba adaba. Luk 4:13 Ọ bụ ya mere ndị na-efe Chineke ji kwesị ịgbasi ụkwụ nala ike ma kpebisie ike na ha agaghị eme ihe na-adịghị Chineke mma. Ọ bụkwa otú ahụ ka Josef mere. Ọ bụ eziokwu na nwaanyị ahụ nọ na-enye ya nsogbu site nụbọchị ruo nụbọchị, Josef achọdịghị ịma. Baịbụl kwuru na ọdịghị mgbeo gere ya ntị. Jenesis 39:10 Ma, nwunye Pọtịfa fooro ntutu taa na ya ga-enwetarịrị Josef.Ọ chọtara oge ọ ma na ndị niile na-eje ozi nụlọ ha agaghị anọ. Ma, ọ ma na Josef ga-abata nụlọ ka ọ rụọ ọrụ ya. Mgbe Josef batara, nwunye Pọtịfa gbalịrị ka o nweta ya. O jidere Josef nuwe ma rịọ ya ọzọ ka ya na ya dinaa. Josef zọwara isi onwe ya ozugbo. Ma, nwaanyị ahụ jidesiri uwe ya ike. Josef jisiri ike gbụrụ onwe ya ma hapụrụ ya uwe ya rie mbọ mbọ.Jenesis 39:11, 12.Ihe a Josef mere chetaara anyị ndụmọdụ Pọl onyeozi si nike mmụọ nsọ nye Ndị Kraịst. Ọ sịrị: Gbaaranụ ịkwa iko ọsọ. 1 Ndị Kọrịnt 6:18 Ihe a Josef mere bụ ihe Ndị Kraịst niile kwesịrị ịna-eme. O nwere ike ịdabara anyị na anyị na ndị na-ejighị iwu Chineke kpọrọ ihe ga-anọ nso mgbe ụfọdụ. Ma nke a apụtaghị na anyị kwesịrị ikwe ka ha mee ka anyị mebie iwu Chineke. Ihe ọ sọkwara ndị mmadụ mee anyị, anyị kwesịrị ịgbara mmehie ọsọ.Ọsọ ahụ Josef gbara kpataara ya nsogbu. Nwunye Pọtịfa kpebiri na ya ga-emesi Josef ike. Ozugbo Josef gbapụrụ, nwaanyị ahụ bidoro iti mkpu, nke mere ka ndị ọzọ na-eje ozi gbakọta. Ọ gwara ha na Josef chọrọ idina ya nike, ma mgbe ya tiri mkpu, Josef hapụrụ ya gbapụ. Nwunye Pọtịfa dowere uwe Josef, chere mgbe di ya ga-alọta. Mgbe di ya lọtara, ọ ghaara ya ụgha otú ọ ghaara ndị na-eje ozi nụlọ ahụ. Otú o si ghaa ụgha ahụ mere ka di ya chee na ọ bụ yanwa bụ Pọtịfa kpatara nsogbu ahụ ebe ọ bụ ya kpọbatara onye mba ọzọ nụlọ ha. Gịnị ka Pọtịfa mere? Baịbụl kwuru, sị: Iwe ya wee dị ọkụ. Ọ kpọọrọ Josef tụba nụlọ mkpọrọ.Jenesis 39:13-20.HA TỤRỤ YA ỊGÀ NỤKWỤAnyị amachaghị otú ụlọ mkpọrọ ndị Ijipt na-adị noge ahụ. Ndị na-amụ banyere ihe ndị mgbe ochie hụrụ nnukwu ụlọ ndị dakasịrịla adakasị bụ ndị ụlọ mkpọrọ na olulu ndị a na-atụba ndị mkpọrọ dị na ha. Mgbe Josef mechara na-akọwa ihe mere e ji tụọ ya mkpọrọ, ihe ọ kpọrọ ebe ahụ a tụbara ya pụtaraolulu. Nke a gosiri na ụlọ mkpọrọ ahụ gbara ọchịchịrị, onye a tụbara na ya agaghịkwa enwe olileanya na ya ga-apụta. Jenesis 40:15 Akwụkwọ Abụ Ọma mere ka anyị mata na a takwuru Josef ahụhụ. Ọ sịrị: Ha tụrụ ya ịgà nụkwụ, keekwa mkpụrụ obi ya agbụ ígwè. Abụ Ọma 105:17, 18 Mgbe ụfọdụ, ndị Ijipt na-achịfe ndị mkpọrọ aka nazụ ma were ihe kegide ha naka. E nwekwara ndị nke na-ekegide ndị ha tụrụ mkpọrọ agbụ ígwè nolu. O doro anya na Josef tara ezigbo ahụhụ nụlọ mkpọrọ ahụ nagbanyeghị na aka ya dị ọcha.Ihe ọzọ bụ na ahụhụ Josef tara nụlọ mkpọrọ ahụ ebighị ngwa ngwa. Baịbụl kwuru, sị: O wee nọrọ nebe ahụ, nụlọ mkpọrọ. Josef nọrọ ọtụtụ afọ nụlọ mkpọrọ ahụ.Ọ maghịdị ma ọ ga-emecha si nebe ahụ pụta. Mgbe ọ nọrọla ọtụtụ ọnwa nụlọ mkpọrọ ahụ, olee ihe nyeere ya aka ka obi ghara ịda ya mba ma ọ bụ ka ike ụwa ghara ịgwụ ya?Baịbụl sịrị na Jehova nọnyeere Josef wee na-egosi ya obiọma. Jenesis 39:21 E nweghị mgbidi dị nụlọ mkpọrọ, agbụ ígwè, ma ọ bụ olulu gbara ọchịchịrị nke nwere ike ime ka Jehova ghara igosi ndị na-efe ya na ọ hụrụ ha nanya. Ndị Rom 8:38, 39 Weregodị ya na ị na-ahụ Josef ka ọ na-ekpegara Nna ya nke bi neluigwe ekpere na-agwa ya otú obi dị ya, gị ahụzie otú obi dị ya mgbe Chineke nke nkasi obi niile mere ka ahụ ruo ya ala. 2 Ndị Kọrịnt 1:3, 4;Ndị Filipaị 4:6, 7 Olee ihe ọzọ Jehova meere Josef? Baịbụl gwakwara anyị na o mere ka ihe Josef na-amasị onyeisi na-elekọta ụlọ mkpọrọ ahụ.Ọ ga-abụ na e nwere ọrụ a na-enye ndị mkpọrọ ka ha na-arụ. Josef rụkwara ọrụ e nyere ya otú ga-eme ka Jehova gọzie ya. O jighị ọrụ ya egwu egwu, kama ọ na-eji obi ya niile arụ ọrụ ọ bụla e nyere ya ma hapụzie Jehova ka ọ gọzie mbọ niile ọ na-agba. Jehova gọzikwara Josef, nke mere ka onyeisi ụlọ mkpọrọ ahụ jiri ya kpọrọ ihe ma tụkwasị ya obi. Baịbụl kwuru, sị: Onyeisi na-elekọta ụlọ mkpọrọ ahụ wee nyefee ndị mkpọrọ niile nọ nụlọ mkpọrọ ahụ naka Josef; ọ bụkwa ya na-ahụ na ha mere ihe niile ha nwere ime nebe ahụ. Ọ dịghị ihe ọ bụla ma ọlị dị naka onyeisi na-elekọta ụlọ mkpọrọ ahụ nke ya onwe ya na-ahụ maka ya, nihi na Jehova nọnyeere Josef, Jehova na-emekwa ka ihe ọ na-eme na-aga nke ọma. Jenesis 39:22, 23 Neziokwu, obi tọrọ Josef ụtọ mgbe ọ hụrụ otú Jehova si na-anọnyere ya.Josef rụsiri ọrụ ike nụlọ mkpọrọ, Jehova gọzikwara yaMgbe ụfọdụ, nsogbu nwere ike si nelu si nala na-abịara anyị. Ndị mmadụ nwekwara ike ịna-emegbu anyị. Ọ bụrụ na ụdị ihe a emee anyị, okwukwe Josef nwere ike ịkụziri anyị ihe. Ọ bụrụ na anyị ana-ekpegara Jehova ekpere, na-erubere iwu ya isi ma gbalịsie ike na-eme ihe dị ya mma, ọ ga na-agọzi anyị. Nisiokwu ndị ọzọ anyị ga-ebipụta gbasara Josef, anyị ga-ahụ otú Jehova si gọzikwuo Josef.Ajụjụ Ndị Baịbụl Zaraizọs ọ kpọlitere ndị mmadụ nọnwụ neziokwu?Jizọs kpọlitere Lazarọs nọnwụ. O ruola abalị anọ ọ nwụrụ tupu Jizọs akpọlite yaBaịbụl kwuru hoo haa na e nwere ndị Jizọs kpọlitere nọnwụ. Ihe a Baịbụl kwuru abụghị akụkọ ifo nihi na Baịbụl kwuru oge na ebe ọ nọ kpọlite ndị ahụ nọnwụ. Dị ka ihe atụ, noge ọkọchị nafọ 31, Jizọs si nobodo Kapaniọm na-aga obodo Nen, oké ìgwè mmadụ sokwa ya. Mgbe ha rutere Nen, ha hụrụ ìgwè mmadụ ọzọ. Baịbụl kwuru na ìgwè mmadụ ahụ na-aga ili nwa otu nwaanyị di ya nwụrụ. Ma, Jizọs kpọlitere nwa okorobịa ahụ nọnwụ. Ihe mere ị ga-eji kweta na akụkọ a bụ eziokwu bụ na o mere nihu mmadụ niile ahụ, e dekwara ya nOkwu Chineke, bụ Baịbụl.GụọLuk 7:11-15.Jizọs kpọlitekwara enyi ya Lazarọs nọnwụ. O ruola abalị anọ ọ nwụrụ tupu Jizọs akpọlite ya. Ihe mere ị ga-eji kweta na Jizọs kpọlitere Lazarọs nọnwụ neziokwu bụ na ọtụtụ ndị hụrụ mgbe ọ kpọlitere ya.GụọJọn 11:39-45.Gịnị mere Jizọs ji kpọlite ndị mmadụ nọnwụ?Jizọs kpọlitere ndị nwụrụ anwụ nọnwụ nihi na o nwere ọmịiko nebe ndị mmadụ nọ. Ihe ọzọ bụ na ọ chọrọ igosi na Nna ya, bụ Onye nyere anyị ndụ, enyela ya ikike ọ ga-eji merie ọnwụ.GụọJọn 5:21,28, 29.Mkpọlite ahụ Jizọs kpọlitere ndị mmadụ nọnwụ na-eme ka obi sie anyị ike na ihe ndị ọ gwara anyị ga-eme nọdịnihu ga-eme neziokwu. Ọ ga-akpọlite ọtụtụ ndị nwụrụ anwụ nọnwụ, ma ndị ajọ omume naamaghị ihe ọ bụla gbasara ezi Chineke. A ga-enye ha ohere ka ha mụọ gbasara Jehova Chineke ma hụ ya nanya.GụọỌrụ Ndịozi 24:15. 