 Ụlọ Nche Septemba 1, 2015  Ole Ndị Bụ Ndịàmà Jehova?Isiokwu Ndị Dị na Magazin AOle Ndị Bụ Ndịàmà Jehova?O nwere ike ịbụ na ị hụtụla ebe Ndịàmà Jehova na-ezi ozi ọma nụlọ ndị mmadụ ma ọ bụ nebe ndị mmadụ na-anọkarị. O nwekwara ike ịbụ na ị hụtụla ebe ha na-enye ndị mmadụ akwụkwọ ndị e ji amụ Baịbụl ma ọ bụ ebe ha na ndị mmadụ na-amụ Baịbụl. Ọ ga-abụkwa na otu nime ha nyere gị akwụkwọ a ị na-agụ ugbu a. Ma, ọ ka nwere ike ịbụ na ị matachabeghị ndị ha bụ. O nwere ike ịbụ na ihe ị na-eche banyere Ndịàmà Jehova yiri ihe Becky, Zenon, Cecilie ma ọ bụ Kent chere.Gịnị ka ị ga-eme ma ị chọọ ịmata Ndịàmà Jehova nke ọma? Olee otú ị ga-esi amata ihe ndị ha kweere, ma ọ bụ otú ha si enweta ego ha ji arụ ebe ndị ha na-anọ efe Chineke na ego ha ji ebi akwụkwọ ndị ha ji ezi ozi ọma? Oleekwa otú ị ga-esi amata ihe mere ha ji abịa na nke gị ma ọ bụ achọ izi gị ozi ọma nebe ọ bụla ọzọ?Cecilie, onye anyị dere ihe o kwuru ná mbido, sịrị: M gụrụ ọtụtụ ihe nỊntanet gbasara Ndịàmà Jehova. Anụrụ m asịrị ndị mmadụ ji ha na-agba, nụkwa ihe ndị kpọrọ okpukpe ha asị na-ekwu gbasara ha. Ihe ndị a niile mere ka m lewezie ha anya ọjọọ. Ma, o mechara jụọ Ndịàmà Jehova, ha akọọrọ ya nke bụ eziokwu.Ị chọọ ịma nke bụ eziokwu gbasara Ndịàmà Jehova, gbalịa jụọ ha nihi na ọ bụ hanwa ga-aka agwa gị eziokwu gbasara onwe ha. Ọ bụ ha na-ebipụta akwụkwọ a. Ilu 14:15 Obi siri anyị ike na isiokwu ndị na-eso nke a ga-enyere gị aka ịmata ndị anyị bụ na ihe anyị kweere nakwa ihe mere anyị ji ezi ozi ọma.Olee Ụdị Ndị Ndịàmà Jehova Bụ?Okpukpe anyị zuru ụwa ọnụ. O nweghịkwa okpukpe ọzọ e jikọtara anyị na ya. Ọ bụ eziokwu na isi ụlọ ọrụ anyị dị nAmerịka, ọtụtụ nime anyị bi ná mba ndị ọzọ. Anyị karịrị nde asatọ nụwa niile. Anyị na-akụziri ndị mmadụ Baịbụl nihe karịrị narị mba abụọ na iri atọ. Ọ bụ Jizọs kwuru ka anyị na-eme ya. Ọ sịrị na a ga-ekwusakwa ozi ọma nke a nke alaeze nelu ụwa dum mmadụ bi ka ọ bụrụ àmà nye mba niile.Matiu 24:14.Anyị na-erubere iwu obodo ọ bụla anyị bi na ya isi. Ma, anyị anaghị eso na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nihi na Jizọs kwuru na Ndị Kraịst abụghị nke ụwa. Ọ bụkwa ya mere na anyị anaghị akwado ihe ọ bụla gbasara ịlụ agha. Jọn 15:19;17:16 Mgbe a na-alụ Agha Ụwa nke Abụọ, a tụdịrị ụfọdụ Ndịàmà Jehova mkpọrọ, mekpọọ ụfọdụ ọnụ, gbuokwa ụfọdụ maka na ha ekweghị aga agha. Otu onye bụbu bishọp na Jamanị dere, sị: Ọ bụ naanị ha bụ okpukpe nwere ike ikwu na akọ na uche ha ekweghị ha gaa agha noge ndị Nazi na-achị Jamanị.Ndịàmà Jehova na-akpa àgwà ọma. Ha anaghị achọ ihe ga-abara naanị ha uru. Ọ bụ ụdị ndị dị ka ha kwesịrị ịnọ nisi ọchịchị. Ma, i mekataghị hụ aka ha nọchịchị. . . . Ha na-erubere ndị ọchịchị isi, ma, ha kweere na ọ bụ naanị Alaeze Chineke ga-eme ka nsogbu ụmụ mmadụ bie.Ihe a gbara nakwụkwọ akụkọ a na-akpọNová Svoboda,nke a na-ebipụta na Chek Ripọblik.Ma, anyị anaghị asọ ndị ọzọ asọ. Jizọs rịọrọ Chineke gbasara ndị na-eso ụzọ ya, sị: Ihe m na-arịọ gị abụghị ka ị kpọpụ ha nụwa. Jọn 17:15 Ọ bụ ya mere na i nwere ike ịhụ ebe anyị na ndị ọzọ na-arụkọ ọrụ, na-azụkọ ahịa ma ọ bụ na-agakọ akwụkwọ nobodo anyị dị iche iche.Gịnị Ka Ndịàmà Jehova Kweere?Ndịàmà Jehova kweere na Akwụkwọ Nsọ dum si nike mmụọ nsọ Chineke nakwa na ọ bara uru. 2 Timoti 3:16 Ọ bụ na Baịbụl ka anyị na-amụta gbasara Onye kere anyị na otú anyị ga-esi na-ebi ndụ bara uru.Baịbụl kwuru, sị: Ka ndị mmadụ wee mara na gị onwe gị, onye aha gị bụ Jehova, ọ bụ naanị gị bụ Onye Kasị Elu nụwa niile. Abụ Ọma 83:18 Ọ bụ ya mere anyị ji efe naanị Jehova Chineke ma na-agba mbọ eme ka ndị ọzọ mara aha ya nihi na anyị bụ Ndịàmà ya.Aịzaya 43:10-12.Ebe anyị bụ Ndị Kraịst, anyị kweere na Jizọs, bụ Ọkpara Chineke,bịara nụwa, mechaakwa bụrụ Mesaya. Jọn 1:34,41;4:25, 26 Mgbe ọ nwụrụ, a kpọlitere ya, ya alaghachi neluigwe. 1 Ndị Kọrịnt 15:3, 4 O mechakwara bụrụ Eze nke Alaeze Chineke. Mkpughe 11:15 Alaeze Chineke bụ ọchịchị ga-eme ka ụwa a ghọọ Paradaịs. Daniel 2:44 Baịbụl kwuru na ndị dị umeala nobi ga-enweta ụwa, ha ga-enwekwa obi ụtọ dị ukwuu nihi udo nke zuru ebe niile.Abụ Ọma 37:11,29.Ha gụwa Baịbụl, ha na-ewere na Chineke na-agwa ha okwu. Ha nwee nsogbu, ha na-agụ Okwu Chineke iji mata ihe ha ga-eme ka nsogbu ahụ bie. . . . Ha kweere na Okwu Chineke ka dị ndụ.Ọ bụ ụkọchukwu Katọlik aha ya bụ Benjamin Cherayath kwuru ihe a. E bipụtara ya nakwụkwọ akụkọ ndị Jamanị a na-akpọMünsterländische VolkszeitungNdịàmà Jehova kweere na ihe Baịbụl kwuru ga-abara mmadụ uru taa ma ọ na-eme ya. Aịzaya 48:17, 18 Ọ bụ ya mere anyị ji agbasi mbọ ike eme ihe Baịbụl kwuru. Dị ka ihe atụ, anyị anaghị aṅụ sịga, anwụrụ ike ma ọ bụ ọgwụ ike nihi na Baịbụl gwara anyị ka anyị ghara imerụ uche anyị na ahụ anyị. 2 Ndị Kọrịnt 7:1 Anyị anaghịkwa aṅụ oké mmanya, akwa iko ma ọ bụ ezu ohi nihi na Baịbụl kwuru na àgwà ndị dị otú ahụ adịghị mma.1 Ndị Kọrịnt 6:9-11.Olee Otú Anyị Si Enweta Ego Anyị Ji Arụ Ihe Ndị Anyị Na-arụ?Nafọ ọ bụla, anyị na-ebipụta ọtụtụ narị nde Baịbụl na akwụkwọ ndị e ji amụ Baịbụl, na-enyekwa ha ndị mmadụ. Anyị na-arụ alaka ụlọ ọrụ nakwa ebe ndị anyị na-anọ ebi akwụkwọ nụwa niile. Anyị nwekwara ọtụtụ puku ọmarịcha ụlọ ndị anyị na-anọ efe Chineke. Anyị na-akpọ ụlọ ndị a Ụlọ Nzukọ Alaeze. Olee otú anyị si enweta ego anyị ji arụ ihe ndị a niile?Ọ bụ onyinye sí ndị mmadụ nobi ka e ji arụ ihe ndị a niile. 2 Ndị Kọrịnt 9:7Ụlọ NcheBekee nke August 1879, kwuru, sị: Anyị kweere na onye na-akwado mbipụtaỤlọ Nchebụ JEHOVA. Ebe ọ dị otú ahụ, ọ dịghị mgbe aga-arịọndị mmadụ ego ma ọ bụgwa ha ka ha nye egoa ga-eji na-ebipụta ya. Anyị ka kwụsiri ike nihe aỤlọ Ncheahụ kwuru.Ụfọdụ ndị na-eziga onyinye ha nalaka ụlọ ọrụ anyị dị iche iche, ndị ọzọ na-etinye nke ha nigbe onyinye ndị na-adị nỤlọ Nzukọ Alaeze anyị. Ma, o nweghị onye anyị na-asị kwụọ otu ụzọ na ụzọ iri, anyị anaghịkwa ebugharị igbe ma ọ bụ efere onyinye ka ndị mmadụ tinye ego. Anyị kụziere mmadụ Baịbụl ma ọ bụ nye onye ahụ akwụkwọ anyị, anyị anaghị asị ya kwụọ ụgwọ. O nweghị onye nime anyị a na-akwụ ụgwọ maka ozi ọma ọ na-ezi, ma ọ bụ ihe ọ na-akụzi nọgbakọ ma ọ bụkwanụ maka aka o nyere rụọ ebe ndị anyị na-anọ efe Chineke. A sị ka e kwuwe, Jizọs gwara anyị, sị: Unu natara nefu, na-enyenụ nefu. Matiu 10:8 A bịa ná ndị na-arụ ọrụ nalaka ụlọ ọrụ anyị dị iche iche nakwa nisi ụlọ ọrụ anyị, ma ndị só nÒtù Na-achị Isi nke Ndịàmà Jehova, o nweghị onye nime ha a na-akwụ ụgwọ ọnwa.Ọ bụ ego ndị a na-enye nonyinye ka Ndịàmà Jehova ji arụ ihe niile ha na-arụ. Onye ọ bụla na-ekpebi ihe ọ ga-enye nonyinye nakwa mgbe ọ ga-enye ya.Ọ bụ Ụlọikpe Na-ahụ Maka Ihe Ruuru Mmadụ na Yurop kwuru ihe a nafọ 2011A na-esikwa nonyinye ndị e nyere agbatara ndị ọdachi dakwasịrị ọsọ enyemaka. Ndị mbụ soro ụzọ Kraịst gbataara ndị ọdachi dakwasịrị noge ha ọsọ enyemaka. Ndị Rom 15:26 E nweekwa ebe ndị ọdachi kpara mkpamkpa taa, anyị na-aga rụọrọ ndị ụlọ ha dara ụlọ, rụghachi ụlọ ebe ndị anyị na-anọ efe ofufe, nye ndị mmadụ nri na uwe, nyekwara ndị merụrụ ahụ aka.Gịnị Mere Anyị Ji Ezi Ndị Mmadụ Ozi Ọma?O nwere ike ịbụ na ihe a kacha jiri mara anyị bụ ozi ọma anyị na-ezi ebe niile. Anyị na-aga nụlọ ndị mmadụ, nebe ndị mmadụ na-anọkarị nakwa nebe ọ bụla anyị nwere ike ịhụ mmadụ, zie ha ozi ọma. Gịnị mere anyị ji eme ya?Ndịàmà Jehova na-ezi ozi ọma iji too Chineke na iji mee ka a mara aha ya. Ndị Hibru 13:15 Ihe ọzọkwa bụ na anyị chọrọ ime ihe Jizọs Kraịst gwara anyị mee. Ọ gwara anyị, sị: Gaanụ mee ndị mba niile ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ m, . . . Na-ezi ha ka ha debe ihe niile m nyere unu niwu.Matiu 28:19, 20.Anyị na-ezikwa ndị agbata obi anyị ozi ọma nihi na anyị hụrụ ha nanya. Matiu 22:39 Anyị ma na ọtụtụ ndị nwere chọọchị nke ha na-aga nakwa na ọ bụghị mmadụ niile na-achọ ige ntị nozi ọma anyị na-ezi. Ma, anyị kweere na ihe Baịbụl na-ekwu na-azọ mmadụ ndụ. Ọ bụ ya mere anyị ji na-akụzi ihe nakwụsịghị akwụsị, na-ezisa ozi ọma banyere Kraịst, otú ndị mbụ soro ụzọ Jizọs mere.Ọrụ Ndịozi 5:41, 42.Otu nwoke aha ya bụ Antonio Cova Maduro, onye bụ ọkà mmụta nihe gbasara mmekọrịta ọhaneze, dere na Ndịàmà Jehova na-ata ezigbo ahụhụ ebe ha na-agba mbọ ka ihe odide dị nsọ rute nebe kasị anya nụwa.Ihe a gbara nakwụkwọ akụkọ ndị Venezuwela a na-akpọEl UniversalỌtụtụ ndị na-agụ akwụkwọ anyị abụghị Ndịàmà Jehova. Ọtụtụ nde ndị anyị na ha na-amụ Baịbụl na-aga chọọchị ọzọ. Ma, ozi ọma anyị na-ezi ha na-atọ ha ụtọ.Ọ bụrụ na e nwere ihe ndị ọzọ ị chọrọ ịma gbasara Ndịàmà Jehova, bikoJụọ Onyeàmà Jehova ọ bụla ị hụrụ.Gaa nadres Ịntanet anyị bụ Gaa ọmụmụ ihe anyị. Onye ọ bụla nwere ike ịbịa ya, o nweghịkwa onye a na-ana ego.Enwetara M Ihe Karịrị Ịbụ Onye A Ma AmaAmalitere m ime fim nafọ 1985. Ọ bụ m ka a na-akacha egosi nụfọdụ fim ndị m mere. Ndị nta akụkọ na-achọsi akụkọ gbasara m ike, ndị na-ese foto na-abịakwa sere foto m ha ga-akpọsara ọhaneze. E nwee fim ọhụrụ a na-achọ igosi ndị mmadụ, a na-akpọ m ka m soro ná ndị mbụ ga-ele ya. E nwee ebe a na-agbape ụlọ ma ọ bụ ihe ọzọ, a na-akpọ m ka m bịa gbapee ya. Ndị mmadụ na-achọ ka mụ na ha rikọọ nri ehihie ma ọ bụ nri abalị. M ghọziri e jewe a kpọtụrụ.Mgbe m na-eme fimMa, emechara m chọpụta na ihe ndị a niile anaghị emecha m obi ụtọ otú m chere ha ga-eme m. Fim ndị m na-esokarị eme bụ ndị a na-eme ihe nwere ike ịta isi mmadụ na ya. Ndị na-eme fim nAmerịka na-akpọtakarị ndị mụrụ otú e si egwu egwuregwu ike ka ha meere ha ihe ndị nwere ike ịta isi mmadụ. Ma, ndị na-eme fim na Họng Kọng na-eji aka ha eme nke ha. Nihi ya, na fim ndị m mere, ọ bụ m ji aka m mee ndị nke m. O nwere nke m ji ọgba tum tum fefee nelu ụgbọala. Nọtụtụ fim ndị m so mee, e nwere ebe ndị e mere omume rụrụ arụ na ihe ike na ha, nweekwa ndị nke e mere anwansi na ha.Nafọ 1995, m lụrụ onye na-emepụta fim. Nagbanyeghị na m bụzi onye a ma ama, nwee ezigbo ego, di m ahụkwa m nanya, enweghị m obi ụtọ. M kwụsịrị ime fim.M CHETARA OKPUKPE M NA-EKPE MGBE M DỊ OBEREOkpukpe m na-ekpe mgbe m dị obere bịara gụwa m agụụ. Noge ahụ, nụtụtụ Satọdee ọ bụla, mụ na nwanne m nwaanyị na-aga nezinụlọ otu nwoke Onyeàmà Jehova aha ya bụ Joe McGrath. Ọ na-eji Baịbụl akụziri mụ na nwanne m nwaanyị na ụmụ ya ndị nwaanyị atọ ihe. Ezinụlọ a hụrụ ibe ha nanya, na-enwekwa obi ụtọ. Dee Joe na-akwanyere nwunye ya na ụmụ ya ùgwù. Mụ na ha na-esokwa aga ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova. O nwekwara oge ndị m so ha gaa mgbakọ ukwu ha. M na-enwe obi ụtọ noge ahụ. Obi na-eru m ala ma mụ na Ndịàmà Jehova nọrọ.Ma, ihe na-eme nụlọ anyị dị iche. Otú papa m si akpa àgwà kpataara mama m obi mgbawa. Mgbe m dị ihe dị ka afọ iri, mama m kwụsịrị ịga ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova. M gbalịrị na-aga, ma ejighị m obi m niile na-aga ya. M mechara mee baptizim mgbe m dị afọ iri na asaa. Ma o teghị aka, mụ akpawa àgwà ọjọọ, kwụsịzie iso Ndịàmà Jehova.EKPEBIRI M ỊLỌGHACHIObere oge mụ na di m gbachara akwụkwọ, ụmụ nwoke abụọ só ná ndị na-elekọta ọgbakọ m nọbu na ya bịara na nke anyị. Ha gwara m otú m ga-esi lọghachikwute Jehova Chineke. Ha gwakwara otu nwaanyị aha ya bụ Cindy, onye sí nobodo ọzọ bịa izi ozi ọma na Họng Kọng, ka ọ bịa nyere m aka. Noge a, ekwetachazighị m ọtụtụ ihe a kụziiri m na Baịbụl. M gwara Cindy ka o gosi m na Baịbụl bụ Okwu Chineke neziokwu. O gosiri m amụma ndị e buru na Baịbụl, ndị mezurulanụ. Nwayọọ, nwayọọ, mụ na ya bịara bụrụ ezigbo enyi. Ọ gwara m ka anyị mụọ ihe ndị na-ataghị akpụ Baịbụl na-akụzi, mụ ekweta. Ọ bụ mgbe ahụ ka ọ bịara doo m anya na Jehova, bụ Chineke anyị, hụrụ anyị nanya nakwa na ọ chọrọ ka m na-enwe obi ụtọ.Mgbe m bidoghachiri gawa ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova, m chọpụtara na obi bịara na-adị m ụtọ karịa mgbe ahụ m na-eme fim. Ma, ihe ndị mere nezinụlọ anyị mgbe m dị obere mere ka m na-enyo onye ọ bụla enyo, obi ana-ajọkwa m njọ. Otu Onyeàmà Jehova ji Baịbụl nyere m aka ịkwụsị inyo ndị mmadụ enyo ma na-enwe obi ụtọ. O mekwara ka m nweta ezigbo ndị enyi.IHE KARỊRỊ ỊBỤ ONYE A MA AMANafọ 1997, mụ na di m kwagara Họliwud dị na Kalịfọnịa, nAmerịka. M bidoro na-ejikwu oge m enyere ndị mmadụ aka ịghọta na Baịbụl bara ezigbo uru. Ịkụziri ndị mmadụ Baịbụl na-eme m obi ụtọ karịa mgbe ahụ a na-anụ aha m nihi na m na-eme fim. Dị ka ihe atụ, nafọ 2002, m hụrụ otu enyi m nwaanyị aha ya bụ Cheri. Mụ na ya matara na Họng Kọng. E nwere ọtụtụ ụzọ ndụ mụ na ya si yie. Ọ bụ ya bụ nwaada kacha mma na Họng Kọng nafọ 1983. Ọ bụdị yanwa kpuwere m okpu mgbe e chiri m nwa agbọghọ kacha mma nafọ 1984. O mechakwara na-eme fim, mechaakwa na-emepụta fim, ya na ndị a ma ama na-ahazi otú e si eme fim rụkọkwara ọrụ. O mechakwara kwafeta na Họliwud.O wutere m mgbe Cheri gwara m na obi kụchiri onye chọrọ ịlụ ya, ya anwụọ. Ndị okpukpe Buda ọ na-ekpe akasilighị ya obi. Nagbanyeghị na ọ bụ onye a ma ama otú mụnwa bụbu, ọ naghị enwe obi ụtọ, o nweghịkwa onye ọ tụkwasịrị obi. M bidoro ịkọrọ ya ihe ndị m mụtara na Baịbụl. Ma, ihe ndị a kụziiri ya nokpukpe Buda mere ka o siere ya ike ikweta na ihe m na-agwa ya bụ eziokwu.Foto Cheri mgbe ọ na-eme fimOtu ụbọchị nafọ 2003, Cheri si ebe ọ nọ na-eme fim na Vankuva dị na Kanada kpọọ m na fon. Aṅụrị nọ na-akpa ya ka ọ nọ na-akọrọ m na ya ji ụgbọala na-agbagharị, na-ele otú obodo ahụ si maa mma, nọkatazie kpewe ekpere, na-ekpepụta ya ekpepụta, na-asị: Chineke gwa m onye ị bụ. Ọ bụ gịnwa bụ ezi Chineke? Gịnị bụ aha gị? Ozugbo ahụkwa, ya agbafee otu Ụlọ Nzukọ Alaeze, hụ ebe e dere Jehova. Ọ sịrị na ọ dị ya ka Chineke ò si otú ahụ za ya ekpere nakwa na ya chọrọ ka ya na Ndịàmà Jehova hụ ozugbo. M haziri ka ya na ha hụ. Nime ụbọchị ole na ole kwa, ọ gara ọmụmụ ihe nọgbakọ na-eji asụsụ Chaịniiz amụ ihe na Vankuva.Cheri mechara gwa m, sị: Ndị a hụrụ m nanya. Enwere m ike ịkọrọ ha otú obi dị m. Ihe a ọ gwara m tọrọ m ụtọ nihi na mgbe ọ na-eme fim, o nweghị onye ọ na-emete enyi. Bido mgbe ahụ Cheri gara ọmụmụ ihe ahụ, ọ kwụsịghị ịna-aga ọmụmụ ihe. Ma nafọ 2005, ọ naara ọrụ imepụta ọkpọka fim abụọ na Chaịna, nke mere ka ọ laghachi Họng Kọng. Obi dị m ụtọ na nafọ 2006, o nyefere Jehova onwe ya, e mee ya baptizim notu nime mgbakọ Ndịàmà Jehova nwere na Họng Kọng. Ọ chọrọ iji oge ya jekwuoro Jehova ozi. Ma, fim ọ na-eme ekweghị ya, ọ naghịkwa eme ya obi ụtọ.INYERE NDỊ ỌZỌ AKA NA-ENYE M ỌṄỤNafọ 2009, ndụ Cheri gbanwere kpamkpam. Ọ kwụsịrị ime fim ka o nwee ike ijikwu oge ya jeere Jehova ozi. O metere ọtụtụ ndị nọ nọgbakọ enyi. Ọ ghọrọ onye na-ezisa ozi ọma oge niile, na-aga ezi ndị mmadụ ozi ọma Alaeze Chineke, na-enyekwara ha aka ịmata otú ha ga-esi na-ebi ndụ bara uru.Matiu 24:14.Cheri mechara mụọ asụsụ Nepali ka o nwee ike iso Ndịàmà Jehova ole na ole na-eji asụsụ a amụ ihe na Họng Kọng na-aga ezi ndị na-asụ asụsụ ahụ ozi ọma. A na-eledakarị ndị Nepal nọ na Họng Kọng anya, na-akparịkwa ha, maka na ha amachaghị Bekee ma ọ bụ Chaịniiz nakwa maka na omenala ha dị iche. Cheri gwara m na ịkụziri ndị Nepal Baịbụl na-eme ya ezigbo obi ụtọ. Dị ka ihe atụ, o kwuru na otu ụbọchị ya na-aga ozi ọma nụlọ nụlọ, na ya hụrụ otu nwaanyị na-asụ Nepali. Ọ sịrị na nwaanyị ahụ matụ gbasara Jizọs ma ọ maghị ihe ọ bụla gbasara ezi Chineke bụ Jehova. Cheri ji Baịbụl gosi ya na Jizọs kpegaara Nna ya nke eluigwe ekpere. Mgbe nwaanyị ahụ ghọtara na ya nwere ike ikpegara Chineke, onye aha ya bụ Jehova, ekpere, Baịbụl ya na ya na-amụ bịara tọwakwuo ya ụtọ. O teghị aka, di ya na nwa ha nwaanyị amụwakwa Baịbụl.Abụ Ọma 83:18;Luk 22:41, 42.Foto Cheri taaOtú ozi ọma oge niile Cheri na-aga si atọ ya ụtọ mere ka m jụwa onwe m ihe mere na ebidobeghị m ziwe ozi ọma oge niile. Noge a m na-ajụ onwe m ihe a, akwaghachila m Họng Kọng. Ahazigharịrị m ihe ndị m na-eme ka m nwekwuo ohere na-akụziri ndị mmadụ eziokwu dị na Baịbụl. Achọpụtara m na ige ntị mgbe ndị m na-ezi ozi ọma na-ekwu obi ha na inyere ha aka ịghọta Okwu Chineke nke ọma na-eme m ezigbo obi ụtọ.Achọpụtara m na inyere ndị mmadụ aka ịghọta Okwu Chineke nke ọma na-eme m ezigbo obi ụtọDị ka ihe atụ, e nwere otu nwaanyị onye Vietnam mụ na ya na-amụ Baịbụl. Tupu mụ na ya amụwa Baịbụl, obi na-ajọkarị ya njọ, ya ana-ebekwa ákwà mgbe niile. Ma ugbu a, obi na-abụ ya sọ aṅụrị, ọ naghịkwa eji ịga ọmụmụ ihe egwu egwu.Mụ na Cheri nwetara ihe karịrị ịbụ onye a ma ama. Ọ bụ eziokwu na ime fim na-atọ ụtọ, na-emekwa ka a mara mmadụ amara, ma, ịkụziri ndị ọzọ gbasara Jehova Chineke na-aka eme obi ụtọ nihi na ọ na-eme ka e too Chineke. Anyị ahụla na ihe Jizọs kwurunỌrụ Ndịozi 20:35bụ eziokwu. Ọ sịrị: A na-enweta obi ụtọ ka ukwuu ninye ihe karịa ka a na-enweta nịnara ihe.Baịbụl BedelMGBE otu onye Bekee, bụ onye ụkọchukwu, aha ya bụ Wiliam Bedel gara Ayaland nafọ 1627, ọ hụrụ ihe gbara ya gharịị. Ọtụtụ ndị Ayaland bụ ndị Katọlik, ma, ọ bụ ndị Briten, bụ ndị Protestant, na-achị ha. Ndị Protestant asụgharịala Baịbụl nọtụtụ asụsụ a na-asụ na Yurop. Ma, ọ dị ka o nweghị onye chọrọ ka Baịbụl dịrị nasụsụ Aịrish.Obi adịghị Bedel mma na e leghaara ndị Ayaland anya naanị nihi na ha amaghị Bekee. Ọ malitere ịgba mbọ ka e nwee Baịbụl nasụsụ Aịrish. Ma, ọtụtụ ndị megidere ya, karịchaa, ndị Protestant. Maka gịnị?MGBA A GBARA KA A KWỤSỊ ỊNA-ASỤ ASỤSỤ AỊRISHBedel bidoro mụwa asụsụ Aịrish. Mgbe ọ ghọrọ onyeisi ụlọ akwụkwọ a na-akpọ Trinity College dị na Dọblịn nakwa mgbe o mechara bụrụ bishọp ndị Kilmọ, ọ gbara ụmụ akwụkwọ ya ume ka ha na-asụ ma na-ede asụsụ Aịrish. Ihe medịrị Eze Nwaanyị Elizabet nke Mbụ nke Ịngland ji hiwe ụlọ akwụkwọ Trinity College bụ ka a zụpụta ndị ụkọchukwu ga-eji asụsụ Aịrish na-akụzirị ndị ọ na-achị Baịbụl. Bedel gbara mbọ ka ihe a mee.Ọtụtụ ndị nọ na dayọsis Kilmọ na-asụ Aịrish. Ọ bụ ya mere Bedel ji sie ọnwụ na ndị ga-abụ ndị ụkọchukwu na dayọsis ahụ kwesịrị ịbụ ndị ma asụsụ Aịrish. Ebe ọ gbakwasịrị ụkwụ kwuo ihe a o kwuru bụ nihe Pọl onyeozi kwuru ná1 Ndị Kọrịnt 14:19. Ebe ahụ sịrị: Nime ọgbakọ, m ga-ahọrọ iji obi m kwuo mkpụrụ okwu ise, ka m wee jirikwa ọnụ kụziere ndị ọzọ ihe, kama ikwu puku okwu iri nasụsụ dị iche, ya bụ, nasụsụ ọtụtụ ndị na-amaghị.Ma, ndị ọnụ na-eru nokwu mere ihe niile ha nwere ike ime iji mee ka ihe a ọ chọrọ ime ghara inwe isi. Ụfọdụ ndị na-akọ akụkọ ihe mere eme kwuru na e nwere ndị na-asị na ọ bụrụ na ndị mmadụ ana-asụ asụsụ Aịrish ọ ga-emebiri ndị ọchịchị ihe nakwa na ọ gaghị abara ndị ọchịchị uru. Ụfọdụ chere na ọ bụrụ na e mee ka ndị Ayaland ghara ịma nke a na-akọ, ọ ga-abara ndị Ịngland uru. E nwedịrị iwu ndị e tiri ka ndị Ayaland hapụ asụsụ ha na omenala ha ma mụwa asụsụ Bekee, mewekwa ihe otú ndị Bekee si eme.BEDEL EBIDO ỊSỤGHARỊ BAỊBỤL NASỤSỤ AỊRISHBedel ekweghị ka ndị mmegide kụda ya aka. Nihe dị ka nafọ 1634, o si na Baịbụl Bekee e bipụtara nafọ 1611 ya bụ,King James Version sụgharịwa Baịbụl nasụsụ Aịrish. Ọ chọrọ iwepụta Baịbụl ga-adịrị ọtụtụ ndị Ayaland mfe ịghọta. O doro ya anya na ndị na-amaghị Bekee agaghị amụtali ihe ga-eme ka ha nweta ndụ ebighị ebi ma ọ bụrụ na a sụgharịghị Baịbụl nasụsụ ha ga-aghọta nke ọma.Jọn 17:3.Ọ bụghị naanị Bedel gbara mbọ ịsụgharị Baịbụl nasụsụ Aịrish. Ihe dị ka afọ iri atọ tupu Bedel ebido ịsụgharị Baịbụl ahụ, otu bishọp aha ya bụ Wiliam Daniel chọpụtara na ọ ga-esiri ndị mmadụ ezigboike ịghọta Baịbụl ma ọ bụrụ na e dere ya nasụsụ ha na-amaghị. Ọ bụ ya mere o ji sụgharịa Akwụkwọ Nsọ Grik nke Ndị Kraịst nasụsụ Aịrish. Bedel bidoziri ịsụgharị Akwụkwọ Nsọ Hibru. Baịbụl a na-akpọ Baịbụl Bedel bụ Akwụkwọ Nsọ Hibru Bedel sụgharịrị na Akwụkwọ Nsọ Grik Wiliam Daniel sụgharịrị. Baịbụl a bụ Baịbụl mbụ zuru ezu a sụgharịrị nasụsụ Aịrish, bụrụkwanaanịBaịbụl e nwere nasụsụ Aịrish ruo narị afọ atọ sochirinụ.Bedel ma asụsụ Hibru nke ọma, ma ọ chọtara ụmụ amaala Ayaland abụọ ma asụsụ Aịrish ka ha nyere ya aka sụgharịa Baịbụl ahụ. Ha ga-esi nasụsụ Bekee sụgharịa ya nasụsụ Aịrish. Ka ha na-asụgharị Baịbụl ahụ, Bedel na otu onye ọzọ ma ọ bụ mmadụ abụọ ọzọ ọ tụkwasịrị obi na-eleru amaokwu nke ọ bụla a sụgharịrị anya ma dezigharịa ihe ndị e kwesịrị idezigharị. O nwekwara akwụkwọ ndị ha leere anya mgbe ha na-asụgharị ya. Otu nime ha bụ Baịbụl otu ụkọchukwu onye Swizaland aha ya bụ Giovani Diodati sụgharịrị nasụsụ Ịtali. Ọzọ abụrụSeptuagintbụ Baịbụl a sụgharịrị nasụsụ Grik nakwa Baịbụl ochie e dere nasụsụ Hibru.Ndị sụgharịrị Baịbụl Bedel mere ihe ndị sụgharịrị BaịbụlKing James Versionmekwara. Ha dere aha Chineke nebe ụfọdụ na Baịbụl a. Dị ka ihe atụ, ha dere aha ChinekenỌpụpụ 6:3. Otú ha si dee ya bụIehovah.O nwere ike ịbụ na Bedel ma ọtụtụ nime ndị sụgharịrị BaịbụlKing James Version.Baịbụl Bedel na ndị òtù ya sụgharịrị dị nọbá akwụkwọ Mash, nke dị na Dọblin, nAyaland.Gụọ igbe isiokwu ya bụ, E Chetara Bedel na Mbọ Ọ Gbara.E MECHARA BIPỤTA YABedel sụgharịchara Baịbụl ahụ nafọ 1640. Ma o bipụtalighị ya ozugbo ahụ. Gịnị kpatara ya? Otu ihe kpatara ya bụ na ọtụtụ ndị ka na-emegide ya. Ndịna-emegide ya dere ihe na-abụghị eziokwu gbasara onye nsụgharị ya kacha mara nke a na-akọ. Ihe mere ha ji mee ya bụ ka ndị mmadụ ghara inwe mmasị na Baịbụl ahụ ha na-asụgharị. Ha medịrị ka e jide nwoke ahụ ma tụọ ya mkpọrọ. Nke ka njọ mechara mee. Nafọ 1641, ndị Ayaland bidoro ịgba ndị Bekee na-achị ha mgba okpuru, bidokwa igbu ha. Ụfọdụ ndị Ayaland gbara mbọ zoo Bedel nagbanyeghị na ọ bụ onye Bekee nihi na ha ma na ọ hụrụ ha nanya. Ma, ndị agha nnupụisi obodo ahụ mechara jide ya ma tụọ ya mkpọrọ. Ọ gaara adịtekwu ndụ aka. Ma, otú ebe ha tụkpuru ya si jọọ njọ mere ka ọ nwụọ nafọ 1642. Ọ dịghịzi ndụ hụ mgbe e mechara bipụta Baịbụl ahụ.Ihe e dere ná mbido peeji Baịbụl Bedel na ndị òtù ya sụgharịrị nihe dị ka afọ 1640, na Baịbụl ya ahụ e bipụtara nafọ 1685Ọ fọrọ obere ka e bibie Baịbụl Bedel ahụ mgbe ndị iro ya gara nụlọ ya chọgharịchaa ebe niile ma ò nwere ihe ha ga-enweta, mechaakwa gbaa ụlọ ya ọkụ. Ma, otu enyi ya ebula ụzọ gaa nụlọ ya wepụ akwụkwọ niile ahụ ha sụgharịrị. Otu nwoke aha ya bụ Nasisọs Mash, onye mechara ghọọ achịbishọp obodo Amaa, bụrụkwa ụkọchukwu ọnụ na-eru nokwu na Chọọchị Ayaland, mechara nweta akwụkwọ ndị ahụ. Otu onye sayensị aha ya bụ Rọbọt Bọil nyere ya ego ọ ga-eji ebipụta Baịbụl ahụ. Ọ katara obi bipụta Baịbụl Bedel ahụ nafọ 1685.BAỊBỤL BEDEL NYEERE NDỊ MMADỤ AKA ỊGHỌTAKWU BAỊBỤLỌ bụ eziokwu na ọtụtụ ndị enweghị mmasị na Baịbụl ahụ Bedel sụgharịrị, ma, o nyeere ndị mmadụ aka ịghọtakwu Okwu Chineke. Ndị ọ kacha nyere aka bụ ndị na-asụ Aịrish, ma ndị nke bí na Ayaland ma ndị nke bí na Skọtland nakwa nọtụtụ ebe ndị ọzọ. Ha na Chineke nweziri ike ịdị ná mma nihi na ha na-aghọtazi Okwu Chineke nasụsụ ala ha.Matiu 5:3,6.Mgbe mụ na ezinụlọ m bidoro ịgụ Baịbụl Bedel, anyị nụwara Okwu Chineke nasụsụ anyị. O so nihe nyeere anyị aka ịghọta eziokwu dị nAkwụkwọ NsọBaịbụl Bedel ka na-enyere ọtụtụ ndị chọrọ ịmụta eziokwu aka. Otu nwoke na-asụ asụsụ Aịrish mụtara ihe Baịbụl na-akụzi noge na-adịchabeghị anya. O kwuru, sị: Mgbe mụ na ezinụlọ m bidoro ịgụ Baịbụl Bedel, anyị nụwara Okwu Chineke nasụsụ anyị. O so nihe nyeere anyị aka ịghọta eziokwu dị nAkwụkwọ Nsọ.Ọ Na-adị Gị Ka Chineke Emechuola Gị Ihu?OTU nwoke onye Brazil aha ya bụ Sidnei nwere ihe mberede otu ụbọchị ọ na-egwu egwuregwu na mmiri. Ọ dị afọ iri abụọ na anọ mgbe ihe a mere. Ihe mberede ahụ kwarụrụ ya ahụ nke na o nweghịzi ebe o nwere ike ịga ma ó jighị ígwè ndị ngwọrọ. Ọ nọ na-ajụ onwe ya, sị: Gịnị ka m mere? Gịnị mere Chineke ji kwe ka ihe a mee m?Anyị nwere ike iche na Chineke emechuola anyị ihu ma agha ma ọ bụ ọdachi kpatara anyị nsogbu, ma ọ bụ ma anyị rịawa ọrịa ma ọ bụ nwee ihe mberede, ma ọ bụkwanụ ma e nwee onye nwụnahụrụ anyị. O nweela ndị chere otú ahụ noge ochie. E nwere oge ọtụtụ nsogbu bịaara Job bụ otu nwoke dịrị ndụ noge ochie. O chere na ọ bụ Chineke ka ihe na-eme ya si naka. Ọ gwara Chineke, sị: M na-etiku gị maka enyemaka, ma ị dịghị aza m; eguzorowo m ọtọ, ka i wee ṅaa m ntị. Ị na-agbanwe wee na-emeso m ihe nobi ọjọọ; i ji ike gị dum na-ebuso m iro.Job 30:20, 21.Job amaghị ebe nsogbu ya si, ọ maghịkwa ihe mere nsogbu ahụ ji bịara ya, ma ọ bụ ihe mere Chineke ji kwe ka ọ bịara ya. Ma, obi dị anyị ụtọ na Baịbụl agwala anyị ihe mere ụdị nsogbu ndị ahụ ji abịara anyị nakwa ihe anyị kwesịrị ime ma ọ bịara anyị.CHINEKE Ọ CHỌRỌ KA ANYỊ NA-ATA AHỤHỤ?O nwere otu ihe Baịbụl gwara anyị gbasara Chineke. Ọ sịrị: Ihe zuru okè ka ọrụ ya bụ, nihi na ụzọ ya niile bụ ikpe ziri ezi. Chineke nke kwesịrị ntụkwasị obi, onye ikpe na-ezighị ezi na-adịghị nebe ọ nọ; onye ezi omume na onye ziri ezi ka ọ bụ. Diuterọnọmi 32:4 Ọ bụrụ na Chineke bụ onye ezi omume na onye ziri ezi, ọ ga-achọ ka ụmụ mmadụ na-ata ahụhụ? Ọ ga-eme ka ọdachi dakwasị ha iji gbazie ha?O doro anya na ọ gaghị eme otú ahụ. Baịbụl gwadịrị anyị, sị: Noge ọnwụnwa, ka onye ọ bụla ghara ịsị: Ọ bụ Chineke na-anwa m. Nihi na a pụghị iji ihe ọjọọ nwaa Chineke, ya onwe ya adịghịkwa anwa onye ọ bụla. Jems 1:13 Baịbụl gwakwara anyị na ụmụ mmadụ enweghị nsogbu ọ bụla mgbe Chineke kere ha. Mgbe o kere Adam na Iv, bụ nwoke mbụ na nwaanyị mbụ, ọ rụụrụ ha ebe mara mma ha ga-ebi, tinyere ha ihe niile dị ha mkpa, nyekwa ha ọrụ ga na-eme ha obi ụtọ. Chineke gwara ha, sị: Mụọnụ ọmụmụ, baanụ ụba ma jupụta ụwa. O doro anya na o nweghị ihe kwesịrị ime ka Adam na Iv chewe na Chineke emechuola ha ihu.Jenesis 1:28.Ma, nsogbu zuziri ụmụ mmadụ ahụ taa. Kemgbe ụwa, nsogbu na-abịara anyị na-aka njọ nike nike. Ihe a Baịbụl kwuru gbasara anyị bụ eziokwu: Ihe niile e kere eke na-asụkọ ude ma na-anọkọ nihe mgbu ruo ugbu a. Ndị Rom 8:22 Gịnị kpataziri nsogbu anyị?GỊNỊ MERE ANYỊ JI ATA AHỤHỤ?Tupu anyị aghọta ihe mere anyị ji ata ahụhụ, anyị ga-ebugodị ụzọ mata otú ihe si gaa noge ahụ Chineke kere Adam na Iv. Chineke gwara ha ka ha ghara iri mkpụrụ si nosisi ịma ihe ọma na ihe ọjọọ. O nyere ha iwu a iji gosi na ọ bụ yanwa kwesịrị ịgwa ha ihe bụ ihe ọma na ihe bụ ihe ọjọọ. Ma, otu mmụọ ozi nupụụrụ Chineke isi, onye e mechara kpọwa Ekwensu na Setan, mere ka Adam na Iv nupụrụ Chineke isi. Ekwensu gwara Iv na ha agaghị anwụ ma ha rie mkpụrụ osisi ahụ Chineke sịrị ha erila. Ihe ọ na-ekwu bụ na Chineke ghaara ha ụgha. Setan gwakwara Iv na Chineke achọghị ka ha nweta ikike ikpebi ihe bụ ihe ọma na ihe bụ ihe ọjọọ. Jenesis 2:17;3:1-6 Ihe ihe a Setan kwuru pụtara bụ na ihe ga-aka adịrị ụmụ mmadụ mma ma ọ bụrụ na ọ bụghị Chineke na-achị ha. Ihe a niile mere ka ọ dị mkpa ka a chọpụta otu ihe dị ezigbo mkpa, ya bụ, ọ bụ Chineke kwesịrị ịchị ụmụ mmadụ?O nwekwara ihe ọzọ Ekwensu kwuru. O kwuru na ihe mere ụmụ mmadụ ji efe Chineke bụ maka ihe ọma Chineke na-emere ha. Ekwensu gwara Chineke gbasara Job, sị: Ọ bụ na ị gbaghị ya ogige gburugburu, gbaakwa ụlọ ya na ihe niile o nwere ogige gburugburu? . . . Ma, iji nwee ihe dị iche, biko, matịa aka gị, metụ ihe niile o nwere, lee ma ọ gaghị akọcha gị nihu gị. Job 1:10, 11 Ihe a Setan kwuru gbasara Job gbasakwara mmadụ niile. Ọ na-ekwu na o nweghị mmadụ ọ bụla ji obi ya niile efe Chineke.OLEE OTÚ CHINEKE GA-ESI DOZIE OKWU A?Olee otú kacha mma Chineke ga-esi edozi okwu ahụ, ya ebie kpamkpam? Chineke maara ihe niile.Ọ ma otú kacha mma isi dozie ya, anyị aghara iche na o mechuola anyị ihu. Ndị Rom 11:33 Ọ hapụrụ ka ụmụ mmadụ chịa onwe ha ruo oge ụfọdụ ka o doo ewu na ọkụkọ anya onye ọchịchị ya kacha mma.Nsogbu ndị na-echi ụmụ mmadụ ọnụ nala taa emeela ka o doo anya na ọchịchị ụmụ mmadụ akụọla afọ nala. Ha enwebeghị ike ime ka udo dịrị. Ha enwebeghị ike ime ka obi ruo ndị mmadụ ala. Ha enwebeghịkwa ike ime ka ụmụ mmadụ na-enwe obi ụtọ. Ha emeekwala ka ụwa retọọ. Nke a na-emekwu ka o doo anya na ihe a Baịbụl kwuru bụ eziokwu: Ọ dịrịghị mmadụ nke na-eje ije ọbụna iduzi nzọụkwụ ya. Jeremaya 10:23 Ọ bụ naanị ọchịchị Chineke ga-enweli ike ime ka ụmụ mmadụ nwee udo, obi ụtọ, na ọganihu ruo mgbe ebighị ebi nihi na ọ bụ ihe Chineke zubere ime.Aịzaya 45:18.Oleezi otú Chineke ga-esi mee ka ihe dịrị ụmụ mmadụ otú o bu nobi kee ha? Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya ka ha na-ekpe ekpere, sị: Ka alaeze gị bịa. Ka uche gị meekwa nụwa, dị ka ọ na-eme neluigwe. Matiu 6:10 Noge na-adịghị anya, mgbe Alaeze Chineke ga-achịwa ụwa, Chineke ga-eme ka ihe niile na-eme ka ụmụ mmadụ na-ata ahụhụ kwụsị. Daniel 2:44 O nweghịzi onye ga-ada ogbenye, ọrịa na ọnwụ agaghịkwa adị. Baịbụl kwuru na Chineke ga-anapụta ogbenye nke na-eti mkpu enyemaka. Abụ Ọma 72:12-14 Baịbụl kwukwara na noge ahụ, ọ dịghị onye bi na ya nke ga-asị: Ana m arịa ọrịa. Aịzaya 33:24 Jizọs kwudịrị na oge awa na-abịa mgbe ndị niile nọ nili ncheta ga-anụ olu ya wee pụta. Jọn 5:28, 29 Nkwa ndị a Chineke kwere anyị na-atọgbu anyị atọgbu.Inwe okwukwe na Chineke ga-emezu nkwa ndị o kwere ga-enyere anyị aka ka anyị ghara iche na o mechuola anyị ihuIHE GA-ENYERE GỊ AKA KA Ị GHARA ICHE NA CHINEKE EMECHUOLA GỊ IHUMgbe ihe dị ka afọ iri na asaa gachara Sidnei nwechara ihe mberede ahụ anyị kọrọ gbasara ya ná mbido, ọ sịrị: O nweghị mgbe ọ bụla m chere na ọ bụ Jehova Chineke kpatara ihe mberede ahụ. Ma, mgbe ihe ahụ mere m, eweere m na o mechuola m ihu. O nwere ụbọchị ndị ọ na-abụ m cheta na m daziri ngwọrọ, obi ana-ajọ m njọ, mụ ana-ebe ákwá. Ma, amụtala m na Baịbụl na ihe mberede ahụ m nwere abụghị ihe Chineke ji taa m ahụhụ. Baịbụl kwuru na oge ọdachi na ihe a na-atụghị anya ya na-abịakwasị anyị niile. Ekpere m na-ekpegara Jehova na amaokwu ụfọdụ m na-agụta na Baịbụl na-eme ka m ghara ịna-echegbu onwe m, na-enyekwara m aka ka mụ na Chineke na-adịkwu ná mma.Ekliziastis 9:11;Abụ Ọma 145:18;2 Ndị Kọrịnt 4:8, 9,16.Ọ bụrụ na anyị amata ihe mere Chineke ji kwe ka anyị na-ata ahụhụ, matakwa na ọ ga-eme ka anyị kwụsị ịta ahụhụ noge na-adịghị anya, ọ ga-enyere anyị aka ịkwụsị ịna-eche na Chineke emechuola anyị ihu. Baịbụl gwara anyị na Chineke na-akwụ ndị na-achọsi ya ike ụgwọ ọrụ. Ọ dịghị onye nwere okwukwe na ya na Ọkpara ya nke a ga-emechu ihu.Ndị Hibru 11:6;Ndị Rom 10:11.Ajụjụ Ndị Baịbụl ZaraGịnị mere e ji dee amụma ndị e dere na Baịbụl?Gịnị mere Baịbụl ji kwuo ihe ndị ga-eme noge anyị a?Luk 21:10, 11.E dere ọtụtụ amụma na Baịbụl, deekwa ihe niile gbasara otú ha ga-esi mee. O nweghị mmadụ ga-ekwuli ihe ga-eme nọdịnihu, kwuokwa otú ọ ga-esi mee, ya emee otú ahụ o si kwuo ya. Ma, amụma ndị e buru na Baịbụl na-emezucha. Ọ na-egosi na Baịbụl bụ Okwu Chineke neziokwu.GụọJọshụa 23:14;2 Pita 1:20, 21.Amụma Baịbụl ndị mezurulanụ na-eme ka anyị nwee okwukwe siri ike nebe Chineke nọ. Ndị Hibru 11:1 Ha na-emekwa ka obi sie anyị ike na nkwa niile Chineke kwere anyị ga-emezucha. Neziokwu, amụma ndị e buru na Baịbụl na-eme ka anyị nwee olileanya.GụọAbụ Ọma 37:29;Ndị Rom 15:4.Olee uru amụma ndị e buru na Baịbụl na-abara anyị?Chineke ji ụfọdụ amụma ndị e dere na Baịbụl gwa ndị ya ihe ha ga-eme. Dị ka ihe atụ, mgbe ndị mbụ soro ụzọ Jizọs hụrụ ka amụma ụfọdụ e buru gbasara ibibi Jeruselem na-emezu, ha si na Jeruselem gbapụ. Mgbe e mechara bibie Jeruselem nihi na ọtụtụ ndị bi na ya jụrụ Jizọs, ọkọ akọghị ndị na-eso ụzọ Jizọs.GụọLuk 21:20-22.Amụma ndị na-emezu taa na-egosi na noge na-adịghị anya, Alaeze Chineke ga-ebibi ọchịchị ụmụ mmadụ niile. Daniel 2:44;Luk 21:31 Ọ bụ ya mere onye ọ bụla ji kwesị ịgbasi mbọ ike ugbu a na-eme ihe dị Jizọs Kraịst mma ebe ọ bụ Eze Chineke họpụtara ka ọ na-achị nAlaeze ya.GụọLuk 21:34-36. 