 Ụlọ Nche Disemba 1, 2013  Chineke Ọ Baara Anyị Uru?Isiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AGịnị Mere E Ji Jụọ Ajụjụ A?Notu obodo, e nwere ihe ụfọdụ ndị dere noge na-adịbeghị anya notu nnukwu bọọdụ e ji agbasa ozi. Ha dere, sị: Ò nwere uru Chineke baara gị? Ọtụtụ nde mmadụ chere na o nweghị uru ọ baara ha. Ihe a ha dere gosiri na ha ekweghị na Chineke.E nwekwara ọtụtụ ndị sịrị na ha kweere na Chineke, ma ha na-ebi ndụ ka à ga-asị na Chineke adịghị. Otu achịbishọp nke chọọchị Katọlik, onye aha ya bụ Salvatore Fisichella, kwuru gbasara ndị chọọchị ya, sị: Ọ bụrụ na e lewe otú anyị si ebi ndụ, o nweghị onye ga-amata na anyị bụ Ndị Kraịst nihi na otú anyị si ebi ndụ bụkwa otú ndị na-ekweghị na Chineke si ebi ndụ.Ọtụtụ ndị anaghị ewepụta oge chee echiche banyere Chineke. Ha weere Chineke ka onye nọ ebe dị anya ma ọ bụ onye na-abaghị uru ọ bụla ná ndụ ha. Naanị mgbe ha na-echeta Chineke bụ mgbe ha nọ ná nsogbu ma ọ bụ mgbe ha chọrọ ka Chineke meere ha ihe ọma, ka à ga-asị na Chineke bụ ohu ha.Ndị ọzọ anaghị eme ihe a na-akụziri ha na chọọchị ha nihi na ha chere na o nweghị uru ọ ga-abara ha. Dị ka ihe atụ, na Jamanị, mmadụ atọ nime mmadụ anọ ọ bụla bụ ndị Katọlik chere na nwoke na nwaanyị ibikọ ọnụ tupu ha alụọ adịghị njọ nagbanyeghị na chọọchị ha kwuru na ọ dị njọ, Baịbụl ekwuokwa na ọ jọgburu onwe ya. 1 Ndị Kọrịnt 6:18;Ndị Hibru 13:4 Ma, nke bụ eziokwu bụ na e nwekwara chọọchị ndị ọzọ chọpụtara na ọ na-abụ chọọchị ha na-ekwu otu ihe, ndị òtù ha ana-eme ọzọ. E nwere ndị isi chọọchị na-ekwu na ndị na-abịa chọọchị ha na-akpa àgwà ka ndị na-ekweghị na Chineke.Ihe ndị a anyị lebarala anya emeela ka ndị mmadụ jụọ, sị: Ò nwere uru Chineke baara anyị? Ọ bụghị noge anyị a ka a malitere ịjụ ajụjụ a. Ebe mbụ a jụrụ ajụjụ a bụ nakwụkwọ mbụ dị na Baịbụl. Ka anyị leba anya nihe ụfọdụ dị mkpa e kwuru nakwụkwọ Jenesis nihi na ọ ga-eme ka anyị mata azịza ajụjụ a.Uru Chineke Baara AnyịNdị dọkịta na-ekwu na ọ bụrụgodị na mmadụ nwere ego ga-ezuru ya igbo mkpa ya, ọ bụghị ya ga-eme ka ọ na-enwe obi ụtọ. Ihe gosiri na ihe a ha kwuru bụ eziokwu bụ na ndị mmadụ na-achọ ime ihe ụfọdụ pụrụ iche ga-eme ka ha na-enwe obi ụtọ. Ụfọdụ na-ewepụta oge ha na-ekiri ihe ndị e kere eke, na-amụ egwú, na-ese ihe osise ma na-eme ihe ndị ọzọ ka ha mara ma hà ga na-enwe obi ụtọ. Ma, ihe a niile anaghị eme ka ha nwee ezigbo obi ụtọ ma ọ bụ ka ndụ ha nwee isi.Chineke chọrọ ka ụmụ mmadụ na-enwe obi ụtọ ugbu a nakwa ruo mgbe ebighị ebiIhe e dere nakwụkwọ Jenesis isi nke mbụ ruo isi nke atọ, gosiri na mgbe Chineke kechara Adam na Iv, ya na ha na-ekwurịta okwu ọtụtụ ugboro. Nke ahụ mere ka ha mata onye ọ bụ. Jenesis 3:8-10 Ọ na-agụ ụmụ mmadụ agụụ ka ha na Onye kere ha dịrị ná mma nihi na o keghị ha ka ha nọrọ namaghị ya. Ọtụtụ ebe na Baịbụl gosiri na ọ dị mkpa ka ụmụ mmadụ mata onye kere ha.Dị ka ihe atụ, Jizọs kwuru na obi ụtọ na-adịrị ndị maara mkpa ime mmụọ ha. Matiu 5:3 Ihe a Jizọs kwuru gosiri na ọ bụrụ na anyị agbaa mbọ mata Chineke, ndụ anyị ga-enwe isi, anyị enweekwa obi ụtọ. Oleekwanụ otú anyị ga-esi amata Chineke? Jizọs gwara anyị, sị: Ọ bụghị naanị achịcha ga-eme ka mmadụ dị ndụ, kama ọ bụ okwu niile nke na-esi nọnụ Jehova pụta. Matiu 4:4 Olee otú okwu niile si nọnụ Chineke, ya bụ, ihe Chineke kwuru na Baịbụl, ga-esi eme ka anyị na-enwe obi ụtọ, ndụ anyị enweekwa isi? Ka anyị leba anya natọ nime ha.Anyị Chọrọ Onye Ga Na-edu AnyịEbe ọ bụla ị gara taa, ị ga-ahụ na e nwere ọtụtụ ndị ọrụ ha bụ ịgwa ndị mmadụ otú ha ga-esi na-enwe obi ụtọ, otú ha na ndị ọzọ ga-esi na-adị ná mma, otú mmadụ na ndị ezinụlọ ya ga-esi na-ebi nudo, otú e si edozi esemokwu, na ihe ndị ọzọ. Ma, a sị ka e kwuwe, ò nwere onye ọzọ ga-eduzi ụmụ mmadụ ma gwa ha otú ha ga-esi na-ebi ndụ ma ọ bụghị Onye kere ha, ya bụ, Jehova Chineke?Baịbụl na-akọrọ anyị otú anyị kwesịrị isi na-ebi ndụ. O yiri akwụkwọ na-akọwa otú kamera ọhụrụ si arụ ọrụKa e were ya na ị zụtara kamera ma ọ bụ kọmputa ọhụrụ. Ị ga-atụ anya na ndị rụrụ ya ga-etinyere gị akwụkwọ kọwara otú o si arụ ọrụ. E nwere ike ikwu na Baịbụl yiri ụdị akwụkwọ ahụ. Chineke nyere ya ụmụ mmadụ ka ha si na ya mata otú ha kwesịrị isi na-ebi ndụ. Baịbụl kwuru ihe ụmụ mmadụ ga na-eme ka ndụ ha nwee isi.Baịbụl gwakwara ụmụ mmadụ ihe ndị nwere ike ime ka ndụ ha laa niyi. Ndị mmadụ nwere ike ịgwa anyị ihe ndị anyị chọrọ ịnụ ma ọ bụ ihe ndị anyị chere ga-akara anyị mfe ime. Ma, ọ bụ na ihe agaghị akara anyị mma ma ọ bụrụ na anyị ana-eme ihe Onye kere anyị gwara anyị?Mụ onwe m, Jehova, bụ Chineke gị, Onye na-akụziri gị otú ị ga-esi baara onwe gị uru, Onye na-eme ka i jee ije nụzọ i kwesịrị iso. A sị nnọọ na ị ga-aṅa ntị nihe m nyere niwu! Mgbe ahụ, udo gị ga-adị nnọọ ka osimiri, ezi omume gị ga-adịkwa ka ebili mmiri nke oké osimiri.Aịzaya 48:17, 18Baịbụl gwara anyị otú anyị kwesịrị isi na-ebi ndụ na ihe ga-eme ka ihe dịrị anyị ná mmaỌ bụ eziokwu na Jehova Chineke na-agwa anyị ihe ndị anyị ga-eme, ma ọ naghị amanye anyị amanye ka anyị mee ha. Neziokwu, ọ hụrụ anyị nanya, ọ chọkwara ka ihe dịrị anyị ná mma. Ọ bụ ya mere o ji gwa anyị, sị: Mụ onwe m, Jehova, bụ Chineke gị, Onye na-akụziri gị otú ị ga-esi baara onwe gị uru, Onye na-eme ka i jee ije nụzọ i kwesịrị iso. A sị nnọọ na ị ga-aṅa ntị nihe m nyere niwu! Mgbe ahụ, udo gị ga-adị nnọọ ka osimiri, ezi omume gị ga-adịkwa ka ebili mmiri nke oké osimiri. Aịzaya 48:17, 18 Ọ bụrụ na anyị emee ihe Chineke kwuru, ihe ga-adịrị anyị ná mma. Ihe ọ pụtara bụ na ọ bụrụ na anyị chọrọ inwe obi ụtọ, anyị kwesịrị ịmata Chineke.Anyị Chọrọ Onye Ga-aza Anyị Ajụjụ Ndị Na-agbagwoju Anyị AnyaỤfọdụ ndị chere na ha ekwesịghị ikwere na Chineke maka na e nwere ọtụtụ ihe na-agbagwoju ha anya ma na-eme ka ha chee na ikwere na Chineke abaraghị ha uru. Dị ka ihe atụ, ha nwere ike ịjụ, sị: Gịnị mere ndị ezi omume ji ata ahụhụ? Gịnị mere ụfọdụ ụmụ ọhụrụ na-enweghị ihe ha mere ji enwe nkwarụ? Gịnị mere ihe ọjọọ ji ju nụwa? Nke bụ eziokwu bụ na ajụjụ ndị a dị ezigbo mkpa. Ọ bụrụ na anyị amata azịza ha, ihe nwere ike ịkara anyị mma. Ma, kama ikwuwe na ọ bụ Chineke mere imi na anya ji dị anyị otú a, ka anyị leba anya nihe Baịbụl kwuru.AkwụkwọJenesis isi nke atọkọọrọ anyị gbasara Setan. O kwuru na Setan mere ka à ga-asị na ọ bụ agwọ ka ọ ghọgbuo Adam na Iv ka ha nupụrụ Jehova Chineke isi ma rie mkpụrụ si nosisi ịma ihe ọma na ihe ọjọọ. Mgbe ọ bịakwutere Iv, ọ sịrị ya: Unu agaghị anwụ ma ọlị. Nihi na Chineke maara na nụbọchị unu riri mkpụrụ si na ya, anya unu ga-emeghe, unu ga-adịkwa ka Chineke, mara ihe ọma na ihe ọjọọ.Jenesis 2:16, 17;3:4, 5.Setan na-ekwu na Chineke bụ onye ụgha nakwa na otú o si achị ndị o kere adịghị mma. Ọ na-ekwukwa na ihe ga-akara ụmụ mmadụ mma ma ọ bụrụ na ha emee ihe o kwuru. Olee otú a ga-esi amata ma ihe a Setan kwuru ọ bụ eziokwu ka ọ bụ ụgha? Jehova kpebiri ka e jiri nwayọọ nwayọọ dozie ya ka onye ukwu na onye nta jirianya ya hụ ma ihe ahụ Setan kwuru ọ bụ eziokwu ka ọ bụ ụgha. Chineke sikwa otú ahụ nye Setan na ndị òtù ya ohere ka ha gosi ma ihe ọ ga-akara ụmụ mmadụ mma ma ha gbakụta Chineke azụ.Gịnị ka gịnwa chere? Ihe ahụ Setan kwuru ọ bụ eziokwu? Ụmụ mmadụ hà ga-achịli onwe ha? Ihe ọ ga-akara ha mma ma ha gbakụta Chineke azụ? Ahụhụ, ọrịa, ikpe mkpegbu, ọnwụ, mpụ, omume rụrụ arụ, agha, na ihe ọjọọ ndị ọzọ juru ebe niile nụwa kemgbe ọtụtụ narị afọ na-egosi na mbọ niile ụmụ mmadụ gbarala ịchị onwe ha akụọla afọ nala. Baịbụl mere ka anyị mata na ọ bụghị Chineke kpataara ụmụ mmadụ ahụhụ ha na-ata, kama ọ gwara anyị ihe na-akpata ya. Ọ sịrị na ọ bụ nihi ọchịchị nchịgbu ụmụ mmadụ na-achị ibe ha.Ekliziastis 8:9.Ọ bụ na ihe ndị a anyị lebarala anya anaghị egosi na anyị kwesịrị ịgakwuru Chineke ka ọ zaa anyị ajụjụ ndị na-agbagwoju anyị anya ma gwa anyị ihe ga-akwụsị ahụhụ ụmụ mmadụ na-ata? Olee ihe Chineke ga-emere anyị?Anyị Chọrọ Ka  Chineke Nyere Anyị AkaO teela ụmụ mmadụ chọwara ka ha kwụsị ọrịa, nká, na ọnwụ. Ma, ihe na-ebe ka na-ebe nagbanyeghị mbọ ha gbarala nakwa nnukwu ego ha mefurula. Ụfọdụ ndị chere na o nwere ọgwụ ma ọ bụ mmiri ọ ga-abụ ha ṅụọ ma ọ bụ ebe ọ ga-abụ ha biri, ha agaghị emekata kaa nká. Ma, o nweghị nke nwere isi.Mgbe Chineke kere ụmụ mmadụ, o bu nobi ka ihe gaziere ha nakwa ka ha na-enwe obi ụtọ. O chefubeghị ihe ahụ o bu nobi kee ha. Jenesis 1:27, 28;Aịzaya 45:18 Jehova Chineke kwuru na ihe ọ bụla o bu nobi ime ga-emezurịrị. Aịzaya 55:10, 11 Baịbụl gwara anyị na Chineke kwere nkwa ime ka ụwa ghọọ paradaịs otú ahụ ọ dị mgbe o kere Adam na Iv. Akwụkwọ Mkpughe kwuru, sị: Jehova Chineke ga-ehichapụ anya mmiri niile nanya ha, ọnwụ agaghị adị ọzọ, iru uju ma ọ bụ mkpu ákwá ma ọ bụ ihe mgbu agaghịkwa adị ọzọ. Ihe mbụ niile agabigawo. Mkpughe 21:4 Olee otú Chineke ga-esi eme ka ihe ọma a niile o kwere ná nkwa mezuo, oleekwa otú nkwa ndị a o kwere nwere ike isi baara anyị uru?Ọkpara Chineke, bụ Jizọs Kraịst, kụziiri ndị na-eso ụzọ ya ka ha na-ekpe ekpere ka uche Chineke mee nụwa. Ọtụtụ ndị ma ihe a Jizọs kwuru, ha na-ekwukwa ya mgbe ha na-ekpe Ekpere Nna Anyị nke Bi nEluigwe. Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya ka ha na-ekpe ekpere, sị: Nna anyị nke bi neluigwe, ka e doo aha gị nsọ. Ka alaeze gị bịa. Ka uche gị meekwa nụwa, dị ka ọ na-eme neluigwe. Matiu 6:9, 10 Neziokwu, Jehova Chineke ga-eji Alaeze a wepụ nsogbu niile ọchịchị ụmụ mmadụ kpataara ndị mmadụ ma mee ka ụwa ghọọ paradaịs otú ahụ o kwere ná nkwa.Daniel 2:44;2 Pita 3:13 Gịnị ka anyị ga-eme ka ihe a Chineke kwere ná nkwa baara anyị uru?Jizọs Kraịst kwuru ihe dị mkpa anyị ga-emerịrị. Ọ sịrị: Iji nweta ndụ ebighị ebi, ọ dị ha mkpa ịmata gị nke ọma, onye naanị ya bụ ezi Chineke, matakwa onye i zitere, bụ Jizọs Kraịst. Jọn 17:3 Neziokwu, ebe ọ bụ na Chineke na-enyere anyị aka, anyị nwere ike ịdị ndụ nụwa mgbe ọ ga-eme ka ụwa ghọọ paradaịs. Ihe a Chineke kwere ná nkwa so nihe ga-eme ka obi sie gị ike na Chineke baara anyị uru.Ugbu A Bụ Oge Anyị Kwesịrị Iche Echiche Gbasara ChinekeIhe dị ka puku afọ abụọ gara aga, Pọl onyeozi gwara ndị Atens okwu gbasara Chineke nobodo Ariopagọs, nke dị nAtens. Ọ sịrị ha: Ya onwe ya na-enye mmadụ niile ndụ na ume na ihe niile. Nihi na ọ bụ ya nyere anyị ndụ, meekwa ka anyị na-ejegharị, na-adị ndụ, ọbụna dị ka ụfọdụ ndị na-ede abụ uri netiti unu kwuru, Nihi na anyị bụkwa ndị ọ mụrụ.Ọrụ Ndịozi 17:25,28.Ihe ahụ Pọl gwara ndị Atens ka bụkwa eziokwu nihi na ọ bụ Onye kere anyị na-enye anyị nri anyị na-eri na mmiri anyị na-aṅụ. Ọ bụkwa ya mere ka anyị na-eku ume. Neziokwu, ọ bụrụ na Jehova anaghị emere anyị ihe ọma ndị a, anyị agaraghị anọ ndụ. Ma, gịnị mere Chineke ji ka na-emere ụmụ mmadụ ihe ọma a niile, ma hà na-eche banyere ya ma ọ bụ na ha anaghị eche? Pọl kwuru na ihe kpatara ya bụ ka ha wee chọọ Chineke, ka ha wee sọọ ìsì ma chọta ya nezie, ọ bụ ezie na ọ nọghị nebe dị anya nebe onye ọ bụla nime anyị nọ.Ọrụ Ndịozi 17:27.Ị ga-achọ ịmatakwu Chineke na ihe ndị o bu nobi ime? Ị ga-achọ ịmatakwu ihe ndị o kwuru ka anyị na-eme ka ihe dịrị anyị ná mma ugbu a, dịkwara anyị ná mma ruo mgbe ebighị ebi? Ọ bụrụ na ị chọrọ, anyị na-agba gị ume ka ị gwa Onyeàmà Jehova nyere gị magazin a ma ọ bụ gị ezitere ndị bipụtaraỤlọ Nchea ozi. Obi ga-atọ ha ụtọ inyere gị aka.Emere M Ka Ozi Jehova Bụrụ Ihe Mbụ ná Ndụ MO nwere otu ihe mere ná mbido afọ 1942, mgbe ọ fọrọ ọnwa ole na ole ka m gụchaa akwụkwọ na mahadum ma nweta akara ugo mmụta. Noge ahụ, mba Amerịka esorola mba ndị ọzọ lụwa Agha Ụwa nke Abụọ. Ọ bụ mgbe ahụ ka otu onye nime mmadụ abụọ mụ na ha bi gwara m ka m gaa na nke ụmụ okorobịa bi nala ụlọ anyị ka mụ na otu nwoke na-abịa na nke ha kwurịta okwu. Mgbe m gara, m hụrụ nwoke ahụ. Aha ya bụ John O. Johnny Brehmer. Ọ bụ Onyeàmà Jehova. Otú o si jiri Baịbụl na-aza ajụjụ ọ bụla a jụrụ ya juru m anya. Obi tọrọ m ụtọ, mụ ekweta ka Johnny kụziwere m Baịbụl. M mechakwara soro ya na-ekwusa ozi ọma mgbe ọ bụla m nwere ohere.Aha papa Johnny bụ Otto. Ọ ghọrọ Onyeàmà Jehova mgbe ọ na-arụ ọrụ notu ụlọ akụ dị nobodo Wọlnọt, nke dị na steeti a na-akpọ Ayowa. Ọ bụ onyeisi ụlọ akụ ahụ noge ahụ. Ma, ọ hapụrụ ọrụ ahụ bido ikwusa ozi ọma oge niile. Àgwà ọma ya na ndị ezinụlọ ya na-akpa mechara mee ka m kpebie ime otu ihe dị mkpa m mere ná ndụ m.EKPEBIRI M IHE M GA-EMEOtu ụbọchị, otu onyeisi na mahadum anyị gwara m na ọ ga-esiri ha ike inye m asambodo maka na anaghịzi m eme nke ọma nụlọ akwụkwọ. Echetara m na ihe m mere mgbe ahụ bụ ikpegara Jehova Chineke ekpere, rịọ ya ka o nyere m aka ka m mata ihe m kwesịrị ime. Obere oge ihe a mechara, a kpọrọ m ka m gaa hụ otu ọkachamara na-akụziri anyị ihe. Ọ gwara m na o nwere onye ziteere ya ozi na ya chọrọ onye injinia ga na-arụrụ ya ọrụ, ya enye onye ahụ aha m nihi na o chere na m ga-achọ inweta ọrụ ahụ. Ekelere m ọkachamara ahụ ma gwa ya na mụ ekpebiela iji ndụ m jeere Jehova ozi. Nabalị iri na asaa nọnwa Jun nke afọ 1942, e mere m baptizim. Obere oge e mechara m baptizim, a họpụtara m ka m kwusawa ozi ọma oge niile.Ná ngwụcha afọ 1942 ahụ, m natara akwụkwọ ozi kwuru ka m bịa ghọọ onye agha. Nihi ya, m gara nihu ndị na-ahọpụta ndị agha ka m kọwaara ha ihe mere na achọghị m ịbụ onye agha. M gosiri ha ihe ndị ọkachamara kụziiri m ihe na mahadum dere gbasara m. Ha dere na m bụ ezigbo mmadụ, bụrụkwa ọkaibe nọrụ injinia. Nagbanyeghị ihe ọma niile ahụ e dere gbasara m, ha gwara m ka m kwụọ puku dọla iri ihe karịrị otu nde naịra na narị puku naịra ise. Ha tụkwara m mkpọrọ afọ ise nụlọ mkpọrọ dị nobodo Levinwọt, nke dị na steeti a na-akpọ Kansas.IHE NDỊ MERE MGBE M NỌ NỤLỌ MKPỌRỌA tụkwara ihe karịrị narị ụmụ okorobịa abụọ na iri atọ bụ Ndịàmà Jehova mkpọrọ nụlọ mkpọrọ ahụ dị na Levinwọt. Nụlọ mkpọrọ ahụ, anyị na-arụ ọrụ nubie nwere nebe ahụ, e nwekwara ọtụtụ ndị na-eche anyị nche. Ụfọdụ nime ha ma na Ndịàmà Jehova anaghị alụ agha, ha kwetakwara na ihe anyị na-ekwu bụ eziokwu.Ụfọdụ nime ndị nche ahụ na-enye anyị ohere ka anyị na-enwe ọmụmụ ihe. Ha na-enyekwara anyị aka ka anyị na-enweta akwụkwọ e ji amụ Baịbụl. Onyeisi ụlọ mkpọrọ ahụ kwudịrị ka a na-ewetara ya magazinConsolationọ bụla e bipụtara a na-akpọ yaTeta!ugbu a.OTÚ M SI PỤTA NỤLỌ MKPỌRỌ MA KWUSAWA OZI ỌMA NÁ MBA ỌZỌOtú ụlọ mkpọrọ ahụ dị na Levinwọt dị ugbu a. Anyị dị narị mmadụ abụọ na iri atọ a tụrụ mkpọrọ na yaMgbe m nọrọ afọ atọ nime afọ ise e kwuru na m ga-anọ nụlọ mkpọrọ, a hapụrụ m. Ihe a mere nabalị iri na isii nke ọnwa Febụwarị nafọ 1946. Noge ahụ, Agha Ụwa nke Abụọ ebiela. M bidoghachiri ikwusa ozi ọma oge niile negbughị oge. A gwara m ka m gaghachi nobodo Levinwọt kwusawa ozi ọma. Ezigbo egwu tụrụ m nihi na ọtụtụ ndị bi nebe ahụ kpọrọ Ndịàmà Jehova asị. Ihe ọzọ bụ na inweta ọrụ m ga na-arụ na ebe m ga-ebi siiri m ezigbo ike.Echetara m ihe mere otu ụbọchị m gara ozi ọma. M hụrụ otu nwoke na-eche nche nụlọ mkpọrọ ahụ m nọbu. Ọ sịrị m, Si nụlọ m pụọ! Ozugbo ahụ, elere m ya anya naka ma hụ na o ji osisi e ji akụ bọl. Ụjọ tụrụ m, mụ esi nụlọ ya pụọ ozugbo. Mgbe m gara nụlọ ọzọ, otu nwaanyị pụtara ma sị m, Chere, m na-abịa. Ọ kwachiri ụzọ ma banye nime ụlọ. Anọ m ebe ahụ na-eche ya, ma ihe m hụziri bụ onye si na windo wụọ m mmiri e ji saa efere. Ọ wụzuru m ya ahụ. Nagbanyeghị ihe ndị a, Chineke gọziri ozi ọma m na-ekwusa. Emechara m nụ na ụfọdụ ndị m nyere akwụkwọ e ji amụ Baịbụl ghọrọ Ndịàmà Jehova.Nafọ 1943, Ndịàmà Jehova bidoro ụlọ akwụkwọ ọhụrụ nobodo Niu Yọk, bụ ebe a na-azụ ndị ga-aga mba ọzọ na-ekwusa ozi ọma. A kpọrọ m ka m bịa gụọ akwụkwọ na ya. M so ná ndị gụrụ akwụkwọ na klas ya nke iri. Anyị gụchara nabalị asatọ nọnwa Febụwarị nke afọ 1948, e ziga m Gana ka m gaa kwusawa ozi ọma. E mechara kpọwa ụlọ akwụkwọ ahụ Ụlọ Akwụkwọ Gilied.Mgbe m rutere Gana, a gwara m ka m kwusawara ndị ọrụ gọọmenti na ndị si Yurop bịa Gana ozi ọma. Ná ngwụcha izu ọ bụla, m na-eleta ọgbakọ Ndịàmà Jehova, mụ na ha na-esokwa aga ozi ọma. M na-agakwa nebe a na-enweghị ọtụtụ Ndịàmà Jehova ma kụziere Ndịàmà Jehova nọ ebe ahụ otú e si ekwusa ozi ọma. M na-agakwa agba ọgbakọ Ndịàmà Jehova dị na Kot devụa ume.Noge ahụ m na-ekwusa ozi ọma nebe ndị ahụ, m mụtara ime ihe ndị Afrịka na-eme. Dị ka ihe atụ, m na-ehi nụlọ akịrịka, na-eji aka nkịtị eri nri, na-etukwurukwa ala nèzí anyụ nsị otú ahụ ndị Izrel mere mgbe ha nọ nala ịkpa. Diuteronomi 23:12-14 Ihe ndị a mụ na ndị ọzọ si mba ọzọ bịa ikwusa ozi ọmana-eme mere ka ndị mmadụ na-akọ akụkọ ọma gbasara anyị. Ụfọdụ ụmụ nwaanyị ndị di ha bụ ndị ọrụ gọọmenti malitere ịmụ Baịbụl. Ụmụ nwaanyị ahụ mechara nyere anyị ezigbo aka. Noge ndị ọjọọ chọrọ ime ka a chụlaa anyị, ha nyere di ha nsogbu ka ha hụ na a chụlaghị anyị. Ndị di ha gere ha ntị. A chụlaghịzi anyị.M mechara rịa ọrịa ịba otú ọtụtụ ndị ọzọ si mba ọzọ bịa izi ozi ọma nAfrịka rịakwara. Ezigbo ahụ ọkụ mere m, oké oyi kpakwara m aka ọjọọ nke na ọ fọrọ obere ka ịba ahụ baa m nisi. Mgbe ụfọdụ, m na-ejide agba m aka ka ọ kwụsị ịma jijiji. Nagbanyeghị ya, m ka nọ na-enwe obi ụtọ nozi ọma m na-ekwusa.Nime afọ anọ mbụ m nọrọ nAfrịka, mụ na nwanna nwaanyị aha ya bụ Eva Hallquist nọ na-ederịta akwụkwọ ozi. Mụ na ya matara noge m chọrọ ịhapụ Amerịka bịawa Afrịka. M nụrụ noge ahụ na o so nụmụ akwụkwọ nọ na klas nke iri abụọ na otu nỤlọ Akwụkwọ Gilied. M nụkwara na ha ga-eme ememme ngụcha akwụkwọ ha nabalị iri na itoolu nọnwa Julaị nke afọ 1953 ná mgbakọ mba niile Ndịàmà Jehova ga-enwe ná nnukwu ámá egwuregwu Yankii, nke dị na Niu Yọk. Nihi ya, mụ na otu onye na-akwọ ụgbọ mmiri kparịtara, ya ekweta na ọ bụrụ na m rụọrọ ya ọrụ nụgbọ mmiri ya, ọ ga-eburu m nefu ruo Amerịka.O were anyị abalị iri abụọ na abụọ tupu anyị eruo Amerịka. Mụ na Eva hụziri nisi ụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova dị na Bruklin. Ọ bụ nebe ahụ ka m nọ gwa ya na m chọrọ ịlụ ya. Mụ na Eva mechara lụọ, ya abịa soro m kwusawa ozi ọma na Gana.OTÚ ANYỊ SI NYERE NDỊ EZINỤLỌ ANYỊ AKAMgbe mụ na nwunye m kwusarala ozi ọma ọtụtụ afọ nAfrịka, mama m detaara m akwụkwọ ozi, kwuo na ọrịa kansa ji papa m aka ọjọọ. M rịọrọ ka e nyetụ m oge ka mụ na nwunye m laa Amerịka gaa nyere papa m aka. Mgbe anyị ruru, ọrịa ahụ kara njọ. Obere oge, papa m nwụrụ.Mgbe anyị laghachiri Gana ma nọruo ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ afọ anọ, anyị natara ozi na ahụ na-arịa mama m. Ụfọdụ ndị enyi anyị gwara anyị na ọ ga-aka mma ka anyị lọta bịa lekọta ya. Anyị kwetara. Ma, ịhapụ ọrụ anyị adịrịghị anyị mfe ebe ọ bụ na anyị anọteela aka nAfrịka. Noge ahụ, m kwusaala ozi ọma afọ anọ nebe ahụ naanị m, mụ na nwunye ekwusaakwa ya afọ iri na otu. Ọ bụ mgbe ahụ ka anyị laghachiri Amerịka.Mgbe anyị gara hụ eze otu obodo dị na GanaMụ na nwunye m lekọtara mama m ruo ọtụtụ afọ. Anyị na-enyekwara ya aka ka ọ na-aga ọmụmụ ihe mgbe o kwere ya. Ma, ọ nwụrụ nabalị iri na asaa nọnwa Jenụwarị nke afọ 1976. Ọ dị afọ iri asatọ na isii mgbe ọ nwụrụ. Ma, mgbe afọ itoolu gachara, nke ka njọ mere. Ndị dọkịta chọpụtara na nwunye m na-arịa ọrịa kansa. Anyị gbalịrị ike anyị niile ka a gwọọ ya, ma ọrịa ahụ mechara gbuo ya nabalị anọ nọnwa Jun nke afọ 1985, mgbe ọ dị afọ iri asaa.IHE NDỊ ỌZỌ MERE NÁ NDỤ MNafọ 1988, a kpọrọ m ka m bịa ememme a ga-eji nyefee Chineke ụlọ ndị a rụrụ ọhụrụ nụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova dị na Gana. Agaghị m echefu ụbọchị ahụ echefu. Mgbe m gara Gana nafọ 1948, Ndịàmà Jehova nọ na ya ebughị ibu. Ma, mgbe m bịara ememme a nafọ 1988, Ndịàmà Jehova nọ na Gana akarịala puku mmadụ iri atọ na puku anọ. Ugbu a, ọ fọrọ obere ka ha ruo otu narị puku mmadụ na puku iri na anọ.Afọ abụọ m gachara Gana, ya bụ, nabalị isii nọnwa Ọgọst nke afọ 1990, alụrụ m Betty Miller. Ya na nwunye m mbụ bụ ezigbo enyi. Mụ na ya ji ozi Jehova mere ihe mbụ ná ndụ anyị. Anyị na-atụ anya mgbe anyị ga-ahụ nne na nna anyị ochie, hụkwa nne na nna anyị na nwunye m mbụ noge ụwa ga-aghọ paradaịs.Ọrụ 24:15.Obi na-atọ m ezigbo ụtọ mgbe ọ bụla m chetara na mụ ejeerela Jehova ozi ihe karịrị afọ iri asaa. M na-ekele ya mgbe niile maka otú o si mee ka m jiri ozi ya mere ihe mbụ ná ndụ m. Nagbanyeghị na akarịala m afọ iri itoolu ugbu a, Jehova, bụ Injinịa kachanụ, ka na-enye m ike m ji na-efe ya.Lee! Ana M Eme Ihe Niile Ka Ha Dị ỌhụrụỊ chọrọ ka ahụ gbasie gị na ndị ezinụlọ gị ike, unu adịrịkwa ndụ ruo mgbe ebighị ebi? Ị chọrọ ibi nụwa mgbe ihe mgbu, ịta ahụhụ, na ọnwụ na-agaghịzi adị? Ihe ndị a abụghị akụkọ ifo. Noge na-adịghị anya, ụwa ga-aghọ paradaịs nihi na ọ bụ otú Jehova Chineke chọrọ ka ụwa dịrị mgbe o kere ya. Ị ga-ahụ ihe o bu nobi ime náMkpughe 21:3-5.Gụọ ya.Chineke ga-ehichapụ anya mmiri niile nanya ha.Mkpughe 21:4 Olee ụdị anya mmiri ọ ga-ehichapụ? Ọ bụghị ụdị nke na-agba anyị mgbe obi na-atọ anyị ụtọ ma ọ bụ nke na-eme ka anya anyị na-arụ ọrụ nke ọma. Anya mmiri Chineke ga-ehichapụ bụ nke na-agba anyị ma anyị tawa ahụhụ ma ọ bụ ruwe uju. Ma, ihe Chineke ga-eme abụghị naanị ihichapụ anyị anya mmiri nkịtị, kama ọ ga-ewepụ ihe niile na-akpata ahụhụ na iru uju.Ọnwụ agaghị adị ọzọ.Mkpughe 21:4 Ọ bụ onye iro anyị, bụ ọnwụ, kacha akpatara ndị mmadụ anya mmiri. Ma, Jehova ga-eme ka ndị na-erubere ya isi kwụsị ịnwụ anwụ. Olee otú ọ ga-esi eme ya? Ọ ga-ewepụ ihe mere ndị mmadụ ji anwụ anwụ, ya bụ, mmehie anyị ketara naka Adam. Ndị Rom 5:12 Jehova ga-eme ka ụmụ mmadụ zuo okè nihi na Jizọs achụọla àjà maka ha.Chineke ga-emecha mee ka onye iro ikpeazụ anyị bụ ọnwụ ghara ịdị irè. 1 Ndị Kọrịnt 15:26 Noge ahụ, ndị hụrụ Chineke nanya ga-adị ndụ ruo mgbe ebighị ebi otú Chineke chọrọ ya. Ahụ ga-agbasikwa ha niile ike.Ihe mgbu agaghịkwa adị ọzọ.Mkpughe 21:4 Olee ụdị ihe mgbu na-agaghịzi adị? Ọ bụ ihe mgbu niile mmehie na ezughị okè na-akpatara anyị. O nwere ike ịbụ ụfụ na-afụ anyị ma anyị merụọ ahụ, obi ọjọọ na-eme anyị mgbe ụfọdụ ma ọ bụ ihe ndị ọzọ na-enye anyị nsogbu. Ihe mgbu ndị a emeela ka ọtụtụ nde mmadụ tagbuo onwe ha nahụhụ. Ma, ha niile ga-akwụsị.Noge na-adịghị anya, anya mmiri, ọnwụ, na ihe mgbu agaghịzi adị. Ma, i nwere ike ịjụ, sị: Ebee ka ihe ndị a ga-eme? Ọ bụ neluigwe ka nkwa ndị a Chineke kwere ga-emezu? Mba. Ka anyị hụ ihe mere anyị ji kwuo otú ahụ. Nke mbụ bụ na tupu e dee nkwa ndị ahụ Chineke kwere namaokwu ahụ, e bu ụzọ dee na ụlọikwuu nke Chineke dịnyeeremmadụ.Ebee ka ụmụ mmadụ bi? Ọ bụ nụwa a. Mkpughe 21:3 Nke abụọ bụ na nkwa ahụ Chineke kwere na ọnwụ agaghị adị ọzọ na-egosi na ọ bụ nụwa ka ọ ga-ewepụ ọnwụ nihi na ọ bụ nụwa ka ọnwụ dị kemgbe. Ndị bi neluigwe anaghị anwụ anwụ, ma ọnwụ na-echi ndị bi nụwa ọnụ nala kemgbe. Nihi ya, nkwa ahụ Chineke kwere ga-emezu nụwa.Chineke ga-ehichapụ anya mmiri niile gbarala ụmụ mmadụ nihi ahụhụ ha na-ata na uju ha na-eruJehova chọrọ ka obi sie anyị ike na ya ga-emezu nkwa o kwere anyị na ụwa ga-aghọ paradaịs. Mgbe Jehova kwuchara ihe ọma ndị ahụ ọ ga-emere anyị, o kwuru ihe gosiri na ya ga-emezurịrị nkwa ya. Ọ sịrị: Lee! Ana m eme ihe niile ka ha dị ọhụrụ. O kwukwara, sị: Okwu ndị a kwesịrị ntụkwasị obi, bụrụkwa eziokwu. Mkpughe 21:5 Ọ gaghị adị mma ka ị mụta otú gị na ndị ị hụrụ nanya ga-esi soro ná ndị obi ga-atọ ụtọ mgbe Chineke ga-emezu nkwa niile o kwere?Ị Ga Na-egwupụta Ọla Kọpa nUgwuỌ BỤ nọnwa Mach afọ 1961 ka ha hụrụ ihe ndị ahụ nebe e zoro ha nugwu. E ji ute fụchie ha ma fanye ya nebe e nwere oghere nugwu. Ihe ndị dị nime ute ahụ karịrị narị anọ, e jikwa ọla kọpa kpụọ ọtụtụ nime ha. Ụfọdụ nime ha bụ okpueze, mkpara ndị eze, ngwá ọrụ, na ihe ndị ọzọ. Ndị na-agụ Baịbụl ga-achọ ịmata banyere ihe ndị a a chọtara nihi ihe e kwuru naJenesis 4:22. Ebe ahụ kwuru na Tubal-ken na-eji ọla kọpa na ígwè akpụ ụdị ngwá ọrụ ọ bụla.E nweela ọtụtụ ajụjụ ndị mmadụ jụrụla banyere ebe ihe ndị ahụ a chọtara si. Ma ó nweghị ihe ọzọ, ihe ndị ahụ na-egosi na ọ dịla ezigbo anya e gwuwere ọla kọpa, na-agbaze ya ma jiri ya na-akpụ ihe nebe ụfọdụ a kpọrọ aha na Baịbụl.EBE NDỊ E GWURU ỌLA KỌPA NALA NKWA AHỤMgbe ụmụ Izrel na-akwado ịbanye nala Chineke kwere ha ná nkwa, Mozis gwara ha, sị: Ị ga na-egwupụta ọla kọpa nugwu. Diuterọnọmi 8:7-9 Ndị na-amụ banyere ihe ndị mgbe ochie ahụla ọtụtụ ebe a na-egwu ọla kọpa ma na-agbaze ya nIzrel nakwa na Jọdan noge ochie. Ụfọdụ ebe ndị ahụ bụ Fei, Timna, na Kibat en-Nahas. Gịnị ka a chọpụtara nebe ndị ahụ?E nwere ọtụtụ olulu na Fei nakwa na Timna. E gwuru ọla kọpa nebe ndị ahụ ruo ihe karịrị puku afọ abụọ. Ọ bụrụ na mmadụ agaa ebe ndị ahụ taa, ọ ka ga-ahụ ọtụtụ okwute ndị e nwere ike isi na ha nweta irighiri ọla kọpa. Ndị na-egwu ọla kọpa noge ochie na-eji ngwá ọrụ ha e ji okwute rụọ na-etiwa nkume ndị dị nelu elu ka ha nweta ọla kọpa ndị dị nebe ndị ahụ. Mgbe ndị nke dị nelu elu gwụchara, ha na-ejizi ngwá ọrụ ha ndị e ji ígwè rụọ gwumie ebe ndị ahụ ka ha nwetakwuo ọla kọpa. Na Baịbụl, akwụkwọ Job kọwara otú e si egwupụta ọla kọpa noge ochie. Job 28:2-11 Ọrụ a abụghị obere ọrụ. Malite nihe dị ka otu puku afọ na narị afọ asaa gara aga ruo nihe dị ka otu puku afọ na narị afọ ise gara aga, ndị Rom na-akpọrọ ndị omekome na ndị ọzọ a tụrụ mkpọrọ gaa nebe a na-egwupụta ọla kọpa nobodo Fei ka ha rụwa ọrụ nebe ahụ.Ọ bụrụ na mmadụ agaa na Kibat en-Nahas, ọ ga-ahụ ebe e kpokọjuru ihe ndị a gbazepụtara nọla kọpa. Ihe ndị ahụ na-egosi na a na-agbaze ọla kọpa nebe ahụ noge ochie. Ndị ọkachamarana-ekwu na a na-esi nebe ndị ọzọ dị nso a na-egwupụta ọla kọpa, dị ka Fei na Timna, eburu ọla ndị ahụ bịa na Kibat en-Nahas ka a gbazee ha. Nebe ahụ, a na-akwanye ezigbo ọkụ nọla ahụ e gwupụtara ma jiri ékò na-afụ ya ọkụ ruo ihe dị ka awa iri. Ọ gbazee, ha ewerezie ezigbo ọla kọpa ha ga-eji akpụ ihe.IHE NDỊ E JI ỌLA KỌPA MEE NIZREL OGE OCHIEMgbe ndị Izrel nọ nUgwu Saịnaị, Jehova Chineke nyere ha iwu ka ha were ọla kọpa rụọrọ ya ụlọikwuu. Ha mechakwara jiri ya rụọrọ ya ụlọ nsọ na Jeruselem. Ha rụrụ ya ka ọ dị ka ụlọikwuu ahụ ha rụburu. Ọpụpụ isi nke 27 O nwere ike ịbụ na ụmụ Izrel mụtara otú e si agbaze ọla tupu ha agawa Ijipt ma ọ bụkwanụ ya abụrụ na ha mụtara ya nIjipt. Obere oge ha si nIjipt pụta, ha ji ọla kpụọ nwa ehi. Nke a gosiri na iji ọla akpụ ihe edoola ha anya mgbe ahụ. Ha jikwa ọla kọpa kpụọ ọtụtụ ihe ndị ọzọ e ji ejere Chineke ozi nụlọikwuu. Ụfọdụ nime ha bụ nnukwu efere, ite, shọvel, na ndụdụ.Ọpụpụ 32:4.Mgbe ụmụ Izrel ka nọ nala ịkpa, ha bidoro ịtamu ntamu nihi mana Chineke nyere ha nakwa nihi na ha enweghị mmiri. Ọ ga-abụ na ebe ha nọ mgbe ahụ dị nso na Punọn, bụ ebe e nwejuru ọla kọpa enweju. O nwere ike ịbụ ebe ahụ ka a na-akpọ Fei noge a. Jehova tara ha ahụhụ mgbe ahụ. O zitere agwọ ọjọọ, ya atagbuo ọtụtụ nime ha. Mgbe ụmụ Izrel chegharịrị, Mozis rịọchiteere ha arịrịọ, Jehova agwazie ya ka o were ọla kọpa kpụọ agwọ ma konye ya nelu osisi. Baịbụl sịrị: Ọ bụrụ na agwọ ataa mmadụ, onye ahụ elee agwọ ahụ e ji ọla kọpa kpụọ anya, onye ahụ ga-adị ndụ.Ọnụ Ọgụgụ 21:4-10;33:43.ỌLA KỌPA SỌLỌMỌN JI RỤỌ ỤLỌ NSỌE ji ọla kọpa rụọ ọtụtụ ihe nụlọ nsọ dị na JeruselemEze Sọlọmọn ji ọla kọpa buru ezigbo ibu rụọ ihe ndị e tinyere nụlọ nsọ dị na Jeruselem. Ọ bụ Devid nna ya si na Siria nweta ọtụtụ nime kọpa ndị ahụ mgbe o merichara ndị Siria. 1 Ihe E Mere 18:6-8 E jikwa ọla kọpa wụọ nnukwu efere a na-akpọ oké osimiri a wụrụ awụ. Mmiri ruru puku galọn iri na asaa na narị ise ga-abacha nime ya. Nnukwu efere ahụ dị ezigbo arọ. Ndị nchụàjà na-esi na ya ekute mmiri ha ji asa ụkwụ na aka. 1 Ndị Eze 7:23-26,44-46 E nwekwara nnukwu ogidi abụọ e ji ọla kọpa kpụọ. Ha dị nọnụ ụzọ ụlọ nsọ ahụ. Etiti ha ghe oghe, ma ọ fọrọ obere ka ha ruo mita abụọ nobosara. Ha dịkwa mita asatọ nịdị elu. E jikwa ọla kọpa kpụọ ihe abụọ e ji chọọ elu ha mma. Ihe abụọ ahụ dị ihe dị ka mita abụọ nịdị elu. 1 Ndị Eze 7:15, 16;2 Ihe E Mere 4:17 Ọla kọpa e ji kpụọ ihe niile a abụghị ihe e ji ọnụ ekwu.Ndị mmadụ na-ejikwa ọla kọpa arụ ihe ndị ọzọ noge Baịbụl. Dị ka ihe atụ, Baịbụl kọọrọ anyị na e ji ọla kọpa rụọ ngwá ọgụ, agbụ ígwè, ngwá egwú, na ibo ụzọ. 1 Samuel 17:5, 6;2 Ndị Eze 25:7;1 Ihe E Mere 15:19;Abụ Ọma 107:16 Jizọs kwuru banyere ego e ji ọla kọpa mee, Pọl onyeozi ekwuokwa banyere Alegzanda onye na-akpụ ọla kọpa.Matiu 10:9;2 Timoti 4:14.A ka nwere ọtụtụ ihe ndị na-amụ gbasara ihe ndị mgbe ochie na ndị na-akọ akụkọ ihe mere eme na-amatabeghị banyere ebe ndị e si enweta ọla kọpa noge Baịbụl nakwa banyere ihe ndị ahụ a chọtara na Nahal Mishma. Ma, nke bụ eziokwu bụ na Baịbụl gosiri na ala ahụ ụmụ Izrel nwetara bụ ezi ala nke a na-egwupụta ọla kọpa nugwu ndị dị na ya.Diuterọnọmi 8:7-9.Olee Otú Anyị Kwesịrị Isi Na-echeta Jizọs Kraịst?Nọnwa Disemba, ọtụtụ ndị nụwa na-ahụ ebe e sere Jizọs ka nwa ọhụrụ ma ọ bụ ebe a kpụrụ ya akpụ. A na-esekarị ebe e nyiwere ya nihe e ji etinyere anụ ụlọ nri.Ma, ihe anyị kwesịrị icheta ọ bụ naanị mgbe Jizọs bụ nwa ọhụrụ?Ka anyị mụta otú ka mma anyị ga-esi na-echeta ya. Anyị ga-amụta ya ma ọ bụrụ na anyị eleba anya nihe mere notu abalị, mgbe ndị ọzụzụ atụrụ nọ nọhịa dị nso na Betlehem na-azụ atụrụ.Otu mmụọ ozi pụtara nihu ndị ọzụzụ atụrụ na mberede. Ọ sịrị ha: A mụụrụ unu Onye Nzọpụta taa, onye bụ Kraịst Onyenwe anyị. Mmụọ ozi ahụ gwakwara ha na ha ga-ahụ Jizọs ebe e ji ákwà fụọ ya ma nyiwe ya nihe e ji etinyere anụ ụlọ nri. Ozugbo ahụ, ọtụtụ ndị mmụọ ozi pụtara na-eto Chineke.Olee otú obi ga-adị gị ma ị nụ ka ndị mmụọ ozi na-eto Chineke? Obi tọrọ ndị ọzụzụ atụrụ ahụ ụtọ. Ha gwara ibe ha ka ha garuo Betlehem ozugbo ma hụ ihe ahụ merenụ. Mgbe ha ruru, ha hụrụ Meri na Josef nakwa nwa ọhụrụ ahụ nke dina nihe e ji etinyere anụ ụlọ nri.Mgbe obere oge gachara, ndị ọzọ bịara nebe ahụ Meri na Josef nọ na Betlehem. Ndị ọzụzụ atụrụ ahụ kọọrọ ha ihe merenụ, ya eju ha anya.Obi ọ dị gị ụtọ ịnụ ihe ebube a merenụ noge a mụrụ Jizọs? Ọ bụrụ na anyị hụrụ Chineke nanya, obi ga-adị anyị ụtọ. Anyị kwesịrị ịmata ihe mere obi ji atọ anyị ụtọ na a mụrụ Jizọs. Ma, ka anyị burugodị ụzọ mata ihe ndị mere tupu Meri alụọ di.Otu ụbọchị, mmụọ ozi aha ya bụ Gebriel bịakwutere Meri. Ọ gwara Meri na ọ ga-amụ nwa nwoke, gwakwa ya na nwa ahụ ga-abụ onye ukwu nakwa na a ga-akpọ ya Ọkpara nke Onye Kasị Elu. Gebriel kwukwara na nwa ahụ ga-achị ụlọ Jekọb dị ka eze ruo mgbe ebighị ebi, alaeze ya agaghịkwa enwe ọgwụgwụ.Mgbe Gebriel gwachara Meri ihe a, Meri chọrọ ịmata otú ihe a ga-esi eme ebe ọ bụ na ya na nwoke enwetụbeghị mmekọahụ. Nihi ya, Gebriel gwara ya, sị: Ike nke Onye Kasị Elu ga-ekpuchi gị. Ọ gwakwara ya naa ga-akpọ onye ahụ a ga-amụ onye nsọ, Ọkpara Chineke. Chineke ime ka ndụ Ọkpara ya bi neluigwe banye nakpa nwa Meri, too nebe ahụ ma ghọọ obere nwa, abụghị obere ọrụ. Ọ bụ nnukwu ọrụ ebube.Ị hụtụla ebe e sere ndị a sịrị na ha bụ ndị amamihe atọ ka ha na ndị ọzụzụ atụrụ so bịa ileta Jizọs mgbe ọ bụ nwa ọhụrụ? Noge Krismas, a na-egosikarị ebe e sere ụdị ihe ahụ. Ma, ihe ahụ a na-ese emeghị eme. Neziokwu, ndị ahụ a sị na ha bụ ndị amamihe atọ bụ ndị na-agụ kpakpando. Chineke kpọkwara ịgụ kpakpando asị. Ka anyị hụ ihe mere mgbe ndị ahụ na-agụ kpakpando gara ịhụ Jizọs. Baịbụl sịrị: Mgbe ha banyerenụlọ,ha hụrụnwatakịrị ahụna nne ya bụ Meri. Ihe a Baịbụl kwuru gosiri na Jizọs abụghịzi nwa ọhụrụ mgbe ahụ, o gosikwara na ọ nọghịzi nihe e ji etinyere anụ ụlọ nri. Kama, Jizọs na Josef na Meri bizi nụlọ.Olee otú ndị ahụ na-agụ kpakpando si chọta Jizọs? E nwere kpakpando du ha. Ma, o durughị ha ozugbo gawa Betlehem. O bu ụzọ duru ha gaa Jeruselem, bụ ebe Eze Herọd nọ. Baịbụl kwuru na Herọd chọrọ ịhụ Jizọs ka o gbuo ya. Chebagodịrị ihe a echiche.Ònye ka i chere na ọ bụ ya mere ka kpakpando duru ndị ahụ na-agụ kpakpando gakwuru Herọd? Ọ bụghị ezi Chineke, bụ Jehova. Kama, ọ bụ onye iro ya bụ Setan.Taa, Setan chọrọ ka ndị mmadụ chee na Jizọs ka bụ nwa ọhụrụ na-enweghị ike ilekọta onwe ya. Ma, Gebriel gwara Meri na Jizọs ga-achị dị ka eze ruo mgbe ebighị ebi, alaeze ya agaghịkwa enwe ọgwụgwụ. Jizọs na-achị ugbu a neluigwe. Noge na-adịghị anya, ọ ga-ebibi ndị niile bụ ndị iro Chineke. Ọ bụ ihe a kwesịrị ịna-agbata anyị nobi mgbe ọ bụla anyị chetara Jizọs, anyị kwesịkwara ịkọrọ ya ndị ọzọ.Ajụjụ Ndị Baịbụl ZaraGịnị mere Kraịst ga-eji abịa ọzọ?Tupu Jizọs Kraịst alaghachi neluigwe nafọ 33, o kwere nkwa na ya ga-abịa ọzọ. O ji onwe ya tụnyere otu nwoke si nezinụlọ eze. Nwoke a gara njem nọọ ogologo oge. Mgbe ọ na-alọta, e nyere ya ikike ịbụ eze. Ihe mere Jizọs ga-eji abịa ọzọ bụ ka o wetara ụmụ mmadụ ezigbo ọchịchị.GụọLuk 19:11, 12.Jizọs ga-ewetara ụmụ mmadụ ọchịchị dị mmaMgbe Kraịst ga-abịaghachi, ọ ga-abụ mmadụ ka ọ ga-abụ mmụọ? Mgbe a kpọlitere ya nọnwụ, ọ ghọrọ mmụọ laghachi neluigwe. 1 Pita 3:18 Neluigwe, ọ nọdụrụ ala naka nri Chineke. Abụ Ọma 110:1 Mgbe ọtụtụ afọ gachara, Jehova Chineke, bụ onye a na-akpọ Onye Ochie ahụ, nyere Jizọs ikike ka ọ chịwa ụmụ mmadụ. Nihi ya, Jizọs ga-abụ Eze a na-anaghị ahụ anya mgbe ọ ga-abịa ọzọ, ọ bụghị mmadụ.GụọDaniel 7:13, 14.Gịnị ka Jizọs ga-eme mgbe ọ ga-abịa ọzọ?Mgbe Jizọs ga-abịa ọzọ, ya na ndị mmụọ ozi ya ga-eso. Noge ahụ, ọ ga-ekpe ụmụ mmadụ ikpe, bibiekwa ndị ajọ omume. Ma, ọ ga-enye ndị kwetara ka ọ chịwa ha ndụ ebighị ebi.GụọMatiu 25:31-33,46.Ọchịchị Jizọs ga-eme ka ụwa ghọọ paradaịs. Jizọs ga-akpọlite ndị nwụrụ anwụ nọnwụ ka ha dịrị ndụ mgbe ahụ ụwa ga-aghọ paradaịs.GụọLuk 23:42, 43. 