 Ụlọ Nche Ọgọst 1, 2013  Mmadụ Ikiri Ndị Gba Ọtọ Ò Nwere Ihe O Mere?Isiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AMmadụ Ikiri Ndị Gba Ọtọ Ò Nwere Ihe O Mere?Nebe niile nụwa, e nwere ọtụtụ akwụkwọ, vidio, na foto ndị na-egosi ndị gba ọtọ.E nwekwara egwú ndị na-ekwu gbasara ndị gba ọtọ. A na-ekiri ndị gba ọtọ na kọmputa, nekwentị, televishọn, nakwa nebe ndị mmadụ na-edebe foto ha nỊntanet. A na-egosikwa ndị gba ọtọ mgbe a na-akpọsa ngwá ahịa na mgbe a na-egosi ejiji ndị na-ewu ewu. Ọtụtụ ndị taa na-ekirizi ndị gba ọtọ. Ndị na-ekiri ndị gba ọtọ adịla ọtụtụ ugbu a karịa ndị kiriri ya noge gara aga.Gụọ igbe isiokwu ya bụIhe Ndị Gosiri na Ọtụtụ Ndị Na-ekiri Ndị Gba Ọtọ.Ndị gba ọtọ ndị mmadụ na-ekiri ugbu a dị iche nụdị nke ha na-ekiribu. Otu ọkachamara aha ya bụ Gail Dines dere, sị: Ndị gba ọtọ a na-egosi noge a ajọgbuola onwe ha nke na onye ukwu na onye nta na-ekirizi ụdị nke ndị mmadụ na-asọ asọ noge gara aga.Olee otú obi dị gị ugbu a a na-egosi ndị gba ọtọ nebe dị iche iche? Ì chere na mmadụ ikiri ndị gba ọtọenwetụdịghị ihe o mere, ka ì chere na o nwechaghị ihe o mere? Ka ị ga-asị na ọ jọgburu onwe ya? Jizọs sịrị: Osisi ọma ọ bụla na-amị ezi mkpụrụ, ma osisi ọ bụla rere ure na-amị mkpụrụ na-abaghị uru. Matiu 7:17 Olee nsogbu ndị mmadụ na-enwe nihi ikiri ndị gba ọtọ? Ka anyị nwee ike ịmata azịza nke ajụjụ a, anyị ga-eleba anya nụfọdụ ajụjụ ndị mmadụ na-ajụ gbasara ikiri ndị gba ọtọ.Olee nsogbu ikiri ndị gba ọtọ na-akpatara ndị na-ekiri ya?IHE NDỊ ỌKACHAMARA KWURU:Ikiri ndị gba ọtọ na-eri mmadụ ahụ. Ụfọdụ ndị na-eme nchọpụta na ndị dọkịta kwudịrị na ọ na-eri mmadụ ahụ otú ahụ ọgwụ ọjọọ a na-akpọ koken na-eme.E nwere otu nwoke aha ya bụ Brian.Nwoke a na-ekirikarị ndị gba ọtọ nỊntanet. Ọ sịrị: Mbọ niile m gbara ka m kwụsị ya enweghị isi. Ọ na-adị m ka m mụ anya na-arọ nrọ. M na-efufegide isi ruo mgbe isi wawara m. M gbalịrị ka m kwụsị ya, ma mgbe ọtụtụ afọ gachara, m ka na-ekirikwa ya.Ndị na-ekiri ndị gba ọtọ anaghị achọ ka ndị mmadụ mata na ọ bụ ihe ha na-eme. Ha na-ezo ya ezo ma na-emegharị ndị ọzọ anya. Ọ bụ ya mere na ọ naghị eju anyị anya na ike ụwa na-agwụkarị ha, ha na-ewekarịkwa iwe ma na-achọkarị ịnọrọ onwe ha. Ihe ọzọ bụ na ihere onwe ha na-emekarị ha, ha na-echegbukwa onwe ha. Mgbe ụfọdụ, ha na-achọdị igbu onwe ha. O nwere otu nwoke aha ya bụ Serge. Ọ na-esi nỊntanet etinye ndị gba ọtọ nekwentị ya ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ ụbọchị ọ bụla. Ọ sịrị: M na-anọkarị otu ebe naanị m ka onye ike ụwa gwụrụ, na-eche ụwa m. Obi m na-ama m ikpe mgbe niile, ọ na-adịkwa m ka o nweghị uru m bara. Ọ na-adịkwa m ka m tọrọ atọ. Ihere na ụjọ ekweghị m kọsara onye ọzọ nsogbu m.Ọ bụrụgodị na mmadụ amaghị ụma hụpere ndị gba ọtọ, ọ ka nwekwara ike ịkpatara ya nsogbu. Mgbe otu ọkachamara aha ya bụ Judith Reisman na-agwa ndị omeiwu mba Amerịka ihe ọ chọpụtara banyere ikiri ndị gba ọtọ, ọ sịrị: Ọ na-abụ mmadụ kirie ndị gba ọtọ, ihe o kiriri na-abanye ya nụbụrụ ma kpaghasịa ya ụbụrụ. Ọ ga-esikwara ya ezigbo ike iwepụ ya nobi ya. Otu nwa agbọghọ dị afọ iri na itoolu aha ya bụ Susan amaghị ụma hụpere ndị gba ọtọ nỊntanet. Ọ sịrị: Ihe ahụ m hụpeere ekweghị apụ m apụ nobi. Ọ na-abụ m nọtụ, mụ echeta ya. Ọ na-adị m ka o nweghị mgbe ọ ga-apụcha m nobi.NKE BỤ EZIOKWU:Ikiri ndị gba ọtọ na-eri mmadụ ahụ, ọ na-akpatakwara ndị na-ekiri ya ọtụtụ nsogbu.2 Pita 2:19.Olee nsogbu onye na-ekiri ndị gba ọtọ na-akpatara ndị ezinụlọ ya?IHE NDỊ ỌKACHAMARA KWURU:Ikiri ndị gba ọtọ na-ekewa di na nwunye ma na-etisa ezinụlọ.Akwụkwọ bụThe Porn Trap,nke Wendy na Larry Maltz dere.Ikiri ndị gba ọtọ na-emebiri di na nwunye ihe, na-emebikwara ndị ezinụlọ ha ihe nihi naỌ na-eme ka di na nwunye ghara ịtụkwasị ibe ha obi, na-emekwa ka ha ghara ịhụ ibe ha nanya.Ilu 2:12-17.Ọ na-eme ka di ma ọ bụ nwunye na-achọ ihe ga-abara naanị onwe ya uru, meekwa ka ọ ghara ịchọ ịma gbasara nwunye ya ma ọ bụ di ya. Ọ na-emekwaka di ma ọ bụ nwunye mmadụ ghara izuru ya.Ndị Efesọs 5:28, 29.Ọ na-eme ka agụụ mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị na-agụ mmadụ.2 Pita 2:14.Ọ na-eme ka ndị na-ekiri ya na-achọ ka ha na nwunye ha ma ọ bụ di ha nwee ụdị mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị.Ndị Efesọs 5:3, 4.Ọ na-eme ka obi mmadụ pụọ nebe nwunye ya ma ọ bụ di ya nọ. Ọ na-emekwa ka onye ahụ kwaa iko.Matiu 5:28.Baịbụl gwara ndị lụrụ di na nwunye ka ha ghara ịghọ ibe ha aghụghọ. Malakaị 2:16 Ọ bụrụ na nwoke ma ọ bụ nwaanyị akwaa iko, ọ ghọọla nwunye ya ma ọ bụ di ya aghụghọ. Nke a nwere ike ime ka ha kewaa ma ọ bụ gbaa alụkwaghịm. Ọ bụrụ na ha agbaa alụkwaghịm, ọ ga-akpatara ụmụ ha nsogbu.Ọ bụrụ na ndị mụrụ ụmụ na-ekiri ndị gba ọtọ, o nwere ike ịkpa ụmụ ha aka ọjọọ. Brian ahụ anyị kwuburu okwu ya sịrị: Mgbe m dị ihe dị ka afọ iri, m hụrụ magazin e sere ndị gba ọtọ papa m na-ekiri. M hụrụ ya noge m na-egwuri egwu nụlọ. M bidoziri ikiri ya na nzuzo, amakwanụghị m ihe mere m ji na-ekiri ya. Otú ahụ ka m si kiriwezie ndị gba ọtọ ruo mgbe m ghọrọ dimkpa. Nchọpụta ndị e mere gosiri na ọ bụrụ na ụmụaka amalite ikiri ndị gba ọtọ,ọ ga-eme ka ha malite ịkwa iko mgbe ha ka dị obere, meekwa ka ara ịkwa iko na-agba ha. Ọ ga-emekwa ka uche ghara ịkpakọ ha ọnụ.NKE BỤ EZIOKWU:Ikiri ndị gba ọtọ na-eme ka mmadụ na ibe ya ghara ịdịkwa ná mma. Ọ na-akpatakwara mmadụ obi mgbawa.Ilu 6:27.Gịnị ka Baịbụl kwuru gbasara ikiri ndị gba ọtọ?IHE BAỊBỤL KWURU:Meenụ ka akụkụ ahụ unu . . . nwụọ nihe banyere ịkwa iko, adịghị ọcha, agụụ mmekọahụ, ọchịchọ ọjọọ, na anyaukwu, nke bụ ikpere arụsị.Ndị Kọlọsi 3:5.Neziokwu, JehovaChineke kpọrọ mmadụ ikiri ndị gba ọtọ asị. Nke a apụtaghị na ọ chọghị iji ntị anụ gbasara mmekọahụ. Ọ bụ ya kere ihe mmadụ ji bụrụ nwoke ma ọ bụ nwaanyị. Ihe mere o ji kee ya bụ ka di na nwunye jiri ya na-eme ibe ha obi ụtọ ma dịrị ná mma. Ọ ga-emekwa ka ha nwee ike ịmụ ụmụ.Jems 1:17.Gịnị mere anyị ji kwuo hoo haa na Jehova kpọrọ mmadụ ikiri ndị gba ọtọ asị? Ka anyị leba anya nihe ole na ole kpatara ya.Jehova ma na ikiri ndị gba ọtọ nwere ike ime ka ndụ mmadụ ghara ịba uru.Ndị Efesọs 4:17-19.Ọ hụrụ anyị nanya, ọ chọghịkwa ka ihe ọ bụla mee anyị.Aịzaya 48:17, 18.Jehova achọghị ka e nwee ihe ga-ekewa di na nwunye ma ọ bụ tisaa ezinụlọ.Matiu 19:4-6.Ọ chọrọ ka anyị na-akpa àgwà ọma ma na-akwanyere ndị ọzọ ùgwù.1 Ndị Tesalonaịka 4:3-6.Ọ chọghị ka anyị jiri ihe anyị ji bụrụ nwoke ma ọ bụ nwaanyị na-eme ihe iberiibe.Ndị Hibru 13:4.Jehova ma na ndị na-ekiri ndị gba ọtọ na-achọ ihe ga-abara naanị onwe ha uru otú Setan na-eme. Ha na-ewerekwa mmekọahụ otú Setan si were ya.Jenesis 6:2;Jud 6, 7.NKE BỤ EZIOKWU:Ikiri ndị gba ọtọ na-eme ka mmadụ na Chineke ghara ịdị ná mma.Ndị Rom 1:24.Jehova na-emetara ndị ikiri ndị gba ọtọ riri ahụ ebere, bụ ndị chọrọ ịkwụsị ya. Baịbụl kwuru, sị: Jehova dị ebere, na-emekwa amara, ọ naghị ewe iwe ọsọ ọsọ, o nwere obiọma dị ukwuu. Nihi na ya onwe ya maara nnọọ otú e si kpụọ anyị, ọ na-echeta na anyị bụ ájá. Abụ Ọma 103:8,14 Ọ na-agwa ndị dị umeala nobi ka ha bịakwute ya ka o wee meere ha ebere, ha enwetakwa obiọma na-erughịrị mmadụ noge kwesịrị ekwesị.Ndị Hibru 4:16; gụọ igbe isiokwu ya bụIhe Ndị Ga-enyere Mmadụ Aka Ịkwụsị Ikiri Ndị Gba Ọtọ.E nweela ọtụtụ ndị Chineke nyeere aka, ha akwụsị ihe ọjọọ ha na-eme. Aka Chineke nyeere ha ọ baara ha uru? Legodị ihe Baịbụl kwuru gbasara ụfọdụ ndị kwụsịrị ihe ọjọọ ha na-eme: Ma a sachawo unu, e dowo unu nsọ, a kpọwo unu ndị ezi omume naha Onyenwe anyị Jizọs Kraịst nakwa site ná mmụọ nke Chineke anyị. 1 Ndị Kọrịnt 6:11 Ha nweziri ike ikwu ihe Pọl onyeozi kwuru. Ọ sịrị: Nihe niile, enwere m ike site naka onye ahụ nke na-enye m ike.Ndị Filipaị 4:13.Susan, bụ onye kwụsịrị ikiri ndị gba ọtọ, sịrị: Ọ bụ naanị Jehova bụ onye nwere ike inyere mmadụ aka ka ọ kwụsị ikiri ndị gba ọtọ. Ọ bụrụ na ị rịọ ya ka o nyere gị aka, ọ ga-enyere gị aka, gị na ya adịrị ná mma. Ọgaghịajụ inyere gị aka.Ihe Ndị Ga-enyere Mmadụ Aka Ịkwụsị Ikiri Ndị Gba ỌtọÒ nwere onye ị ma ikiri ndị gba ọtọ ririla ahụ nke na-agbalị ka ọ kwụsị ikiri ya? Ka anyị leba anya nihe ụfọdụ nyeerela ọtụtụ ndị aka ịkwụsị ya.1. Kpegara Chineke Ekpere.Otu ihe kacha mkpa ga-enyere mmadụ aka ịkwụsị ikiri ndị gba ọtọ bụ onye ahụ ịrịọ Jehova ka o nyere ya aka.Franz.Jehova nwere ike inye onye ahụ mmụọ nsọ ya. Mmụọ nsọ ya ga-eme ka onye ahụ nwee ọchịchọ ịkwụsị ya ma mee ya emee. Ndị Filipaị 2:13 Ọ bụrụ na onye ahụ ekwe ka mmụọ nsọ duzie ya, ọ ga-enyere ya aka ịkwụsị inwe agụụ mmekọahụ na ọchịchọ ya niile.Ndị Galeshia 5:16,24.2. Gakwuru ndị ọzọ ka ha nyere gị aka.Ọ bụrụ na ikiri ndị gba ọtọ eriela mmadụ ahụ, ihere anaghị ekwe onye ahụ gakwuru ndị ọzọ ka ha nyere ya aka. Onye ahụ ga na-eche na ọ ga-akwụsịli ya nonwe ya. Ma, ọ gaghị akwụsịli ya nonwe ya. Naanị ihe ga-eme ka mmadụ kwụsị ya bụ ịgwa ndị ọzọ ka ha nyere ya aka. Ọ bụ ya mere m ji kata obi kọọrọ ya nwunye m. M gakwuuru otu ezigbo enyi m ka o nyere m aka. O nwetụbeghị ihe siiri m ike ka ịga kọọrọ onye ọzọ na m na-ekiri ndị gba ọtọ. Ma nke a mere ka ha nyere m aka, mụ akwụsị ya.Yoshi.Ọ bụrụ na mmadụ akataghị obi, ọ ga-esiri ya ike ịkọrọ ndị ọzọ na ya na-ekiri ndị gba ọtọ. Ma, ọ bụ ya ga-eme ka onye ahụ kwụsị ikiri ndị gba ọtọ, meekwa ka ya na ndị ọ hụrụ nanya dịghachi ná mma. Susan ahụ anyị kwuburu okwu ya sịrị: Mgbe m kọchaara ndị ọzọ na m na-ekiri ndị gba ọtọ, ahụ bịara dị m ka onye a wụrụ mmiri oyi. Ọ bụ eziokwu na ọ dịrịghị m mfe ikwu ya, ma ahụ bịara ruo m ala, obi m akwụsị ịma m ikpe.Jems 5:16.3. Chọpụta ihe ndị na-eme ka i nwee mmasị ikiri ndị gba ọtọ ma gbaara ha ọsọ.Olee ihe ndị na-eme ka ị chọọ ikiri ndị gba ọtọ? Ọ bụ ịga nỊntanet, ikiri tiivi nime abalị, ịgụ akwụkwọ ụfọdụ, ka ọ bụ ịga ebe ndị mmadụ na-egwu mmiri? Olee mgbe ị na-achọkarị ikiri ndị gba ọtọ? Ọ bụ mgbe agụụ na-agụ gị, mgbe iwe na-ewe gị, mgbe ị nọ naanị gị, ka ọ bụ mgbe ike gwụchara gị? Otu nwoke aha ya bụ Sven kwuru, sị: Chọpụta ihe ndị na-akpatara gị ya ma gbaara ha ọsọ. Jizọs sịrị: Ọ bụrụkwa na anya aka nri gị na-eme ka ị sụọ ngọngọ, ghụpụ ya tụfuo.Matiu 5:29.Franz sịrị: Mgbe ọ bụla m lewere nwaanyị anya ọjọọ, m na-ekpegara Jehova ekpere ozugbo ma wepụ anya m ozugbo. Baịbụl kwuru ihe Job, bụ onye fere Chineke noge ochie kwuru. Ọ sịrị: Mụ na anya m gbara ndụ kpebie na o nweghị mgbe m ga-ele nwagbọghọ ọ bụla anya ọjọọ.Job 31:1,Baịbụlụ Nsọ nke International Bible Society.4. Gbalịa ka gị na Chineke dịrịkwuo ná mma.Franz kwukwara, sị: Gbalịa ka ihe ị na-eche mgbe niile bụrụ ihe bara uru, jirikwa ihe ndị gbasara ofufe Chineke kpọrọ ihe.Baịbụl sịrị: Ihe ọ bụla nke bụ eziokwu, ihe ọ bụla nke dị mkpa, ihe ọ bụla nke ziri ezi, ihe ọ bụla nke dị ọcha, ihe ọ bụla nke na-akpali ịhụya, ihe ọ bụla nke a na-ekwu okwu ọma banyere ya, omume ọma ọ bụla dịnụ na ihe ọ bụla dịnụ nke kwesịrị otuto, na-echebara ihe ndị a echiche. Chineke nke udo ga-anọnyekwara gị.Ndị Filipaị 4:8, 9.Baịbụl Na-agbanwe Ndụ Ndị MmadụNDỤ M BIRI NA MBỤ:M toro nobere obodo a na-akpọ Warialda nke dị na Niu Saụt Wels. A na-arụ ọrụ ugbo nobodo a, na-azụkwa anụmanụ na ya. E nwere ndị na-azụ atụrụ na ehi, nweekwa ndị na-akụ mkpụrụ dị iche iche. Obodo Warialda na-adị ọcha, ndị ọjọọ nọ na ya dị ole na ole.Abụ m nwa mbụ nime ụmụ iri nne na nna m mụrụ. Mgbe m dị afọ iri na atọ, m malitere ịrụ ọrụ ka m nwee ike inyere ezinụlọ anyị aka. Ebe ọ bụ na agachaghị m akwụkwọ, m nwetara ọrụ nebe a na-azụ anụ nugbo. Mgbe m dị afọ iri na ise, m malitere ịzụ ịnyịnya.Ọrụ m na-arụ nebe ahụ baara m uru, ma ọ kpatakwaara m nsogbu. Ọrụ ahụ na-atọ m ụtọ. Ihe ọzọkwa bụ na otú ebe m na-azụ ịnyịnya si maa mma na-eme m obi ụtọ. M na-akwanye ọkụ nabalị, nọrọ nakụkụ ya na-ekiri ọnwa na kpakpando ndị dị na mbara ígwè, ifufe ana-efesa m, na-emekwa ka ebe niile na-esi ísì ọma. M chetara ihe na-agbata m nobi mgbe ahụ, ya bụ, na e nwere Onye kere ihe niile ahụ mara mma m na-ekiri. Ma, ọrụ ahụ m na-arụ mere ka m mụta àgwà ọjọọ. M na-anụkarị ka ndị mmadụ na-akpọ ibe ha iyi. Ebe ahụ m na-arụ ọrụ mere ka m na-enweta sịga mgbe ọ bụla m chọrọ ya. Obere oge, ịṅụ sịga na ịkpọ ndị ọzọ iyi riri m ahụ.Mgbe m dị afọ iri na asatọ, m kwagara obodo Sidni. M gbara mbọ ka e were m nọrụ agha, ma e kweghị ewe m nihi na agachaghị m akwụkwọ. M nwetara ọrụ na Sidni ma nọọ ebe ahụ otu afọ. Ọ bụ noge ahụ ka mụ na Ndịàmà Jehova hụrụ. Ha gwara m ka m bịa ọmụmụ ihe ha, mụ ekwere. Mgbe m gara, achọpụtara m ozugbo na ihe ha na-akụzi bụ eziokwu.Ma obere oge ihe a mechara, m bidoghachiri ịzụ ịnyịnya. M mechara kwaga nobodo a na-akpọ Gundiwindi, nke dị na Kwinsland. M nwetara ọrụ ma nọrọ ebe ahụ lụọ nwaanyị. Ma, m maliteziri ịṅụ oké mmanya.Mụ na nwunye m mụrụ ụmụ nwoke abụọ. Mgbe anyị mụchara ha, m malitere ichesi echiche ike ma ò nwere uru ndụ m na-ebi baara m. Echetara m ihe m nụrụ mgbe ahụ m gara ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova na Sidni. M kpebiziri na m ga-eme ihe m mụtara nọmụmụ ihe ahụ.M hụrụ otuỤlọ Ncheochie nke e dere adres ụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova dị nỌstrelia. M degaara ha akwụkwọ ozi ma gwa ha na m chọrọ ka ha nyere m aka. Ha dunyere otu nwoke bụ Onyeàmà Jehova ka ọ bịa nụlọ m. Nwoke a dị obiọma. Obere oge, mụ na ya malitere ịmụ Baịbụl.OTÚ BAỊBỤL SI GBANWEE NDỤ M:Ka mụ na nwoke ahụ na-amụ Baịbụl, m bịara ghọta na m kwesịrị ịkwụsị àgwà ọjọọ ndị m na-akpa. E nwere otu ebe kacha ruo m nobi na Baịbụl. Ebe ahụ bụ2 Ndị Kọrịnt 7:1. O kwuru ka anyị sachapụ onwe anyị mmerụ niile nke anụ ahụ.M kpebiri na m ga-akwụsị ịṅụ sịga, kwụsịkwa ịṅụ oké mmanya. Ọ dịrịghị m mfe ịkwụsị ha nihi na ha amarala m ahụ. Ma, ekpebisiri m ike na mee elu mee ala, m ga-eme ihe dị Chineke mma. Ihe kacha nyere m aka ịkwụsị ha bụ na amalitere m ime ihe e dere náNdị Rom 12:2. Ebe ahụ sịrị: Kwụsịkwanụ ịbụ ndị na-eme omume dị ka usoro ihe nke a si dị, kama gbanweenụ site nime ka uche unu dị ọhụrụ. Achọpụtara m na ọ bụrụ na m ga-akwụsị ihe ọjọọ ndị ahụ m na-eme, m kwesịrị ịgbanwe otú m si eche echiche ma were ihe ndị ahụ m na-eme otú Chineke si were ha, ya bụ, na ha na-emerụ mmadụ ahụ. Nke a nyeere m aka ịkwụsị ịṅụ sịga na ịṅụ oke mmanya.Achọpụtara m na ọ bụrụ na m ga-akwụsị àgwà ọjọọ ndị m na-akpa, m kwesịrị ịgbanwe otú m si eche echicheMa, ihe kacha siere m ike ịkwụsị bụ ịkpọ ndị mmadụ iyi. Ama m ndụmọdụNdị Efesọs 4:29nyere anyị. Ebe ahụ sịrị: Ka okwu rere ure ghara isi unu nọnụ pụta. Ma nke ahụ emeghị ka m kwụsị ịkpọ ndị mmadụ iyi ozugbo. Abịaziri m chebara ihe e derenAịzaya 40:26echiche. Nke a nyeere m ezigbo aka. Ebe ahụ kwuru banyere eluigwe nke kpakpando juru. Ọ sịrị: Lelienụ anya elu hụrụ. Ònye kere ihe ndị a? Ọ bụ Onye ahụ nke na-eme ka ha pụta nìgwè ọbụna dị ka ọnụ ọgụgụ ha si dị, ọ na-akpọ ha niile ọbụna naha. Ọ dịghị otu nime ha ọ na-achọ achọ, nihi na ike ya dị ukwuu, nihi na o nwekwara ume dị ukwuu. M ghọtara na ebe ọ bụ na Chineke nwere ike o ji kee ihe ndị ahụ m na-ahụ na mbara ígwé, bụ ndị na-eme m obi ụtọ, o doro anya na ọ ga-enyeli m ike m ga-eji gbanwee àgwà ọjọọ ndị m na-akpa ma mewe ihe dị ya mma. Ọtụtụ ekpere m kpere na mbọ m gbara mere ka m jiri nwayọọ nwayọọ kwụsị ịkpọ ndị mmadụ iyi.URU NDỊ M RITERELA:Ebe ọ bụ na m na-azụ ịnyịnya, enwechaghị m ohere mụ na ndị mmadụ ịkparịta ụka. Ihe ọzọkwa bụ na ndị na-arụ ọrụ nebe m na-arụ ọrụ dị mmadụ ole na ole. Ma, ihe ndị m mụtara nọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova enyerela m aka ịma otú m ga-esi na-agwa ndị mmadụ okwu. O meekwala ka m na-ekwusara ndị mmadụ ozi ọma Alaeze Chineke.Matiu 6:9, 10;24:14.O teela m bụ okenye nọgbakọ Ndịàmà Jehova. Obi dị m ụtọ na m na-eme ihe niile m nwere ike ime ka m nyere ụmụnna m aka. Ihe kacha eme m obi ụtọ bụ na mụ na ezigbo nwunye m na ọmarịcha ụmụ anyị abụọ na-efe Jehova.Ana m ekele Jehova na ọ na-akụziri m ihe nagbanyeghị na agachaghị m akwụkwọ. Aịzaya 54:13 Ekwetara m na ihe Baịbụl kwurunIlu 10:22bụ eziokwu. Ebe ahụ sịrị: Ọ bụ ngọzi Jehova na-eme mmadụ ọgaranya. Mụ na ezinụlọ m na-atụ anya ịmụtakwu ihe naka Jehova na ife ya ruo mgbe ebighị ebi.Gịnị Mere na Aha Ụfọdụ Ndị Baịbụl Kọrọ Akụkọ Ha Adịghị na Baịbụl?Nakwụkwọ Baịbụl a na-akpọ Rut, ihe a kpọrọ otu nwoke nke na-ekweghị eme ihe iwu Mozis kwuru bụ nwoke m. Rut 4:1-12 Nke a ọ pụtara na ndị niile Baịbụl kọrọ akụkọ ha ma ghara ịkpọ aha ha bụ ndị ọjọọ ma ọ bụ ndị ọ na-enweghị ihe e ji ha kpọrọ?Mba. Lebagodị anya nihe Jizọs kwuru mgbe ọ chọrọ ka ndị na-eso ụzọ ya kwadebe Ememme Ngabiga ikpeazụ ọ gara. Ọ gwara ha ka ha gaa nime obodo, nụlọ onye dị otú a ma kwadebe ihe ndị ha ga-eji mee ememme ahụ. Matiu 26:18 Ànyị kwesịrị ikwu na nwoke ahụ a kpọrọ onye dị otú a namaokwu a bụ onye ọjọọ ma ọ bụkwanụ na o nweghị ihe e ji ya kpọrọ? Mba. Nwoke ahụ a na-akpọghị aha ya bụ onye na-eso ụzọ Jizọs. Ma, ihe mere na a kpọghị ya aha namaokwu ahụ bụ na e nweghị ihe e ji aha ya eme.E nwekwara ọtụtụ ndị ọjọọ a kpọrọ aha na Baịbụl na ọtụtụ ndị ọma a na-akpọghị aha ha. Dị ka ihe atụ, ọtụtụ ndị ma aha nwaanyị mbụ bụ Iv. Nagbanyeghị na a kpọrọ ya aha na Baịbụl, o nupụụrụ Chineke isi nihi na ọ chọrọ ihe ga-abara naanị onwe ya uru. Ihe o mere so mee ka Adam mehie, meekwa ka anyị niile na-anwụ anwụ. Ndị Rom 5:12 Ma, a kpọghị nwunye Noa aha na Baịbụl. Nagbanyeghị nke ahụ, otú o si kwado di ya nọrụ dị mkpa Chineke nyere ya na otú o si rube isi baara anyị uru. O doro anya na aha ya na-adịghị na Baịbụl apụtaghị na o nweghị ihe e ji ya kpọrọ ma ọ bụkwanụ na Chineke agọzighị ya.E nwekwara ndị ọzọ a na-akpọghị aha na Baịbụl, ma ha so mee ka uche Jehova mezuo. Ì chetara otu nwata nwaanyị bụ onye Izrel, gbaara Neaman bụ onyeisi ndị agha Siria ohu? Ọ katara obi gwa nne ya ukwu, bụ nwunye Neaman, banyere onye amụma Jehova nọ nIzrel. Ihe a o kwuru mere ka Chineke gwọọ Neaman ekpenta ya. 2 Ndị Eze 5:1-14 Ada otu onyeikpe Izrel a na-akpọ Jefta bụ onye e ji okwukwe ya ama atụ. O ji obi ya niile hapụ ịlụ di na ịmụ nwa ka o nwee ike mezuo nkwa nna ya kwere Jehova. Ndị Ikpe 11:30-40 E nwere ndị so dee ihe karịrị abụ iri anọ nakwụkwọ Abụ Ọma bụ ndị a na-edeghị aha ha na Baịbụl. E nwekwara ndị amụma jeere Chineke ozi dị ezigbo mkpa, ma a kpọghị aha ha na Baịbụl.1 Ndị Eze 20:37-43.Nke ka nke bụ na e nwere ọtụtụ narị nde ndị mmụọ ozi na-erubere Chineke isi. Ma, ọ bụ naanị abụọ nime ha ka a kpọrọ aha na Baịbụl. Ha bụ mmụọ ozi Gebriel na mmụọ ozi Maịkel. Daniel 7:10;Luk 1:19;Jud 9 A kpọghị aha ndị ọzọ. Dị ka ihe atụ, mgbe nna Samsịn aha ya bụ Manoa jụrụ otu mmụọ ozi, sị: Gịnị bụ aha gị, ka ọ ga-abụ mgbe okwu gị mezuru, anyị ga-asọpụrụ gị? Mmụọ ozi ahụ sịrị Manoa, Gịnị mere i ji ajụ m aha m? Mmụọ ozi ahụ dị umeala nobi. Ọ bụ ya mere na ọ chọghị ka e nye ya otuto e kwesịrị inye naanị Chineke.Ndị Ikpe 13:17, 18.Baịbụl agwaghị anyị ihe mere e ji kpọọ ụfọdụ ndị aha ma ghara ịkpọ ndị nke ọzọ. Ma anyị nwere ike ịmụta ọtụtụ ihe naka ndị fere Chineke noge gara aga, bụ ndị na-achọghị ka ha bụrụ ndị a ma ama.Àgwà Ya Ndị A Na-apụghị Ịhụ Anya Ka A Na-ahụ nke ỌmaÌ kweere na Chineke dị? Ọ bụrụ na i kweere, olee ihe ị ga-egosi mmadụ mere i ji kwere na ọ dị? Nke bụ eziokwu bụ na e nwere ọtụtụ ihe anyị na-ahụ anya bụ ndị na-egosi na e nwere Onye ma ihe, nke dị ike, kere ihe niile. Olee ihe ndị na-egosi anyị na e nwere Onye kere ihe niile? Ọ bụrụ na ị chọrọ ịmata azịza nke ajụjụ a, lebagodị anya nihe Pọl onyeozi kwuru nakwụkwọ ozi o degaara Ndị Kraịst nọ na Rom.Pọl sịrị: Àgwà Chineke ndị a na-apụghị ịhụ anya ka a na-ahụ nke ọma malite mgbe e kere ụwa gaa nihu, nihi na a na-aghọta ha site nihe ndị e kere eke, ya bụ, ike ebighị ebi ya na ịbụ Chineke ya, nke mere na ha enweghị ihe ngọpụ. Ndị Rom 1:20 Pọl gosiri na Onye kere anyị ji ihe ndị o kere eke mee ka anyị mata Onye ọ bụ. Ka anyị leba anya nihe Pọl kwuru.Pọl kwuru na e bidoro ịhụ àgwà Chineke malite mgbe e kere ụwa gaa nihu. Ihe Pọl na-ekwu okwu ya gosiri na okwu Grik a sụgharịrị ụwa namaokwu a abụghị elu ala anyị bi nime ya. Kama, ọ bụ ụmụ mmadụ.Nihi ya, ihe Pọl na-ekwu bụ na malite mgbe e kere ụmụ mmadụ, ihe ndị Chineke kere nwere ike ime ka ha mata àgwà ndị Chineke nwere.Ihe ndị na-egosi na Chineke dị juru ebe niile. A na-ahụ ha nke ọma nihe ndị e kere eke. Ihe niile e kere eke, ma ndị ukwu ma ndị nta, na-egosi na e nwere Onye kere ha, nakwa na Onye ahụ nwere àgwà ndị magburu onwe ha. Ọ bụ na otú ihe ndị e kere eke si mma mma egosighị na Chineke nwere amamihe? Ọ bụ na kpakpando ndị dị neluigwe na ebili mmiri anaghị egosi na Chineke nwere ike dị ukwuu? Ọ bụ na ihe oriri dị iche iche ndị na-atọ anyị ụtọ na otú anyanwụ si ama mma mgbe ọ na-awa nakwa mgbe ọ na-ada anaghị egosi na Chineke hụrụ ụmụ mmadụ nanya?Abụ Ọma 104:24;Aịzaya 40:26.Ọ ga-esiri mmadụ ike ịhụ ihe ndị na-egosi na Chineke dị? Ihe ndị na-egosi na Chineke dị juru ebe niile nke na ndị na-anaghị ahụ ha ma ọ bụ ndị na-achọghị ikweta na Chineke dị enweghị ihe ngọpụ. Otu ọkà mmụta mere otu ihe atụ gosiri otú e kwesịrị isi ghọta ihe ahụ Pọl kwuru. Ọ sịrị na ọkwọ ụgbọala nwere ike ịhụ ihe e dere nokporo ụzọ nke kwuru ka ndị ọkwọ ụgbọala tụgharịa si ụzọ ọzọ. Ma ọkwọ ụgbọala ahụ nwere ike ịhapụ ihe ahụ e dere gawa ebe ọ na-aga. Ọ bụrụ na ndị uwe ojii ahụ ya, ha ga-akwụsị ya ma rie ya iwu. Ma ọkwọ ụgbọala ahụ nwere ike ịgwa ha na ya ahụghị ihe ahụ e dere nụzọ. Ihe ọ sọkwara ya kwuo, ọ dara iwu maka na ihe ahụ ọ sịrị na ya ahụghị dị nebe onye ọ bụla na-akwọ ụgbọala ga-ahụ ya. Ihe ọzọkwa bụ na anya anaghị enye ya nsogbu. Ebe ọ bụ na ọ na-akwọ ụgbọala, o kwesịrị ịhụ ihe ndị e dere nokporo ụzọ ma mee ha. Otú ahụ ka ọ dị ihe ndị na-egosi na Chineke dị. Ha juru ebe niile. Onye ọ bụla na-eche echiche kwesịrị ịhụ ha. E kwesịghị inwe onye ga-ekwu na ya ahụghị ha.Onye kere anyị ji ihe ndị o kere eke eme ka anyị mata Onye ọ bụNeziokwu, ihe ndị e kere eke na-akụziri anyị ọtụtụ ihe banyere Onye kere anyị. Ma, e nwere akwụkwọ na-eme ka anyị ghọtakwuo banyere Onye kere anyị. Akwụkwọ ahụ bụ Baịbụl. Ihe ndị e dere na ya nwere ike ime ka anyị mata azịza nke ajụjụ a dị mkpa, ya bụ, Gịnị ka Chineke bu nobi kee ụwa na ụmụ mmadụ bi na ya? Ọ bụrụ na ị mata azịza nke ajụjụ a, o nwere ike inyere gị aka ịbịarukwu Chineke nso, bụ Onye àgwà ya ndị a na-apụghị ịhụ anya ka a na-ahụ nke ọma nihe ndị e kere eke anyị na-ahụ anya.E Chebere Ya na Mmadụ Asaa Ndị ỌzọNOA na ndị ezinụlọ ya gbakọtara otu ebe ka mmiri malitere izo. Mmiri ahụ na-ezo ka ebe a na-awụpụ mmiri nite. Weregodị ya na ọkụ ha mụnyere mere ka ị na-ahụ otú ihu dị ha nime ụgbọ ahụ. Ị ga-ahụ otú ha kporopụrụ anya ka ha na-anụ mkpọtụ mmiri ahụ na-ezonụ na-eme. Mmiri ahụ na-awụ nelu ụgbọ ahụ nakwa nakụkụ ya. Mkpọtụ ọ na-eme dị egwu.O doro anya na obi tọrọ Noa ezigbo ụtọ mgbe o lere ndị ezinụlọ ya anya nihu, ya bụ, nwunye ya, ụmụ ya atọ, na ndị nwunye ha. Ọ ga-abụ na ihe kasiri ya obi noge a bụ na ndị ezinụlọ ya ọ hụrụ nanya so ya nọrọ nụgbọ ahụ. O nweghị ọkọ kọrọ ha. Ọ ga-abụkwa na Noa kpere ekpere kelee Chineke maka otú o si napụta ha. O weliri olu mgbe ọ na-ekpe ekpere ahụ ka ndị ezinụlọ ya nwee ike ịnụ ihe ọ na-ekwu maka na mmiri ahụ na-emesi ụzụ ike.Noa bụ nwoke nwere ezigbo okwukwe. Ọ bụ okwukwe ya mere Chineke ya bụ Jehova ji chebe ya na ezinụlọ ya. Ndị Hibru 11:7 Ma hà kwụsịrị inwe okwukwe na Chineke mgbe mmiri ahụ malitere izo? Ha akwụsịghị, nihi na okwukwe ha ka ga-abara ha uru nihi nsogbu ndị ka ga-abịara ha. Anyị kwesịkwara inwe okwukwe nihi na anyị bi noge tara akpụ. Nihi ya, ka anyị leba anya nihe anyị nwere ike ịmụta nokwukwe Noa.ỤBỌCHỊ IRI ANỌ, EHIHIE NA ABALỊMmiri ahụ zogidere nelu ụwa ruo ụbọchị iri anọ, ehihie na abalị. Jenesis 7:4,11, 12 Mmiri ahụ nọkwa na-eto nike nike. Ka ọ na-eto, Noa ji anya ya hụ na Chineke ya, bụ Jehova, chebere ya na ezinụlọ ya maka na ha rubeere ya isi ma bibie ndị ọzọ maka na ha nupụụrụ ya isi.Chineke ji iju mmiri ahụ mee ka arụ ndị mmụọ ozi nupụụrụ ya isi na-akpa nụwa kwụsị. Setan ratara ndị mmụọ ozi ahụ, ha achọwa ime ihe ga-abara naanị ha uru otú yanwa na-eme. Nke a mere ka ọtụtụ ndị mmụọ ozi hapụ ebe obibi ha kwesịrị ekwesị neluigwe bịa nụwa lụrụ ụmụ nwaanyị. Ha na ụmụ nwaanyị ndị ahụ mụtara ụmụ ndị gbara ajọ dimkpa, bụ ndị a na-akpọ ndị Nefilim. Jud 6;Jenesis 6:4 O doro anya na obi tọrọ Setan ụtọ mgbe ọ hụrụ na ndị mmụọ ozi ahụ na-enupụrụ Chineke isi. Ihe mere obi ji tọọ ya ụtọ bụ na nnupụisi ahụ mere ka omume ụmụ mmadụ, bụ isi nke ihe niile Jehova kere nụwa, jọkwuo njọ nanya Chineke.Ka mmiri ahụ na-eto, ndị mmụọ ozi ahụ nwoghara ma laghachi neluigwe. Ma Chineke mere ka ha ghara inwekwa ike iyiri ahụ mmadụ ọzọ. Ha hapụrụ ma ndị nwunye ha ma ụmụ ha ka ha na ndị ọzọ na-enupụrụ Chineke isi nwụọ niju mmiri ahụ.Noge Inọk, ya bụ, ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ narị afọ asaa tupu oge Noa, Jehova si nọnụ Inọk gwa ụmụ mmadụ na ya ga-ebibi ndị ajọ omume ma ọ bụrụ na ha echegharịghị. Jenesis 5:24;Jud 14, 15 Kemgbe ahụ, ihe ọjọọ ndị mmadụ na-eme nọ na-aka njọ. Ha na-emebi ụwa ma na-eme ihe ike. Ma ugbu a, Chineke ebibiwela ha. Obi ọ tọrọ Noa na ndị ezinụlọ ya ụtọ na Chineke egbuwela ndị ọjọọ ahụ?Mbanụ! Obi atọghịkwa Chineke ha ụtọ nihi na ọ bụ onye na-eme ebere. Ezikiel 33:11 Jehova mere ihe niile o nwere ike ime ka ọ zọpụta ọtụtụ nime ha. O dunyere Inọk ka ọ dọọ ha aka ná ntị, gwakwa Noa ka o wuo ụgbọ. Noa na ezinụlọ ya wuru nnukwu ụgbọ ahụ ọtụtụ iri afọ. Ndị ajọ omume ahụ agaghịkwa asị na ha ahụghị mgbe ha na-ewu ya. Ihe ọzọkwa bụ na Jehova gwara Noa ka o zie ha ozi ọma, ya bụ, ka ọ bụrụ onye na-ekwusa ezi omume. 2 Pita 2:5 Noagwara ndị mmadụ na Chineke ga-ebibi ndị ajọ omume otú ahụ Inọk kwuru. Olee ihe ha mere mgbe ha nụrụ ozi Noa? Jizọs mechara kwuo ihe ha mere nihi na ọ nọ neluigwe noge ahụ na-ahụ ihe na-emenụ. Ọ sịrị na ha amaghịkwa ruo mgbe iju mmiri ahụ bịara wee kpochapụ ha niile.Matiu 24:39.Chegodị otú obi dị Noa na ezinụlọ ya noge Jehova mechiri ụgbọ ahụ, mmiri ahụ ezoo ụbọchị iri anọ. Ọ ga-abụ na mgbe mmiri ahụ nọ na-ezo kwa ụbọchị, Noa na ezinụlọ ya nọ na-arụ ọrụ nime ụgbọ ahụ. Ụfọdụ ọrụ ha nọ na-arụ bụ inyere ibe ha aka, idowe ụgbọ ahụ ọcha, na inye ụmụ anụmanụ ihe oriri. Ma, mmiri ahụ mechara nugharịa ụgbọ ahụ ma bulie ya elu, ụgbọ ahụ amalitezie ịkwọpụ. Ka mmiri ahụ na-eto nike nike, o buliri ụgbọ ahụ elu ruo mgbe naanị ya na-ese nelu mmiri nụwa. Jenesis 7:17 Ihe ahụ merenụ gosiri na Jehova, bụ Chineke Onye Pụrụ Ime Ihe Niile, nwere ike dị ukwuu.Ọ ga-abụ na Noa kelere Jehova maka otú o si zọpụta ya na ezinụlọ ya. Ma, o kelekwara ya maka otú o si jiri ha dọọ ndị ahụ nwụrụnụ niju mmiri ahụ aka ná ntị. Noge Noa na ndị ezinụlọ ya nọ na-adọ ndị mmadụ aka ná ntị, o nwere ike ịdị Noa na ndị ezinụlọ ya ka o nweghị uru ihe ha na-agwa ha bara. O nweghị onye kwere ege ha ntị. Chebagodịrị ihe a echiche: Ọ ga-abụ na tupu iju mmiri ahụ, Noa nwere ụmụnne ndị nwoke na ndị nwaanyị, ụmụnne ya ahụ enweekwa ụmụ nke ha. Ma o nweghị onye nime ha gere ya ntị ma e wezụga nwunye ya, ụmụ ya atọ, na ndị nwunye ha. Jenesis 5:30 O doro anya na ihe kasiri Noa na ezinụlọ ya obi mgbe ha nọ nime ụgbọ ahụ bụ na ha chetara mbọ niile ha gbara ka ha nyere ndị ajọ omume ahụ aka.Jehova agbanwebeghị kemgbe oge Noa. Malakaị 3:6 Jizọs Kraịst kwukwara na oge anyị a ga-adị ka ụbọchị Noa. Matiu 24:37 Anyị bi noge nsogbu. Nsogbu a ga-akwụsị noge Chineke ga-ebibi ụwa ajọ omume a. Ndị na-efe Chineke noge a na-agwakwa ndị niile chọrọ ige Chineke ntị ihe Chineke na-aga ime. Ị ga-ege ntị nihe ha na-ekwu? Ọ bụrụ na ị malitela ige ntị nozi ọma na-enye ndụ ha na-ekwusa, ị ga-eso ha na-ekwusara ya ndị ọzọ? Noa na ezinụlọ ya mere otú ahụ, anyị kwesịkwara iṅomi ha.E BUURU HA GAFEE MMIRI AHỤ NENWEGHỊ IHE MERE HAMgbe nnukwu mmiri ahụ bidoro ibugharị ụgbọ ahụ, o doro anya na Noa na ezinụlọ ya nụrụ mkpọtụ osisi ndị e ji rụọ ụgbọ ahụ na-eme. Noa ọ chị obi nakanihi otú ebili mmiri si na-akwagharị ụgbọ ahụ, na-eche na ụgbọ ahụ nwere ike ịnyakasị? Mbanụ! Ndị nwere ike ichewe otú ahụ bụ ndị na-enweghị okwukwe. Ma Noa atụghị ụjọ nihi na Baịbụl sịrị na Noa ji okwukwe rụọ ụgbọ. Ndị Hibru 11:7 Noa ò nwere okwukwe na gịnị ga-eme? Cheta na ya na Jehova gbara ndụ, Jehova agwa ya na ya ga-eme ka a ghara inwe ihe ga-eme ya na ezinụlọ ya niju mmiri ahụ. Jenesis 6:18, 19 Ọ bụ na Onye kere eluigwe na ụwa na ihe niile dị ndụ nọ nime ya enweghị ike ime ka ihe ọ bụla ghara ime ụgbọ ahụ? O doro anya na o nwere ike ime ya. Noa tụkwasịrị Jehova obi na ọ ga-emezu ihe o kwuru. Jehova mezukwara ihe o kwuru nihi na e buuru Noa na ezinụlọ ya gafee mmiri ahụ nenweghị ihe mere ha.1 Pita 3:20.Mmiri ahụ mechara kwụsị mgbe o zochara ụbọchị iri anọ, ehihie na abalị. A gụọ ya na kalenda nke oge a, o nwere ike ịbụ nọnwa Disemba nke afọ 2370 Tupu Oge Ndị Kraịst ka ọ kwụsịrị izo. Ma, oge Noa na ezinụlọ ya ga-apụta nụgbọ ahụ eruwebeghị. Mmiri ahụ etochiela ugwu niile. Naanị ihe mmadụ ga-ahụ nelu mmiri ahụ bụ ụgbọ ahụ ụmụ mmadụ na ụmụ anụmanụ nọ nime ya. Jenesis 7:19, 20 Weregodị ya na ị na-ahụ Noa ka ọ na-ahazi ọrụ ya na Shem, Ham, na Jefet ga-arụ, ya bụ, inye ụmụ anụmanụ nri, ime ka ha dị ọcha, na ime ka ahụ gbasie ha ike. Ọrụ a tara akpụ karịa ọrụ ndị ọzọ. Neziokwu, Chineke a, bụ Onye mere ka ụmụ anụmanụ si ebe dị iche iche bata nụgbọ ahụ ma nọrọ nenweghị nke na-emerụ ibe ya ahụ, mekwara ka ha nọrọ otú ahụ nime ụgbọ ahụ ruo mgbe mmiri ahụ tara.Ọ ga-abụ na Noa nọ nime ụgbọ ahụ dee otú ihe niile si mee na mgbe ha mere. O dere mgbe mmiri ahụ malitere na mgbe ọ kwụsịrị, deekwa na mmiri ahụ rikpuru ụwa niile ruo otu narị ụbọchị na ụbọchị iri ise. Mmiri ahụ mechara tawa. Otu ụbọchị, ụgbọ ahụ ji nwayọọ kwụsị nugwu Ararat. Ugwu Ararat a dị ná mba Tọki. Ọ ga-abụ nọnwa Eprel nke afọ 2369 Tupu Oge Ndị Kraịst ka ọ kwụsịrị nugwu ahụ. Ọ bụ mgbe ụbọchị iri asaa na atọ gachara, ya bụ, nọnwa Jun nke afọ ahụ, ka a hụwara elu ugwu dị iche iche. Mgbe ọnwa atọ gachara, ya bụ, nọnwa Septemba, Noa wepụrụ ihe ụfọdụ e ji kpuchie elu ụgbọ ahụ. Nke a mere ka ìhè na ikuku ndụ batawa nụgbọ ahụ. Noa mere ihe ndị nyeere ya aka ịmata ma mmiri ahụ ọ tawala nelu ụwa nakwa ma mbara ala ọ dịla mma obibi. O zipụrụ ugoloọma nèzí. Ugoloọma ahụ fere pụọ, ya efebata. O nwere ike ịbụ na ọ na-ebere nelu ụgbọ ahụ ma o febata. Noa mechara zipụ nduru. Nduru ahụ lọghachikwutere ya ugboro ugboro ruo mgbe o mechara hụ ebe ọ ga-akpa akwụ.Jenesis 7:248:13.O doro anya na Noa na-akpọkọta ndị ezinụlọ ya ka ha fee Chineke noge ha nọ nụgbọO doro anya na ihe gbasara ofufe Chineke dị Noa mkpa karịa ihe ọ bụla ọzọ ọ na-eme. Weregodị ya na ị na-ahụ ka ya na ezinụlọ ya na-ezukọ ekpe ekpere kwa ụbọchị ma na-ekwu gbasara Nna ha nke eluigwe, bụ onye mere ka ha dịrị ndụ. Mgbe ọ bụla Noa chọrọ ime ihe, ọ na-echere Jehova ka ọ gwa ya ihe ọ ga-eme. Noa emepedịghị ụgbọ ahụ ma duru ezinụlọ ya na anụmanụ pụta nagbanyeghị na ọ matala na mmiri ahụ ataala, nagbanyeghịkwa na ha anọọla ihe karịrị otu afọ nụgbọ ahụ. Jenesis 8:14 Noa cheere ka Jehova gwa ya ihe ọ ga-eme.E nwere ọtụtụ ihe ndị isi ezinụlọ ga-amụta naka Noa. Noa abụghị onye ghaa ghaa ghaa. Ọ dị ike ọrụ ma nwee ndidi. Ọ gbakwara mbọ ka ọ ghara inwe ihe ga-eme ndị ezinụlọ ya. Nke ka nke bụ na Noa na-ebu ụzọ amata ihe bụ uche Jehova Chineke tupu ya emee ihe ọ bụla ọ chọrọ ime. Ọ bụrụ na anyị eṅomie okwukwe Noa nihe niile ahụ o mere, ọ ga-abara ndị niile anyị hụrụ nanya uru.SI NỤGBỌ AHỤ PỤTAJehova mechara sị Noa: Si nụgbọ ahụ pụta, gị na nwunye gị na ụmụ gị na ndị nwunye ụmụ gị. Noa na ezinụlọ ya mere ihe Jehova kwuru. Ha pụtara, ụmụ anụmanụ esorokwa ha pụta. Olee otú ụmụ anụmanụ ahụ si pụta? Hà zọrọ ụzọ ụzọ ma ọ bụ kwatuo ibe ha mgbe ha na-apụta? Mbanụ! Baịbụl sịrị na ha pụtara nụgbọ ahụ nụdị ha dị iche iche. Jenesis 8:15-19 Mgbe Noa na ezinụlọ ya si nụgbọ ahụ pụta, ha kuuru ikuku ndụ si nugwu Ararat na-ekusa ha. Ha nọkwa nugwu ahụ legharịa anya ma hụ na ihe ọjọọ na ime ihe ike adịkwaghị nụwa. Ma ndị Nefilim ahụ ma ndị mmụọ ozi ahụ nupụụrụ Chineke isi ma ndị niile ọzọ na-eme ihe ọjọọ nụwa anọkwaghị.Noa na ezinụlọ ya nweziri ohere ịmalite ụwa nisi.Noa ma ihe ọ ga-eme. Ihe mbụ o mere bụ ife Chineke. Ọ rụrụ ebe ịchụàjà ma jiri anụmanụ ụfọdụ Chineke weere ka ndị dị ọcha chụọrọ Jehova àjà nsure ọkụ. Anụmanụ ndị ahụ so ná ndị ha chịbara asaa asaa nụgbọ ahụ. Jenesis 7:2;8:20 Jehova ọ nabatara àjà a ha chụụrụ ya?Baịbụl zara ajụjụ a nke ọma. Ọ sịrị: Jehova wee nụ ísì ụtọ. Àjà a ha chụụrụ ya mere ya obi ụtọ. Obi tọkwara ya ụtọ mgbe ọ hụrụ Noa na ezinụlọ ya nụwa nihi na ha bụ ndị ezi omume, ha ekpebisiekwala ike ime uche ya. Nke a mere ka Jehova kwụsị iwe ọ na-ewe noge ahụ ihe ọjọọ juru nụwa. Ma, nke a apụtaghị na Jehova tụrụ anya na ha ga-aghọ ndị zuru okè. Amaokwu ahụ sịkwara: Ọchịchọ obi mmadụ jọrọ njọ malite noge ọ bụ nwata gawa. Jenesis 8:21 Ka anyị leba anya notú Jehova si gosikwuo na ya na-enwere ụmụ mmadụ ndidi ma na-emere ha ebere.Chineke kagbuziri ọnụ ọ bụrụ ala mgbe Adam na Iv nupụụrụ ya isi. Ọnụ ahụ ọ bụrụ ala mere ka ịrụ ọrụ ubi sie ezigbo ike noge ahụ. Ọ bụ nna Noa aha ya bụ Lemek gụrụ Noa aha. Ọ ga-abụkwa na ihe aha ahụ pụtara bụ Ezumike, ma ọ bụ Nkasi obi. Lemek kwuru na Noa ga-eme ihe ga-eme ka Jehova wepụ ọnụ ahụ ọ bụrụ ala ma mee ka ụmụ mmadụ zuru ike. Ọ ga-abụ na obi tọrọ Noa ezigbo ụtọ mgbe ọ matara na ihe ahụ Lemek kwuru ga-emezu ugbu a, nakwa na ala gazi na-eme nri ma ha kọọ ihe na ya. Nke a mere ka Noa malite ịrụ ọrụ ugbo ozugbo ha pụtachara nụgbọ ahụ.Jenesis 3:17, 18;5:28, 29;9:20.Noa na ndị ezinụlọ ya si nụgbọ pụta ma banye nụwa nke ihe ọjọọ na-adịkwaghị na yaJehova nyekwara Noa na ndị niile si nezinụlọ ya iwu ụfọdụ ga-enyere ha aka ná ndụ. Ụfọdụ nime ha bụ ka ha ghara igbu mmadụ nakwa ka ha ghara iri ọbara. Iwu ndị ahụ o nyere ha esighị ike nihi na ha ga-edebeli ha. Chineke na ụmụ mmadụ gbakwara ndụ. O kwere ha nkwa na ya agakwaghị eji mmiri ebibi ihe niile dị ndụ nụwa. Jehova mere ka e nwee ihe ga-eme ka obi sie ụmụ mmadụ ike na ya ga-emezu ihe a o kwuru. O mere ka otu ihe mmadụ na-ahụtụbeghị pụta na mbara ígwé, ya bụ, eke na egwurugwu. Eke na egwurugwu ọ bụla anyị hụrụ na-echetara anyị nkwa ahụ Jehova kwere, bụ nke gosiri na ọ hụrụ anyị nanya.Jenesis 9:1-17.Ọ bụrụ na akụkọ Noa bụ akụkọ ifo, ọ gaara akwụsị mgbe e kwuchara na eke na egwurugwu pụtara na mbara ígwé. Ma Noa dịrị ndụ nụwa neziokwu. Ihe agakwaraghị ya siriri werere. Ebe ọ bụ na ndị mmadụ na-adite ndụ aka noge ahụ, Noa dịrị ndụ narị afọ atọ na iri ise ọzọ mgbe e nwechara iju mmiri ahụ. Ọtụtụ ihe mere noge ahụ kpataara ya obi ọjọọ. O nwere mgbe Noa gara ṅụrọọ anya. Ma, nwa nwa ya bụ Ke meziri ihe ka njọ. Ihe a o mere kpataara ndị si nezinụlọ Ke ezigbo nsogbu. Noa dịtere ndụ aka nke na ọ hụrụ mgbe ụmụ ụmụ ya malitere ikpere arụsị na ime ihe ike noge Nimrọd. Ma, ihe ọma meere Noa noge ahụ bụ na ọ hụrụ ka nwa ya Shem bịara nwee ezigbo okwukwe na Jehova ma mee ka ndị ezinụlọ ya nweekwa okwukwe.Jenesis 9:21-28;10:8-11;11:1-11.Anyị kwesịkwara ịna-eme uche Chineke otú ahụ Noa mere nagbanyeghị nsogbu ndị nwere ike ịbịara anyị. Ọ bụrụ na ndị anyị na ha nọ enupụrụ Chineke isi ma ọ bụ kwụsị ife ya, anyị kwesịrị ịna-efe Chineke otú ahụ Noa mere. Obi ga-atọ Jehova ezigbo ụtọ ma anyị mee otú ahụ. Jizọs Kraịst kwuru na ọ bụ onye tachiri obi ruo ọgwụgwụ ka a ga-azọpụta.Matiu 24:13.Ajụjụ Ndị Baịbụl ZaraChineke ọ na-anụ ekpere niile ndị mmadụ na-ekpe?Chineke na-anụ ekpere ndị mmadụ na-ekpegara ya nagbanyeghị ebe ha si. Abụ Ọma 145:18, 19 Okwu ya, bụ Baịbụl, gwara anyị ka anyị kọọrọ ya ihe ọ bụla na-echegbu anyị. Ndị Filipaị 4:6, 7 Ma, e nwere ekpere ndị na-anaghị adị Chineke mma. Dị ka ihe atụ, ekpere ndị mmadụ bu nisi na-ekpe ugboro ugboro anaghị amasị Chineke.GụọMatiu 6:7.Ihe ọzọkwa bụ na Jehova anaghị anụ ekpere nke ndị kpachaara anya na-enupụrụ ya isi. Ilu 28:9 Dị ka ihe atụ, noge Baịbụl, Chineke ekweghị aza ekpere ndị Izrel gburu ọchụ. O doro anya na o nwere ihe ndị anyị kwesịrị ime ma ọ bụrụ na anyị chọrọ ka Chineke na-anụ ekpere anyị.GụọAịzaya 1:15.Gịnị ka anyị kwesịrị ime ka Chineke na-anụ ekpere anyị?Anyị kwesịrị inwe okwukwe na Chineke ma ọ bụrụ na anyị chọrọ ka ọ nụ ekpere anyị. Jems 1:5, 6 Anyị ga-ekwetasi ike na Chineke dị nakwa na ọ hụrụ anyị nanya. Anyị nwekwara ike ime ka okwukwe anyị sie ike. Otú anyị ga-esi eme ya bụ na anyị ga na-amụ Baịbụl nihi na ọ bụ ihe ndị anyị na-amụta na ya ga-eme ka anyị nwee ezigbo okwukwe.GụọNdị Hibru 11:1,6.Anyị kwesịrị ịdị umeala nobi ma jiri obi anyị niile na-ekpegara Chineke ekpere. Ekpere Ọkpara Chineke, bụ Jizọs, kpegaara Chineke gosiri na ọ dị umeala nobi. Luk 22:41, 42 Nihi ya, anyị kwesịrị ibu ụzọ mata uche Chineke tupu anyị agwawa ya ihe anyị chọrọ ka o meere anyị. Otú anyị ga-esi amata uche Chineke bụ ịmụ Baịbụl. Anyị mee otú ahụ, ekpere anyị ga na-adaba nuche Chineke.Gụọ1 Jọn 5:14. 