 Ụlọ Nche, Nke 1 2017  Olee Ihe Ị Ga-eme Ka Ịgụ Baịbụl Na-atọ Gị Ụtọ?A naghị ere akwụkwọ a ere. O so nihe e ji arụ ọrụ ịkụziri ndị mmadụ Baịbụl nụwa dum. E jikwa onyinye si ndị mmadụ nobi akwado ọrụ a.Ị chọọ inye onyinye, biko gaa na Ọ gwụkwala ma è dere aha Baịbụl ọzọ, amaokwu Baịbụl ndị e dere nakwụkwọ a si na Baịbụl e ji asụsụ Igbo a na-ede noge a dee, ya bụ,Baịbụl NsọNsụgharị Ụwa Ọhụrụ nke Akwụkwọ Nsọ.MAGAZIN A bụỤlọ Nchena-enye Jehova Chineke, bụ Onye na-achị eluigwe na ụwa, otuto. Ozi ọma dị na ya na-akasi ndị mmadụ obi. Ozi ọma ahụ bụ na Alaeze Chineke, nke bụ ọchịchị dị neluigwe, ga-eme ka ajọ omume niile kwụsị noge na-adịghị anya, meekwa ka ụwa ghọọ paradaịs. Ọ na-agwa ndị mmadụ ka ha nwee okwukwe na Jizọs Kraịst, bụ onye nwụrụ ka anyị wee nweta ndụ ebighị ebi, onye bụkwa Eze na-achị ugbu a nAlaeze Chineke. Ndịàmà Jehova na-ebipụta magazin a kemgbe afọ 1879. Ọ naghị etinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ihe niile ọ na-ekwu si na Baịbụl.Isiokwu Ndị Dị na Magazin AOkwu MmaliteOLEE IHE I CHERE?Baịbụl, oge ya ọ gafeela, ka ọ ka bara uru noge anyị a? Baịbụl kwuru, sị:Akwụkwọ Nsọ dum si nike mmụọ nsọ Chineke, ọ bara uru.2 Timoti 3:16, 17.IsiokwuỤlọ Nchea kwuru ihe ndị na-egosi na Baịbụl ka bara uru. O kwukwara otú anyị ga-esi na-agụ ya ya ana-atọ anyị ụtọ, ma baara anyị uru.Olee Uru Ịgụ Baịbụl Bara?È nwetụla mgbe ị chọrọ ịgụ Baịbụl, ya adị gị otú ọ dị otu nime ndị a? E nwere ndị ịgụ Baịbụl na-esiri ezigbo ike. Ọ bụrụ na ị bụ otu nime ha, gị amata na Baịbụl nwere ike ime ka ndụ na-atọkwu gị ụtọ, olee ihe ị ga-eme? Ọ bụrụkwanụ na ị chọpụta na o nwere otú i nwere ike isi na-agụ Baịbụl, ya ana-atọkwu gị ụtọ, ọ bụ na ị gaghị achọ ịgụ ya? Gbalịanụ gụọ Baịbụl ka ị hụ ihe ndị o kwuru ga-abara gị uru.Ka anyị legodị uru ụfọdụ ndị kwuru na ha ritere mgbe ha gụwara Baịbụl.E nwere ihe otu nwa okorobịa aha ya bụ Ezekiel kwuru. Ọ dị ihe dị ka afọ iri abụọ na abụọ. Ọ sịrị: Na mbụ, m na-ebi ndụ ka onye bu ụgbọala na-aga nenweghị ebe o bu nuche ịga. Ma, mgbe m gụwara Baịbụl, ndụ m bịara nwee isi. Ihe e dere na Baịbụl na-enyere m aka kwa ụbọchi.E nwekwara ihe otu nwa agbọghọ dịkwa ihe dị ka afọ iri abụọ na abụọ aha ya bụ Frieda kwuru. Ọ sịrị: M na-ewebu iwe ọkụ. Ma, ihe ndị m gụtara na Baịbụl emeela ka m na-ejide onwe m. O meekwala ka mụ na ndị mmadụ na-adịkwu ná mma.Otu nwaanyị aha ya bụ Eunice dị ihe dị ka afọ iri ise kwuru na Baịbụl na-enyere ya aka ịbụ ezigbo mmadụ, na-enyekwara ya aka ịgbanwe àgwà ndị na-adịchaghị mma ọ na-akpa.Ihe a ndị a kwuru, nakwa ihe ọtụtụ ndị ọzọ gụrụla Baịbụl chọpụtara, gosiri na ịgụ Baịbụl nwere ike ime ka ndụ na-atọ gị ụtọ. Aịzaya 48:17, 18 Ịgụ Baịbụl nwekwara ike inyere gị aka 1 ime mkpebi ndị dị mma, 2 imete ezigbo ndị enyi, 3 idi nsogbu, 4 nakwa ịmụta gbasara Chineke, bụ ihe kacha mkpa ná ndụ. E nweghị mgbe ime ihe Baịbụl kwuru ga-aghọ gị ahịa nihi na ọ bụ Chineke mere ka e dee ha. Chineke agaghị agwa gị mee ihe na-adịghị mma.Ihe dị mkpa bụ ka i bidogodị gụwa Baịbụl. Olee ihe ụfọdụ i nwere ike ime ka ịgụ Baịbụl gụwa gị agụụ, nakwa ka ọ na-atọ gị ụtọ?Olee Otú M Ga-esi Malite Ịgụ Baịbụl?Olee ihe ị ga-eme ka ịgụ Baịbụl na-atọ gị ụtọ? Legodị ihe ise nyerela ụfọdụ ndị aka.Nọrọ nebe ahụ ga-eru gị ala.Gbalịa nọrọ ebe dị jụụ. Gbaa mbọ ka a ghara inwe ihe ga na-adọpụ gị uche. Ịnọ ebe ị ga na-ahụ ihe ị na-agụ nke ọma, nakwa ebe ezigbo ikuku ga na-ekusa gị ga-eme ka ị na-aghọta ihe ị na-agụ.Jiri obi ọcha gụọ ya.Ebe ọ bụ Nna anyị bi neluigwe nwe Baịbụl, ọ ga-abara gị uru ma i mee ka nwatakịrị chọrọ ịmụta ihe naka nne ma ọ bụ nna ya hụrụ ya nanya. Ọ bụrụ na e nwere ihe na-adịghị mma ị na-eche gbasara Baịbụl, ọ ga-adị mma ka ị hapụ ya ka Chineke nwee ike ịkụziri gị ihe.Abụ Ọma 25:4.Kpee ekpere tupu gị agụwa Baịbụl.Ọ bụ uche Chineke ka e dere na Baịbụl. Ọ bụ ya mere anyị ji kwesị ịrịọ ya ka o nyere anyị aka ịghọta ya. Chineke kwuru na ọ ga-enye ndị na-arịọ ya mmụọ nsọ. Luk 11:13 Mmụọ nsọ ga-enyere gị aka ịghọta uche Chineke. Nwayọọ nwayọọ, ọ ga-emekwa ka ị ghọta ihe ndị miri emi nke Chineke.1 Ndị Kọrịnt 2:10.Gụọ ya otú ị ga-aghọta ya.Agụla ya naanị ka ị gụchaa isi ole i kpebiri ịgụ otu mgbe. Chebara ihe ị na-agụ echiche. I nwere ike ịjụ onwe gị ajụjụ ndị dị ka: Olee àgwà ọma onye a na-ekwu gbasara ya ebe a nwere? Olee otú m ga-esi na-eme ka ya?Nwee ihe i bu nobi Baịbụl ị na-achọ ịgụ ga-enyere gị aka na ya.Ị chọọ ka Baịbụl ị na-achọ ịgụ na-atọ gị ụtọ, i kwesịrị ibu nobi na ị ga-amụta ihe ga-abara gị ezigbo uru. I nwere ike ibu nobi ịmụtakwu gbasara Chineke, ma ọ bụkwanụ otú ị ga-esi bụrụ ezigbo mmadụ, ezigbo di ma ọ bụ ezigbo nwunye. Gazie ebe Baịbụl kwuru ihe ndị ga-enyere gị aka ime ihe ndị a ị chọrọ ime, gụwa ha.Ime ihe ise a ga-eme ka ịgụ Baịbụl na-atọ gị ụtọ. Ma, olee otú ị ga-esi eme ka ọ na-atọkwu gị ụtọ? Isiokwu na-eso nke a ga-akọrọ gị ihe ụfọdụ ị ga-eme.Ihe Ga-eme Ka Ịgụ Baịbụl Na-atọkwu Gị ỤtọỊgụ Baịbụl ọ na-atọ gị ụtọ, ka ọ na-agwụ gị ike? Nke ọ bụla ọ bụ nwere ike ịbụ nihi otú i si na-agụ ya. Ka anyị leba anya nihe ndị ga na-eme ka ịgụ Baịbụl na-agụ gị agụụ, ma na-atọkwu gị ụtọ.Jiri Baịbụl a sụgharịrị nke ọma na nke e ji asụsụ a na-ede noge a na-agụ ya.Ọ bụrụ na ị na-agụ akwụkwọ, gụta ọtụtụ okwu na-esiri gị ike ịghọta, ma ọ bụkwanụ okwu ndị mgbe ochie ị na-amaghị ihe ha pụtara, akwụkwọ ahụ nwere ike ịgbụ gị. Ọ bụ ya mere o ji dị mma ka ị chọta Baịbụl e ji asụsụ dị mfe ga-eru gị nobi sụgharịa. O kwesịkwara ịbụ nke a sụgharịrị nke ọma.Danloduo ya nekwentị na ihe ndị yiri ya, ma ọ bụ gị ana-agụ ya nỊntanet.Noge anyị a, e nwere Baịbụl ndị e biri ebi, nweekwa ndị nke dị nỊntanet, kọmputa, ekwentị na ihe ndị yiri ya. E nwekwara ihe ndị dị na kọmputa ma ọ bụ nekwentị ụfọdụ nwere ike inyere gị aka ịchọta amaokwu Baịbụl ndị ọzọ kwuru banyere ihe ị na-agụ. Ha nwekwara ike inyere gị aka ịhụ otú e si sụgharịa amaokwu ị na-agụ ná nsụgharị Baịbụl ndị ọzọ. E nwekwara Baịbụl ndị a gụrụ agụ i nwere ike igere egere. Ụfọdụ na-egere ya ma ha nọrọ nụgbọala na-eme njem, ma ha na-asa ákwà, ma ọ bụkwanụ na-eme ihe ndị ọzọ. Leenụ ma ò nwere nke ọ bụla nime ụzọ ndị a ga-akara gị mma isi gụọ Baịbụl.Jiri ihe ndị e ji amụ Baịbụl na-agụ Baịbụl.E nwere ihe ndị e ji amụ Baịbụl nwere ike inyere gịaka ịghọtakwu Baịbụl ị na-agụ. Otu nime ha bụ map ndị na-egosi obodo ndị e kwuru okwu ha na Baịbụl. Ha nwere ike inyere gị aka ịmata ebe ihe ndị ị na-agụ mere, meekwa ka ị ghọtakwuo ihe ị na-agụ. Isiokwu ndị gbara nakwụkwọ anyị ụfọdụ dị ka ndị dị nỤlọ Nchea nwere ike inyere gị aka ịghota ọtụtụ ihe e kwuru na Baịbụl. E nwekwara ndị dị na jw.orgig, nebe e dere Ihe Baịbụl Na-akụzi.Gbanwee otú i si na-agụ ya.Ọ bụrụ na isi nisi gụrụ Baịbụl ruo ná ngwụcha na-esiri gị ike, i nwere ike ịmalite nakwụkwọ Baịbụl ndị kacha atọ gị ụtọ. Ị chọọ ịmatakwu ụfọdụ ndị a na-anụkarị aha ha na Baịbụl, i nwere ike malite ịgụ gbasara ha. E nwere igbe dị nisiokwu a nwere ike inyere gị aka ma ị chọọ ịgụ gbasara ndị a kọrọ akụkọ ha na Baịbụl. Isiokwu ya bụ Gụọ Gbasara Ndị A Kọrọ Akụkọ Ha na Baịbụl Ka Ị Ghọtakwuo Baịbụl. I nwekwara ike ịgụ Baịbụl nisiokwu nisiokwu ma ọ bụ otú ihe ndị a kọrọ na ya si mee. Gbalịa mee otu nime ihe ndị a ka ịgụ Baịbụl na-atọkwu gị ụtọ.Olee Otú Baịbụl Nwere Ike Isi Nyere M Aka ná Ndụ?Baịbụl bụ akwụkwọ pụrụ iche. Ihe e dere na ya bụ ihe Onye kere anyị kwuru ga-abara anyị uru. 2 Timoti 3:16 Ihe ndị o kwuru nwere ike inyere anyị ezigbo aka. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji kwuo, sị: Okwu Chineke dị ndụ ma na-akpa ike. Ndị Hibru 4:12 E nwere ụzọ abụọ dị mkpa Baịbụl nwere ike isi nyere anyị aka ná ndụ. Otu bụ na ọ ga-eme ka ndụ anyị ka mma ugbu a. Nke abụọ abụrụ na ọ ga-enyere anyị aka ịmata Chineke na ihe ndị o kwuru ọ ga-emere anyị.1 Timoti 4:8;Jems 4:8.Otú ọ ga-esi eme ka ndụ gị ka mma ugbu a.Baịbụl ga-abara gị ezigbo uru. O kwuru ihe ndị ga-enyere gị aka nihe ndị a na-esonụ:Otú gị na ndị ezinụlọ gị na ndị ọzọ ga-esi na-adị ná mma.Ndị Efesọs 4:31, 32;5:22,25,28,33.Otú ahụ ga-esi esi gị ike, na otú ị ga-esi na-enwe obi ụtọ.Abụ Ọma 37:8;Ilu 17:22.Otú ị ga-esi na-akpa àgwà.1 Ndị Kọrịnt 6:9, 10.Otú ị ga-esi akpa afọ gị.Ilu 10:4;28:19;Ndị Efesọs 4:28.E nwere otu di na nwunye bi nEshia ihe ha gụtara na Baịbụl baara ezigbo uru. Aha ha bụ Vicent na Annalou. Mgbe ha lụrụ ọhụrụ, o siiri ha ike ịghọta ibe ha, nakwa ịna-agwa ibe ha obi ha, otú ahụ ọ na-adị ọtụtụ ndị lụrụ ọhụrụ. Ma, ha bidoro mewe ihe ha na-agụta na Baịbụl. Olee uru ọ baara ha? Vicent kwuru, sị: Ihe ndị m gụrụ na Baịbụl enyerela m aka iji obiọma na-edozi nsogbu mụ na nwunye m na-enwe. O nyekwarala anyị aka ịna-ebi nudo. Annalou, nwunye ya kwetara ihe a di ya kwuru. Ọ sịrị: Ịgụ gbasara ndị a kọrọ akụkọ ha na Baịbụl fere Chineke nyeere anyị aka. Obi na-atọ m ụtọ ugbu a maka otú mụ na di m si biri nudo, nakwa maka ihe anyị ji ndụ anyị na-eme.Ịmata Chineke.Vicent kwukwara uru ọzọ ịgụ Baịbụl baara ya. Ọ sịrị: Ịgụ Baịbụl emeela ka mụ na Jehova dịrị ná mma ugbu a karịa mgbe ọ bụla ọzọ. Ihe a Vicent kwuru na-egosi na Baịbụl na-enyere anyị aka ịmata Chineke nke ọma. Ọ bụrụ na ị mata Chineke nke ọma, ime ihe o kwuru ga na-abara gị uru, gị na ya ga-abụkwa enyi. Ị ga-achọputa na ọ gwara anyị na ọ ga-emere anyị ọtụtụ ihe ọma  nọdịnihu. Noge ahụ, anyị ga-adị ndụ nke bụ ndụ nezie, ya bụ, ndụ ebighị ebi. 1 Timoti 6:19 E nweghị akwụkwọ ọzọ nwere ike ịkọrọ anyị ihe ndị a ma e wezụga Baịbụl.Ọ bụrụ na i bido gụwa Baịbụl ma nọgide na-agụ ya, ọ ga-eme ka ndụ gị ka mma ugbu a, gị amatakwa Chineke. Ma ka ị na-agụ Baịbụl, i nwere ike inwe ọtụtụ ihe ga-agbagwoju gị anya ị ga-achọ ịjụ ajụjụ gbasara ya. Ọ bụrụ na i nwee ajụjụ, ihe otu nwoke onye Itiopia dịrị ndụ ihe dị ka puku afọ abụọ gara aga mere nwere ike inyere gị aka. O nwere ọtụtụ ajụjụ gbasara ihe ọ gụtara na Baịbụl. Mgbe otu onye na-eso ụzọ Jizọs aha ya bụ Filip, jụrụ ya ma ọ ma ihe ihe ọ na-agụ pụtara, ọ sịrị: Olee otú m ga-esi mara, ma ọ bụrụ na mmadụ eduzighị m?O kwetaziri ka Filip, bụ onye ma Baịbụl nke ọma nyere ya aka ịghọta ihe ọ na-agụ. Ọrụ Ndịozi 8:30, 31,34 Ọ bụrụkwa na ị chọrọ ịmụtakwu Baịbụl, gaa na jw.orgig pịa ebe e dere Gwa Anyị Ka Anyị na Gị Mụwa Baịbụl, dejuo fọm dị ebe ahụ. I nwekwara ike iji adres anyị dị nỤlọ Nchea detara anyị akwụkwọ ozi. Jiri nke kacha dị nso nebe i bi deta ya. I nwekwara ike ịgwa Onyeàmà Jehova ọ bụla ị hụrụ na ị ga-achọ ka a bịa mụwara gị Baịbụl ma ọ bụkwanụ gị agaa nỤlọ Nzukọ Alaeze anyị dị gị nso. Gbalịa bido taa gụwa Baịbụl ka o nyere gị aka ime ka ndụ gị ka mma.Achọghị M ỊnwụNDỤ M BIRI NA MBỤA mụrụ m na Padintin, dị na Lọndọn, Ịngland. Mụ na ụmụnne m ndị nwaanyị atọ tọrọ m na mama anyị bi. Papa m bụ onye aṅụrụma, ọ naghị anọta nụlọ.Mgbe m dị obere, mama m kụziiri m ịna-ekpe ekpere nabalị ọ bụla. Enwere m obere Baịbụl nwere naanị akwụkwọ Abụ Ọma. M bịara na-abụ ya ka abụ. Notu abalị, echetara m otu ihe m gụtara notu akwụkwọ nke mere ka m chee ezigbo echiche. Ihe e dere nakwụkwọ ahụ bụ: Otu ụbọchị anyị ga-anwụ. Ihe a mere ka ụra pụọ m nanya ebe m na-eche banyere ihe echi ga-abụ. M sịrị na a ga-enwerịrị ihe mere anyị ji dị ndụ. M bịara jụwa onwe m sị: Gịnị mere e ji kee m? Achọghị m ịnwụ.M bidoro nwewe mmasị nanwansi. M chọwara otú m ga-esi soro ndị nwụrụ anwụ kwuo okwu. M sooro ụmụ akwụkwọ ibe m gaa nebe a na-eli mmadụ, leekwa fim ndị na-atụ ezigbo ụjọ. Ime ihe ndị a na-atọ anyị ụtọ ma na-atụkwa anyị ụjọ.M bidoro ịkpa àgwà ọjọọ mgbe m dị afọ iri. M bidoro ịṅụ sịga, o teghịkwa aka ya erie m ahụ. M mechakwara ṅụwa ìgbó. Mgbe m na-erule afọ iri na otu, aṅụwala m mmanya na-aba nanya. Ọ bụ eziokwu na ọ naghị atọ m ụtọ, otú o si egbu m ma m ṅụọ ya na-adị m mma. Ịgụ egwú na ịgba egwú na-adịkwa m mma. Mgbe ụfọdụ, m na-amịpụ gaa ebe a na-eme oriri na nkwari nabalị. M na-ezorokwa ezoro bata tupu chi abọọ. Ọtụtụ mgbe, ọ na-abụ chi bọọ ike agwụ m, mụ ahapụ ịga akwụkwọ. Ụbọchị m ga-agakwanụ aga, m na-eme, a mụtụ ihe, mụ agaa ṅụrụtụ mmanya.Nule ikpeazụ anyị lere nụlọ akwụkwọ, adabara m afọ. Ezigbo iwe were mama m maka ya. Ọ bụ mgbe ahụ ka ọ matara na àgwà m eretọọla. Mụ na ya sere ezigbo okwu, mụ esi nụlọ gbapụ, gaa mụ na otu enyi m nwoke aha ya bụ Tony ebiri. Ọ bụ onye Rasta, bụrụkwa onye ohi. Ọ na-ere ọgwụ ike, a makwa ya ama ka onye ike. O teghị aka, ya atụwa m ime. Mgbe m dị naanị afọ iri na isii, amụrụ m nwa anyị nwoke.OTÚ BAỊBỤL SI GBANWEE NDỤ MMgbe mbụ m hụrụ Ndịàmà Jehova bụ mgbe m bi nebe gọọmentị rụrụ maka ụmụ agbọghọ tụụrụ ime ọkwà na ụmụ ha. E nyere m otu ọnụ ulọ nebe ahụ. E nwere ụmụ nwaanyị abụọ bụ Ndịàmà Jehova na-abịakarị ebe ahụ akụziri ụfọdụ ụmụ agbọghọ tụkwaara ime ọkwà, Baịbụl. Otu ụbọchị, m kpebiri iso ha mụọ ihe. Ihe m bu nobi soro ha bụ ka m gosi Ndịàmà Jehova ahụ na ihe ha na-akụzi abụghị eziokwu. Ma, ha si na Baịbụl zaa m ajụjụ niile m jụrụ ha, ya edoo m anya. Ha nwere obioma. Otú ha si kpaso m àgwà mere ka m kweta ka ha mụwakwara m Baịbụl.Ihe m mụtara na Baịbụl mere ka ndụ m gbanwee. Kemgbe m bụ nwata, m na-atụ ụjọ ọnwụ. Ma, m bịara mụta na Jizọs kwuru na a ga-akpọlite ndị nwụrụ anwụ. Jọn 5:28, 29 M mụtakwara na ihe banyere m na-emetụ Chineke nobi. 1 Pita 5:7 Ihe e dere naJeremaya 29:11metụrụ m nahụ. Ebe ahụ sịrị: Nihi na mụ onwe m maara nke ọma ihe m na-echere unu, ka Jehova kwuru, echiche udo, ọ bụghị nke ọdachi, ime ka unu nwee ọdịnihu na olileanya. M bịara kweta na m nwere ike ịdị ndụ ebighị ebi na Paradaịs nelu ụwa.Abụ Ọma 37:29.Ndịàmà Jehova gosiri m na ha hụrụ m nanya. Mgbe mbụ m gara ọmụmụ ihe ha, obi tọrọ m ụtọ nihi otú onye ọ bụla si nabata m ma mee ka ahụ ruo m ala. Jọn 13:34, 35 Ndị chọọchị m na-agabu anaghị eme m otú a. Ndịàmà Jehova nabatara m. Ha akpapụghị m iche ka onye ọjọọ. Ha na-abịa eleta m nebe m bi, na-ewetakwara m ihe ndị dị m mkpa. Obi bịara ruo m ala, ya adịzie m ka ànyị bụ otu ezinụlọ hụrụ ibe ha nanya.Ka m na-amụ Baịbụl, m chọpụtara na m kwesịrị ịgbanwe otú m si ebi ndụ ma biwe ndụ otú Chineke chọrọ. O siiri m ike ịkwụsị ịṅụ sịga. M chọpụtakwara na egwú ụfọdụ m na-ege na-eme ka ịṅụ ìgbó na-agụsi m ike. Ọ bụ ya mere m ji gbanwee ụdị egwú ndị m na-ege. Ebe ọ bụ na m chọrọ ịkwụsị ịṅụ mmanya, m kwụsịrị ịga oriri na nkwari nabalị nihi na ọ ga-eme ka ịṅụ mmanya gụwa m. M hapụkwara ndị mụ na ha na-akpabu, mụ na ndị na-efe Chineke ana-akpazi, ka ha nyere m aka ịna-ebi ndụ dị mma.Ilu 13:20.Tony na Ndịàmà Jehova nọkwa na-amụ Baịbụl mgbe ahụ. Ha ji Baịbụl zaa ya ajụjụ niile ọ jụrụ ha, ya edookwa ya anya na ihe ọ na-amụ bụ eziokwu. Ọ kwụsịrị ndụ ọjọọ ọ na-ebibu. Ya na ndị ike ibe ya kwụsịrị ịkpa, ya akwụsịkwa ime mpụ na ịṅụ ìgbó. Ebe anyị chọrọ ime ihe dị Jehova mma, anyị kpebiri ịkwụsị àgwà ọjọọ anyị ma bikọta ọnụ ka anyị nwee ike ịgbakọ aka zụọ nwa anyị nwoke. Ọ bụ ya mere anyị ji lụọ nafọ 1982.Anaghịzi m echegbu onwe m nabalị banyere ihe echi ga-abụ ma ọ bụ na-atụ ụjọ ọnwụM chọrọ nỤlọ NchenaTeta!ebe a kọrọ gbasara ndị birila ụdị ndụ ọjọọ m na-ebi ma mechaa gbanwee. Otú ha si gbaa mbọ kwụsị àgwà ndị ahụ nyeere m aka. Ha mere ka m na-agbasi mbọ ike ịkwụsị ndụ ọjọọ m. M nọgidere na-arịọ Jehova ka ọ ghara ịkwụsị inyere m aka. Nọnwa Julaị afọ 1982, e mere mụ na Tony baptizim, anyị aghọọ Ndịàmà Jehova.URU NDỊ M RITERELAMbọ m gbara ka mụ na Jehova Chineke bụrụ enyi zọrọ m ndụ. Jehova enyekwarala anyị aka noge ihe siiri anyị ike. Anyị amụtala ịtụkwasị ya obi mgbe ọ bụla nsogbu bịaara anyị. E nwebeghị mgbe ọ hapụrụ anyị.Abụ Ọma 55:22.Obi dịkwa m ụtọ na enyerela m nwa anyị nwoke na nwa anyị nwaanyị aka ha amata Jehova ka mụnwa. Obi na-atọkwa m ụtọ ugbu a ka m na-ahụ ụmụ nke hanwa ka ha na-amatakwa Chineke.Anaghịzi m echegbu onwe m nabalị banyere ihe echi ga-abụ ma ọ bụ na-atụ ụjọ ọnwụ. Nizu ọ bụla, mụ na Tony na-aga nọgbakọ dị iche iche nke Ndịàmà Jehova na-agba ha ume ka okwukwe ha sikwuo ike. Anyị na-eso ha na-akụziri ndị ọzọ na ọ bụrụ na ha enwee okwukwe na Jizọs, ha ga-enweta ndụ ebighị ebi.O Mere Ihe Dị Chineke Ezi MmaINỌK biri ogologo ndụ. Ọ gbara narị afọ atọ na iri isii na ise. Ihe a nwere ike isiri anyị ike ikweta. E jiri afọ ole a Inọk gbara tụnyere afọ ole mmadụ na-agba taa, ọ karịrị afọ ndụ mmadụ anọ kara nká gbara tupu ha anwụọ. Ma e nwere ike ikwu na Inọk nwụchuru ọnwụ ma e were afọ ole ọ gbara tụnyere afọ ole ndị oge ahụ na-agba. Noge ahụ, ya bụ, ihe karịrị puku afọ ise gara aga, ndị mmadụ na-adị ogologo ndụ karịa otú a na-adị taa. Dị ka ihe atụ, Adam ebiela ndụ ihe karịrị narị afọ isii tupu a mụọ Inọk. Ọ dịkwara ndụ ihe karịrị narị afọ atọ mgbe a mụchara Inọk. Ụfọdụ ụmụ ụmụ Adam bidịrị ogologo ndụ karịa ya. Nihi ya, e nwere ike ikwu na mgbe ahụ Inọk gbara narị afọ atọ na iri isii na ise, na ume ndụ ka dị ya nahụ, nakwa na ọ ka nwere ọtụtụ afọ ọ ka ga-adị ndụ. Ma, ọ nwụchuru ọnwụ.Were ya na ị na-ahụ Inọk ka ọ na-agba ọsọ ụkwụ eru ala. Ọ nọ nezigbo nsogbu. Ka ọ nọ na-agba ọsọ, o chefughị otú ndị ọ ka gwara ihe Chineke kwuru si meso ya ihe. I lee ndị ahụ anya nihu, ị ga-amata na ezigbo iwe ji ha. Ha kpọrọ Inọk asị. Ha achọghị iji ntị anụ ihe ọ na-agwa ha, o nweghị ihe ha ji Chineke dunyere ya ozi ahụ kpọrọ. O nweghịkwanụ otú aka ha ga-esi kpara Jehova bụ Chineke Inọk, ma aka ha nwere ike ịkpara Inọk. O nwere ike ịbụ na Inọk na-eche ma ya ga-ahụkwa ndị ezinụlọ ya anya ọzọ. Ọ ga-abụ na o chetara nwunye ya na ụmụ ya ndị nwaanyị na nwa ya nwoke bụ Metusela, ma ọ bụkwanụ nwa nwa ya bụ Lemek? Jenesis 5:21-23,25 Ma, nke ya ọ gwụla?E kwughị ọtụtụ ihe banyere Inọk na Baịbụl. Naanị nebe atọ ka a kọrọ obere ihe gbasara ya. Jenesis 5:21-24;Ndị Hibru 11:5;Jud 14, 15 Ma, ihe ndị a kọrọ gbasara ya nebe ndị ahụ gosiri na Inọk bụ nwoke nwere ezigbo okwukwe. Ị na-egboro ndị ezinụlọ gị mkpa ha? È nwetụla mgbe ị bara ná nsogbu nihi na ị na-eme ihe ị ma na o ziri ezi? Ọ bụrụ otú ahụ, e nwere ọtụtụ ihe i nwere ike ịmụta nokwukwe Inọk.INỌK WEE SORO EZI CHINEKE NA-EJE IJEIhe ọjọọ nọ na-arị ibe ya elu nụwa mgbe a mụrụ Inọk. A mụrụ Inọk nọgbọ nke asaa malite nAdam. Ezughị okè akpawabeghị ụmụ mmadụ aka ọjọọ noge ahụ otú o si akpa anyị noge a, nihi na ọ dịchabeghị anya Adam na Iv mehiere. Ọ bụ ya mere ndị oge ahụ ji bie ogologo ndụ. Ma, àgwà ha retọrọ eretọ, ha na Jehova adịghịkwa ná mma. Tigbuo zọgbuo juru ebe niile. Ọ malitere nọgbọ nke abụọ, bụ mgbe Ken gburu Ebel. O yiri ka obi ọ na-atọ otu nime ụmụ ụmụ Ken ụtọ na ya na-akpa ike, na-emesikwa mmadụ ike karịa Ken. E nwere ihe ọjọọ ọzọ ndị mmadụ malitere ime nọgbọ nke atọ. Ha malitere ịkpọ aha Jehova, ma ọ bụghị iji kwanyere ya ùgwù ma ọ bụ fee ya. Ha nọ na-eme ihe ndị na-eme ka a kọchaa aha Chineke.Jenesis 4:8,23-26.O yiri ka ihe a ha na-eme ọ bịara ka njọ noge Inọk. Ma, olee ihe Inọk ga-eme? Ọ ga-eso ndị mmadụ na-eme ihe ọjọọ a ha na-eme, ka ọ ga-achọ ịma ihe Jehova Chineke, onye kere eluigwe na ụwa,chọrọ ka e mee ma na-erubere ya isi? Ọ ga-abụ na ihe a kọọrọ ya gbasara Ebel metụrụ ya nahụ. E gburu Ebel nihi na ọ na-efe Jehova otú Jehova chọrọ. Inọk kpebiri na ya ga-efe Jehova ka Ebel.Jenesis 5:22sịrị na Inọk soro ezi Chineke na-eje ije. Ihe a Baịbụl kwuru gosiri na Inọk fere Chineke otú ọ chọrọ noge ahụ ọtụtụ ndị na-eme ihe ọjọọ. Ọ bụ ya bụ onye mbụ Baịbụl kwuru soro Chineke jee ije.Amaokwu Baịbụl ahụ kwukwara na Inọk na Jehova nọgidere na-eje ije ma mgbe ọ mụchara Metusela. Ihe e kwuru ebe ahụ gosikwara na mgbe Inọk dị afọ iri isii na ise, o nweela ezinụlọ nke ya. O nwere nwunye, nweekwa ụmụ ndị ikom na ụmụ ndị inyom. Ma, Baịbụl akpọghị aha nwunye ya, o kwughịkwa ole ụmụ ya dị. Onye ọ bụla bụ nna nke chọrọ iso Chineke na-eje ije ma na-egboro ndị ezinụlọ ya mkpa ha kwesịrị ime ya otú Chineke chọrọ. Inọk ghọtara na Jehova achọghị ka ọ na-agba nèzí. Jenesis 2:24 Ọ gbakwara mbọ kụziere ụmụ ya gbasara Jehova Chineke. Olee uru ọ baara ya?E nweghị ọtụtụ ihe Baịbụl kwuru gbasara ụmụ Inọk. O kwughịkwanụ ma Metusela ò fere Chineke ma ọ bụ na o feghị ya. Baịbụl kwuru na Metusela kacha bie ogologo ndụ. Ọ nwụrụ nafọ ahụ Chineke ji mmiri bibie ụwa noge Noa. Ma, Metusela mụrụ nwa aha ya bụ Lemek. Lemek hụrụ nna nna ya Inọk. Ọ dịrị ndụ ihe karịrị otu narị afọ tupu nna nna ya anwụọ. Lemek nwere ezigbo okwukwe na Chineke. Jehova nyere ya mmụọ nsọ ya ebuo amụma banyere Noa nwa ya nwoke. Amụma a mezuru mgbe ahụ e bibichara ụwa noge Noa. Noa so Chineke jee ije ka nna nna ya Inọk. Inọk nwụrụ tupu a mụọ Noa. O fere Chineke nke ọma. Ọ ga-abụ Lemek, nna Noa kọọrọ Noa otú Inọk si fee Chineke ma ọ  bụkwanụ nna nna ya bụ Metusela. O nwekwara ike ịbụ Jered, bụ nna Inọk, kọọrọ ya Noa nihi na Jered nwụrụ mgbe Noa dị narị afọ atọ na iri isii na isii.Jenesis 5:25-29;6:9;9:1.Inọk emetụdịghị ka Adam. Adam zuru okè, ma o nupụụrụ Jehova isi, ya emee ka ụmụ ya na-enupụrụ Chineke isi ma na-atagbu onwe ha nahụhụ. Ma, nagbanyeghị na Inọk ezughị okè, o nwere okwukwe na Chineke ma rubere ya isi, ụmụ ya mụtakwara ime ka ya. Adam nwụrụ mgbe Inọk dị narị afọ atọ na asatọ. Ndị ezinụlọ Adam hà ruuru ya uju mgbe ọ nwụrụ? Anyị amaghị. Ma ihe doro anya bụ na Inọk nọgidere soro ezi Chineke na-eje ije.Jenesis 5:24.Ọ bụrụ na ị na-akpa afọ ezinụlọ gị, e nwere ihe i nwere ike ịmụta nokwukwe Inọk. Ọ bụ eziokwu na ọ dị mkpa ịkpa afọ ha, ma e nweghị ihe dị mkpa karịa ịna-akụziri ha Okwu Chineke. 1 Timoti 5:8 Ọ bụghị naanị na ị ga na-akụziri ha Okwu Chineke, i kwesịkwara ịna-eme ya eme. Ọ bụrụ na i soro Chineke na-eje ije ka Inọk, na-eme ihe Baịbụl kwuru, ụmụ gị ga-amụtakwa ime ka gị.INỌK BURU AMỤMA BANYERE HAO nwere ike ịbụ na Inọk chere na o nweghị onye na-ahụ mbọ ọ na-agba ife Chineke ebe ọ bụ na ndị oge ahụ anaghị efe Chineke. Ma, Jehova Chineke ya, ọ na-ahụ mbọ ọ na-agba ime ihe ziri ezi? Eenụ. Otu ụbọchị, Jehova gwara Inọk okwu. O ziri yaozi ọ ga-ezi ndị oge ya ahụ. Ọ bụ otú a ka Inọk si bụrụ onye amụma mbụ e dere ihe o buru namụma na Baịbụl. Olee otú anyị si mara? Ọ bụ ihe Jud, onye nne ji ya na Jizọs dere mgbe ọtụtụ narị afọ gachara mere ka anyị mara. Jehova ji mmụọ nsọ ya mee ka Jud dee amụma ahụ na Baịbụl.Gịnị ka Inọk buru namụma? O kwuru, sị: Lee! Jehova bịara, ya na ọtụtụ iri puku ndị nsọ ya, ime ha niile ihe e kpere nikpe, na ịma ndị niile na-adịghị asọpụrụ Chineke ikpe banyere omume ha niile nke asọpụrụghị Chineke, bụ ndị ha mere nụzọ asọpụrụghị Chineke, nakwa banyere ihe niile na-awụ akpata oyi nke ndị mmehie na-adịghị asọpụrụ Chineke kwuru megide ya. Jud 14, 15 Ị chọpụtara na Inọk kwuru okwu ka à ga-asị na Chineke emezuola amụma ahụ o buru? Ọ bụ otú ahụ ka ọtụtụ ndị amụma sikwa buo amụma mgbe Inọk nwụchara. Ihe mere Inọk ji buo amụma ahụ otú ahụ bụ na o ji naka na ọ ga-emezurịrị, ya ekwuzie ya ka à ga-asị na o mezuola.Aịzaya 46:10.Inọk ji obi ike zie ndị oge ya na-anaghị asọpụrụ Chineke ozi Chineke ziri ya zie haOlee otú Inọk si zie ndị mmadụ ozi ahụ? Ọ gwara ha okwu nezoghị ọnụ. O kwuru ugboro abụọ na ha bụ ndị na-anaghị asọpụrụ Chineke, kwuokwa ugboro abụọ na ha na-eme omume asọpụrụghị Chineke. O ji ihe a o kwuru katọọ ndị ahụ na-eme ihe ọjọọ, ihe ha na-eme, na otú ha si na-eme ya. Ihe a o kwuru gosikwara na Chineke ga-ebibi ha nihi na ndị mmadụ akpaala arụ nụwa kemgbe ahụ a chụpụrụ Adam na Iv nogige Iden. Jehova ga-eji ndị nsọ ya, ya bụ, ìgwè ndị mmụọ ozi ya bibie ha. Inọk gwara ha ihe a Chineke ga-eme na-atụghị egwu. E nweghị onye ya na ya na-eso aga agwa ha ya. Ọ ga-abụ na o juru Lemek anya ka ọ nọ na-ele otú nna nna ya si kata obi na-ezi ndị mmadụ ozi a. Ọ bụrụ otú ahụ, anyị ghọtara ihe kpatara ya.Okwukwe Inọk nwere mere ka o lee ụwa anya otú Chineke si ele ya anya. Ụdị okwukwe a o nwere ò kwesịghị ime ka anyị na-elekwa ụwa a anya otú Chineke si ele ya? Ozi ahụ Inọk ji obi ike zie ndị oge ya gbasakwara anyị taa. Jehova bibiri ndị ahụ na-anaghị asọpụrụ ya otú ahụ Inọk buru namụma. O ji mmiri bibie ha noge Noa. Chineke ga-ebibi ndị na-anaghị asọpụrụ ya noge anyị a otú ahụ o bibiri ndị nke oge Noa. Matiu 24:38, 39;2 Pita 2:4-6 Ya na ìgwè ndị mmụọ ozi ya ejikerela ibibi ha. Anyị kwesịrị iji ozi ahụ Inọk ziri kpọrọ ihe ma na-akọrọ ya ndị ọzọ. Ndị enyi anyị na ndị ezinụlọ anyị nwere ike ha agaghị ege ntị nozi ahụ. Mgbe ụfọdụ, anyị nwere ike iche na o nweghị onye na-ahụ mbọ anyị na-agba ife Chineke. Ma, Jehova na-ahụ mbọ anyị na-agba. Ọ gaghị ahapụ anyị otú ahụ ọ na-ahapụghị Inọk.E WEGARA YA EBE ỌZỌ KA Ọ GHARA ỊHỤ ỌNWỤOlee otú Inọk si nwụọ? Baịbụl kwuru ihe ole na ole banyere otú o si bie ndụ, ma otú o si nwụọ edoghị ndị mmadụ anya. Naanị iheJenesis 5:24kwuru bụ: Inọk wee soro ezi Chineke na-eje ije. Ma ọ nọkwaghị, nihi na Chineke kpọpụrụ ya. Olee otú Chineke si kpọpụ Inọk? Pọl onyeozi mechara kwuo, sị: Ọ bụ okwukwe Inọk mere e ji wega ya ebe ọzọ ka ọ ghara ịhụ ọnwụ, ọ dịghịkwa ebe a hụrụ ya nihi na Chineke wegara ya ebe ọzọ; nihi na tupu e wega ya ebe ọzọ, a gbara àmà banyere ya na o mere ihe dị Chineke ezi mma. Ndị Hibru 11:5 Gịnị ka Pọl bu nobi mgbe o kwuru na e wegara ya ebe ọzọ ka ọ ghara ịhụ ọnwụ? Baịbụl ụfọdụ kwuru na Chineke kpọọrọ ya gaa eluigwe. Ma, ọ bụghị eziokwu nihi na Baịbụl kwuru na Jizọs Kraịst bụ onye mbụ a kpọlitere nọnwụ gaa neluigwe.Jọn 3:13.Oleezi otú e si kpọpụ Inọk ka ọ ghara ịhụ ọnwụ? Jehova mere ka o jiri nwayọọ nwụọ ka ọ ghara ịnụ ụfụ ọnwụ. Ma tupu Inọk anwụọ, a gbara àmà banyere ya na o mere ihe dị Chineke ezi mma. Olee otú e si gbaara ya àmà a? O nwere ike ịbụ na obere oge tupu ya anwụọ, Chineke gosiri ya ọhụụ otú ụwa ga-adị ma ọ ghọọ paradaịs. Mgbe Jehova gosichara Inọk otú paradaịs ga-adị iji mee ka ọ mata na ihe ya dị ya mma, Inọk nwụrụ. Mgbe Pọl onyeozi na-ekwu gbasara Inọk na ndị ọzọ fere Chineke noge ochie, ọ sịrị: Ndị a niile nwụrụ nokwukwe. Ndị Hibru 11:13 Ọ ga-abụ na mgbe ọ nwụchara, ndị iro ya chọrọ ya elu chọọ ya ala, ma, ọ dịghị ebe ha hụrụ ya. O nwere ike ịbụ nihi na Jehova ji aka ya lie ya ka ha ghara iji ozu ya mere ihe ọchị ma ọ bụkwanụ were ya mere chi.Ugbu a ka anyị chebagodịrị otú o nwere ike ịbụ na Inọk si nwụọ echiche. Were ya na ị na-ahụ ka ọ na-agba ọsọ, ike agwụchaa ya. Ndị chọrọ igbu ya nọ na-achụ ya, ezigbo iwe ji ha nihi na ọ gwara ha na Chineke ga-ebibi ha. Inọk agbaba notu ebe, zoo, nọrọ ebe ahụ na-ezurutụ ike. Ma, ọ ma na ha ga-emecha kpara ya aka ma gbuo ya. Ka ọ nọ na-ezu ike, o kpere ekpere. Mgbe o kpechara ekpere, obi bịara ruo ya ala. Ọ hụrụ ọhụụ, ya adị ya ka ọ nọ ebe ahụ e gosiri ya nọhụụ.Ọ ga-abụ na a na-achọ igbu Inọk mgbe Jehova kpọpụrụ yaWerekwa ya na ọ nọ na-ahụ ụwa dị iche na nke ahụ o bi na ya. Ụwa a mara ya ezigbo mma ka ogige Iden, ma e nweghị ndị cherọb na-eche ya nche ka ndị mmadụ ghara ịbanye na ya. Ọtụtụ ndị juru na ya. Ahụ siri ha niile ike, ma ndị nwoke ma ndị nwaanyị. Ha niile nwere ike okorobịa. Udo dị ebe niile. E nweghị onye kpọrọ ibe ya asị ma ọ bụ na-emegide ibe ya maka na ọ na-efe Chineke. Ihe a Inọk na-ahụ mere ka obi sie ya ike na Jehova kwụ ya nazụ ma hụ ya nanya. O doro ya anya na Jehova ga-emecha mee ka o biri ebe ahụ. Obi bịara jiri nwayọọ nwayọọ ruo ya ala, ya emechie anya ya hiwe ezigbo ụra, sizie na ya nwụọ.Ọ bụ otú ahụ ka o nwere ike ịbụ na o si nwụọ ruo taa. Ma, Jehova Chineke ka na-echeta ya. Jizọs mechara kwuo na otu ụbọchị, ndị niile nọ nili ncheta ga-anụ olu ya, pụta. Ha ga-emeghe anya ha hụzie onwe ha nụwa ọhụrụ mara mma, udo juru na ya.Jọn 5:28, 29.Ị ga-achọ ibi nụwa mgbe ahụ? Obi ọ gaghị atọ gị ụtọ ma ị hụ Inọk? Chegodị banyere ihe ndị i nwere ike ịmụta naka ya. O nwere ike ịgwa anyị ma otú a anyị kwuru na o nwere ike ịbụ na o si nwụọ ma ọ bụ otú o si nwụọ neziokwu. Ma, o nwedịrị ihe dị mkpa anyị kwesịrị ịmụta naka ya ugbu a. Olee ihe ọ bụ? Pọl kwuru ya mgbe o kwuchara gbasara Inọk. Ọ sịrị: Ọ bụrụkwa na okwukwe adịghị, ọ gaghị ekwe omume ime ihe dị Chineke ezi mma. Ndị Hibru 11:6 Ihe a kwesịrị ime ka anyị niile gbaa mbọ ṅomie okwukwe Inọk.Mmadụ Ịghọtahie Ihe Baịbụl Kwuru, Ọ Bụ Obere Ihe?E nwere otu nwatakịrị hụrụ ka nnukwu anwụrụ ọkụ si nelu otu ụlọ ọrụ na-akwụgo nelu. Otú anwụrụ ọkụ ahụ si ju nelu mere ka nwatakịrị ahụ chee na ihe ụlọ ọrụ ahụ na-emepụta bụ anwụrụ ọkụ nke na-aghọ urukpuru na-ekpuchi eluigwe. Ihe a nwatakịrị a chere nwere ike ịtọ ọchị. Ma, ọ bụrụ na mmadụ aghọtahie ihe dị ezigbo mkpa o kwesịrị ịghọta, o nwere ike ịkpatara ya nsogbu. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na mmadụ aghọtahie ihe e dere ná mkpọ ọgwụ ọ na-aṅụ, o nwere ike ịkpatara ya ezigbo nsogbu.Ọ bụrụ na mmadụ aghọtahie ihe Baịbụl kwuru, nsogbu o nwere ike ịkpata nwedịrị ike ịka njọ. Dị ka ihe atụ, ụfọdụ ndị ghọtahiere ihe Jizọs kụziiri ha. Jọn 6:48-68 Kama ịgba mbọ ka ha ghọta ihe ọ na-ekwu, ha ekwetaghịzi ihe niile ọ kụziri. Ihe a ha mere ghọrọ ha ahịa.Ị na-agụ Baịbụl ka ị mata otú ị ga-esi na-ebi ndụ? Ọ bụrụ ihe ị na-eme, ọ dị mma. Ma, ì nwere ike ịghọtahie ihe ị gụrụ? E nweela ọtụtụ ndị ghọtahiere ihe ha gụrụ na Baịbụl. Ka anyị leba anya nihe atọ Baịbụl kwuru ndị mmadụ na-aghọtahiekarị.Baịbụl kwuru ka anyị tụọ egwu ezi Chineke. Ụfọdụ na-aghọtahie ihe a Baịbụl kwuru. Ha chere na ọ pụtara na anyị kwesịrị iji ụjọ na-efe Chineke. Ekliziastis 12:13 Ma, Chineke achọghị ka ndị na-efe ya jiri ụjọ na-efe ya. Ọ sịrị: Atụla egwu, nihi na m nọnyeere gị. Elegharịla anya nụjọ, nihi na abụ m Chineke gị. M ga-eme ka ị dị ike. M ga-enyere gị aka. Aịzaya 41:10 Ihe ịtụ egwu Chineke pụtara bụ mmadụ iji obi ya niile na-akwanyere ya ùgwù.À ga-eji ọkụ bibie ụwa?Baịbụl kwuru na e nwere oge a kara aka maka ihe ọ bụla, . . . oge ịmụ nwa na oge ịnwụ anwụ. Ụfọdụ na-aghọtahie ihe a Baịbụl kwuru. Ha na-ekwu na ihe ọ pụtara bụ na Chineke ekpebiela mgbe onye ọ bụla ga-anwụ. Ekliziastis 3:1, 2 Ma, ihe amaokwu Baịbụl a na-ekwu bụ banyere ihe ndị na-eme ná ndụ, nakwa na ọnwụ na-adabara mmadụ niile. Okwu Chineke na-emekwa ka anyị mara na ihe anyị kpebiri ime nwere ike ime ka anyị dị ogologo ndụ ma ọ bụ nwụchuo ọnwụ. Dị ka ihe atụ, Baịbụl kwuru, sị: Egwu Jehova ga-atụkwasịrị mmadụ ọtụtụ ụbọchị. Ilu 10:27;Abụ Ọma 90:10;Aịzaya 55:3 Olee otú nke a nwere ike isi mee? Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na anyị na-atụ egwu Chineke, anyị ga-ezere ịṅụbiga mmanya oké na ịkwa iko nihi na ha na-akpatara mmadụ nsogbu.1 Ndị Kọrịnt 6:9, 10.Baịbụl kwuru na eluigwe na ụwa dị ugbu a ka e debeere ọkụ. Ụfọdụ ndị na-ekwu na ihe ọ pụtara bụ na Chineke ga-ebibi ụwa a anyị bi nime ya. 2 Pita 3:7 Ma Chineke kwuru na enweghị mgbe ọ ga-ebibi ụwa anyị a. Chineke tọrọ ntọala ụwa mee ka o sie ike; ọ gaghị ama jijiji ruo mgbe ebighị ebi, ma ọ bụ ruo mgbe niile ebighị ebi. Abụ Ọma 104:5;Aịzaya 45:18 Ọ bụ ndị na-eme ihe ọjọọ nọ nụwa ka Chineke ga-ebibi kpamkpam ka à ga-asị na e ji ọkụ bibie ha. Ebe ụfọdụ e kwuru banyere eluigwe na Baịbụl, ihe ọ pụtara bụ ihu igwe, mbara igwe ebe kpakpando dị, ma ọ bụkwanụ ebe Chineke bi. Ma, o nweghị nke ọ bụla Chineke ga-ebibi.GỊNỊ MERE NDỊ MMADỤ JI AGHỌTAHIE BAỊBỤL MGBE ỤFỌDỤ?Ihe ndị anyị kwurula na-egosi na ọtụtụ ndị na-aghọtahiekarị ihe ha gụrụ na Baịbụl. Ma, gịnị mere Chineke ji kwe ka ụdị ihe a na-eme? Ụfọdụ nwere ike ịna-eche, sị: Ọ bụrụ na Chineke ma ihe niile, ọ gaara ede Baịbụl otú ọ ga-adịrị onye ọ bula gụrụ ya mfe ịghọta. Gịnị mere na Chineke emeghị ya otú ahụ? Ka anyị legodị ihe atọ mere ndị mmadụ ji aghọtahie Baịbụl.E dere Baịbụl ka ndị dị umeala nobi ma chọọ ịmụta ihe, gụọ ma ghọta ya.Jizọs gwara Nna ya, sị: Nna, Onyenwe eluigwe na ụwa, ana m enye gị otuto nihu ọha nihi na i zonahụwo ndị maara ihe na ndị nwere ọgụgụ isi ihe ndị a nke ọma ma kpugheere ha ụmụ ọhụrụ. Luk 10:21 E dere Baịbụl otú ọ ga-abụ naanị ndị dị umeala nobi ga-aghọta ya. Ọtụtụ ndị maara ihe na ndị nwere ọgụgụ isi na-aghọtahie ya nihi na ha na-adịkarị mpako. Ma ndị na-aghọta ya bụ ndị dị umeala nobi ka ụmụ ọhụrụ ma chọọ ịmụta ihe. Ihe a gosiri na Chineke ji amamihe dee Baịbụl.E dere Baịbụl ka ndị ji obi ha niile chọọ ka Chineke nyere ha aka ịghọta ya ghọta ihe ha gụrụ.Ihe Jizọs kwuru gosiri na e kwesịrị -inyere ndị mmadụ aka ịghọta ihe ọ kụziri tupu ha aghọta ya nke ọma. Olee otú a ga-esi enyere ha aka a? Jizọs kwuru, sị: Ihe inyeaka ahụ, bụ mmụọ nsọ, nke Nna m ga-ezite naha m, ga-akụziri unu ihe niile. Jọn 14:26 Ihe ọ pụtara bụ na Chineke na-enye ndị mmadụ mmụọ nsọ ya ka ha nwee ike ịghọta ihe ha gụrụ na Baịbụl. Ma, Chineke anaghị enye ndị na-achọghị ka o nyere ha aka mmụọ nsọ ya. Ọ bụ ya mere ha anaghị aghọta ihe Baịbụl kwuru. Mmụọ nsọ Chineke na-emekwa ka Ndị Kraịst ma Baịbụl nke ọma gaa nyere ndị chọrọ ịghọtakwu Baịbụl aka.Ọrụ Ndịozi 8:26-35.E dere ihe ụfọdụ dị na Baịbụl ka ndị mmadụ ghọta ha mgbe Chineke chọrọ ka a ghọta ha.Dị ka ihe atụ, a gwara Daniel onye amụma ka o dee ihe ga-eme nọdịnihu. Otu mmụọ ozi gwara ya, sị: Ma gị onwe gị, Daniel, zochie okwu ndị a, mechiekwa akwụkwọ a, ruo noge ikpeazụ. Kemgbe ọtụtụ narị afọ, ọtụtụ ndị agụọla ihe e dere nakwụkwọ Daniel ma ha aghọtaghị ihe ha gụrụ. Nke bụ eziokwu bụ na Daniel aghọtadịghị ihe ụfọdụ o dere. O kwuru, sị: Mụ onwe m nụrụ ma aghọtaghị m. Ma, ndị mmadụ ga-emecha ghọta ihe ndị ahụ Daniel dere, ma ọ ga-abụ mgbe Chineke chọrọ ka a ghọta ha. Mmụọ ozi ahụ gwara Daniel, sị: Gawa, Daniel, nihi na e zochiwo okwu ndị a, mechiekwa ya ruo noge ikpeazụ. Ole ndị ga-aghọta ihe ndị ahụ? Baịbụl zara ajụjụ a. Ọ sịrị: Ọ dịghịkwa onye ajọ omume ọ bụla ga-aghọta ihe ndị a; ma ndị nwere nghọta ga-aghọta ha. Daniel 12:4,8-10 Ihe ọ pụtara bụ na Chineke anaghị eme ka a ghọta ihe ụfọdụ e dere na Baịbụl ruo mgbe ọ chọrọ ka a ghọta ha.È nwetụla mgbe Ndịàmà Jehova ghọtahiere ihe Baịbụl kwuru nihi na oge Chineke chọrọ ka a ghọta ha erubeghị? Ee, e nwetụla. Ma, mgbe oge Chineke chọrọ ka a ghọta ha ruru, Ndịàmà Jehova ghọtara ha ma gbanwee otú ha sibu ghọta ha. Ndịàmà Jehova na-eṅomi ndịozi Jizọs, bụ ndị dị umeala nobi. Ndịozi Jizọs gbanwere otú ha sibu ghọta ihe ndị Jizọs kụziiri ha mgbe ọ bụla Jizọs mere ka ha ghọtakwuo ha.Ọrụ Ndịozi 1:6, 7.Ihe ahụ nwatakịrị ahụ anyị kwuru ná mmalite isiokwu a ghọtahiere nwere ike ịbụ obere ihe. Ma, mmadụ ịghọtahie ihe Baịbụl kwuru abụghị obere ihe. Ihe ndị e dere na Baịbụl abụghị ihe mmadụ ga-achọ iji echiche nke ya ghọta nihi na ha dị ezigbo mkpa. Nihi ya, gwa ndị ọzọ ka ha nyere gị aka ịghọta ihe ị na-agụ na Baịbụl. Ndị ị ga-agwa bụ ndị dị umeala nobi na-amụ Baịbụl, ndị Chineke ji mmụọ nsọ ya na-enyere aka ịghọta Baịbụl, nakwa ndị kwetasiri ike na oge anyị a bụ oge Chineke chọrọ ka anyị ghọta Baịbụl karịa mgbe ọ bụla ọzọ. Biko, gwa Ndịàmà Jehova ka ha nyere gị aka, ma ọ bụkwanụ gị agaa ebe ha na-edebe ihe nỊntanet bụ jw.orgig gụọ ihe ndị ha mere ezigbo nchọnchọ dee. Baịbụl kwuru, sị: Ọ bụrụkwa na ọ bụ nghọta ka ị na-akpọku . . . , ọ bụkwa ihe ọmụma Chineke ka ị  ga-achọta.Ilu 2:3-5.Gịnị Ka Baịbụl Kwuru?Ọ bụ Chineke na-akpata ahụhụ anyị na-ata?Olee ihe ị ga-aza?EeMbaO nwere ikeIhe Baịbụl KwuruYa bụrụ Chineke ihe arụ ime ihe ọjọọ, ya bụrụ Onye Pụrụ Ime Ihe Niile ihe arụ ime ihe nụzọ na-ezighị ezi. Job 34:10Ọ bụtụghịChineke na-akpata ahụhụ na ihe ọjọọ anyị na-ahụ nụwa taa.Olee ihe ọzọ anyị ga-amụta na Baịbụl?Onye kacha akpata ahụhụ ụmụ mmadụ na-ata bụ Setan bụ Ekwensu. Ọ bụ ya na-achị ụwa.Jọn 14:30.Ihe ọzọ na-akpatakarị ihe ọjọọ na ahụhụ ndị mmadụ na-ata nụwa bụ mkpebi na-adịghị mma ha na-eme.Jems 1:14, 15.È nwere mgbe ahụhụ ga-akwụsị?Ụfọdụ ndị na-ekwuna ndị mmadụ nwere ike ịgbakọ aka mee ka ahụhụ ụmụ mmadụ na-ata kwụsị. E nwekwara ndị nke na-ekwu na ha echeghị na ihe ga-emecha dị mma nụwa a.Gịnị ka i chere?Ihe Baịbụl kwuruChineke ga-eme ka ahụhụ kwụsị. Ọnwụ agaghị adị ọzọ, iru uju ma ọ bụ mkpu ákwá ma ọ bụ ihe mgbu agaghịkwa adị ọzọ.Mkpughe 21:3, 4.Olee ihe ọzọ anyị ga-amụta na Baịbụl?Chineke ga-esi naka Jizọs mee ka ahụhụ niile Ekwensu kpataara ụmụ mmadụ kwụsị.1 Jọn 3:8.Ndị ezi omume ga-ebi nudo nụwa ruo mgbe ebighị ebi.Abụ Ọma 37:9-11,29.Gụọ Isiokwu Ndị Ọzọ nỊntanetBaịbụl Ọ Bụ Mma Ihu Abụọ?Gaa nebe e dere IHE BAỊBỤL NA-AKỤZI  pịa ebe e dere AJỤJỤ NDỊ BAỊBỤL ZARA 