 AhịaAhịa noge gboo.Ahịa bụ ebe ndị mmadụ na-aga ere ihe ha nwere ma zụrụkwa ihe dị ha mkpa.Nala Igbo, ahịa nwere mpụtara dị oke mkpa nihi na e kwenyere na ma mmadụ ma mmụọ na-agbakọ nọgbọ ahịa.Aruziwela ahịa Timbershade gbara ọkụỌnụ ahịa ihe a na-ere nahịa adaala nezie?Ọnụ ahịa osikapa ọ ga-arị ka ọ ga-ada?Nọtụtụ ebe nala Igbo, ọgbọ ahịa bụkwa ebe a na-anọ eme emume dị icheiche nobodo, dịka ịgba mmọnwụ maọbụ ịgbapụta egwu, dgz.Aha ahịa e nwere nala Igbo bụ Eke, Orie, Afọ na Nkwọ.Kedụ ka aha ndị a si bido?Ahịa Ugwuagba ObosiDịka Mazị Chiagozie Nnabuihe, onye ọkammụta asụsụ na omenala Igbo na mahadum Legọs si kwuo, nke a malitere kemgbe e kere ụwa.Ọ kọwara na aha ahịa anọ ndị a bụ aha chi anọ nke Chukwu okike nyere ikike ilekọta ọwụwa anyanwụ, ọdịda anyanwụ, ugwu nakwa ndịda.Ọ kọrọ sị: Chukwu kere ụwa ebe ọ dị okirikiri, o wee zie anyanwụ ka o si naka nri na-aga njem ileta etu ihe siri dị nụwa ruo naka ekpe.Nke a mere e ji nwee ọwụwa anyanwụ na ọdịda anyanwụ.Chukwu zikwara ọnwa ka o si nihu maọbụ nugwu na-aga njem ruo na ndagwurugwu maọbụ ndịda.Nke a kewara ụwa ụzọ anọ nke kpatara Igbo ji nwee ahịa anọ na-anọchịte akụkụ anọ nke ụwa.BBC Igbo kpọtụkwara ọka nkuzi Nkechi Nwokoye, onye bụkwa onye nkuzi asụsụ na ọdịnala Igbo na mahadum Nnamdi Azikiwe dị nỌka.Nwokoye kwuru na ahịa ọbụla nwere chi ọ bụ.O kwuru sị: Eke, Orie, Afọ, Nkwọ, ha niile bụcha arụsị nke nna anyị ha na-efe noge gboo.Nke ọbụla nime ha nwere ihe ọ bụ. Aha ọbụla nime ha nwere ihe ọ pụtara.Mana o nweghi onye ma ihe e jiri baa ha aha ndị ahụ maọbụ mpụtara aha ndị a.Nkwenye ndị Igbo gbasara aha ahịa haỌgbọ ọkụkọNnabuihe kọwara na ndị Igbo kwenyere na mmadụ na-adị ndụ naanị abalị anọ: Eke, Orie, Afọ na Nkwọ.O kwuru sị: Afọ, ọnwa nakwa izu ndị Igbo bụ naanị abalị anọỊ nọrọgodi ndụ ruo otu puku afọ, ọ bụ naanị abalị anọ.Nke ị nọghị neke, ị nọrọ ya norie, nke ị nọghị norie, ị nọrọ ya nafọ, nke ị nọghị nafọ, ị nọrọ ya na nkwọ.A na-ejikwa aha ahịa agụ mmadụ aha.Aha ndị a gụnyere Okeke, Okorie maọbụ Okoye, Okafọ, Okonkwọ, Nweke, Nworie maọbụ Nwoye, Nwafọ, nakwa Nwankwọ.Nke ụmụnwanyị bụ Mgbeke, Mgborie, Mgbafọ, na Mgbankwọ maọbụ Mgbọkwọ.Etu e si ehibe ahịaNdị aha kwuru nọnụ ihe oriri adaala nỌwụwa Anyanwụ NaijiriaTupu e hibe ahịa ọbụla nala Igbo a ga-achụ aja.Nnabuihe kwuru na ọ na-abụkarị isi mmadụ ka a na-eji achụ aja dị otu a.Mana ọ ga-abụ isi onye ara, ọ bụghị onye ahụ zuru oke.Nke ahụ kpatara na mmadụ rịawa ara, ma o rubeghi nahịa tụtụrụ ihe, a ka nwere ike ịgwọta ya.Mana onye ahụ ruo nahịa tụtụrụ ihe maọbụ rahụ ụra ebe ahụ, ara ahụ agaghịzi enwe ngwọta.Ahịa ọbụla noge gboo na-enwe ukwu osisi dị na ya.Ọ bụ nukwu osisi ahụ ka a nọrọ chụọ aja e ji hibe ya bụ ahịa.Osisi ahụ bụkwa ihe ịgba ama na e hibere ahịa ebe ahụ, dịka Nnabuihe siri kwuo.Etu e si azụ ahịa mgbe gbooMgbanwe ka a na-agbanwe ngwaahịa noge gboo.Mgbe gboo, mgbe elu bụ ala ọsa, anaghị eji ego azụ ahịa.Ihe a na-eme na ahịa oge ahụ bụ mgbanwe maọbụ weta isi bịa were isi.Onye nwere ji ga-abịa gbanwere ede, ebe onye nwere anụ ga-abịa gbanwere azụ.Mana ka oge gatụrụ, e mechara were ego ayoro were na-atụ mgbere ahịa.Ego ayoroỌmụmaatụ ahịa ndị a ma ama nala IgboUgbua, ahịa Igbo a kacha mara amara bụ otu Nkwọ Ọnịcha nke a na-akpọ Onitsha Main Market na Bekee.A na-eche na ọ bụ ya bụ ahịa kacha buo ibu nọdịda anyanwụ Afrịka.E nwekwara Eke Ọka, Nkwọ Nnewi, Eke Ekwulobia, Afọ Nnobi dgz. Ha niile dị nAnambara steeti.Ị gaa na steeti Imo, Orie Amarakụ bụkwa ahịa a ma ama na mpaghara Ọlụ dị nImo Steeti.Ndị ọzọ dị nImo steeti bụ Eke Ọnụnwa, Afọ Ugiri, Nkwọ Achị, dgz.Enugwu nwere Eke Obinagu, Afọ Obollo, Orie Ezeagụ, dgz.NEbọnyị, ị ga-anụ maka Eke Imoha nke dị nOnueke, Ezza, e nwekara Eke Afikpo, Orie Amasịrị, dgz.Ndị Abịa nwere ahịa Eke ọha dị nAba, Orie ụgba nIbeku, Nkwọ Amachi na Nsulu, Ngwa, Eke Uzuakọlị dgz.Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:Uru ịjụ ajụjụ bara tupu alụmdi na nwunyeAga m abata Imo mgbe ọbụla m chọrọ, onweghi ihe ga-eme m - OkorochaỊ nwereike kote buru maka ihe idere na soshal midiaIhe nkiri ga-amasị gị: 