 Ụlọ Nche Julaị 1, 2013  71 È Nwere Okpukpe Nke Bụ Ezigbo Okpukpe?71 Isiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ A71 Gịnị Mere O Ji Dị Mkpa Ka I Leruo Okpukpe Gị Anya?Weregodị ya na ị na-arịa ajọ ọrịa, ya abụrụ na a ga-awarịrị gị ahụ tupu gị agbakee, ọ bụ na ị gaghị achọ ka ọ bụrụ dọkịta ịwa ahụ doro anya ga-awa gị ahụ ahụ ebe ọ bụ na ndụ gị dịzi ya naka? Ọ bụrụkwa na ị chọrọ ịmata ma dọkịta ahụ ọ makwa nke a na-akọ nịwa ahụ, ị ga-agbalị chọpụta otú o sirila waa ndị ọzọ ahụ.E nwekwara ike ikwu na ndụ gị dịkwa naka okpukpe ị na-ekpe ma ọ bụ chọọchị ị na-aga nihi na ọ bụ okpukpe gị ma ọ bụ chọọchị gị so nihe ga-eme ka i nweta ndụ ebighị ebi ma ọ bụ ka ị ghara inweta ya. Ọ bụ ya mere o ji dị mkpa ka anyị saa anya na mmiri leba anya nokpukpe anyị na-ekpe.Jizọs kwuru ihe ga-enyere anyị aka ịchọpụta ma okpukpe anyị ọ bụ ezigbo okpukpe. Ọ sịrị: A na-amara osisi ọ bụla site ná mkpụrụ ya. Luk 6:44 Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na i leruo okpukpe gị anya, olee ụdị mkpụrụ ọ na-amị? Ihe na-aka adị ndị isi okpukpe gị ma ọ bụ chọọchị gị mkpa ọ bụ ego? Ndị chọọchị unu hà na-eme ihe Baịbụl kwuru gbasara ịlụ agha na ịkpa àgwà ọma? Ajụjụ ọzọ anyị kwesịrị ịjụ bụ: È nwere okpukpe nke bụ ezigbo ya? Anyị chọrọ ka i leba anya nisiokwu ndị na-esonụ.A na-amara osisi ọ bụla site ná mkpụrụ ya.Luk 6:4471 À Na-ekwukarị Okwu Ego na Chọọchị Ị Na-aga?Estellena-agakarị chọọchị, ọ na-akpọkwa ụmụ ya aga. O kwuru, sị: M gwara pastọ chọọchị anyị na m chọrọ ịmụ Baịbụl. Ma, o kweghị akụziri ya Baịbụl. Estelle mechara kwụsị ịga chọọchị. Estelle kwuru, sị: Ndị isi chọọchị anyị detaara m akwụkwọ ozi. Ha kwuru na ọ bụghị iwu na m ga-abịa chọọchị, na ihe ka mkpa bụ ka m na-atụrụ ha ụtụ. Ihe a ha kwuru mere ka m kwuo nobi m na ha achọdịghị ịma ma m bịara chọọchị ma ọ bụ na mụ abịaghị, naanị ihe ha chọrọ bụ ka m na-atụrụ ha ụtụ.Angelina anaghị eji chọọchị ya egwuri egwu. O kwuru, sị: A na-ebugharị efere ugboro atọ tupu anyị agbasaa chọọchị, a na-achọkwa ka onye ọ bụla tinye ego nefere ahụ mgbe ọ bụla a na-ebugharị ya. Chọọchị anyị na-ekwukarị okwu ego. M kwuru nobi m, sị, Ha enweghị mmụọ nsọ Chineke.Chọọchị ma ọ bụ okpukpe ndị e nwere nebe i bi hà na-eji aghụghọ ma ọ bụ ire ụtọ anapụta ndị mmadụ ego? Ihe a ha na-eme ọ bụ ihe Baịbụl kwuru?GỊNỊ KA BAỊBỤL NA-AKỤZI?Jizọs, bụ onye malitere okpukpe Ndị Kraịst, sịrị: Unu natara nefu, na-enyenụ nefu. Matiu 10:8 Ihe ndị e dere na Baịbụl bara ezigbo uru, o nweghị onye ga-azụtali ya. E kwesịrị ịkụziri ya ndị niile chọrọ ya nefu.Olee otú ndị mbụ soro ụzọ Jizọs si nweta ego ha ji gboo mkpa ndị ha nwere nọgbakọ ha?Onye nke ọ bụla nime ha nyere dị ka o kpebiri nobi ya, ọ bụghị ná mwute ma ọ bụ ná mmanye, nihi na Chineke hụrụ onye na-eji obi ụtọ enye ihe nanya. 2 Ndị Kọrịnt 9:7 Pọl onyeozi kwuru, sị: Ọ bụ site nịrụ ọrụ abalị na ehihie ka anyị kwusaara unu ozi ọma, ka anyị wee ghara ibo onye ọ bụla nime unu oké ibu arọ. 1 Ndị Tesalonaịka 2:9 Pọl na-akpa ákwà ụlọikwuu. Ọ bụ ya ka o ji akpa afọ ya mgbe ọ na-ekwusa ozi ọma.Ọrụ Ndịozi 18:2, 3.OLEEKWANỤ MAKA NDỊÀMÀ JEHOVA?Ndịàmà Jehova na-amụ ihe nebe ha na-akpọ Ụlọ Nzukọ Alaeze. Ha anaghị achọ Ụlọ Nzukọ ha oké mma. Oleekwanụ otú ha si enweta ego ha ji egbo mkpa ha nwere nọgbakọ ha? Ha anaghị ebugharị efere ka ndị mmadụ tinye ego na ya. Ha anaghịkwa eke ndị mmadụ envelopu na-arịọ ha ego. Otú ha si enweta ego bụ na onye ọ bụla bịara ọmụmụ ihe ha ma chọọ inye onyinye na-aga etinye onyinye ya nigbe e nwere nỤlọ Nzukọ Alaeze.Olee otú ekwesịrịisi na-enweta ego a ga-eji na-arụ ọrụ na chọọchị?A na-eji ego ebipụtaỤlọ Nchea ị na-agụ, ọ na-efukwa ego iji buru ya gaa nebe a ga-ekesa ya. Nagbanyeghị nke ahụ, Ndịàmà Jehova anaghị akpọsa akwụkwọ ha nụlọ ọrụ na-agbasa ozi, ha anaghịkwa arịọ ndị mmadụ ego. Ihe ka Ndịàmà Jehova mkpa bụ ịkụziri ndị mmadụ eziokwu dị na Baịbụl.Otú a Ndịàmà Jehova si enweta ego ọ dabaghị nihe Jizọs kwuru ka ha na-eme nakwa notú ndị mbụ soro ụzọ Kraịst si nweta ego?71 Ndị Chọọchị Unu Hà Na-aga Agha?Alberto bụ onye agha nobodo ya ruo ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ afọ iri. O chetara ihe mere noge ahụ. Ọ sịrị: Ụkọchukwu anyị na-agọzi anyị, sị, Chineke nọnyeere unu. Ma m nọ na-eche nobi m, sị, M na-aga igbu mmadụ, ma Baịbụl sịrị, Egbula ọchụ.Ray bụ onye agha mmiri noge a na-alụ Agha Ụwa nke Abụọ. O nwere mgbe ọ jụrụ ụkọchukwu ha, sị: Ị batara nụgbọ mmiri a kpeere anyị ekpere ka anyị merie ndị iro anyị nagha. Ọ bụghị otu ihe a ka ndị nke ọzọ na-ekpekwa nekpere? Ụkọchukwu ahụ gwara ya na otú Onyenwe anyị si arụ ọrụ ya dị omimi.Ọ bụrụ na i chere na ihe a ụkọchukwu ahụ zara adịghị mma, mara na ọ bụghị naanị gị chere otú ahụ.GỊNỊ KA BAỊBỤL NA-AKỤZI?Jizọs kwuru na otu nime iwu kachanụ Chineke nyere bụ, Hụ onye agbata obi gị nanya dị ka onwe gị. Mak 12:31 Jizọs ò kwuru na ihe ga-eme ka anyị hụ onye agbata obi anyị nanya bụ onye obodo ọ bụ? Mba. Ọ gwara ndị na-eso ụzọ ya, sị: Mmadụ niile ga-eji nke a mara na unu bụ ndị na-eso ụzọ m, ma ọ bụrụ na unu enwee ịhụya netiti onwe unu. Jọn 13:34, 35 Ndị na-eso ụzọ Jizọs ga-ahụ ibe ha nanya nke ukwuu nke na ndị mmadụ ga-eji ya mara na ha bụ ndị na-eso ụzọ ya. Ha anaghịegbummadụ ibe ha. Kama ime otú ahụ, hana-anwụchitereibe ha ọnwụ.Ndị mbụ soro ụzọ Jizọs hụrụ ibe ha nanya otú ahụ Jizọs kwuru. Otu akwụkwọ aha ya bụThe Encyclopedia of Religionsịrị: Ndị nna chọọchị noge ochie, ma Tetọlian ma Orijen, kwuru na Ndị Kraịst anaghị egbu mmadụ ibe ha, nakwa na ọ bụ ya mere Ndị Kraịst esoghị ná ndị agha Rom.OLEEKWANỤ MAKA NDỊÀMÀ JEHOVA?Ọ fọrọ obere ka ọ bụrụ na Ndịàmà Jehova bi nebe niile nụwa. Ma, ọ bụrụ na obodo ha na obodo ọzọ esewe okwu, ha anaghị ekwe ka nke ahụ mee ka ha ghara ịhụ ụmụnna ha ndị nọ nobodo nke ọzọ nanya.Ndị ụkọchukwu hà na-akụziri ndị chọọchị ha ka ha na-ahụ ibe ha nanya otú ahụ Jizọs kwuru?Dị ka ihe atụ, Ndịàmà Jehova esoghị lụọ agha ndị Hutu na ndị Tutsi lụrụ na Rụwanda nafọ 1994. Ndịàmà Jehova bụ ndị Hutu zoro ndị nke Tutsi. Otú ahụkwa ka ndị nke Tutsi meere ndị Hutu. Nke a kpataara ụfọdụ Ndịàmà Jehova nsogbu. Mgbe ndị na-alụrụ ndị Hutu agha jidere Ndịàmà Jehova abụọ bụ ndị Hutu maka na ha zoro ụmụnna ha bụ ndị Tutsi, ndị agha ahụ gwara ha, sị: Anyị ga-egburịrị unu ebe ọ bụ na unu nyeere ndị Tutsi aka ka ha gbapụ. Ha gbuziri Ndịàmà Jehova abụọ ahụ.Jọn 15:13.Gịnị ka i chere? Ihe ahụ Ndịàmà Jehova mere ọ dabaghị nihe Jizọs kwuru, nke bụ na ndị na-eso ụzọ ya ga-ahụ ibe ha nanya nagbanyeghị ihe ọ ga-efu ha?71 Ndị Chọọchị Unu Hà Na-akpa Àgwà Ọma?E nwere otu nwaanyị na-arụ ọrụ nebe a na-elekọta ndị agadi. Aha nwaanyị a bụ Sylvia. O kwuru, sị: Mụ na ọtụtụ ụmụ akwụkwọ ndị na-eme ka hà bu chọọchị nisi gakọrọ akwụkwọ. Ma, ha na-aghọ aghụghọ nule. Ha na-aṅụkwa ọgwụ ọjọọ. Chọọchị ha na-aga anaghị eme ka ha na-akpa àgwà ọma.Otu nwoke aha ya bụ Lionel kwuru, sị: Ndị mụ na ha na-arụ ọrụ na-agha ụgha. Ha na-ekwu na ahụ adịghị ha mgbe ọ na-enweghị ihe na-eme ha maka na ha achọghị ịbịa ọrụ. Ha na-aga chọọchị ka a sịkwa na ha na-aga. Chọọchị ha na-aga enweghị isi.Nagbanyeghị na ọtụtụ ndị nwere okpukpe ma ọ bụ chọọchị ha na-aga, nke a anaghị eme ka ha na-akpa ezigbo àgwà. Ọtụtụ ndị taa na-eme ka hà nwere nsọpụrụ Chineke ma na-agọnahụ ike ya. 2 Timoti 3:5 Ndị isi chọọchị ha anaghị akpa àgwà ọma. Ha anaghịkwa akụziri ndị chọọchị ha àgwà ọma ndị Baịbụl kwuru ka Ndị Kraịst na-akpa. Ọ bụ ya mere ọtụtụ ndị ji eche na àgwà ha na-akpa agbasaghị Chineke.GỊNỊ KA BAỊBỤL NA-AKỤZI?Baịbụl gosiri na ihe ụmụ mmadụ na-eme nwere ike ịkpasu Chineke iwe ma ọ bụ mee ya obi ụtọ. Dị ka ihe atụ, mgbe ndị Izrel oge ochie nupụụrụ Chineke isi, Baịbụl kwuru na ha kpasuru ya iwe. Abụ Ọma 78:40 Ma, Baịbụl kwukwara na a na-enwe ọṅụ dị ukwuu neluigwe mgbe otu onye mmehie chegharịrị. Luk 15:7 Ọ bụrụ na mmadụ amụta banyere àgwà ọma ndị Chineke nwere, onye ahụ ga-ahụkwu Chineke nanya. Nke a ga-eme ka onye ahụ hụ ihe Chineke hụrụ nanya nanya, ma kpọọ ihe Chineke kpọrọ asị asị.Emọs 5:15.OLEEKWANỤ MAKA NDỊÀMÀ JEHOVA?Otu akwụkwọ akụkọ a na-ebipụta nAmerịka kwuru banyere Ndịàmà Jehova, sị: Ha na-eme ka ndị mmadụ na ndị ezinụlọ ha na-adị ná mma, ha na-emekwa ka ndị mmadụ bụrụ ezigbo ụmụ amaala na ndị na-akwụwa aka ọtọ. Akwụkwọ ahụ kwukwara, sị: Ha anaghị akpa àgwà otú o si masị ha. Ha kweere na mmadụ ịṅụ sịga, ịṅụbiga mmanya ókè, ịṅụ ọgwụ ọjọọ, ịgba chaa chaa, ịkwa iko nakwa nwoke na nwoke ma ọ bụ nwaanyị na nwaanyị inwe mmekọahụ ga-eme ka onye ahụ na Chineke ghara ịdị ná mma.Ndị isi chọọchị hà emeela ka ndị chọọchị ha na-akpa àgwà ọma?Olee uru ịmụ banyere Chineke na-abara Ndịàmà Jehova? Sylvia, bụ onye a kpọrọ aha ná mmalite isiokwu a kwuru, sị: Ndị mmadụ na-arụrụ aka nụlọ ọrụ anyị. Ọ dịịrị m mfe iso ha na-eme ihe ndị ha na-eme ma a sị na m chọrọ. Ma ihe nyeere m aka ime ihe ziri ezi bụ na amatara m otú obi ga-adị Jehovama m mee ihe ndị ahụ. Obi dị m ụtọ ugbu a, ahụ eruokwala m ala. Sylvia kwetara na ime ihe ndị a na-akụziri ya nọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova emeela ka àgwà ya ka mma.71 È Nwere Okpukpe nke Bụ Ezigbo Okpukpe?Ọ bụrụ na e nweela okpukpe ma ọ bụ chọọchị mere ihe na-adịghị gị mma, o nwere ike isiri gị ike ikweta na e nwere okpukpe nke bụ ezigbo ya. Ma, ka obi sie gị ike na e nwere okpukpe nke bụ ezigbo ya. Mgbe Jizọs nọ nụwa, o nwere ndị ọ kpọrọ ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ ya. Ọ kụziiri ha ka ha na-eme ihe Chineke kwuru. A ka nwere ezigbo ndị na-eso ụzọ Kraịst, ya bụ, ndị na-agba mbọ ka ha na-ebi ndụ otú Ndị Kraịst kwesịrị ibi. Ma, olee ndị ha bụ?Estelle, bụ onye e kwuburu okwu ya, sịrị: M mechara mụwa Baịbụl mgbe Ndịàmà Jehova bịara na-akụziri m ya. Obere oge mụ na ha malitere ịmụ Baịbụl, aghọtara m ihe e dere naJọn 8:32. Ebe ahụ sịrị: Unu ga-amarakwa eziokwu ahụ, eziokwu ahụ ga-emekwa ka unu nwere onwe unu.Ray, bụ onye ọzọ e kwuburu okwu ya, sịrị: Mgbe mụ na Ndịàmà Jehova bidoro ịmụ Baịbụl, amụtara m na ọ bụghị Chineke kpatara ahụhụ ụmụ mmadụ na-ata. Obi tọrọ m ụtọ ịmara na nagbanyeghị na e nwere ezigbo ihe mere Chineke ji kwere ka ihe ọjọọ na-eme, o kwere nkwa na ya ga-akwụsị ya noge na-adịghị anya.O doro anya na ọ naghị adịrị mmadụ mfe ime ihe ọma mgbe ọtụtụ ndị na-anaghị eme otú ahụ. Ma, onye chọrọ ime ihe ziri eziga-emeliya. E nwere ọtụtụ ndị chọrọ ka e nyere ha aka ka ha mụta ihe Baịbụl na-akụzi na ịna-eme ya eme. Ọ bụ ya mere Ndịàmà Jehova ji akụziri ọtụtụ nde mmadụ Baịbụl nanaghị ha ego ọ bụla. Nizu ọ bụla, ọtụtụ ndị na-amụta ihe Baịbụl na-akụzi. Nke a emeela ka ha na Chineke malite ịdị ná mma ma na-enwekwu obi ụtọ ná ndụ.Ọ gaghị adị mma ka ị jụọ Ndịàmà Jehova ihe mere ha ji kwere na okpukpe ha bụ nke ezigbo ya?Mgbe ọzọ ị hụrụ Ndịàmà Jehova ọ gaghị adị mma ka ị jụọ ha ihe mere ha ji kwere na okpukpe ha bụ nke ezigbo ya? Chọpụta ihe ha na-akụzi na ihe ndị mmadụ ji mara ha, gị ekpebizie ma è nwere okpukpe nke bụ ezigbo ya.71 Ihe Ị Ga-eme Ka Gị na Onye Ị Lụgharịrị Biri nUdoLinda na di mbụ ya gbara alụkwaghịm. Obi dị ya na Herman ụtọ na ha lụrụ. Ma, ha abụọ kwetara na ọ bụrụ na mmadụ alụgharịa onye ọzọ, e nwere nsogbu ndị ha ga na-enwe bụ ndị ha na onye mbụ ha lụrụ na-enweghị.Ọ bụrụ na ị lụgharịrị di ma ọ bụ nwunye, olee otú obi dị gị ugbu a? Otu nwaanyị aha ya bụ Tamara, bụ onye lụgharịrị di afọ atọ ya na di mbụ ya gbachara alụkwaghịm, sịrị: Oge mbụ mmadụ lụrụ di ma ọ bụ nwunye, ọ ga na-eche na ya na onye ahụ ga-ebi ebighị ebi. Ma ọ bụrụ na ọ lụgharịa onye ọzọ, ọ gakwaghị na-eche otú ahụ nihi na ihe ga na-agbata ya nobi mgbe niile bụ na ya na onye nke mbụ ebighị ebighị ebi.Nagbanyeghị nke ahụ, ọtụtụ ndị lụgharịrị di ma ọ bụ nwunye na-enwe obi ụtọ kemgbe ha lụrụ. Ha na di ha ma ọ bụ nwunye ha na-ebi nudo. Gị na onye nke gị nwekwara ike ibi nudo. Olee ihe ndị nwere ike inyere unu aka? Ka anyị leba anya ná nsogbu atọ ndị lụgharịrịdi ma ọ bụ nwunye na-enwekarị na otú ihe Baịbụl kwuru nwere ike isi nyere ha aka imeri ha.NSOGBU NKE MBỤ:Ọ NA-ESIRI GỊ IKE IWEPỤ OBI NONYE MBỤ Ị LỤRỤ.Otu nwaanyị aha ya bụ Ellen, bụ onye bi na Saụt Afrịka, sịrị: Obi m anaghị ekwe apụ apụ notú mụ na di mbụ m si bie, nke ka nke, mgbe mụ na di m nke ugbu a gara ebe ụfọdụ mụ na di mbụ m garala ezumike. Mgbe ụfọdụ, m na-abịazi jiri di m tụnyewere di m mbụ. Ma, ọ bụrụ na di gị ma ọ bụ nwunye gị alụbuola di ma ọ bụ nwunye, o nwere ike ịna-ewe gị iwe ma ọ bụrụ na ọ na-ekwukarị okwu banyere onye ọ lụburu.Gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị kwesịrị ịna-eme ihe ndị ga-eme ka unu dịkwuo ná mmaIHE GA-ENYERE UNU AKA:I kwesịghị ịtụwa anya na di gị ma ọ bụ nwunye gị ga-echefucha onye mbụ ọ lụrụ, nke ka nke, ma ọ bụrụ na ha biri ọtụtụ afọ. Gịnwakwa ekwesịghị ịtụwa anya na ị ga-echefucha onye mbụ ị lụrụ. Ụfọdụ kwudịrị na o nweela mgbe ha chọrọ ịkpọ di ha ma ọ bụ nwunye ha aha, ha akpọọ ya aha onye ha lụburu. Olee ihe ị ga-eme ma i nwee ụdị nsogbu a ma ọ bụ nke yiri ya? Baịbụl sịrị: Ka ihe banyere onye ọzọ na-emetụ unu nobi.1 Pita 3:8.Ekwela ka ekworo mee ka ị gwa di gị ma ọ bụ nwunye gị ka ọ ghara ikwute okwu onye ọ lụburu. Ọ bụrụ na ọ chọrọ ikwu banyere otú ya na onye ọ lụburu si bie, meda obi gee ya ntị. Ọ dịghị mma ya kwutụhaala obere ihe, gị asị na o ji gị atụnyere onye ahụ. Otu nwoke aha ya bụ Ian, bụ onye lụgharịrị nwaanyị afọ iri gara aga, sịrị: Nwunye m aha ya bụ Kaitlyn anaghị ewere ya na m mere ihe ọjọọ ma m kwute okwu nwunye mbụ m. Kama, ọ na-ewere ya na ọ bụ otú yanwa ga-esi aghọtakwu onye m bụ. I nwedịrị ike ịchọpụta na nke a ga-eme ka gị na ya dịkwuo ná mma.Obi gị kwesịrị ịdị nàgwà ọma onye gị na ya biugbu anwere. Neziokwu, di ma ọ bụ nwunye mbụ gị nwere ike inwe àgwà ụfọdụ onye nke ugbu a na-enweghị. Ma e nwekwara ike inwe ebe onye nke ugbu a ka ya mma. Ọ bụ ya mere o ji dị mma ka ị gbalịa mee ka gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị na-adịkwu ná mma, ọ bụghị iji ya na-atụnyere onye ọzọ. Kama nke ahụ, na-echeta ihe ndị mere i ji hụ ya nanya ma na-agbalị ka ihe ndị ahụ na-eme gị obi ụtọ. Ndị Galeshia 6:4 Otu nwoke aha ya bụ Edmond, bụ onye lụrụla nwaanyị ugboro abụọ, sịrị: Onye nwere enyi abụọ ga-achọpụta na àgwà enyi ya abụọ ahụ abụghị otu. Otú ahụ ka ọ dịkwa di na nwunye. Àgwà onye gị na ya bi ugbu a ga-adịtụ iche nàgwà onye nke mbụ.Olee otú ị ga-esi mee ka ihe ọma ndị ị na-echeta mere mgbe gị na onye ị lụburu bi ghara ịkpatara gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị nsogbu? Otu nwoke aha ya bụ Jared sịrị: O nwere mgbe m gwara nwunye m na m nwere ike iji otú mụ na nwunye mbụ m si bie tụnyere ọmarịcha akwụkwọ mụ na nwunye m ahụ dere. Na ọ na-abụ m nọtụ, mụ ewere akwụkwọ ahụ gụọ ma cheta ihe ọma ndị mere mgbe ahụ. Ma ihe e dere nakwụkwọ ahụ aghọọla ihe mgbe ochie. Jared sịkwara na ya na nwunye ya na-edezi akwụkwọ ọhụrụ ugbu a, na ọ bụ ihe ndị ha na-ede nakwụkwọ a na-emezi ya obi ụtọ.MEGODỊ IHE A:Jụọ di gị ma ọ bụ nwunye gị ma ọ na-ewute ya ma i kwute okwu onye ị lụburu. Chọpụta oge ọ ga-akacha mma ka ị ghara ikwute okwu di ma ọ bụ nwunye mbụ gị ahụ.NSOGBU NKE ABỤỌ:Ọ NA-ESIRI GỊ NA NDỊ ENYI I NWEBURU IKE ỊKPA.Otu nwoke aha ya bụ Javier, bụ onye lụgharịrị nwaanyị afọ isii ya na nwunye mbụ ya gbachara alụkwaghịm, sịrị: Obere oge mụ na nwunye m lụchara, nwunye m kwuru na ndị enyi m na-atụchakarị ya. Otu nwoke aha ya bụ Leo nwekwara nsogbu nke ya. Ọ sịrị, Ụfọdụ ndị na-anọ nihu m gwa nwunye m na ha hụrụ di mbụ ya nanya, na ọ na-ewutekwa ha na ya na ya ebizighị.IHE I NWERE IKE IME:Ọ dị mma ka ị chọpụta ihe mere ndị enyi gị ma ọ bụ ndị enyi nwunye gị ma ọ bụ di gị ji ekwu ihe ha na-ekwu. Ian ahụ e kwuburu okwu ya sịrị: Echere m na mgbe ụfọdụ, ọ naghị adịrị ndị enyi onye lụgharịrị di ma ọ bụ nwunye mfe iso enyi ha ahụ na-akpakọrịta nihi na ha amatabeghị onye ahụ ọ lụrụ. Nihi ya, gbalịa ka ị na-adị nwayọọ nụzọ zuru ezu nebe mmadụ niile nọ. Taịtọs 3:2 Na-enwere ndị enyi gị na ndị ezinụlọ gị ndidi. Unu nwekwara ike imete ndị enyi ọhụrụ ugbu a. Javier ahụ e kwuburu okwu ya sịrị na ka oge na-aga, ihe bịaziri na-adabara ndị enyi ya ahụ na nwunye ya. Javier sịkwara: Mụ na nwunye m metekwara ndị enyi ọhụrụ, nke ahụ nyeere anyị aka.Chọpụta otú obi na-adị onye ị lụrụ ma gị na ndị enyi gị ochie nọrọ. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na gị na ndị enyi gị ekwute okwu di gị ma ọ bụ nwunye mbụ gị, jiri akọmee ka ihe unu na-ekwu bụrụ ihe di gị ma ọ bụ nwunye gị ga-etinye ọnụ na ya, ka ọ ghara iche na ọ bịara nke ya iche. Otu Ilu e dere na Baịbụl kwuru, sị: E nwere onye na-ekwu okwu necheghị echiche dị ka ebe e ji mma agha maa mmadụ, ma ire ndị maara ihe na-agwọ ọrịa.Ilu 12:18.MEGODỊ IHE A:Chọpụta nnọkọ ma ọ bụ ememme ụfọdụ na-agaghị adị di gị ma ọ bụ nwunye gị mma. Tupu oge nnọkọ ahụ ma ọ bụ ememme ahụ eruo, kwurịtanụ ihe unu ga-agwa ndị enyi unu ma ha kwuo gbasara onye mbụ ị lụrụ.NSOGBU NKE ATỌ:Ọ NA-ESIRI GỊ IKE ỊTỤKWASỊ DI GỊ MA Ọ BỤ NWUNYE GỊ OBI NIHI NA ONYE MBỤ Ị LỤRỤ KWARA IKO.Otu nwoke aha ya bụ Andrew, bụ onye nwunye mbụ ya hapụrụ, sịrị: Ụjọ na-atụbu m na onye ọzọ m ga-alụ nwere ike ime m ihe onye nke mbụ mere. O mechara lụọ Riley bụ onye ya na ya bi ugbu a. Riley alụbuola di. Andrew sịrị: Ihe na-echukarị m ụra bụ ma m ga-abụli ezigbo di ka di mbụ Riley. O nwedịrị mgbe m nọ na-eche na ọ ga-ahapụ m gaa lụọ onye ọzọ maka na o nwere ike iche na mụ amaghị otú e si alụ nwaanyị.IHE I NWERE IKE IME:Na-akọrọ di gị ma ọ bụ nwunye gị ihe na-enye gị nsogbu nobi. Baịbụl kwuru, sị: Atụmatụ na-aghasasị ma ọ bụrụ na a gbaghị izu. Ilu 15:22 Andrew na Riley mechara tụkwasị ibe ha obi nihi na ha malitere ịgbarịta izu, ya bụ, onye nke ọ bụla nime ha malitere ịkọrọ ibe ya ihe dị ya nobi. Andrew kwuru, sị: M gwara Riley na agaghị m agba ya alụkwaghịm ma anyị nwee nsogbu, Riley gwakwara m otu ihe ahụ. M ji nwayọọ nwayọọ tụkwasịzie ya obi m niile.Ọ bụrụ na onye di gị ma ọ bụ nwunye gị lụburu kwara iko, mee ihe niile i nwere ike ime ka ọ tụkwasị gị obi. Dị ka ihe atụ, Michel na Sabine bụ di na nwunye ugbu a. Tupu ha alụọ, Michel lụburu nwunye, ya na ya agbaa alụkwaghịm. Sabine lụbukwara di, ya na di ya agbaakwa alụkwaghịm. Michel na Sabine kwekọrịtara na mgbe ọ bụla onye nke ọ bụla nime ha hụrụ onye ọ lụburu ma ọ bụkwanụ ya na ya ekwurịta okwu, na ha ga-agwa ibe ha. Sabine sịrị: Ihe a anyị kwuru na anyị ga na-eme mere ka anyị ghara ịna-enyo ibe anyị enyo, meekwa ka ahụ ruo anyị ala.Ndị Efesọs 4:25.MEGODỊ IHE A:Kwụsịlata otú gị na nwaanyị na-abụghị nwunye gị ma ọ bụ nwoke na-abụghị di gị si ekwurịta okwu ihu na ihu ma ọ bụ na fon ma ọ bụkwanụ na kọmputa.Ọtụtụ ndị lụgharịrị nwunye ma ọ bụ di na onye ha lụgharịrị bi nudo ugbu a. Gị na onye nke gị nwekwara ike ibi nudo. A sị ka e kwuwe, ị matakwuola ihe ugbu a karịa mgbe ahụ gị na onye nke mbụ bi. Andrew ahụ e kwuburu okwu ya sịrị: Kemgbe afọ iri na atọ mụ na Riley lụrụ, ahụ eruola m ala. Mụ na ya dị nezigbo mma. Anyị achọkwanụghị ihe ga-eme ka anyị kewaa.71 Ọ Na-enye Anyị Nri nỤbaJehova ọ na-eche banyere anyị neziokwu, ka ọ bụ na ọ chọghị ịma banyere ahụhụ ụmụ mmadụ na-ata? Otú Baịbụl si zaa ajụjụ a na-eme ka obi tọọ anyị ụtọ. Chineke na-eche banyere ụmụ mmadụ. Ọ chọkwara ka anyị na-enwe obi ụtọ ná ndụ. Kwa ụbọchị, Chineke na-emere mmadụ niile ọtụtụ ihe ọma, ma ndị na-achọdịghị ife ya. Ka anyị leba anya nihe Pọl onyeozi kwuru.GụọỌrụ Ndịozi 14:16, 17.Mgbe Pọl na-agwa ndị Listra okwu, bụ ndị na-anaghị efe Chineke, ọ sịrị ha: Nọgbọ ndị gara aga, Chineke kwere ka ndị mba ọzọ niile nọgide na-eje ije nụzọ ha, ọ bụ ezie na ọ hapụghị onwe ya nenweghị ihe àmà, ebe o mere ihe ọma, na-enye unu mmiri ozuzo site neluigwe, na oge mkpụrụ ji amị, na-enyekwa unu nri nụba, na-emekwa ka unu nwee obi ụtọ. Olee ihe ndị Listra ghọtara Pọl na-ekwu?Ndị Listra ma na ihe a Pọl kwuru bụ eziokwu. Ha bụ ndị ọrụ ubi, ala ha na-emekwa nri nke ọma nihi na mmiri na-ede ala ha. Ma, Pọl chetaara ha na ọ bụ Chineke na-eme ka mmiri na-ezo, na-emekwa ka mkpụrụ na-amị. Ihe Pọl na-ekwu bụ na mgbe ọ bụla ha wetara ihe ha kụrụ nubi ma rie ezigbo nri, ọ bụ Chineke nyere ha ya.lhe Pọl gwara ndị Listra na-akụziri anyị ọtụtụ ihe banyere Jehova Chineke.Jehova kere anyị ka anyị jiri aka anyị na-ekpebi ihe anyị ga-eme.Buru nobi na Jehova kwere ka ndị Jentaịl na-eje ije nụzọ ha. Otu akwụkwọ nke na-enyere ndị na-asụgharị Baịbụl aka kwuru na ihe ihe a Pọl kwuru, ya bụ, ka ha na-eje ije nụzọ ha pụtara bụ ka ha na-eme otú masịrị ha ma ọ bụ ka ha na-eme ihe ọ bụla ha chere dị ha mma. Jehova enweghị onye ọ na-amanye ka o fee ya. O kere anyị ka anyị jiri aka anyị na-ahọrọ ihe anyị ga-eme, ya bụ, ka anyị họrọ ụdị ndụ anyị ga-ebi.Diuterọnọmi 30:19.Jehova chọrọ ka anyị mata onye ọ bụ.Pọl kwuru na Jehova ahapụghị onwe ya nenweghị ihe àmà. Akwụkwọ ahụ na-enyere ndị na-asụgharị Baịbụl aka kwuru na otú ọzọ e nwere ike isi sụgharịa ihe a Pọl kwuru bụ o meela ka ndị mmadụ ghọtazie ụdị Chineke ọ bụ. Ihe ndị Chineke kere na-eme ka anyị mata àgwà ya ndị a na-apụghị ịhụ anya, ya bụ, obiọma ya, amamihe ya, ike ya na ịhụya ya. Ndị Rom 1:20 Jehova emeela ka anyị mata ọtụtụ ihe banyere onwe ya na Baịbụl. 2 Timoti 3:16, 17 Nke a ó gosighị na Chineke chọrọ ka anyị mata onye ọ bụ?Kwa ụbọchị, Chineke na-emere mmadụ niile ọtụtụ ihe ọma, ma ndị na-achọdịghị ife yaJehova chọrọ ka anyị na-enwe obi ụtọ.Pọl kwuru na Chineke na-enye anyị nri nụba, na-emekwa ka anyị nwee obi ụtọ. Onye ajọ omume nke na-ekwedịghị na Jehova dị nwedịrị ike iriju nri afọ ma nwetatụ obi ụtọ ná ndụ. Ma, Chineke chọrọ ka anyị na-enwe ezigbo obi ụtọ mgbe niile. Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịna-enwe ụdị obi ụtọ a, anyị kwesịrị ịmụta eziokwu banyere Chineke ma na-emekwa ihe anyị mụtara.Abụ Ọma 144:15;Matiu 5:3.Jehova na-emere anyị ihe ọma kwa ụbọchị. Ọ gaghị adị mma ka ị mụtakwuo otú i nwere ike isi na-ekele Chineke bụ onye na-enye anyị nri nụba, na-emekwa ka anyị nwee obi ụtọ?71 The Bible Changes LivesNDỤ M BIRI NA MBỤ:Kemgbe m bụ nwata, ikiri oké ọhịa, okooko osisi, mmiri, na ihe ndị ọzọ na-amasịkarị m. Ezinụlọ anyị na-agakarị ekiri oké ọhia na ọdọ mmiri ndị mara mma e nwere nobodo anyị bụ Jivaskila. Obodo a dị nebe etiti mba Finland. Ejighị m ụmụ anụmanụ egwuri egwu. Mgbe m bụ nwata, m na-achọ ịmakụ nkịta na nwamba ọ bụla m hụrụ. Mgbe m na-eto, otú ndị mmadụ si emesi ụmụ anụmanụ ike na-ewute m. M mechara sonyere òtù na-egbochi ndị mmadụ imesi ụmụ anụmanụ ike na igbuchapụ ha.Ndị òtù anyị na-aga ebe dị iche iche agwa ọhaneze na otú ndị mmadụ si emesi ụmụ anụmanụ ike adịghị mma. Anyị na-ekesakwa akwụkwọ ndị anyị ji agwa ọhaneze ka ha kwụsị ịrụsa ụmụ anụmanụ arụrụala. Anyị na-emekwa ngagharị iwe, na-ekwu ka e mechie ebe ndị a na-ere ihe ndị e ji ajị anụ mee nakwa ebe ndị a na-abọkasị ụmụ anụmanụ jiri ha na-akụzi ihe. Anyị bidodịrị òtù ọhụrụ nke na-ahụ maka ichebe ụmụ anụmanụ. Anyị na ndị gọọmenti na-esekarị okwu maka na anyị na-ada iwu ha mgbe ụfọdụ ka anyị wee hụ na ndị mmadụ mere ihe anyị chọrọ. Ndị uwe ojii nwụchiri m ọtụtụ ugboro ma kpụpụ m nụlọikpe.Ihe na-enye m nsogbu nobi abụghị naanị ihe gbasara ụmụ anụmanụ, nsogbu ndị e nwere nụwa na-ewutekwa m. M mechara rụọrọ òtù dị iche iche ọrụ, dị ka òtù na-ahụ maka ịgbatara ndị a na-emegbu emegbu ọsọ enyemaka na òtù na-agba mbọ ka a kwụsị imetọ ụwa. Eji m ike m niile rụọrọ ha ọrụ. M na-ekwuchite ọnụ ndị ogbenye, ndị agụụ na-agụgbu na ndị ọ na-enweghị ka ọ hà ha.Ma, ọ bịaziri doo m anya na agaghị m emeli ka ụwa dị mma. Ọ bụ eziokwu na òtù ndị ahụ mere ka e gbooro ndị mmadụ mkpa ha ụfọdụ, ma nsogbu ndị mmadụ nwere nọ na-aka njọ. O yiri ka ihe ọjọọ ọ baala ndị mmadụ nụmị nke na o nwezighị onye chọrọ ịma ihe na-emenụ. Ihe niile a gwụrụ m ike.OTÚ BAỊBỤL SI GBANWEE NDỤ M:Ebe ọ bụ na m gaghị emeli ka ihe dị mma, m malitere iche echiche banyere Chineke nakwa Baịbụl. Mụ na Ndịàmà Jehova amụbuola Baịbụl. Ọ bụ eziokwu na m ma na Ndịàmà Jehova dị obiọma ma hụ m nanya, achọbeghị m ịgbanwe otú m si ebi ndụ noge ahụ. Ma ugbu a, ihe agbanweela.M wepụtara Baịbụl m gụwa. Mgbe m na-agụ ya, o mere ka obi ruo m ala. M gụtara ebe ndị kwuru na anyị ekwesịghị ịrụsa ụmụ anụmanụ arụrụala. Dị ka ihe atụ,Ilu 12:10kwuru na ezi mmadụ na-elekọta anụ ụlọ ya. Baịbụlụ Nsọ nke International Bible Society M ghọtakwara na ọ bụghị Chineke kpatara nsogbu ndị juru nụwa. Kama, ihe kpatara ha bụ na ọtụtụ ndị anaghị eme ihe Chineke kwuru. Obi tọrọ m ụtọ mgbe m mụtara na Jehova hụrụ ụmụ mmadụ nanya nakwa na ọ na-enwere anyị ndidi.Abụ Ọma 103:8-14.Ọ bụ noge ahụ ka m zipụrụ otu mpempe akwụkwọ m ji kwuo ka e zitere m akwụkwọ aha ya bụGịnị nEzie Ka Bible Na-akụzi?Mgbe obere oge gafere, otu di na nwunye bụ Ndịàmà Jehova bịara nụlọ m gwa m na ha chọrọ ka mụ na ha mụwa Baịbụl, mụ ekweta. M bidokwara ịga ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova. Nke ahụ mere ka ihe m na-amụta ruo m nobi.Baịbụl mere ka m gbanwee ọtụtụ ihe ná ndụ m. M kwụsịrị ịṅụ sịga na ịṅụ oké mmanya. M kwụsịkwara ikwu okwu ọjọọ ma dịwazie mma nanya. M malitere irubere ndị ọchịchị isi. Ndị Rom 13:1 M kwụsịkwara ndụ ọjọọ m na-ebi.Ihe kacha siere m ike bụ ịpụta nòtù ndị ahụ m nọ ma kwụsị ịrụrụ ha ọrụ. O were m ogologo oge tupu mụ ahapụchaa ha. M cheburu na ọ bụrụ na mụ ahapụ ha, na ha ga-eche na m na-agba ha mgba okpuru. Ma, m bịara ghọta na ọ bụ naanị Alaeze Chineke ga-eme ka ihe dị mma. Ekpebiri m na m ga-eji ike m niile na-ekwusa ozi ọma Alaeze Chineke ma nyere ndị ọzọ aka ka ha mụta banyere ya.Matiu 6:33.URU NDỊ M RITERELA:Noge mbụ, m na-ewere ụfọdụ ndị ka ndị ezigbo mmadụ, werekwa ndị ọzọ ka ndị ọjọọ. Anaghịkwa m achọ iji anya ahụ ndị ọ bụla m weere ka ndị ọjọọ. Ma, Baịbụl nyeere m aka ịkwụsị ịkpọ ndị ọzọ asị. M na-agbalịzi ịhụ mmadụ niile nanya otú a chọrọ ka Ndị Kraịst na-eme. Matiu 5:44 Otu nime ụzọ ndị m si egosi na m hụrụ ndị ọzọ nanya bụ ikwusa ozi ọma Alaeze Chineke. Obi na-atọ m ụtọ na ozi ọma a na-eme ka ndị mmadụ na ibe ha dịrị ná mma, na-emekwa ka ha na-enwe obi ụtọ ma nwee olileanya na ihe ga-adị mma nọdịnihu.Ime uche Jehova emeela ka obi na-eru m ala. Obi siri m ike na Onye kere ihe niile agaghị ekwe ka a na-emegbu ma ụmụ anụmanụ ma ụmụ mmadụ ruo mgbe ebighị ebi. Ọ gaghịkwa ekwe ka ndị mmadụ bibie ụwa a mara mma. Kama nke ahụ, noge na-adịghị anya, Alaeze ya ga-emezi ihe niile ụmụ mmadụ mebirila nụwa. Aịzaya 11:1-9 Ihe ndị a m mụtara na Baịbụl na-eme m obi ụtọ, ọ na-atọkwa m ụtọ ịkọrọ ya ndị ọzọ. O doola m anya na agaghị m agbanweli ụwa a.71 Ahụhụ Anyị Na-ata Ọ Na-emetụ Chineke nObi?GỊNỊ MERE O JI KWE KA IHE A MEE?Mary:Aha m bụ Mary. Obi dị m ụtọ ịhụ gị.Sarah:Aha mụnwa bụ Sarah. Nnọọ.Mary:M na-eke ndị niile m hụrụ taa traktị a isiokwu ya bụỊ Chọrọ Ịma nke Bụ Eziokwu?Lee nke gị.Sarah:Traktị a ọ na-ekwu banyere Chineke?Mary:Ee. Ị ga-ahụ na e nwere ajụjụ isii e dere nihu ya. Olee ajụjụ nkeSarah:Biko, cheregodị. Ihe a ị chọrọ ịgwa m bụ igbu oge.Mary:Gịnị mere i ji kwuo otú ahụ?Sarah:Ịgwa gị eziokwu, ekwechaghị m na Chineke dị.Mary:Obi dị m ụtọ na ị gwara m eziokwu. Ma, ka m jụgodị gị, Ị na-ekwu na kemgbe a mụrụ gị na i kwechaghị na Chineke dị?Sarah:Ọ bụghị ihe m na-ekwu. M na-agabu chọọchị. Ma, o teela m kwụsịrị ịga.Mary:Sarah, abịaghị m ebe a ka m mee ka i kweta ihe mụnwa kweere. Ma, m ga-achọ ịghọtakwu ihe ị na-ekwu. Ò nwere ihe mere iji chewezie na Chineke adịghị?Sarah:Ee, o nwere.Mary:Ọ bụ gịnị?Sarah:Mama m nwere ihe mberede ụgbọala afọ iri na asaa gara aga.Mary:Eziokwu? Ndo oo! Ò merụrụ ahụ?Sarah:Ee, ọ naghị agalikwa ije kemgbe ahụ.Mary:Ihe a ị kọọrọ m ewutela m. Ama m na obi gbawara gị mgbe ihe a mere.Sarah:À na-ajụkwa ajụ? Ajụjụ m nọ na-ajụ nobi m bụ na ọ bụrụ na Chineke dị adị, gịnị mere o ji kwe ka ihe a mee? Gịnị mere Chineke ji kwe ka anyị na-ata ụdị ahụhụ a?MMADỤ ỊJỤ CHINEKE IHE MERE IHE ỌJỌỌ JI NA-EME Ọ DỊ NJỌ?Mary:Otú ahụ obi dị gị bụ otú ọ na-adị onye ọ bụla ụdị ihe ahụ mere. Ajụjụ ndị ahụ ị jụrụ nobi gị adịghịkwa njọ. Onye na-ata ahụhụ ga na-ajụ ihe mere ya ji ata ahụhụ. Na Baịbụl, e nwedịrị ndị fere Chineke, ma ndị nwoke ma ndị nwaanyị, jụrụ ụdị ajụjụ ndị ahụ.Sarah:Eziokwu?Mary:Ee. Biko, ka m gosinụ gị otu onye nime ha na Baịbụl.Sarah:Ngwanụ.Mary:Legodị ihe onye amụma Chineke bụ Habakọk jụrụ Chineke nakwụkwọHabakọk 1:2, 3. Ebe ahụ sịrị: Jehova, ruo ole mgbe ka m ga na-eti mkpu enyemaka, ma ị dịghị anụ ya? Ruo ole mgbe ka m ga na-akpọku gị ka i nyere m aka napụta m nihe ike, ma ị dịghị azọpụta m? Gịnị mere i ji mee ka m na-ahụ ihe ọjọọ? Ajụjụ ndị a hà yiri ndị nke ahụ ị na-ajụ?Sarah:Ee, ha yiri.Mary:Chineke abaraghị Habakọk mba maka na ọ jụrụ ya ajụjụ ndị a ma ọ bụkwanụ gwa Habakọk na okwukwe ya esikwaghị ike.Sarah:Ihe a i kwuru atọgbuola m.AHỤHỤ NDỊ MMADỤ NA-ATA NA-EWUTE JEHOVAMary:Baịbụl kwuru na Chineke na-ahụ ahụhụ niile anyị na-ata, nakwa na ọ na-ewute ya.Sarah:Gịnị ka ị na-ekwu?Mary:Ka m gosigodị gị ihe mere m ji kwuo otú ahụ. Legodị ihe e kwurunỌpụpụ 3:7. Biko, gụọ ya.Sarah:Ọ dị mma. Ọ sịrị: Jehova kwukwara, sị: Nezie, ahụwo m ahụ a na-emekpa ndị m bụ ndị nọ nIjipt, anụwokwa m mkpu ákwá ha na-eti nihi ndị na-amanye ha ịrụ ọrụ; nihi na m maara nnọọ ihe mgbu ha na-enwe.Mary:I meela. Ị hụrụ na ebe a ị gụrụ gosiri na Chineke na-ahụ ahụhụ ndị na-efe ya na-ata?Sarah:Ee, ọọ ihe o kwuru.Mary:Ma, ebe a ekwughị na ọ na-ahụtụ ahụhụ anyị na-ata. Legodị ihe e kwuru ná ngwụcha amaokwu ahụ. Chineke sịrị:M maara nnọọihe mgbu ha na-enwe. Ihe a Chineke kwuru ọ na-egosi na Chineke achọghị ịma gbasara anyị na ahụhụ anyị na-ata?Sarah:Mba.Mary:Ma, otu ihe dị mkpa bụ na ọ bụghị naanị na Chineke na-ahụ ahụhụ anyị na-ata, kama ọ na-ewutekwa ya.Sarah:Èee?Mary:Ka anyị gụọ otu ebe ọzọ na Baịbụl ka ị hụ ihe mere m ji kwuo otú ahụ. Ebe anyị ga-agụ bụAịzaya 63:9. Ebe ahụ kwuru otú obi dị Chineke mgbe ndị ya na-ata ahụhụ. Mmalite ya sịrị: Noge niile ha nọ na-ata ahụhụ,ọ nọ na-ewute ya.Ọ bụ na ebe a egosighị na ahụhụ ndị na-efe Chineke na-ata na-emetụ Chineke nobi?Sarah:Ọọ ihe ọ na-egosi.Mary:Sarah, ihe i kwuru dị mma. Chineke hụrụ anyị nanya, ahụhụ anyị na-ata na-ewutekwa ya. Mgbe ihe na-enye anyị nsogbu nobi, ọ na-enyekwa yanwa nsogbu nobi.GỊNỊ MERE O JI GBA NKỊTỊ KEMGBE?Mary:Tupu mụ alawa, o nwere ihe ọzọ m chọrọ ịgwa gị.Sarah:Ngwanụ, kwuwe.Mary:Legodị ihe Baịbụl kwuru banyere ike Chineke nwere. Ihe m na-ekwu dị naJeremaya 10:12. Biko, gụọ ya.Sarah:Nsogbu adịghị. Ọ sịrị: Ọ bụ ya bụ Onye ji ike ya kee ụwa, Onye jikwa amamihe ya mee ka elu ala guzosie ike, Onye jikwa nghọta ya setịa eluigwe.Mary:I meela. Ka anyị chebagodịrị amaokwu a echiche. Ọ bụ maka na Chineke nwere ike dị ukwuu mere o ji nwee ike ike eluigwe na ụwa na ihe niile dị nime ha, ọ bụghị ya?Sarah:Ọọ ya.Mary:Ọ bụrụ na Chineke nwere ike o ji kee ihe ndị anyị na-ahụ, ọ bụ na anyị ekwesịghị ịtụ anya na o nwekwara ike ọ ga-eji kwụsị ahụhụ ụmụ mmadụ na-ata?Sarah:Anyị kwesịrị.Mary:Chegodị echiche banyere mama gị ahụ ị kọọrọ m akụkọ ya. Gịnị mere o ji na-ewute gị na ọ na-ata ahụhụ?Sarah:Ọ bụ maka na m hụrụ ya nanya. Ọọ mama m.Mary:Ọ bụrụ na ị ga-akwụsịli ahụhụ ahụ ọ na-ata, ị gaghị akwụsị ya?Sarah:M ga-akwụsị ya.Mary:Ị ghọtara ihe ihe a i kwuru pụtara? Baịbụl kwuru na Chineke na-ahụ ahụhụ anyị na-ata, na ọ na-emetụ ya nobi, nakwa na o nwere ikike dị ukwuu. Ebe ọ dị otú ahụ, í cheghị na e nwere ezigbo ihe mere Chineke ji gba nkịtị ma hapụ anyị ka anyị na-ata ahụhụ?Sarah:Ihe a i kwuru bụ eziokwu, ma echebatụbereghị m ya echiche.Mary:Nke a na-egosi na e nwere ezigbo ihe mere Chineke na-akwụsịbeghị ahụhụ anyị na-ata.Sarah:I kwuru eziokwu.Mary:Ọ dị ka fon gị ọ na-akụ. Gaa zaa ya. M ga-abịa ụbọchị ọzọ ka anyị kwurịtakwuo gbasara ya.Sarah:I meela. M ga-achọ ka ị bịaghachi.71 Ajụjụ Ndị Baịbụl ZaraMmadụ ò nwere ike ịdị ndụ ebighị ebi?Olee ihe ga-eme ka anyị ghara ịnwụkwa anwụ?Nwoke mbụ Chineke kere bụ Adam dịrị ndụ ọtụtụ narị afọ. O mechakwara kaa nká ma nwụọ. Kemgbe ahụ, ndị mmadụ emeela ọtụtụ ihe ka ha ghara ịka nká. Ma, o nwebeghị mmadụ ọ bụla gbanahụrụla ọnwụ. Gịnị kpatara ya? Ihe mere Adam ji kaa nká ma nwụọ bụ na o nupụụrụ Chineke isi. Ihe mere anyịnwa ji aka nká bụ na anyị ketara mmehie naka Adam. Ọ bụ mmehie ahụ mere anyị ji anwụ anwụ.GụọJenesis 5:5;Ndị Rom 5:12.Ọ bụrụ na anyị ga-adị ndụ ebighị ebi, a ga-enwerịrị onye ga-akwụ ụgwọ a ga-eji gbapụta anyị. Job 33:24, 25 Ụgwọ ahụ a ga-akwụ ga-eme ka anyị nwere onwe anyị naka ọnwụ. Ọpụpụ 21:29, 30 Jizọs kwụrụ ụgwọ ahụ. Otú o si kwụọ ya bụ na ọ nwụrụ maka anyị.GụọJọn 3:16.Olee otú anyị nwere ike isi nweta ndụ ebighị ebi?E nwere ndị Chineke na-agaghị ekwe ka ha dịrị ndụ mgbe ọ ga-eme ka ndị mmadụ ghara ịna-arịa ọrịa ma na-aka nká. Neziokwu, ndị niile nupụụrụ Chineke isi otú ahụ Adam mere agaghị adị ndụ ebighị ebi. Ọ bụ naanị ndị Chineke gbaghaara mmehie ha ga-enweta ndụ ebighị ebi.GụọAịzaya 33:24;35:3-6.Ọ bụrụ na anyị chọrọ ka Chineke gbaghara anyị mmehie anyị, o nwere ihe dị mkpa anyị ga-eme. Anyị ga-amụ Baịbụl ka anyị nwee ike ịmata onye Chineke bụ. Baịbụl na-akụziri anyị otú anyị ga-esi na-ebi ezigbo ndụ nakwa ihe ndị anyị ga-eme ka Chineke hụ anyị nanya ma nye anyị ndụ ebighị.GụọJọn 17:3;Ọrụ Ndịozi 3:19. 