 Ụlọ Nche Nọvemba 1, 2013  Gịnị Mere O Ji Esiri Ụfọdụ Ndị Ike Ịhụ Chineke nAnya?Isiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AIhe Mere O Ji Esiri Ndị Mmadụ Ike Ịhụ Chineke nAnyaỌ na-esiri ụfọdụ ndị ike ịhụ Chineke nanya. Ihe kpatara ya bụ na ha chere na obi tara Chineke mmiri ma ọ bụ na ha agaghị amatali onye ọ bụ. Lee ihe ụfọdụ ndị kwuru banyere Chineke:M na-ekpegara Chineke ekpere ka o nyere m aka, ma m na-echekwa na ọ gaghị anụ ekpere m nihi na ọ na-adị m ka ọ nọ nebe dị ezigbo anya. M chere na ihe anaghị emetụ Chineke nobi.Marco,Ịtali.Ọ bụ eziokwu na m ji obi m niile chọọ ife Chineke, ma ọ dị m ka o nweghị ihe ga-ejikọtali mụ na ya. M chere na ọ bụ Chineke obi ọjọọ nke ọrụ ya bụ naanị ịta ndị mmadụ ahụhụ. Ekwetaghị m na ọ na-eme ebere.Rosa,Gụatemala.Mgbe m bụ nwata, echere m na ihe Chineke na-achọ bụ ka ọ hụ ihe ọjọọ anyị mere ka ọ taa anyị ahụhụ. M mechara chewe na ya na ụmụ mmadụ enweghị ike ịdị ná mma nakwa na ọ dị ka onyeisi ala nke na-achọghị ịma gbasara ndị ọ na-achị.Raymonde,Kanada.Olee ihe gịnwa chere? Ọ bụ eziokwu na Chineke abụghị onye anyị ga-ahụli nanya? Ndị Kraịst ajụọla ajụjụ a kemgbe ọtụtụ narị afọ. Noge ụwa na-emepechabeghị anya, ọtụtụ ndị bi ná mba ndị sịrị na ha bụ Ndị Kraịst ekwedịghị ekpegara Chineke Onye Pụrụ Ime Ihe Niile ekpere. Gịnị kpatara ya? Ọ bụ nihi na ndị mmadụ na-atụ Chineke ụjọ. Otu ọkọ akụkọ ihe mere eme aha ya bụ Will Durant sịrị: Onye chere na ya bụ onye mmehie ọ ga-anwa anwa kpegara onye a ndị mmadụ na-atụ ụjọ ekpere, bụ onye na-achọdịghị ịma gbasara anyị?Gịnị mere ndị mmadụ ji tụwa Chineke ụjọ ma were ya ka onye na-achọdịghị ịma gbasara anyị? Gịnị ka Baịbụl na-akụzi gbasara Chineke? Ọ bụrụ na ị mata nke bụ eziokwu gbasara Chineke, ò nwere ike ime ka ị hụ Chineke nanya?Ụgha nke Mbụ: Chineke Enweghị AhaIHE ỌTỤTỤ NDỊ KWEEREAnyị ekwekọrịtabeghị ma ànyị kwesịrị ịkpọ Chineke aha, ma ya fọdụzie aha a ga-akpọ ya.Ọkachamara aha ya bụ David Cunningham kwuru ihe a nakwụkwọ bụTheological Studies.IHE BAỊBỤL KWURUChineke sịrị: Abụ m Jehova. Ọ bụ ya bụ aha m. Aịzaya 42:8 Aha a bụ Jehova bụ okwu Hibru. Ihe ọ pụtara bụ Ọ Na-eme Ka Ọ Ghọọ.Jenesis 2:4.Jehova chọrọ ka anyị na-akpọ ya aha ya. Baịbụl gwara anyị, sị:Kpọkuonụaha ya.Meenụ ka a maraọrụ ya netiti ndị dị iche iche.Kpọsaanụna aha ya dị elu.Aịzaya 12:4.Jizọs kpọrọ aha Chineke. Mgbe Jizọs na-ekpegara Jehova ekpere, ọ sịrị ya: Emewokwa m ka ha ya bụ, ndị na-eso ụzọ Jizọs mara aha gị, m ga-emekwa ka a mara ya. Gịnị mere Jizọs ji mee ka ndị na-eso ụzọ ya mara aha Chineke? Jizọs sịrị na ọ bụ ka ịhụya i ya bụ, Chineke nwere nebe m nọ wee dịrị nime ha, mụ na ha adịkwa notu.Jọn 17:26.IHE MERE AHA CHINEKE JI DỊ MKPAOtu ọkà mmụta nihe gbasara okpukpe, onye aha ya bụ Walter Lowrie, dere nakwụkwọ ya, sị: Onye na-amaghị aha Chineke amaghị onye Chineke bụ. Onye ahụ enweghịkwa ike ịhụ Chineke nanya ma ọ bụrụ na o weere Chineke ka onye na-adịghị adị.Otu nwoke aha ya bụ Victor na-aga chọọchị kwa izu, ma ọ na-adị ya ka ya amatabeghị onye Chineke bụ. Ọ sịrị: Ma mgbe m mụtara na aha Chineke bụ Jehova, ọ bịara dị m ka m matala Chineke ahụ m nụrụla ọtụtụ ihe gbasara ya. Ọ bịara doo m anya na Chineke dị adị, mụ na ya ghọkwara enyi.Ọ bụrụ na anyị na-akpọ aha Jehova, anyị na ya ga-adị ná mma. O nwere nkwa Chineke kwere ndị na-echebara aha ya echiche. Ọ sịrị na ya ga-enwere ha ọmịiko, dị nnọọ ka mmadụ na-enwere nwa ya nke na-ejere ya ozi ọmịiko. Malakaị 3:16, 17 Chineke na-agọzikwa ndị na-akpọku aha ya. Baịbụl sịrị: Onye ọ bụla nke na-akpọku aha Jehova ka a ga-azọpụta.Ndị Rom 10:13.Ụgha nke Abụọ: Ụmụ Mmadụ Agaghị Amatali Onye Chineke BụIHE ỌTỤTỤ NDỊ KWEEREE nwere okpukpe atọ Ndị Kraịst na-ekpekarị, ya bụ, Chọọchị Katọlik, Chọọchị Ọtọdọks, na nke Protestant. Ha niile na-ekwu na e nwere Pesịn atọ notu Chukwu, ya bụ, Chukwu Nna, Chukwu Nwa, na Chukwu Mmụọ Nsọ. Ndị na-akụzi gbasara okpukpe Ndị Kraịst na-ekwu na pesịn atọ a abụghị chi atọ, kama na ha atọ bụ otu.The New Encyclopædia Britannica.IHE BAỊBỤL KWURUO nweghị mgbe Ọkpara Chineke, bụ Jizọs, kwuru na ya na Chineke hà ma ọ bụ na ya na Nna ya bụ otu onye. Kama, ọ sịrị: M na-alakwuru Nna m, nihi na Nna m ka m ukwuu. Jọn 14:28 Ọ gwadịrị otu nime ndị na-eso ụzọ ya, sị: Ana m arịgokwuru Nna m na Nna unu nakwa Chineke m na Chineke unu.Jọn 20:17.O nweghị onye dị adị a na-akpọ mmụọ nsọ. Baịbụl kwuru na Ndị Kraịst oge mbụjupụtarana mmụọ nsọ. Jehova kwukwara na yaga-awụkwasịmmụọ ya nahụ ụdị anụ ahụ ọ bụla. Ọrụ Ndịozi 2:1-4,17 Ebe ọ bụ na mmụọ nsọ abụghị onye, o nweghị otú ọ ga-esi mezuo Jizọs na Chineke atọ. Mmụọ nsọ bụ ike Chineke nke na-arụ ọrụ mgbe niile.IHE MERE IHE A BAỊBỤL KWURU JI DỊ MKPAKarl Rahner na Herbert Vorgrimler, bụ ndị ọkachamara nihe gbasara okpukpe Katọlik, kwuru gbasara nkụzi Atọ nIme Otu, sị: Mmadụ enweghị ike ịghọta ya ma ọ bụrụ na e kpughereghị ya onye ahụ, e kpughegodịrị ya onye ahụ, ọ gaghị aghọtacha ya. Ọ bụrụ na ị matalighị onye mmadụ bụ ma ọ bụ ghọta onye ọ bụ, ị ga-ahụli ya nanya? Nihi ya, nkụzi Atọ nIme Otu emeela ka ndị mmadụ ghara ịmata onye Chineke bụ, meekwa ka ha ghara ịhụ ya nanya.Marco, bụ onye anyị kwuru okwu ya nisiokwu bu nke a ụzọ, chọpụtara na nkụzi Atọ nIme Otu mere ka ọ ghara ịmata onye Chineke bụ. Ọ sịrị: Echere m na Chineke achọghị ka m mata onye ọ bụ. Nke a mekwara ka m chee na Chineke nọ nebe dị anya nebe m nọ nakwa na ọ dị omimi nke na ya na ụmụ mmadụ agaghị adịli ná mma. Ma nke bụ eziokwu bụ na Chineke anọghị nebe dị anya nebe onye ọ bụla nime anyị nọ. Ọrụ Ndịozi 17:27 Ọ naghị ezoro anyị onwe ya ezo. Ọ chọrọ ka anyị mata onye ọ bụ. Jizọs sịrị: Anyị na-efe ihe anyị maara.Jọn 4:22.Marco sịrị: Mgbe m matara na Chineke abụghị Atọ nIme Otu, mụ na ya dịwaziri ná mma. Ọ bụrụ na anyị ewere Jehova ka onye dị adị, kama iwere ya ka onye dị omimi nke anyị na ya na-agaghị adịli ná mma, ọ ga-adịrị anyị ezigbo mfe ịhụ ya nanya. Baịbụl sịrị: Onye na-enweghị ịhụya amaghị Chineke, nihi na Chineke bụ ịhụya.1 Jọn 4:8.Ụgha nke Atọ: Obi Fere Chineke AzụIHE ỌTỤTỤ NDỊ KWEEREOzugbo ndị niile mere njọ ogbugbu nwụrụ, mkpụrụ obi ha na-aga na hel, bụ ebe ọkụ ga na-agba ha ebeebe. Katkizim Chọọchị Katọlik Ụfọdụ ndị isi okpukpe kwuru na ọ bụrụ na mmadụ agaa na hel, o nwekwaghị ihe jikọrọ ya na Chineke.IHE BAỊBỤL KWURUMkpụrụ obi ọ bụla nke na-emehie, ọ bụ yaga-anwụ.Ezikiel 18:4 Ndị nwụrụ anwụ amaghị ihe ọ bụla ma ọlị. Ekliziastis 9:5 Ọ bụrụ na mkpụrụ obi na-anwụ anwụ, ya abụrụkwa na o nweghị ihe ọ bụla ọ ma mgbe ọ nwụrụ, olee otú ọ ga-esi mara na ọkụ na-agba ya ebeebe ma ọ bụkwanụ ya ana-ewute ya na o nwekwaghị ihe jikọrọ ya na Chineke ruo mgbe ebighị ebi?Na Baịbụl, ihe okwu Hibru na okwu Grik a sụgharịrị hel pụtara bụ ili. Dị ka ihe atụ, mgbe Job nọ na-arịa ajọ ọrịa, o kpere ekpere, sị: Ọ dị m ka ya bụrụ na ị ga-ezobe m nili nime hel,Douay-Rheims Version. Job 14:13,Holy BibleEasy-to-Read Version Job chọrọ ịga zuru ike nili, ọ bụghị ịga nebe ọ ga-ata ahụhụ ma ọ bụ nebe ọ na-enwekwaghị ihe ga-ejikọta ya na Chineke.IHE MERE IHE A BAỊBỤL KWURU JI DỊ MKPAỌ bụrụ na anyị kweere na obi fere Chineke azụ, anyị agaghị achọ ka anyị na ya dịrị ná mma, kama anyị ga na-eze ya eze. Otu nwaanyị bi na Meksiko, onye aha ya bụ Rocío, sịrị: Malite mgbe m dị obere, a na-akụziri m na Chineke na-ata ndị mmadụ ahụhụ nọkụ ala mmụọ. Ihe a a kụziiri m mere ka ụjọ jide m nke na m chere na Chineke enweghị àgwà ọma ọ bụla. M chere na Chineke bụ onye iwe, bụrụkwa eze onye agwala m.Mgbe Rocío ghọtara ihe Baịbụl kwuru gbasara otú Chineke sirila meso ndị ajọ omume ihe na ihe na-eme ndị mmadụ ma ha nwụọ, ọ kwụsịrị iwere Chineke otú o sibu were ya. Rocío sịrị: Ahụ ruru m ala, ya adị m ka e bupụrụ ibu na-anyịgbu m. Obi maliteziri isi m ike na Chineke chọrọ ka ihe dịrị anyị ná mma, na ọ hụrụ anyị nanya, nakwa na m nwere ike ịhụ ya nanya. Chineke dị ka nna nke se ụmụ ya naka, nke chọkwara ka ihe gaziere ha.Aịzaya 41:13.Ọtụtụ ndị agbalịala ka ha na-eme ezi omume maka na ha na-atụ ụjọ ịga ọkụ ala mmụọ. Ma, Chineke achọghị ka ị na-efe ya maka na ị na-atụ ya ụjọ. Kama nke ahụ, ihe Jizọs kwuru bụ:HụJehova bụ Chineke gịnanya.Mak 12:29, 30 Ihe ọzọ bụ na ọ bụrụ na anyị aghọta na Chineke anaghị ekpe ikpe na-ezighị ezi, obi ga-esi anyị ike na ihe ọ ga-eme nọdịnihu ziri ezi. Obi ga-esikwa anyị ike ikwu ihe enyi Job, bụ Elaịhu, kwuru. Ọ sịrị: Ya bụrụ Chineke ihe arụ ime ihe ọjọọ, ya bụrụ Onye Pụrụ Ime Ihe Niile ihe arụ ime ihe nụzọ na-ezighị ezi.Job 34:10.Eziokwu Ga-eme Ka I Nwere Onwe GịOtu ụbọchị, mgbe Jizọs nọ na Jeruselem, ọ kụziiri ndị mmadụ banyere Nna ya, bụ Jehova, ma mee ka ha mata na ihe ndị isi okpukpe e nwere noge ahụ na-akụzi bụ ụgha. Jọn 8:12-30 Ihe Jizọs kwuru nụbọchị ahụ na-akụziri anyị otú anyị ga-esi amata ma ihe ọtụtụ ndị kweere banyere Chineke noge anyị a hà bụ eziokwu. Jizọs sịrị: Ọ bụrụ na unu anọgide nokwu m, unu bụ nezie ndị na-eso ụzọ m, unu ga-amarakwa eziokwu ahụ, eziokwu ahụ ga-emekwa ka unu nwere onwe unu.Jọn 8:31, 32.Ọ bụ ihe a Jizọs kwuru, ya bụ, nọgide nokwu m ga-enyere anyị aka ịmata ma ihe okpukpe dị iche iche na-akụzi hà bụ eziokwu. Mgbe ọ bụla ị nụrụ ihe ndị mmadụ kwuru gbasara Chineke, jụọ onwe gị, sị: Ihe a ha kwuru ọ dabara nihe Jizọs kwuru na ihe ndị ọzọ Akwụkwọ Nsọ kwuru? Gbalịa ka ị na-eme ihe ndị Beria mere mgbe Pọl onyeozi kụziiri ha ihe. Baịbụl sịrị na ha nyochara Akwụkwọ Nsọ nke ọma kwa ụbọchị iji mara ma ihe ndị a ya bụ, ihe ndị a na-akụziri ha hà dị otú ahụ.Ọrụ Ndịozi 17:11.Marco, Rosa, na Raymonde, bụ ndị e kwuru okwu ha nisiokwu nke mbụ nỤlọ Nchea, gụrụ Akwụkwọ Nsọ nke ọma ka ha mata ma ihe ndị ha kweere hà bụkwa eziokwu. Otú ha si mee ya bụ na ha na Ndịàmà Jehova bidoro ịmụ Baịbụl. Ma gịnị ka ha mụtara?Marco:Onye na-akụziri mụ na nwunye m Baịbụl si na Baịbụl zaa ajụjụ niile anyị jụrụ ya. Nke a mere ka anyị malite ịhụ Jehova nanya, mụ na nwunye m malitekwara ịdịkwu ná mma.Rosa:M na-echebu na Baịbụl bụ akwụkwọ nkịtị ndị mmadụ dere ihe ha chere gbasara Chineke. Ma, m ji nke nta nke nta hụ azịza nke ajụjụ m niile na Baịbụl. Ugbu a, amatala m onye Jehova bụ. Ọ bụ Onye m nwere ike ịtụkwasị obi.Raymonde:M kpegaara Chineke ekpere ka o nyere m aka ka m mata onye ọ bụ. O teghị aka, mụ na di m ebido ịmụ Baịbụl. Anyị mechara mata nke bụ eziokwu banyere Jehova. Obi tọrọ anyị ezigbo ụtọ mgbe anyị mụtara ụdị Chineke ọ bụ.Ihe Baịbụl mere ka anyị mata abụghị naanị ụgha dị iche iche a na-akụzi gbasara Chineke, o mekwara ka anyị mata àgwà ọma ndị Chineke nwere. Baịbụl bụ Okwu Chineke e dere nike mmụọ nsọ. Ọ na-enyere anyị aka ka anyị mara ihe niile Chineke ji obiọma nye anyị. 1 Ndị Kọrịnt 2:12 Ọ gaghị adị mma ka i jiri aka gị chọpụta otú Baịbụl si zaa ajụjụ ndị dị ezigbo mkpa ndị mmadụ na-ajụkarị gbasara Chineke, gbasara ihe ndị o bu nobi ime nakwa ihe ga-eme anyị nọdịnihu? I nwere ike ịgụ azịza nke ụfọdụ ajụjụ ndị a na .Nebe ahụ, ị ga-ahụ ebe e dereIhe Ndị Baịbụl Na-akụzi. Pịa ebe e dere Ajụjụ Ndị Baịbụl Zara. I nwekwara ike ịnọ nebe ahụ kwuo ka a bịa kụziwere gị Baịbụl ma ọ bụkwanụ gị agwa Onyeàmà Jehova ọ bụla ị hụrụ ka ọ bịa kụziwere gị Baịbụl. Ọ bụrụ na i mee otú ahụ, obi siri anyị ike na ọ ga-adịrị gị mfe ịhụ Chineke nanya karịa otú i chere.Otú Gị na Nwa Gị Na-eto eto Ga-esi Na-ekwurịta Okwu nEseghị OkwuỌ bụrụ na nwa gị ka na-eto eto, ọ bụ mgbe gị na ya sere okwu ka a ga-amata ma ị ma nke a na-akọ nịzụ ụmụ, matakwa ma ị na-enwe ndidi. Otu nwaanyị Brazil aha ya bụ Maria, bụ onye nwa ya nwaanyị dị afọ iri na anọ, sịrị: Ọ na-ewe m ezigbo iwe ma m gwa nwa m ihe ọ ga-eme, ya arụọ m ụka. Nke a na-eme ka mụ na ya barịtawa mba. Otu nwaanyị Ịtali aha ya bụ Carmela nwekwara ụdị nsogbu ahụ. Ọ sịrị: Mụ na nwa m nwoke na-abarịtakarị mba. Anyị na-abagide mba ruo mgbe ọ banyere nọnụ ụlọ ya kpọchie ụzọ.Gịnị mere ụfọdụ ndị na-eto eto ji esesa ndị mụrụ ha okwu? Ọ bụ nihi ndị ha na ha na-akpa? O nwere ike ịbụ ya. Baịbụl kwuru na ndị ha na mmadụ na-akpa nwere ike ime ka onye ahụ kpawa àgwà ọma ma ọ bụ àgwà ọjọọ. Ilu 13:20;1 Ndị Kọrịnt 15:33 Ihe ọzọkwa bụ na ọtụtụ vidio na ihe ndị ọzọ a na-emepụtara ndị na-eto eto na-eme ka ha chee na inupụrụ ndị mụrụ ha isi enweghị ihe o mere.Ma e nwekwara ihe ndị ọzọ mere ndị na-eto eto ji esesa ndị mụrụ ha okwu. Ọ bụrụ na ị mata ihe ndị ahụ, ị ga-aghọta ihe i kwesịrị ime iji nyere nwa gị aka. Ka anyị lebagodị anya nụfọdụ nime ha.NWA GỊ AMỤTAWALA ICHE ECHICHE KA DIMKPAPọl onyeozi dere, sị: Mgbe m bụ nwa ọhụrụ, m na-ekwu okwu dị ka nwa ọhụrụ, na-eche echiche dị ka nwa ọhụrụ, na-ele ihe anya dị ka nwa ọhụrụ; ma ugbu a m ghọrọ dimkpa, ahapụwo m omume nwa ọhụrụ. 1 Ndị Kọrịnt 13:11 Ihe a Pọl kwuru gosirina otú ụmụaka si eche echiche dị iche notú ndị toro eto si eche. Olee otú o si dị iche?Ụmụaka na-aghọta ihe elu elu. Ma, ndị toro eto na-eleru ihe anya, chebara ya echiche nke ọma tupu ha amata ihe ha ga-eme. Dị ka ihe atụ, ọtụtụ ndị toro eto na-ebu ụzọ chee echiche ma ihe ha chọrọ ime ọ dịkwa mma nakwa otú ndị ọzọ ga-esi ele ihe ahụ anya. O nwekwara ike ịbụ na iche echiche otú ahụ amarala ha ahụ. Ma, ndị na-eto eto amụtachabeghị ime otú ahụ.Baịbụl gwara ndị na-eto eto ka ha gbalịa mee ka ikike iche echiche ha rụwa ọrụ nke ọma. Ilu 1:4 Baịbụl gwadịrị Ndị Kraịstniileka ha jiri ikike nghọta ha na-eme ihe niile ha na-eme. Ndị Rom 12:1, 2;Ndị Hibru 5:14 Ma mgbe ụfọdụ, otú nwa gị si eche echiche nwere ike ime ka ọ rụọ gị ụka. O nwedịrị ike ịrụ gị ụka nihe na-enwedịghị ihe ọ bụ ma ọ bụkwanụ kwuo ihe ga-eme ka i chewe ma ọ na-echekwadị echiche. Ilu 14:12 Ọ bụrụ na ụdị ihe a emee, olee otú ị ga-esi agwa ya okwu ka o nwee ike iche echiche kama gị na ya ịrụwa ụka?MEGODỊ IHE A:Buru nobi na o nwere ike ịbụ na nwa gị ahụ na-eto eto echebawarala ihe echiche, nihi ya, ọ ga-abụ na ihe mere o ji kwuo ihe o kwuru bụ ka o gosi na ya amatawala ihe, ọ bụghị na ọ ga-emerịrị ihe ahụ o kwuru. Ị chọọ ịmata ihe dị ya nobi, buru ụzọ jaa ya mma maka ihe o kwuru. Obi dị m ụtọ na i chewala echiche nke ọma nagbanyeghị na mụ ekwetachaghị ihe niile i kwuru. Nyeziere ya aka ka o chebakwuoro ihe ahụ o kwuru echiche. Ì chere na ọ bụ otú a i kwuru ya ka e kwesịrị ịna-eme yamgbe niile? Mgbe i kwuru nke a, nwa gị nwere ike ichebara ihe ahụ o kwuru echiche ma kwuzie ihe dị iche nihe o kwuburu.Ma, buru nobi na mgbe ị na-agbalị ka i mee ka nwa gị mụta iche echiche nke ọma, ọ bụghị mgbe niile ka okwu ga-ebi nọnụ gị. Ọ bụrụgodị na o yie ka ọ nabataghị ihe i kwuru, o nwere ike isi nihe ahụ unu kwurịtara mụta ihe karịa otú i chere, nagbanyeghị na o nwere ike ọ gaghị agwa gị ya. E nwere ike mgbe ụbọchị ole na ole gachara, nwa gị ahụ emee ihe ahụ i kwuru ma ọ bụdị kwuwezie na ọ bụ ihe ya nọ na-ekwu kemgbe.Mgbe ụfọdụ, obere ihe na-esere mụ na nwa m nwoke okwu. Dị ka ihe atụ, o nwere ike ịbụ maka na m gwara ya ka ọ ghara ịtụfusị ihe oriri ma ọ bụ ka ọ ghara ịchọ nwanne ya ntakịrị okwu. Ma, m chọpụtara na o mewe ihe ahụ, ihe ọ na-achọkarị bụ ka m jụọ ya ihe o bu nobi na-eme ya ma gosi ya na m ghọtara ihe mere o ji eme ya ma sị ya, Ọ bụ ihe a mere i ji mee ya? ma ọ bụkwanụ Ọ bụ ihe a ka i bu nobi? M chọpụtala na a sị na m na-ekwu ụdị ihe a, o nwere ike mụ na ya agaraghị na-ese okwu otú anyị sere.Kenji, Japan.NWA GỊ KA NA-AGBALỊ KA O KPEBIE ỤDỊ MMADỤ Ọ GA-ABỤNdị nne na nna ma ihe na-enye ụmụ ha ohere ka ha kwuo ihe dị ha nobiOtu ihe dị mkpa dị nịzụ onye na-eto eto bụ ịkwadebe ya maka oge ọ ga-ahapụ ụlọ ndị mụrụ ya gaa biri nke ya. Jenesis 2:24 Otu nime ihe ndị ga-egosi na o toruola ibiri onwe ya bụ na ọ bụ ya ga-ekpebi ụdị mmadụ ọ chọrọ ịbụ, ya bụ, ụdị àgwà ọ ga na-akpa, ihe ndị ọ ga-ekwere na ndị ọ na-agaghị ekwere, na ihe ndị ga-amasị ya na ndị na-agaghị amasị ya. Nke a ga-eme ka mgbe ọ bụla ọnwụnwa bịaara ya, ọ ga-ebu ụzọ chee echiche nsogbu ga-abịara ya ma ọnwụnwa ahụ merie ya. Ọ ga-ajụkwa onwe ya, sị: Olee ụdị mmadụ m bụ? Olee ihe ndị na-adị m mma na ndị na-anaghị adị m mma? Olee ihe onye dị ka m kwesịrị ime ma ụdị ọnwụnwa a bịara ya?2 Pita 3:11.Baịbụl kọọrọ anyị banyere Josef, bụ nwa okorobịa nke kpebiri ụdị mmadụ ọ chọrọ ịbụ. Dị ka ihe atụ, mgbe nwunye Pọtịfa nọ na-enye Josef nsogbu ka ya na ya kwaa iko, Josef sịrị: Olee otú m ga-esi mee oké ihe ọjọọ a wee mehie Chineke? Jenesis 39:9 Josef ma na Chineke kpọrọ ịkwa iko asị nagbanyeghị na Chineke enyebeghị ụmụ Izrel iwu ka ha ghara ịkwa iko. Ihe a Josef kwuru, ya bụ,olee otú m ga-esi,gosiri na o weere ịkwa iko otú Chineke si were ya. O burula ụzọ kpebie ụdị mmadụ ọ chọrọ ịbụ.Ndị Efesọs 5:1.Nwa gị ka na-agbalị ka o kpebie ụdị mmadụ ọ ga-abụ. Ọ dị mma ka o mee otú ahụ nihi na nke a ga-enyere ya aka ka ọ ghara iso ndị ọgbọ ya mee ihe na-adịghị mma. Ilu 1:10-15 Ma nke a nwekwara ike ime ka ọ na-esirigịọnwụ. O mee otú ahụ, olee ihe ị ga-eme?MEGODỊ IHE A:Kama ikwe ka gị na ya sewe okwu, kwughachi ihe o kwuru. Ka m legodị ma m ghọtara ihe i kwuru. Ihe ị na-ekwu bụ na . . .  Jụzie ya ajụjụ. Gịnị mere i ji kwuo otú ahụ? ma ọ bụ Gịnị mere i ji chee na ọ dị mma? Jụọ nwa gị ajụjụ ga-eme ka ị mata ihe dị ya nobi. Hapụ ya ka o kwuo ihe o chere. Ọ bụrụ na ihe ọ chọrọ ime abụghị ihe ọjọọ, ma yaabụrụ na ọ bụghị ihe gịnwa chọrọ ka o mee, mee ka ọ mata na ị ga-ahapụ ya ka o mee ihe ahụ nagbanyeghị na ọ dịchaghị gị mma.Mmadụ ikpebi ụdị mmadụ ọ ga-abụ bara ezigbo uru. A sị ka e kwuwe, Baịbụl kwuru na Ndị Kraịst ekwesịghị ịdị ka ụmụ ọhụrụ bụ ndị ifufe ozizi ọ bụla na-ebugharị. Ndị Efesọs 4:14 Nihi ya, gbaa nwa gị ume ka o kpebie ụdị mmadụ ọ chọrọ ịbụ ma ghara ikwe ka ndị ọzọ megharịa ya anya.Mgbe ọ bụla m gosiri ụmụ m ndị nwaanyị na m chọrọ ige ntị nihe ha na-ekwu, ọ na-aka adịrị ha mfe ige ntị nihe mụnwa na-ekwu, ọ bụrụgodị na ọ dị iche na nke ha. Anaghị m amanye ha ka ha kweta ihe m kwuru, kama m na-ahapụ ha ka ha jiri aka ha chee echiche ma ghọta ihe ha kwesịrị ime.Ivana, Chek Ripọblik.ỤKWỤ KWESỊRỊ ISI GỊ IKE NALA, MA EJILA AKA IKE ZỤỌ HAỤfọdụ ndị na-eto eto na-eme ka obere ụmụaka. Ha na-enyegide ndị mụrụ ha nsogbu ruo mgbe ndị mụrụ ha meere ha ihe ha kwuru. I kwesịrị ịkpachara anya ma ọ bụrụ na ụdị ihe a na-emekarị nezinụlọ unu. Ọ bụ eziokwu na ime ihe ụmụ gị kwuru nwere ike ime ka ha kwụsị inye gị nsogbu, ma ime otú ahụ na-akụziri ha na ọ bụrụ na ha enye gị nsogbu, ha ga-enweta ihe ha chọrọ. Ma olee ihe i kwesịrị ime? Mee ihe Jizọs kwuru. Ọ sịrị: Naanị kaEeunu kwuru bụrụ Ee, kaEe eunu kwuru bụrụ Ee e. Matiu 5:37 Ndị na-eto eto agaghị na-arụ gị ụka ma ha chọpụta na nsogbu ha na-enye gị agaghị eme ka ị gbanwee obi gị.Ma nke a apụtaghị na i kwesịrị iji aka ike na-azụ ha. Dị ka ihe atụ, hapụ nwa gị ka o kwuo ihe mere ọ na-agaghị alọta noge unu kwuru ka ọ na-alọta. I mee otú ahụ, ọ pụtaghị na nwa ahụ na-atụrụ gị ụka, kama ị na-eme ihe Baịbụl kwuru, nke bụ: Mee ka mmadụ niile mara na i nwere ezi uche.Ndị Filipaị 4:5.MEGODỊ IHE A:Gị na ndị ezinụlọ gị nọkọọ kwurịta oge ị chọrọ ka ụmụ gị jiri na-alọta nakwa ihe ndị ọzọ ị chọrọ ka ha na-eme nụlọ. Gosi ha na ị dị njikere ige ha ntị na ichebara ihe ha ga-ekwu echiche tupu gị ekpebizie ihe ị chọrọ ka ha na-eme. Otu nwoke bi na Brazil aha ya bụ Roberto sịrị: Ndị nne na nna kwesịrị ime ka ụmụ ha mata na ha dị njikere imere ha ihe ha kwuru ma ọ bụrụ na ime ihe ahụ agaghị eme ka ha mebie iwu Baịbụl.Ma, o nweghị nne ma ọ bụ nna zuru okè. Baịbụl sịrị na anyị niile na-asụ ngọngọ ọtụtụ ugboro. Jems 3:2 Ọ bụrụ na i so kpata ihe seere gị na nwa gị na-eto eto okwu, rịọ ya mgbaghara. Ọ bụrụ na i kweta na ihe i mere adịghị mma, ọ ga-eme ka nwa gị mata na ị dị umeala nobi, meekwa ka ọ mụta ime ka gị.Otu ụbọchị mụ na nwa m sere okwu, m rịọrọ ya mgbaghara mgbe obi dajụrụ m. Nke a mere ka obi dajụọ ya, meekwa ka ọ dịrị ya mfe ige m ntị.Kenji, Japan.Onye Na-akwụ Ndị Na-achọsi Ya Ike Ụgwọ ỌrụJehova ò ji mbọ ndị na-efe ya na-agba ka ha na-eme ihe dị ya mma kpọrọ ihe? Ụfọdụ ndị nwere ike ịsị na azịza ajụjụ a bụ mba ma kwuo na Chineke enweghị mmasị nebe anyị nọ. Ihe a ha na-ekwu na-eme ka ndị mmadụ ghara ịghọta ụdị onye Chineke bụ. Ma, Okwu ya, bụ Baịbụl, na-eme ka anyị ghọta nke bụ eziokwu. Ihe Baịbụl kwuru na-eme ka obi sie anyị ike na Jehova ejighị mbọ ndị na-efe ya na-agba egwuri egwu. Ka anyị leba anya nihe Pọl onyeozi kwuru náNdị Hibru 11:6.Gịnị ka anyị ga na-eme ka obi dị Jehova mma? Pọl dere, sị: Ọ bụrụ na okwukwe adịghị, ọ gaghị ekwe omume ime ihe dị Chineke ezi mma. Ị hụrụ na Pọl ekwughị na ọga-esirimmadụikeime ihe dị Chineke mma ma ọ bụrụ na onye ahụ enweghị okwukwe? Kama o kwuru na ọgaghị ekweonye ahụomume.Ihe nke a pụtara bụ na okwukwe so nihe dị mkpa ga-eme ka Chineke nabata ofufe anyị.Ma olee ihe ndị ga-eme ka okwukwe anyị dị Jehova mma? Ọ dị ụzọ ihe abụọ. Nke mbụ bụ na anyị kwesịrị ikwere na ọ dị adị. Ò nwere otú ihe anyị na-eme ga-esi adị Chineke mma ma ọ bụrụ na anyị ekwetaghị na ọ dị adị? Ma, ọ bụghị ikwere na Chineke ka okwu biri nihi na ndị mmụọ ọjọọ kwedịrị na Jehova dị. Jems 2:19 Kama okwukwe anyị kwesịrị ime ka anyị na-ebi ndụ otú ga-eme ka obi dị Chineke mma.Jems 2:20,26.Nke abụọ bụ na anyị kwesịrị ikwere na Chineke na-akwụ ndị na-efe ya ụgwọ ọrụ. Obi siri onye nwere ezigbo okwukwe ike na mbọ niile ọ na-agba ka o mee ihe dị Chineke mma agaghị efu ọhịa. 1 Ndị Kọrịnt 15:58 Ànyị ga-achọ ime ihe dị Jehova mma ma ọ bụrụ na obi esighị anyị ike na ọ ga-akwụ anyị ụgwọ ọrụ? Jems 1:17;1 Pita 5:7 Ọ bụrụ na mmadụ ekwuo na Chineke ahụghị ụmụ mmadụ nanya, na ọ dị aka ntagide ma ọ bụ na mbọ niile ndị na-efe ya na-agba anaghị emetụ ya nobi, ihe ọ pụtara bụ na onye ahụ amaghị onye Chineke ahụ a kọrọ akụkọ ya na Baịbụl bụ.Olee ndị Jehova na-akwụ ụgwọ ọrụ? Pọl sịrị na ọ bụ ndị na-achọsi ya ike. Otu akwụkwọ na-enyere ndị na-asụgharị Baịbụl aka kwuru na okwu Grik a sụgharịrị na-achọsi ya ike apụtaghị ịga chọgharịwa Chineke. Kama, ọ pụtara mmadụ ịgba mbọ na-efe Chineke. Akwụkwọ ọzọ kwuru na okwu Grik a pụtara mmadụ ịgbalịsi ike mee ihe ma legide anya nihe ahụ ọ na-eme. Neziokwu, Jehova na-akwụ ndị niile nwere okwukwe nebe ọ nọ ụgwọ, bụ ndị ji obi ha dum hụ ya nanya ma na-efe ya.Matiu 22:37.Ànyị ga-achọ ime ihe dị Jehova mma ma ọ bụrụ na obi esighị anyị ike na ọ ga-akwụ anyị ụgwọ ọrụ?Olee ụgwọ ọrụ Jehova ga-akwụ ndị na-efe ya? O kwere ha nkwa na ha ga-adị ndụ ebighị ebi nụwa mgbe ụwa ga-aghọ paradaịs. Nkwa ọma a o kwere gosiri na ọ na-emesapụ aka ma hụ anyị nanya nke ukwuu. Mkpughe 21:3, 4 O nwedịrị ọtụtụ uru ndị na-achọsi Jehova ike na-erite ugbu a. Mmụọ nsọ Chineke na ihe ndị ha na-amụta na Baịbụl na-eme ka obi na-atọ ha ụtọ, meekwa ka ndụ ha baa ezigbo uru.Abụ Ọma 144:15;Matiu 5:3.Neziokwu, Jehova ji ofufe nke ndị ji obi ha niile na-efe ya kpọrọ ihe. Ọ bụ na nke a ekwesịghị ime ka ị gbalịa ka gị na ya dịkwuo ná mma? Ọ bụrụ otú ahụ, ọ ga-adị mma ka ị mụtakwuo ihe ị ga-eme ka okwukwe gị sie ike, ka Jehova wee gọzie gị.E Sitere nỌrụ Rehab Kpọọ Ya Onye Ezi OmumeREHAB si na windo ụlọ ya lepụ anya mgbe chi bọwara na Jeriko na obodo ndị gbara ya gburugburu. Ndị agha Izrel nọ nso na Jeriko, ha chọkwara ịlụso Jeriko agha. Ha bidokwara ịga obodo Jeriko gburugburu. Ka ha na-aga, e bidokwara ịnụ ụda opi ha. Otú ha si na-azọ ije mere ka uzuzu ju ebe niile.Rehab bi na Jeriko. Ọ ma ụlọ na okporo ụzọ ndị dị na Jeriko nakwa ụlọ ahịa ndị e nwere na ya. Ọ maruru ndị bi na Jeriko ala. Ọ chọpụtara na ezigbo ụjọ ji ha ka ha na-ahụ otú ndị Izrel si na-aga obodo ha gburugburu otu ugboro nụbọchị. Ha ahụbeghị ụdị ihe a mbụ. Nagbanyeghị na a na-anụ ụda opi ahụ nokporo ụzọ nakwa námá dị iche iche dị na Jeriko, ụjọ ejighị Rehab ọ bụ eziokwu na o ji ndị obodo ya.Rehab nọ na-ele anya ka ndị agha Izrel bidoro ịga obodo ha gburugburu nisi ụtụtụ ụbọchị a bụ ụbọchị nke asaa. Netiti ndị agha Izrel, ọ hụrụ ndị nchụàjà na-afụ opi, hụkwa ndị nke bu igbe nsọ Chineke, nke gosiri na Chineke ha, bụ Jehova, nọ netiti ha. Weregodị ya na ị na-ahụ ka Rehab tụkwasịrị aka ya neriri uhie o kegidere na windo ya. Windo ya ahụ dị nahụ mgbidi obodo ahụ. Eriri ahụ chetaara Rehab na o nweghị ihe ga-eme ya na ezinụlọ ya mgbe a ga-ebibi obodo ha. Nke a ọ pụtara na Rehab gbara ndị obodo ya mgba okpuru? Jehova ewereghị ya otú ahụ, kama o weere Rehab ka nwaanyị nwere ezigbo okwukwe. Ka anyị malite akụkọ Rehab nisi ma hụ ihe ndị anyị nwere ike ịmụta naka ya.REHAB BỤ NWAANYỊ AKWỤNABaịbụl kwuru na Rehab bụ nwaanyị akwụna. Ihe a Baịbụl kwuru wụrụ ụfọdụ ndị na-akọwa Baịbụl noge ochie akpata oyi nahụ nke na ha kwuru na Rehab abụghị nwaanyị na-akwa iko, kama na o nwere ụlọ ebe ndị njem na-anọbọ chi. Ma, Baịbụl kwuru hoo haa na ọ bụ nwaanyị akwụna. Jọshụa 2:1;Ndị Hibru 11:31;Jems 2:25 O nwere ike ịbụ na Ndị Ke ewereghị ịgba akwụna ka ihe ọjọọ. Nagbanyeghị na ha ewereghị ya ka ihe ọjọọ, akọnuche Rehab, bụ nke Jehova nyere ya otú o nyere anyị niile, ga na-agwa ya na ịgba akwụna adịghị mma. Ndị Rom 2:14, 15 O nwere ike ịbụ na ihere onwe ya na-eme ya na ọ na-agba akwụna. Ọ ga-abụ na o chere na ya agaghị ahapụli ọrụ ahụ ebe ọ dị ya ka o nweghị ihe ọzọ ọ ga na-arụ ka o nwee ike ịkpa afọ ya na ezinụlọ ya. Ọ bụkwa otú a ka ọ na-adị ụfọdụ ndị na-arụ ụdị ọrụ ahụ taa.O doro anya na Rehab chọrọ otú ihe ga-esi aka mma ná ndụ ya. Ndị obodo ya na-eme ihe ike. Ihe ọjọọ jukwara nobodo ha. Dị ka ihe atụ, e nwere ndị na-edina ndị ikwu ha na ndị na-edina ụmụ anụmanụ. Levitikọs 18:3,6,21-24 Ihe mere ihe ọjọọ ji ju nobodo ha bụ okpukpe ha. Ndị mmadụ na-agba akwụna nụlọ arụsị ha. Ọ na-abụ ha fewe chi ha bụ Bel na Molek na chi ndị ọzọ, ha na-esure ụmụ ha nọkụ ná ndụ.Jehova hụrụ ihe ọjọọ niile ndị bi na Ke na-eme. Ọ bụ ya mere Jehova ji sị: Ala ha bụ ihe na-adịghị ọcha, m ga-enyekwa ya ntaramahụhụ nihi njehie ya, ala ahụ ga-agbọpụkwa ndị bi nime ya.Levitikọs 18:25 Gịnị bụ ntaramahụhụ a ga-enye ala Ke maka njehie ya? Chineke kwere ụmụ Izrel nkwa, sị: Jehova bụ Chineke gị ga-eji nke nta nke nta kwapụ mba ndị a nihu gị. Diuterọnọmi 7:22 Ọtụtụ narị afọ tupu oge ahụ, Jehova kwere nkwa na ya ga-enye ezinụlọ Ebreham ala ahụ. Chineke apụghịkwa ịgha ụgha.Taịtọs 1:2;Jenesis 12:7.Ma, e nwere ndị bi nala Ke Jehova kwuru na a ga-egbuchapụ. Diuterọnọmi 7:1, 2 Ebe ọ bụ na Jehova bụ Onyeikpe nke ụwa dum, o nyochara obi ha ma hụ na ihe ọjọọ abaala ha nụmị nke na ha enweghị mmekwata. Jenesis 18:25;1 Ihe E Mere 28:9 Olee otú obi dị Rehab na o bi nobodo ọjọọ a Chineke kwuru na a ga-ebibi? Anyị agaghị ekwuli kpọmkwem otú obi dị ya mgbe ọ nụrụ akụkọ ụmụ Izrel. Ọ nụrụ na Chineke ha anapụtala ha naka ndị Ijipt, bụ ndị ji ha mere ndị ohu, ma mee ka ha merie ndị agha Ijipt. Noge ahụ, ọ bụ ndị agha Ijipt kacha akpa ike nụwa. Ugbu a, ụmụ Izrel na-abịa ibuso Jeriko agha. Nagbanyeghị ihe niile a, ndị Jeriko nọ na-eme ihe ọjọọ ha na-eme. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji kwuo na ndị Ke, bụ ndị obodo Rehab, nupụrụ isi.Ndị Hibru 11:31.Ma, Rehab emeghị otú ahụ. Ọ ga-abụ na kemgbe ọtụtụ afọ, o chebarala ihe ndị ọ nụrụ gbasara ụmụ Izrel na Chineke ha, bụ Jehova, echiche. Ọ hụrụ na Chineke adịtụdịghị ka chi ndị a na-efe nala Ke. Ọ bụ Chineke nke lụchiteere ndị na-efe ya ọgụ kama irigbu ha, o mekwara ka ndị na-efe ya na-akpa àgwà ọma, ọ bụghị àgwà ọjọọ. Chineke a weere ụmụ nwaanyị ka ndị bara ezigbo uru, ọ bụghị naanị ndị a ga na-edina edina ma ọ bụ ndị a ga-ere ere ka ha gbawa ohu ma ọ bụ ndị na-abaghị uru. Ọ ga-abụ na ụjọ ji Rehab mgbe ọ nụrụ na ndị Izrel nọzi nofe osimiri Jọdan, na-ejikere ịlụso Jeriko agha nihi ihe na-aga ime ndị obodo ya. Jehova ọ hụrụ Rehab? Ihe ọ hụrụ nobi Rehab ọ masịrị ya?Taa, e nwere ọtụtụ ndị dị ka Rehab. Ọ na-adị ha ka ha agaghị ahapụli ihe ọjọọ ndị ha na-eme, bụ ndị na-eme ka ha ghara inwe obi ụtọ, onwe ha ana-eme ha ihere, ya adịkwa ha ka o nweghị uru ha bara. Akụkọ Rehab na-eme ka obi sie anyị ike na o nweghị onye nime anyị Chineke na-ejighị kpọrọ ihe. Ọ bụrụgodị na anyị na-eche na anyị abatụdịghị uru, Chineke anọghị nebe dị anya nebe onye ọ bụla nime anyị nọ. Ọrụ Ndịozi 17:27 Ọ nọ anyị nso, ọ dịkwa njikere ime ka ndị nwere okwukwe nebe ọ nọ nwee olileanya. Rehab ò nwerenụ okwukwe na Chineke?Ọ NABATARA NDỊ NLEDOOtu ụbọchị, tupu ndị Izrel amalite ịga Jeriko gburugburu, ndị ikom abụọ Rehab na-amaghị ndị ha bụ bịara na nke ya. Ha achọghị ka a mata ndị ha bụ. Ma, ebe ọ bụ na onye ọ bụla chị obi ya naka nobodo a, anya dị ọtụtụ ndị nkọ ka ha mata mgbe ndị Izrel ga-abata nobodo ha. Ọ ga-abụ na Rehab matara ndị ha bụ ozugbo. Nke a apụtaghị na ndị ọ na-amaghị anaghị abịabu na nke ya. Ma ihe ndị ikom a chọrọ bụ ebe ha ga-ehi, ọ bụghị ka ha na ya kwaa iko.Neziokwu, ndị ikom abụọ ahụ si nebe ụmụ Izrel mara ụlọikwuu bịa iledo Jeriko. Ọchịagha ha, bụ Jọshụa, dunyere ha ka ha gaa nyofuo Jeriko. Obodo a bụ obodo mbụ na Ke ndị Izrel ga-alụso agha, o nwekwara ike ịbụ ya kacha obodo ndị ọzọ ike. Jọshụa chọrọ ịmata otú obodo a ha chọrọ ịlụso agha dị. O doro anya na ndị nledo ahụ kpachaara anya gaa nụlọ Rehab. Ma ó nweghị ihe ọzọ, ọ bụ nụlọ onye akwụna ka mmadụ nwere ike ịbanye, a ghara ịchọwa ịmata ebe o si bịa. O nwekwara ike ịbụ na ndị nledo ahụ chọrọ ile ma ò nwere ihe ha ga-anụta nọnụ ndị mmadụ nebe ahụ.Baịbụl sịrị na Rehab nabatara ndị ozi ahụ nke ọma. Jems 2:25 Ọ kpọbatara ha nime ụlọ ya. Ọ bụrụgodị na ọ na-enyo ha enyo ma ọ bụ na ọ ghọtaghị ihe mere ha ji bịa, ọ hapụrụ ha ka ha nọrọ. O nwere ike ịbụ na ọ chọrọ ịmụtakwu banyere Chineke ha, bụ Jehova.Ma na mberede, ndị eze Jeriko dunyere ozi rutere na nke ya. Ozi eruola ebe niile na e nwere ndị Izrel banyere nụlọ Rehab. Gịnị ka Rehab ga-eme? Ọ bụrụ na o zoo ndị nledo a, ọ bụ na ọ gaghị etinye ya na ndị ezinụlọ ya niile ná nsogbu ma ọ bụkwanụ mee ka ndị Jeriko gbuo ha niile? O nwekwara ike ịbụ na ọbịbịa a ndị eze dunyere ozi bịara nụlọ Rehab emeela ka o dokwuo Rehab anya na ndị ikom abụọ ahụ bụ ndị Izrel neziokwu. Ọ bụrụ na ọ marala na Jehova ka chi ya ike, ọ bụ na ihe a abụghị ohere ọ ga-eji dụnyere Jehova úkwù?Rehab enwechaghị oge ọ ga-eji chee echiche mara ihe ọ ga-eme. Ma, o mere ngwa ngwa gaa zoo ndị nledo ahụ nuko ụlọ ya, nebe e dewere okporo ahịhịa ogho núkwù núkwù ka ha kpọọ. Ọ gaziri gwa ndị ahụ eze dunyere, sị: Nezie, ndị ikom ahụ bịakwutere m, ma amaghị m ebe ha si bịa. O wee ruo na mgbe chi jiwere, mgbe a chọrọ imechi ọnụ ụzọ ámá, ndị ikom ahụ pụrụ. Amaghị m ebe ndị ikom ahụ gara. Chụwanụ ha ọsọ ọsọ, nihi na unu ga-achụkwuru ha. Jọshụa 2:4, 5 Weregodị ya na ị na-ahụ ka Rehab lere ndị ahụ eze dunyere ozi anya nihu. Ọ ga-abụ na egwu tụwara ya maka na o chere na ha nwere ike ịchọpụta na obi na-akụ ya kpum kpum?Rehab zoro ndị ikom abụọ ahụ na-efe Jehova nokpuru okporo ahịhịa ogho nagbanyeghị na ihe a o mere nwere ike ịkpatara ya ọnwụMa ihe ahụ o kwuru megharịrị ndị ahụ anya. Ha gbapụrụ ozugbo, tinye isi nụzọ gara nebe a na-eji ụkwụ agafe osimiri Jọdan. Jọshụa 2:7 Rehab kudara ume. Ihe ahụ o kwuru zọrọ ndị ohu Jehova ahụ ma mee ka ndị ahụ chọrọ igbu ha tinye isi nebe ọzọ nihi na ha ekwesịghị ịma nke bụ eziokwu.Rehab jizi ọsọ gbagoro nuko ụlọ ya ma gwa ndị nledo ahụ ihe merenụ. Ọ gwakwara ha otu ihe ọzọ dị ezigbo mkpa, ya bụ, na ụjọ ejidela ndị obodo ya nakwa na obi na-alọ ha mmiri. O doro anya na obi tọrọ ndị nledo ahụ ụtọ mgbe ha nụrụ ihe a o kwuru. Ụjọ na-atụzi ndị Ke ọjọọ ahụnihi otú Jehova, bụ Chineke Izrel, si na-akpa ike. Rehab kwuziri ihe ọzọ anyị na-ekwesịghị ileghara anya. Ọ sịrị: Jehova bụ Chineke unu bụ Chineke neluigwe nakwa nụwa. Jọshụa 2:11 Ihe ndị ọ nụrụla banyere Jehova ezuola ime ka ọ mara na o kwesịrị ịtụkwasị ya obi. Nihi ya, o nwere okwukwe na Jehova.Obi siri Rehab ike na Jehova ga-eme ka ndị Izrel merie ndị obodo ya. Nihi ya, ọ rịọrọ ha ka ha meere ya ebere ma zọpụta ya na ndị ezinụlọ ya. Ndị nledo ahụ kwetara ihe o kwuru ma gwa ya na ha ga-eme otú ahụ ma ọ bụrụ na ọ gbabọghị ha nakwa ma ọ bụrụ na o kegide eriri na-acha uhie uhie na windo ụlọ ya otú a ga na-ahụ ya nahụ mgbidi obodo ha.Jọshụa 2:12-14,18.O nwere ezigbo ihe anyị nwere ike ịmụta naka Rehab gbasara inwe okwukwe. Baịbụl kwuru na a na-esi nihe a nụrụ enwe okwukwe. Ndị Rom 10:17 Ọ nụrụ banyere ike Jehova Chineke kpara na otú o si ekpe ikpe ziri ezi. Nke a mere ka o nwee okwukwe na Jehova ma tụkwasị ya obi. Taa, e nwere ọtụtụ ihe anyị nwere ike ịmata gbasara Jehova karịa otú Rehab matara. Ma ajụjụ bụ, ihe ndị anyị na-amụta nOkwu ya, bụ Baịbụl, hà ga-eme ka anyị mata ya ma tụkwasị ya obi?MGBIDI JERIKO DARARehab gwaziri ndị nledo ahụ ka ha jiri ụdọ si na windo ụlọ ya, bụ nke dị nahụ mgbidi, rịtuo ma tinye isi nógbè bụ ugwu ugwu. Ha mere otú ahụ. E nwere ọtụtụ ọgba ná mkpọda ugwu ndị dị nakụkụ ebe ugwu Jeriko, bụ ebe ndị nledo ahụ nwere ike izo ruo mgbe ala ga-ajụ oyi, ha alaghachizie nebe ụmụ Izrel mara ụlọikwuu ma kọọrọ ha akụkọ ọma ha nụrụ nọnụ Rehab.Rehab nwere okwukwe na Chineke ụmụ IzrelEzigbo ụjọ mechara jide ndị bi na Jeriko mgbe ha nụrụ na Jehova emeela ka Osimiri Jọdan kwụsị ịsọ asọ, ụmụ Izrel esi nala akọrọ gafere. Jọshụa 3:14-17 Ma, akụkọ a emeghị ka ụjọ tụwa Rehab, kama o mere ka okwukwe o nwere na Jehova sikwuo ike.Ọ bụ mgbe ihe a mechara ka ụmụ Izrel bidoro ịga Jeriko gburugburu otu ugboro nụbọchị ruo ụbọchị isii. Ma, ihe a bụ ụbọchị nke asaa. Ọ pụkwara iche. Dị ka anyị kwuru ná mmalite isiokwu a, ha bidoro nke ụbọchị a nisi ụtụtụ. Mgbe ndị agha ahụ gachara Jeriko gburugburu otu ugboro, ha akwụsịghị, kama ha gakwara ya gburugburu ọzọ ọtụtụ ugboro. Jọshụa 6:15 Gịnị ka ihe a ndị Izrel na-eme pụtara?Mgbe ha gara Jeriko gburugburu nke ugboro asaa nụbọchị nke asaa ahụ, ha kwụsịrị. Ha kwụsịkwara ịfụ opi, ebe niile adaa jụụ. Ọ ga-abụ na ebe niile gbawaziri aghara nime Jeriko. Mgbe ahụ, Jọshụa gwara ndị agha Izrel ka ha tie mkpu, ha etie oké mkpu. Ihe ahụ bụ nke mbụ a nụrụ olu ha kemgbe ha gawara Jeriko gburugburu. Ọ ga-abụ na ndị nche Jeriko, bụ ndị nọ nelu mgbidi, nọ na-eche nobi ha ma ọ bụ naanị mkpu a ndị Izrel tiri bụ otú ha chọrọ isi lụso ha agha? Ọ bụrụ ihe ha chere, ihe mezirinụ tụrụ ha nanya. Mgbidi Jeriko bidoro ịma jijiji. Ọ malitekwara ịgbawa ruo mgbe ọ daruru ala. Mgbe uzuzu kuchasịrị, a hụrụ na e nwere ebe na-adaghị ná mgbidi ahụ. Ụlọ Rehab ka guzo. Ọ bụ naanị ya fọrọ. Nke a gosiri na Rehab nwere okwukwe. Chegodị otú obi dị ya mgbe ọ hụrụ otú Jehova si chebe ya na ezinụlọ ya.Jọshụa 6:10,16,20, 21.Ụmụ Izrel kwanyeere Rehab ùgwù nihi okwukwe ya. Mgbe ha hụrụ na ọ bụ naanị ụlọ ya fọrọ ná mgbidi Jeriko, ha matara ozugbo na Jehova nọnyeere ya. Mgbe ndị Izrel bibichara ndị bi na Jeriko, ha hapụrụ Rehab ka o biri nebe dị nso nebe ha mara ụlọikwuu. Rehab mechaziri bụrụ onye Juu. Ọ lụrụ nwoke aha ya bụ Salmọn. Ha mụtara Boaz. Mgbe Boaz toro, ọ ghọrọ nwoke e ji okwukwe ya ama atụ. Ọ lụrụ Rut, bụ nwaanyị Moab.Rut 4:13,22 Ọ bụ nezinụlọ ndị a nwere okwukwe ka a mụrụ Eze Devid, mechaakwa mụọ Mesaya ahụ, bụ Jizọs Kraịst.Jọshụa 6:22-25;Matiu 1:5, 6,16.Akụkọ Rehab gosiri na o nweghị onye nime anyị Jehova na-ejighị kpọrọ ihe. Ọ na-ahụ anyị niile, na-enyochakwa obi anyị. Obi na-atọkwa ya ụtọ mgbe ọ bụla ọ hụrụ na anyị nwere okwukwe ka Rehab. Ọ bụ okwukwe ya mere o ji mee ihe ndị o mere. Ọ bụ ya mere Baịbụl ji kwuo na e sitere nọrụ kpọọ ya onye ezi omume. Jems 2:25 Anyị ga-egosi na anyị maara ihe ma ọ bụrụ na anyị eṅomie okwukwe Rehab.Ajụjụ Ndị Baịbụl ZaraOle ndị ga-aga eluigwe, gịnịkwa ka ha na-aga ime nebe ahụ?Ọtụtụ ndị chọrọ ịga eluigwe. Jizọs gwara ndịozi ya kwesịrị ntụkwasị obi na ha ga-aga eluigwe. Tupu ya anwụọ, o kwere ha nkwa na ya na-aga idoziri ha ebe obibi nụlọ Nna ya nke eluigwe.GụọJọn 14:2.Gịnị mere a ga-eji si nụwa kpọlite ndị mmadụ nọnwụ ka ha gaa dịrị ndụ neluigwe? Gịnị ka ha na-aga ime nebe ahụ? Jizọs gwara ndịozi ya na ha ga-abụ ndị eze. Ha ga-achị ụwa.GụọLuk 22:28-30;Mkpughe 5:10.Ọ bụ ndị ezi omume niile ga-aga eluigwe?Nọtụtụ obodo, ọ bụ naanị mmadụ ole na ole na-abụ ndị ọchịchị. Ebe ọ bụ na ihe mere Jizọs ji akpọlite ndị mmadụ nọnwụ ka ha dịrị ndụ neluigwe bụ ka ha soro ya chịa ụwa, ihe ọ pụtara bụ na ndị ga-aga eluigwe dị ole na ole. Luk 12:32 Baịbụl kwuru kpọmkwem mmadụ ole ga-eso Jizọs chịa ụwa.GụọMkpughe 14:1.Jizọs edozierela ụfọdụ ndị na-eso ụzọ ya ebe ha ga-ebi neluigwe. Ị ma ihe ha ga-eme nebe ahụ?Ma, ọ bụghị naanị ndị ahụ ga-aga eluigwe ka Chineke ga-agọzi. Ọtụtụ ndị na-erubere Chineke isi, bụ ndị Alaeze Jizọs ga-achị, ga-adị ndụ nụwa ruo mgbe ebighị ebi noge a ga-eme ka ụwa ghọọ paradaịs. Jọn 3:16 Ụfọdụ ndị ga-abanye na paradaịs ahụ bụ ndị dị ndụ hụ mgbe a ga-ebibi ndị ajọ omume nọ nụwa ugbu a. Ma ndị ọzọ ga-abụ ndị e si nọnwụ kpọlite.GụọAbụ Ọma 37:29; John 5:28, 29. 