 Ajụjụ Iri ypq-IB  Azịza Ajụjụ Iri Ndị Na-eto Eto Na-ajụPeeji Mbụ na nke Ndị Bipụtara Akwụkwọ AAha a kpọrọ ụfọdụ ndị na-eto eto na broshọ a abụghị ezigbo aha ha.A naghị ere akwụkwọ a ere. O so nihe e ji arụ ọrụ ịkụziri ndị mmadụ Baịbụl nụwa dum. E jikwa onyinye sí ndị mmadụ nobi akwado ọrụ a.Ị chọọ inye onyinye, biko gaa na Ọ gwụkwala ma è dere aha Baịbụl ọzọ, amaokwu Baịbụl ndị e dere nakwụkwọ a si na Baịbụl e ji asụsụ Igbo a na-ede noge a dee, ya bụ,Baịbụl NsọNsụgharị Ụwa Ọhụrụ nke Akwụkwọ Nsọ.E Bipụtara Ya nỌnwa Ọgọst 2016Igbo ypq-IB 2016Watch Tower Bible and Tract Society of PennsylvaniaIsiokwu Ndị Dị na Broshọ A1 Olee Ụdị Onye M Bụ?GỊNỊ KAỊGA-EME?Chegodị banyere ihe atụ a: Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Karen gara oriri na nkwari. Ọ nọfebeghị nkeji iri, ya anụ olu enyi ya nwaanyị bụ Jessica ka o si nazụ jụọ ya, sị:Nke a i guzokwanụ ebe ahụ?Karen tụgharịrị hụ ka Jessica bu karama mmanya biya abụọ a ka kwụpere akwụpe. Jessica nyewere Karen otu karama mmanya ma sị ya, Ị ga-asị na i torubeghị ikporitụ ndụ?Karen chọrọ ịsị mba. Ma, cheta na Jessica bụ enyi ya. Karen achọghị ka o chewe na ọ bụ Mgbeeke. Ihe ọzọ bụ na Jessica so ná ndị e weere ka ezigbo mmadụ. Ebe ọ na-aṅụ mmanya, ọ pụtara na ọ bụghị ihe ọjọọ. Karen kwuru nobi ya, sị: Ọ bụ naanị mmanya. Ya na ịṅụ ọgwụ ọjọọ abụghị otu.Ọ bụrụ na ị bụ Karen, gịnị ka ị ga-eme?CHEGODỊ ECHICHEKa i nwee ike ime ihe dị mma ma ụdị ihe a mee gị, i kwesịrị ịmata ụdị onye ị bụ. Ịmata ụdị onye ị bụ pụtara na ị ga-ama ihe ndị i kpebiri ịna-eme na ihe ndị i kweere. Ọ ga-eme ka ị kata obi na-eme ihe i kpebiri ime kama ime ihe ndị ọzọ chọrọ ka i mee.1 Ndị Kọrịnt 9:26, 27.Gịnị ga-enyere gị aka ịna-akata obi? Ịza ajụjụ ndị anyị ga-atụle ugbu a ga-enyere gị aka.1 OLEE IHE NDỊ M GA-EMELI?Ịmata ihe ị ga-emeli ga-eme ka ị na-akata obi.IHE Ị GA-AMỤTA NA BAỊBỤL:Pọl onyeozi dere, sị: Ọ bụrụgodị na abụghị m ọkà nikwu okwu, nezie, adịghị m otú ahụ nihe ọmụma. 2 Ndị Kọrịnt 11:6 Pọl ma Akwụkwọ Nsọ nke ọma. Ọ bụ ya mere na o kweghị ka ọnụ ndị mmadụ na-akọ ya mee ka ọ daa mbà. O kweghịkwa ka okwu ọjọọ ha na-agwa ya mee ka ọ ghara ịkata obi mee ihe dị mma.2 Ndị Kọrịnt 10:10;11:5.CHEBARA ONWE GỊ ECHICHE:Dee otu ihe ị ma eme nke ọma.Dee otu ezigbo àgwà ị na-akpa. Dị ka ihe atụ, ị dị obiọma? Ị na-emesapụ aka? À na-atụkwasịli gị obi? Ị na-abịa ihe noge?2 OLEE EBE NDỊ M NA-ANAGHỊ EME NKE ỌMA?Ọ bụrụ na ị kpacharaghị anya, ebe ị na-anaghị eme nke ọma nwere ike ime ka ị ghara ịbụ ụdị onye ị chọrọ ịbụ.IHE Ị GA-AMỤTA NA BAỊBỤL:Pọl ma ebe ndị ọ na-anaghị eme nke ọma. O dere, sị: Nezie, iwu Chineke na-eme m obi ụtọ, dị ka mmadụ m bụ nime si dị, ma ana m ahụ nahụ m iwu ọzọ nke na-alụso iwu nke uche m agha, na-adọrọkwa m nagha gaa niwu nke mmehie.Ndị Rom 7:22, 23.CHEBARA ONWE GỊ ECHICHE:Olee ebe ị na-anaghị eme nke ọma nke i kwesịrị ịgba mbọ ka i mezie?3 OLEE IHE NDỊ M KPEBIRI IME?Ị ga-abanye nụgbọala gwa onye na-anya ya ka o buru gị gbawa gburugburu notu ebe ruo mgbe mmanụ ụgbọala ya gwụrụ? Onye mere ụdị ihe ahụ dara iberiibe. Ọ bụ ịla ego niyi.Gịnị ka ihe a na-akụziri gị? I nwee ihe ndị i kpebiri ime, ọ ga-eme ka ị na-eme ihe ndị bara uru ma ghara ịna-eme ihe na-enweghị isi na ọdụ.IHE Ị GA-AMỤTA NA BAỊBỤL:Pọl dere, sị: Otú m si agba ọsọ abụghị ihe a na-ejighị naka. 1 Ndị Kọrịnt 9:26 Pọl kpebiri ihe ndị ọ ga-eme, gbalịsiekwa ike mee ha kama ịfanye aka nụkwụ na-eche ka ihe ọma bịara ya.Ndị Filipaị 3:12-14.CHEBARA ONWE GỊ ECHICHE:Nokpuru ebe a, dee ihe atọ ị chọrọ ime nafọ na-abịanụ.4 OLEE IHE NDỊ M KWEERE?Ọ bụrụ na ị mata ụdị onye ị bụ na ihe dị mma i kwesịrị ime, ị ga-adị ka osisi gbanyesiri mgbọrọgwụ ike, nke oké ifufe na-agaghị ebutuliỌ bụrụ na e nweghị ihe ndị i kweere, ị gaghị ama ihe ị ga-eme eme. Ị ga na-agbanwe ka ogwumagala ka obi dị ndị ọgbọ gị mma. I mee otú ahụ, ọ ga-egosi na ị gaghị abụ ụdị onye ị chọrọ ịbụ.Ma, ọ bụrụ na ị na-eme ihe ndị i kweere, ọ ga-eme ka ị bụrụ ụdị onye ị chọrọ ịbụ nagbanyeghị ihe ndị ọzọ na-eme.IHE Ị GA-AMỤTA NA BAỊBỤL:O nwere ike ịbụ mgbe Daniel onye amụma ka na-eto eto ka o kpebisiri ike nobi ya na ya ga-erubere iwu Chineke isi nagbanyeghị na ọ bụghị ya na ndị ezinụlọ ya bi. Daniel 1:8 Ihe a o mere gosiri na ọ chọrọ ịbụụdị mmadụ ọ chọrọ ịbụ.Daniel mere ihe ndị o kweere.CHEBARA ONWE GỊ ECHICHE:Olee ihe ndị i kweere? Dị ka ihe atụ: Ì kweere na Chineke dị? Ọ bụrụ otú ahụ, gịnị mere i ji kwere? Olee ihe ndị mere ka obi siegịike na Chineke dị?Ì kwetara na irubere iwu Chineke isi ga-abara gị uru? Ọ bụrụ otú ahụ, gịnị mere i ji kweta?Mee elu mee ala, ọ bụ gị ga-ekpebi ụdị onye ị chọrọ ịbụ. Ị ga-adị ka akwụkwọ kpọrọ nkụ nke ikuku na-ebugharị, ka ị ga-adị ka osisi siri ike, nke oké ifufe na-agaghị emeli ihe ọ bụla? I kpebisie ike na ị ga-abụ ụdị onye ị chọrọ ịbụ, ị ga-adị ka osisi ahụ. Ọ ga-enyere gị aka ịza ajụjụ bụOlee ụdị onye m bụ?2 Gịnị Mere Otú M Dị Ji Echu M Ụra?GỊNỊ KAỊGA-EME?Chegodị banyere ihe atụ a: Ọ na-abụ Julia lee onwe ya nenyo, ya adị ya ka ò buru ibu. Ọ na-agwa onwe ya na ya kwesịrị ifelata nagbanyeghị na papa ya na mama ya na ndị enyi ya na-asị na ọ bụ ogwu azụ.Noge na-adịbeghị anya, Julia nọ na-eche ahụhụ ọ ga-ata onwe ya iji felatatụ naanị obere. Naanị ihe ọ ga-eme bụ ibu ọnụ ụbọchị ole na ole . . .Ọ bụrụ na ọ dị gị otú ahụ ọ dị Julia, gịnị ka ị ga-eme?CHEGODỊ ECHICHEOtú i si ele onwe gị anya nwere ike ịdị ka ile onwe gị anya nenyo na-akọ mmadụ ọnụỌ dịghị njọ ma ọ bụrụ na ị na-eche banyere otú ị dị. Neziokwu, e nwere ụmụ nwoke na ụmụ nwaanyị mara mma Baịbụl kwuru okwu ọma banyere ha. Ụfọdụ nime ha bụ Sera, Rechel, Abigel, Josef, na Devid. Baịbụl kwuru na otu nwaanyị aha ya bụ Abishag mara mma nke ukwuu.1 Ndị Eze 1:4.Ma, ọtụtụ ndị na-eto etona-echegbu onwe habanyere otú ha dị. O nwere ike ịkpatara ha ezigbo nsogbu. Dị ka ihe atụ:Notu nchọpụta e mere, ihe dị ka ụmụ agbọghọ isii nime ụmụ agbọghọ iri kwuru na ha bụ akpa akpụ, ebe ọ bụkwanụ naanị ihe dị ka mmadụ abụọ bụ akpa akpụ.Ná nchọpụta ọzọ e mere, ihe dị ka ụmụ nwaanyị ise nime ụmụ nwaanyị iri, ndị a ma na ha dịgịrịgịrị,chere na ha buru oké ibu.Ụfọdụ ndị na-eto eto na-anọ ebe ha na-achọ ifelata, ha atụwazie ụjọ nri. Ịtụ ụjọ nri bụ ọrịa nwere ike igbu mmadụ nihi ibu ọnụ.Ị chọpụta ihe gosiri na ị na-atụ ụjọ nri ma ọ bụ na i nwere nsogbu ọzọ,chọọ enyemaka.Gwa papa gị ma ọ bụ mama gị ma ọ bụkwanụ onye ọzọ toro eto ị tụkwasịrị obi. Baịbụl kwuru, sị: Ezi enyi nwere ịhụya mgbe niile, ọ bụkwa nwanne a mụrụ maka oge nsogbu.Ilu 17:17.IHE KACHA MMA I KWESỊRỊ IMEZIKWUNke bụ eziokwu bụ na àgwà bụ mma. Chegodị banyere Absalọm bụ nwa Eze Devid. Baịbụl kwuru, sị:Ọ dịghị nwoke mara mma nIzrel dum dị ka Absalọm. . . . Ntụpọ adịghị ya nahụ.2 Samuel 14:25.Ma, nganga juru nwa okorobịa a isi. Ọ na-achọ ihe ukwu, bụrụkwa onye aghụghọ. Ọ bụ ya mere na Baịbụl ekwughị okwu ọma banyere Absalọm; o mere ka a mata na Absalọm bụ nkịta tara ọkpụkpụ a nyawara ya nolu, bụrụkwa onye ụfụ obi chọrọ igbu nna ya.Ka a sịkwa ihe mere Baịbụl ji dụọ anyị ọdụ, sị:Yirinụ mmadụ ọhụrụ ahụ.Ndị Kọlọsi 3:10.Unu ekwekwala ka mma unu na-achọ bụrụ . ..iyi ihe ịchọ mma . . . , kama ka ọ bụrụ mmadụ zoro ezo nke dị nime obi.1 Pita 3:3, 4.Ọ bụ eziokwu na ọ dịghị njọ ma ị chọọ ịdị mma nanya, ihe kacha mkpa bụ àgwà gị. Àgwà ọma gị ga-eme ka ndị mmadụ nwee mmasị nebe ị nọ karịa ịgbasi ike ma ọ bụ ịma mma. Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Phylicia sịrị: Ndị mmadụ na-ahụta onye mara mma ozugbo. Ma, ọ bụ ụdị onye ị bụ na àgwà ọma gị ka ndị mmadụ ga-akacha echeta.ILERU OTÚ Ị DỊ ANYAObi ọ na-ajọkarị gị njọ nihi otú ị dị?Ì chetụla echiche itewe mmanụ ka ị chawa ọcha ma ọ bụ buwe ọnụ ka ị ghara ibu ibu?Olee ihe ị ga-achọ ịgbanwe nahụ gị ma a sị na ị ga-emeli ya? Họrọ ndị nke ị chọrọ.OGOLOGO GỊOTÚ Ị HA NIBUNTỤTỤ GỊAHỤ GỊIHU GỊỤCHA AHỤ GỊỌ bụrụ na ị zara ee najụjụ abụọ ahụ e bu ụzọ jụọ, ọ bụrụkwa na ị họọrọ ihe atọ ma ọ bụ karịa nime ihe ndị ahụ e dere, cheta nao nwedịrị ike ịbụ na ndị ọzọ anaghị ele gị anya otú ahụ i si ele onwe gị.Ma ị maghị ihe i mere, otú ị dị nwere ike ime ka i mefee ihe ókè, ya echuwezie gị ụra.1 Samuel 16:7.3 Olee Otú M Ga-esi Na-agwa Papa M na Mama M Okwu?GỊNỊ KAỊGA-EME?Chegodị banyere ihe atụ a: Notu abalị Wednezdee, otu nwa okorobịa dị afọ iri na asaa aha ya bụ Geoffrey rụchara ọrụ o kwesịrị ịrụ nụlọ, chọzie izurutụ ike. Ọ gbanyere tiivi, gaa nọrọ noche na-amasịkarị ya.Ozugbo ahụ, papa ya batara, gbarụọ ihu, sị:Geoffrey! Gịnị mere i ji nọrọ ebe ahụ na-ele tiivi kama ịga nyere nwanne gị nwoke aka rụọ ihe onye nkụzi nyere ya ka ọ rụọ nụlọ? Ò nwekwadịrị mgbe ị na-eme ihe a gwara gị?Geoffrey amalite ịtamu, Ọ bịakwala ọzọ. O kwuru ya otú papa ya ga-anụ ya.Papa ya bịara ya nso, sị ya, Nwoke m, ị sịrị gịnị?Geoffrey arọọ papa ya anya, maa ọsụ, sị: O nweghị.Ezigbo iwe bịara papa ya. Ya ejiri iwe sị Geoffrey, Esikwala otú ahụ agwa m okwu!Ọ bụrụ na ị bụ Geoffrey, olee otú ị gaara esi gwa papa gị okwu ka unu ghara ise okwu?CHEGODỊ ECHICHEỊgwa papa gị na mama gị okwu yiri ịnya ụgbọala. Ọ bụrụ na ị nyara ụgbọala ruo ebe ihe nọchiri ụzọ, ị ga-achọrọ ụzọ ọzọ.DỊ KA IHE ATỤ:Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Leah kwuru, sị: Ọ na-esiri m ike ịkọrọ papa m ihe. Mgbe ụfọdụ, m ga-anọ na-akọrọ ya ihe, ya asị m, Ewela iwe, ị sịrị gịnị?Ọ DỊKARỊA ALA, E NWERE IHE ATỌ LEAH NWERE IKE IME.A. Iji olu ike gwa papa ya okwu.Leah nwere ike iji olu ike sị papa ya: Ihe a dị mkpa! Geenụ m ntị!B. Ịkwụsị ịkọrọ papa ya ihe ahụ.Leah nwere ike kwụsị ịkọrọ papa ya nsogbu ahụ o nwere.CH. Ịchọta oge ọzọ ka mma ọ ga-akọrọ papa ya nsogbu ahụ.Leah nwere ike gakwuru papa ya noge ọzọ, kọọrọ ya nsogbu ahụ, ma ọ bụ dee ya edee nye papa ya.Olee nkeichere Leah kwesịrị ime?CHEGODỊ ECHICHE:Papa Leah na-eche ihe ọzọ. Ọ bụ ya mere na ọ chọpụtaghị na iwe na-ewe Leah. Ọ bụrụ na Leah ahọrọNke A,papa ya agaghị aghọta ihe mere o ji jiri olu ike gwa ya okwu. Ọ bụrụ na Leah ejiri olu ike gwa papa ya okwu, o nwere ike ọ gaghị eme ka papa ya gee ya ntị, ọ gaghịkwa egosi na ọ na-asọpụrụ papa ya. Ndị Efesọs 6:2 O doro anya na ịhọrọ Nke A agaghị abara ya uru.Ihe nọchiere gị ụzọ, ị ga-esi ụzọ ọzọ gawa ebe ị na-aga. Otú ahụ ka ị ga-esikwa chọta ụzọ ọzọ ị ga-esi gwa papa gị na mama gị okwuỊhọrọNke Bnwere ike iyi ka ọ kacha mfe, ma ọ bụghị ya kacha mma. Nihi gịnị? Ọ bụ nihi na Leah chọọ ka nsogbu o nwere bie, o kwesịrị ịkọrọ ya papa ya. Papa ya kwesịrị ịma ihe bụ nsogbu ya ka o nwee ike inyere ya aka. Leah gbachi nkịtị, nsogbu ya agaghị ebi, papa ya agaghịkwanụ enyere ya aka.Leah họrọNke CH,ọ pụtara na o kweghị ka ihe ọ bụla gbochie ya ịkọrọ papa ya ihe bụ nsogbu ya. Kama, ọ ga-agba mbọ gwa papa ya ihe bụ nsogbu ya noge ọzọ. Ma, obi nwere ike ịdị Leah mma ozugbo ma o kpebie ide ya ede nye papa ya.O dee ya edee, o nwere ike ime ka o dee ihe niile ọ chọrọ ikwu. Papa ya gụọ ihe ahụ o dere, ọ ga-aghọta ihe ọ chọrọ ịgwa ya. O nwekwara ike ịghọtakwu ihe bụ nsogbu ya. Nihi ya, Nke CH ga-abara Leahnapapa ya uru. Ma Leah ọ bịakwutere papa ya ma ò dere ya ede, ịhọrọ Nke CH pụtara na ọ na-achụso ihe na-eweta udo otú ahụ Baịbụl kwuru.Ndị Rom 14:19.Olee ihe ndị ọzọ Leah nwere ike ime?Lee ma ị ga-echeta ihe ọzọ Leah nwere ike ime ma dee ya nokpuru ebe a. Dezie ihe o nwere ike ịkpata.IHE BAỊBỤL KWURU GA-ABARA GỊ URUSọpụrụ nna gị na nne gị.Ndị Efesọs 6:2.Ka okwu unu dịrị namara mgbe niile.Ndị Kọlọsi 4:6.Bụrụ onye na-anụ ihe ngwa ngwa, onye na-adịghị ekwu okwu ngwa ngwa, onye na-adịghị ewe iwe ngwa ngwa.Jems 1:19.EKWULA IHE PAPA GỊ NA MAMA GỊ GA-AGHỌTAHIECheta na ọ bụghị mgbe niile ka ihe i kwuru na ihe papa gị na mama gị chere na i kwuru na-abụ otu.DỊ KA IHE ATỤ:Ka e were ya na papa gị na mama gị jụrụ gị ihe mere iwe ji ewe gị. Gị asị ha, Achọghị m ikwu banyere ya.Ma, ihe ha ga-aghọta bụ: Agaghị m akọrọ unu nihi na atụkwasịghị m unu obi. Ọ bụ ndị enyi m ka m ga-akọrọ ya. Ọ bụghị unu.Weregodị ya na e nwere nsogbu gị na ya na-alụ, mama gị ma ọ bụ papa gị achọọ inyere gị aka. Gị asị ya: Enyela onwe gị nsogbu. Nsogbu a akarịghị m.Gịnị ka papa gị na mama gị nwere ike ịghọta?Olee otú ka mma i nwere ike isi kwuo ya?4 Olee Otú M Ga-esi Mezie Ihe M Mejọrọ?GỊNỊ KAỊGA-EME?Chegodị banyere ihe atụ a: Tim na ndị enyi ya nọ na-egwu egwu, ya atụọ bọl, bọl ahụ agaa kụwaa enyo dị nụgbọala onye agbata obi ha.Ọ bụrụ na ị bụ Tim, gịnị ka ị ga-eme?CHEGODỊ ECHICHEE NWERE IHE ATỌ I NWERE IKE IME:A.Ịgba ọsọ.B.Ikwu na ọ bụ onye ọzọ kụwara ya.CH.Ịgwa onye ahụ ihe merenụ, gwakwa ya na ị ga-akwụ ụgwọ ya.Obi gị nwere ike ịgwa gị ka ị họrọ Nke A. Ma e nwere ezigbo ihe mere ị ga-eji kweta ihe i mejọrọ, ma ị kụwara enyo dị nụgbọala ma ọ bụ ihe ọ bụla ọzọ.IHE ATỌ MERE Ị GA-EJI KWETA IHE I MEJỌRỌỌ bụ ihe i kwesịrị ime.Baịbụl kwuru, sị: Anyị na-achọ ka anyị na-eme ihe neziokwu nihe niile.Ndị Hibru 13:18.Mmadụ kweta ihe o mejọrọ, o nwere ike ime ka a gbaghara ya.Baịbụl kwuru, sị: Onye na-ezochi ajọ omume ya agaghị enwe ihe ịga nke ọma, ma onye na-ekwupụta ya ma na-ahapụ ya ka a ga-emere ebere.Ilu 28:13.Nke ka nke, ọ na-eme Chineke obi ụtọ.Baịbụl kwuru, sị: Onye aghụghọ bụ ihe arụ nanya Jehova, ma ya na ndị na-eme ihe neziokwu na-enwe mmekọrịta chiri anya.Ilu 3:32.NAmerịka, otu nwa agbọghọ dị afọ iri abụọ aha ya bụ Karina bu ụgbọala gbaa ọnwụ ọnwụ, ndị gọọmenti erie ya iwu, ya ezochiere ya papa ya. Ma, o zochilighị ya ruo mgbe ebighị ebi. Karina kwuru, sị: Mgbe ihe dị ka otu afọ gara, papa m hụrụ akwụkwọ e ji rie m iwu e dere aha m na ya. Abara m nezigbo nsogbu.Gịnị ka ihe a na-akụziri gị? Karina sịrị: Izochi ihe i mejọrọ ga-eme ka ihe ka njọ. Ị ga-emecha taa ahụhụ ya.OTÚ Ị GA-ESI MỤTA IHE NIHE NDỊ I MEJỌRỌBaịbụl kwuru, sị: Anyị niile na-asụ ngọngọ ọtụtụ ugboro. Jems 3:2 Ikweta ihe i mejọrọ ga-egosi na ị dị umeala nobi nakwa na ị ghọọla dimkpa, nke ka nke, ma i kweta ozugbo.Ihe ọzọ ị ga-eme bụịmụtaihe nihe ndị i mejọrọ. Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Vera sịrị: M na-agba mbọ ịmụta ihe nihe ọ bụla m mejọrọ. Ọ na-enyere m aka ịghọkwu ezigbo mmadụ. M na-amata ihe m kwesịrị ime mgbe ọzọ. Ka anyị chọpụta otú ị ga-esi eme ya.Ka e were ya na papa gị bunyere gị ọgba tum tum ya, gị emebie ya. Gịnị ka ị ga-eme?Gbachi nkịtị ma kpewe ekpere ka papa gị ghara ịmata.Gwa papa gị ihe merenụ.Gwa papa gị ihe merenụ ma kwuo na ọ bụ onye ọzọ kpatara ya.Ka e were ya na ị dara ule nihi na ị gụghị akwụkwọ. Gịnị ka ị ga-eme?Ikwu na ule ahụ siri ike.Ikweta na ọ bụ gị mere onwe gị.Ikwu na onye nkụzi kpọrọ gị asị.Ọ bụrụ na ị na-echegbu onwe gị banyere ihe i mejọrọ noge gara aga, o yiri ebe onye na-anya ụgbọala legidere anya nenyo o ji ahụ ihe dị nazụChegodị banyere ihe atụ ndị ahụ anyị nyeburu. Were ya na ị bụ 1 papa gị na 2 onye nkụzi unu. Olee otú papa gị na onye nkụzi unu ga-esi ele gị anya ma i kweta ihe i mejọrọ ozugbo? Olee otú ha ga-esi ele gị anya ma i zochie ihe i mejọrọ?Chebara ihe ndị i mejọrọ nafọ gara aga echiche ma zaa ajụjụ ndị a.Gịnị bụ ihe ahụ i mejọrọ? Olee ihe i mere banyere ya?M zochiri ya.M kwuru na ọ bụ onye ọzọ kpatara ya.M kwetara ozugbo na ọ bụ m mere ya.Ọ bụrụ na i kwetaghị ihe i mejọrọ, olee otú obi mechara dị gị?Obi dị m ụtọ maka na o nweghị onye matara ihe m mere.Obi nọ na-apịa m ụtarị. M gaara ekwu eziokwu.Olee ihe ka mma ị gaara eme?Gịnị ka ị mụtara nihe ahụ i mejọrọ?GỊNỊ KA I CHERE?Gịnị mere ụfọdụ ndị anaghị ekweta ihe ha mejọrọ?Olee otú ndị mmadụ ga-esi na-ele gị anya ma ị na-ezochikarị ihe i mejọrọ? Ma, olee otú ha ga-esi na-ele gị anya ma ị na-ekweta ihe i mejọrọ?Luk 16:10.5 Gịnị Ka M Ga-eme ma A Chọwa M Okwu nỤlọ Akwụkwọ?GỊNỊ KAỊGA-EME?Chegodị banyere ihe atụ a: Thomas achọghị ịga ụlọ akwụkwọ taa, echi, ma ọ bụ ụbọchị ọzọ. Nsogbu ya malitere ọnwa atọ gara aga mgbe ụmụ akwụkwọ ibe ya ji ya na-agba asịrị. Ha gụrụ ya ọtụtụ aha. Mgbe ụfọdụ, otu onye na-akụpụ akwụkwọ ndị o ji naka ma mee ka ọ maghị ụma mee ya. Ọ bụrụ na ha dị ọtụtụ, otu onye na-esi nazụ kwaa ya aka, ma ọ tụgharịa, ọ gaghị ama onye nime ha mere ya. Ụnyaahụ, ha si nỊntanet zitere ya ozi na ha ga-emesi ya ike . . .Ọ bụrụ na ị bụ Thomas, gịnị ka ị ga-eme?CHEGODỊ ECHICHEỌ pụtaghị na e nweghị ihe ị ga-emeli. Nke bụ eziokwu bụ na ị ga-emerili onye na-achọ gị okwu nemetụghị ya aka. Olee otú ị ga-esi eme ya?JIDE ONWE GỊ.Baịbụl sịrị: Onye nzuzu adịghị ejide mmụọ ya ma ọlị, ma onye maara ihe na-ejideru ya nisi. Ilu 29:11 Ọ bụrụ na i jide onwe gị ma gbachi nkịtị, ike nwere ike ịgwụ ndị na-achọ gị okwu.EMEGWARALA.Baịbụl sịrị: Ejila ihe ọjọọ akwụ onye ọ bụla ụgwọ ihe ọjọọ. Ndị Rom 12:17 Imegwara ga-eme ka ihe ka njọ.GBAARA NSOGBU ỌSỌ.Baịbụl sịrị: Onye maara ihe bụ onye hụrụ ọdachi gaa zoo. Ilu 22:3 Gbasie mbọ ike ka ị gbaara ndị nwere ike ịchọ gị okwu ọsọ. Emekwala ihe ga-eme ka a chọọ gị okwu.MEE IHE Ọ NA-ATỤGHỊ ANYA YA.Baịbụl sịrị: Azịza dị nro na-eme ka ọnụma laa. Ilu 15:1 I nwedịrị ike ikwu ihe na-atọ ọchị. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na onye na-achọ gị okwu akpọọ gị akpa akpụ, i nwere ike ịchịtụ ọchị, sị ya, Ọ dị ka ị ma na m kwesịrị ifelatatụ.GBACHI YA NKỊTỊ.Otu nwa agbọghọ dị afọ iri na itoolu aha ya bụ Nora sịrị: Ịgba nkịtị ga-egosi na ị bụ dimkpa nakwa na ị ka onye ahụ ike. Ọ ga-egosikwa na ị na-ejide onwe gị. Ọ bụ ihe onye na-achọ gị okwu na-agaghị emeli.2 Timoti 2:24.GBALỊA KA Ị GHARA ỊNA-ATỤ ỤJỌ.Ndị ọchọ okwu na-amakarị ndị obi na-akaghị, ndị na-agaghị emegwara ma a chọọ ha okwu. Ma ike ga-agwụ ọtụtụ ndị ọchọ okwu ma ha hụ na i kweghị ka ha menye gị ụjọ.GWA YA ONYE ỌZỌ.Otu onye bụbu onye nkụzi sịrị: Ihe m na-agwa onye a na-achọ okwu bụ ka ọ gwa ya onye ọzọ. Ọ bụ ihe onye ahụ kwesịrị ime. O nwere ike ime ka ọchọ okwu ahụ ghara ịchọ onye ọzọ okwu.Ịkata obi ga-eme ka i nwee ụdị ike onye na-achọ gị okwu na-enweghị6 Olee Otú M Ga-esi Merie Nsogbu Ndị Ọgbọ M Na-enye M?GỊNỊ KAỊGA-EME?Chegodị banyere ihe atụ a: Obi wụbara Brian nafọ ka ụmụ akwụkwọ ibe ya abụọ bịakwutere ya. Nizu a, ha agbalịala ugboro abụọ ime ka ọ ṅụọ sịga. Nke a bụ nke ugboro atọ.nye nke mbụ sịrị ya:Ị nọrọkwala naanị gị? O nwere ezigbo ihe m chọrọ inye gị.Ya elee Brian anya, manye aka nakpa wepụta ihe, matịa aka ka o nye ya Brian.Brian hụrụ sịga naka ya. Obi awụbakwuo ya nafọ.Brian asị ya, Ewela iwe. M gwala gị na anaghị m aṅụ sịga.Onye nke abụọ anapụ ya okwu nọnụ, sị: Ụjọ atụla gị.Brian katara obi sị ya, Abụghị m onye ụjọ.Onye nke abụọ konyere Brian aka nolu, wetuo olu sị ya, Ṅụtụnụ.Onye nke mbụ achọọ itinye ya sịga ahụ nọnụ ma wetuo olu sị ya, Anyị agaghị agwa onye ọ bụla. O nweghị onye ga-ama.Ọ bụrụ na ị bụ Brian, gịnị ka ị ga-eme?CHEGODỊ ECHICHEỤmụaka a na-enye Brian nsogbu hà echebarala ihe a ha na-eme echiche? Hà ji aka ha kpebie ihe ha ga na-eme? Ọ dị ka ha emebeghị otú ahụ. O nwere ike ịbụ na ha na-eme ihe ndị ọzọ gwara ha mee. Ha chọrọ ka ndị ọzọ lewe ha anya ọma. Ọ bụ ya mere ha ji eme ihe ndị ọzọ gwara ha.E mee gị ụdị ihe a, olee otú ị ga-esi mee ihe dị mma ma merie nsogbu ndị ọgbọ gị na-enye gị?MATA IHE NWERE IKE IMEBaịbụl kwuru, sị: Onye maara ihe bụ onye hụrụ ọdachi gaa zoo, ma ndị na-amaghị ihe nọ na-aga, ha ga-atakwa ahụhụ ga-esi na ya pụta.Ilu 22:3.Ọtụtụ mgbe, i nwere ike ịmata nsogbu na-abịanụ. Dị ka ihe atụ, ka e were ya na ị hụrụ ebe ụmụ akwụkwọ ibe gị nọ na-aṅụ sịga. Ọ bụrụ na ị mata ihe nwere ike ime, ị ga-adị njikere ime ihe i kwesịrị ime.CHEE ECHICHEBaịbụl kwuru, sị: Nweenụ ezi akọ na uche.1 Pita 3:16.Jụọ onwe gị, sị, Ọ bụrụ na mụ esoro ndị ọzọ mee ihe a, olee otú obi ga-emecha dị m? O nwere ike ime ka ụmụaka ibe gị lewe gị anya ọma mgbe ahụ. Ma, olee otú obi ga-adị gị ma e mechaa? Ị dị njikere ịhapụ ime ihe i kweere naanị ka i mee ka obi dị ụmụ klas unu mma?Ọpụpụ 23:2.KPEBIE IHE Ị GA-EMEBaịbụl kwuru, sị: Onye maara ihe na-echebara nzọụkwụ ya echiche.Ilu 14:15.Mee elu mee ala, ọ bụ anyị ga-ekpebi ihe anyị ga-eme ma jiri isi anyị buru ihe sí na ya pụta. Baịbụl kwuru na Josef, Job, na Jizọs mere ihe dị mma. O kwukwara na Ken, Isọ, na Judas mere ihe na-adịghị mma. Gịnị kagịnwaga-eme?Baịbụl kwuru, sị: Kwesị ntụkwasị obi. Abụ Ọma 37:3 Ọ bụrụ na i cheela ihe ga-esi na ya pụta, kpebiekwa ihe ị ga-eme,ikwuihe i kpebiri ime ga-adịrị gị mfe, baakwara gị uru.Enyela onwe gị nsogbu. Ọ bụghị ihe ị ga-ekwuwe ogologo okwu. Naanị ịsịMBAma kwụsie ike na ya ezuola. Ma ọ bụ, ị chọọ ikwu ihe i kpebiri hoo haa, i nwere ike sị:Agaghị m eso.Anaghị m eme ụdị ihe ahụ.I kwesịrị ịma na agaghị m eme ya.Ihe dị mkpa bụ ikwu okwu ozugbo namaghị ọnụ jijiji. I mee otú ahụ, o nwere ike iju gị anya na ndị ọgbọ gị ga-akwụsị inye gị nsogbu.IHE Ị GA-EME MA A CHỊWA GỊ ỌCHỊỌ bụrụ na i mee ihe ndị ọgbọ gị gwara gị mee, ị ga-adị ka robọt a na-agwa ihe ọ ga-emeỌ bụrụkwanụ na ndị ọgbọ gị achịwa gị ọchị? Ọ bụrụ na ha asị, Gịnịdị na-eme gị, ị bụ onye ụjọ? Mata na ihe mere ha ji achị gị ọchị bụ na ha chọrọ ka i mee ihe ha kwuru. Gịnị ka i nwere ike ime? Ọ dịkarịa ala, e nwere ihe abụọ i nwere ike ime.I nwere ike ikweta ihe ha kwuru. Ekwela m. Abụ m onye ụjọ. Kwuzie ihe mere i ji jụ.I nwere ike ịgwa ha ihe ga-emetụ ha nahụ. Gwa ha ihe mere i ji jụ, ma kwuo ihe ga-eme ka ha chee echiche. Echere m na unu ma ihe, unu ana-aṅụ sịga.Ọ bụrụ na ha akwụsịghị ịchị gị ọchị,si ebe ahụ pụọ.Mara na ị nọrọ ebe ahụ, ha ga-enyekwu gị nsogbu. Ọ bụrụ na i si ebe ahụ pụọ, ọ pụtara na i kweghị ka ndị ọgbọ gị mee ka i mee ihe ha chọrọ.Nke bụ eziokwu bụ na ị gaghị emeli ka ndị ọgbọ gị ghara inye gị nsogbu. Ma, i nwere ike ikpebi ihe ị chọrọ ime, gwa ha ihe i kpebiri ime, ma kwụsie ike na ya. Mee elu mee ala, ọ bụ gị ga-ekpebi ihe ị ga-eme.Jọshụa 24:15.7 Gịnị Ka M Ga-eme ma Mmadụ Chọọ Ka Mụ na Ya Nwee Mmekọahụ?GỊNỊ KAỊGA-EME?Chegodị banyere ihe atụ a: O ruola naanị ọnwa abụọ Heather na Mike kpawara, ma ọ dị Heather ka ò ruola ọtụtụ afọ. Ha na-eji ekwentị edegara ibe ha ozi ọtụtụ ugboro. Ha na-anọ ọtụtụ awa ma ha kwurịtawa okwu nekwentị. Otu onye kwuwa okwu, onye nke ọzọ na-amadị ihe ọ chọrọ ikwu. Ma, ihe Mike chọziri ugbu a abụghị naanị ikwurịta okwu.Nime ọnwa abụọ ahụ ha kparala, naanị ihe Mike na Heather na-eme bụ ijide ibe ha aka na isusutụ ibe ha ọnụ. Heather achọghị ka ọ gafee otú ahụ. Ma, ọ chọghị ihe ga-eme ka Mike hapụ ya. O nweghị onye ọzọ na-eme ya obi ụtọ, na-emekwa ya ka ọ bụ àkwá ugo otú Mike si eme ya. Heather gwara onwe ya, sị: Mụ na Mike hụrụ ibe anyị nanya . . . Ọ bụrụ na i toruola ka gị na nwoke kpawa, ya abụrụ na ị bụ Heather, gịnị ka ị ga-eme?CHEGODỊ ECHICHEMmekọahụ bụ onyinye Chineke nyere naanị ndị bụ di na nwunye. Mmadụ nwee mmekọahụ tupu ya alụọ di ma ọ bụ nwunye, ọ pụtara na o nweghị ihe o ji onyinye ahụ kpọrọ. Ọ ga-adị ka ebe mmadụ ji ọmarịcha uwe a zụtaara ya na-ehicha ụlọMmadụ sí nebe dị ezigbo elu wụtuo, ọ ga-emerụ ahụ. Otú ahụ ka ọ dị ma i nupụ isi niwu Chineke nke kwuru, sị: Zere ịkwa iko.1 Ndị Tesalonaịka 4:3.Olee nsogbu inupụrụ iwu ahụ isi na-akpata? Baịbụl kwuru, sị: Onye na-akwa iko na-emehie megide ahụ nke ya. 1 Ndị Kọrịnt 6:18 Olee otú o si bụrụ eziokwu?A chọpụtala na ọtụtụ ndị na-eto eto nwerela mmekọahụ tupu ha alụọ di ma ọ bụ nwunye na-emecha nwee otu nime nsogbu ndị a ma ọ bụ karịa.OBI MGBAWA.Ọtụtụ ndị na-eto eto nwerela mmekọahụ tupu ha alụọ di ma ọ bụ nwunye kwuru na ha mechara kwaa mmakwaara.ATỤKWASỊGHỊ IBE HA OBI.Nwoke na nwaanyị nwee mmekọahụ mgbe ha na-alụbeghị, ihe onye ọ bụla nime ha ga na-eche bụ, Ònye makwanụonye ọzọya na ya nwerela mmekọahụ?ILEWE IBE HA ANYA ỌJỌỌ.Nke bụ eziokwu bụ na ọtụtụ ụmụ agbọghọ chọrọ ka ụmụ okorobịa ha na ha na-akpana-echebeha, ọ bụghị imebi ha. Ọtụtụ ụmụ okorobịa na-achọpụta na ụmụ agbọghọ ndị kwere ka ha na ha nwee mmekọahụ anaghịzi amasịcha ha.Ihe kacha mkpa:I nwee mmekọahụ mgbe ị na-alụbeghị di ma ọ bụ nwunye, i reela ùgwù gị nihi na ị tụfuola ihe bara ezigbo uru i nwere. Ndị Rom 1:24 Ahụ gị bara ezigbo uru. I kwesịghị ikwe ka e mebie ya.Gosi na i kpebisiri ike irube isi niwu ahụ Chineke nyere ka anyị zere ịkwa iko. 1 Ndị Tesalonaịka 4:3 I mechaa lụọ di ma ọ bụ nwunye, ịga-enweziike inwe mmekọahụ. Obi ga-adị gị ezigbo ụtọ inwe ya mgbe ahụ nihi na ị gaghị na-echegbu onwe gị, na-akwa mmakwaara, ma ọ bụ nwee nsogbu ndị ọzọ ịkwa iko na-akpatakarị.Ilu 7:22, 23;1 Ndị Kọrịnt 7:3.GỊNỊ KA I CHERE?Onye hụrụ gị nanya neziokwu ọ ga-eme ihe ga-akpatara gị nsogbu ma ọ bụ ihe ga-eme ka obi na-ajọ gị njọ?Onye na-echere gị echiche ọma neziokwu ọ ga-eme ka i mee ihe ga-eme ka gị na Chineke ghara ịdị ná mma?Ndị Hibru 13:4.8 Gịnị Ka M Kwesịrị Ịma Banyere Idina Mmadụ nIke?GỊNỊ KAỊGA-EME?Otu nwoke jidere otu nwa agbọghọ aha ya bụ Annette. Tupu ya amata ihe na-eme, nwoke ahụ tụrụ ya nala. Annette kwuru, sị: M mere ihe niile nwere ike ime ka ọ hapụ m. M gbalịrị iti mkpu, ma e nweghị ike ịnụ olu m. M kwara ya aka, gbaa ya ụkwụ, suo ya aka, gaakwa ya mbọ. Mgbe ahụ ka ọ mara m mma. Ike agwụ m.Ọ bụrụ na ị bụ Annette, gịnị ka ị ga-eme?CHEGODỊ ECHICHEIhe ọjọọ nwere ike ime nagbanyeghị otú i si kwadebe ma ọ bụ kpachapụ anya mgbe ị na-aga nabalị. Baịbụl kwuru, sị: Ọ bụghị ndị nwere ụkwụ ọsọ na-emeri nọsọ, ọ bụghịkwa ndị nwere amamihe na-enweta ihu ọma; nihi na oge ọdachi na ihe a na-atụghị anya ya na-abịakwasị ha niile.Ekliziastis 9:11.Ndị na-achọ idina ụfọdụ ndị na-eto eto nike bụ ndị ha na-amaghị, otú ahụ e mere Annette. E nwekwara ndị onye na-achọ idina ha bụ onye ha ma ama ma ọ bụ onye ezinụlọ ha. Otu nwata nwaanyị aha ya bụ Natalie dị naanị afọ iri mgbe otu nwa okorobịa bí nakụkụ ụlọ ha dinara ya nike. Natalie kwuru, sị: Ezigbo ụjọ na ihere ekweghị m kọọrọ ya onye ọ bụla ozugbo ahụ.E KWESỊGHỊ ỊTA GỊ ỤTAObi Annette ka na-ama ya ikpe nihi ihe e mere ya. O kwuru, sị: Ọ na-abụ m nọrọ, mụ ana-eche ihe ahụ mere nabalị ụbọchị ahụ. Obi m na-agwa m na m gaara agbasikwu mbọ ike ka ọ hapụ m. Nke bụ eziokwu bụ na mgbe ọ mara m mma, egwu ekweghị m mee ihe ọ bụla. Ike adịghịzi m ime ihe ọ bụla, ma ọ dị m ka mgaaraagbalịkwu.Obi Natalie ka na-amakwa ya ikpe. O kwuru, sị: Agaraghị m atụkwasị onye ahụ obi. Papa m na mama m nyere mụ na nwanne m nwaanyị iwu ka anyị na-anọkọ ọnụ mgbe ọ bụla anyị na-egwu egwu nèzí, ma egeghị m ntị. Ọ bụ ya mere o ji adị m ka ọ bụ m nyere onye agbata obi anyị ohere idina m nike. Ihe ahụ merenụ gbawara ndị ezinụlọ anyị obi. Obi na-ama m ikpe na ọ bụ m kpatara ya. Ọ bụ ya kacha enye m nsogbu nobi.Ọ bụrụ na obi na-ama gị ikpe otú ahụ ọ na-ama Annette ma ọ bụ Natalie, ihe mbụ ị ga-eburu nobi bụ na e dinaa mmadụ nike,a manyere ya amanye.Ụfọdụ na-ekwu na o nweghị ihe o mere, na ọ bụ ihe ụmụ okorobịa na-emekarị, ma ọ bụkwanụ na ndị e dinara nike chọrọ ka e dinaa ha. Ma, o nweghị onye e kwesịrị idina nike. Ọ bụrụ na e mere gị ụdị ihe a jọgburu onwe ya,e kwesịghị ịta gị ụta.Nke bụ eziokwu bụ na ọ dị mfe ịgụ na e kwesịghị ịta gị ụta, ma ikweta ya nwere ike isi ezigbo ike. Ụfọdụ na-eburu ihe mere ha nobi, obi ana-ama ha ikpe ma ọ bụ na-ajọ ha njọ. Ma, ị gbachi nkịtị, ònye ka ọ ga-abara uru? Ọ bụ gị, ka ọ bụ onye dinara gị nike? Kama ịgbachi nkịtị, i kwesịrị ịkọrọ ya onye ọzọ.ỊKỌRỌ MMADỤ IHE E MERE GỊBaịbụl gwara anyị na mgbe Job bụ onye ezi omume hụrụ na nsogbu ya esiela ezigbo ike, ọ sịrị: M ga-ekwu okwu dị ka o si ewute mkpụrụ obi m! Job 10:1 Ọ ga-abara gị uru ma i mee otú ahụ. Ịkọrọ onye ị tụkwasịrị obi ihe merenụ nwere ike inyere gị aka idi ihe e mere gị, meekwa ka obi ruo gị ala.Otú obi si ajọ gị njọ nwere ike ịdị gị ka ibu dị arọ naanị gị na-agaghị ebuli. Ọ ga-adị mma ka ị kọọrọ ya onye ga-enyere gị akaAnnette chọpụtara na ọ bụ eziokwu. Ọ sịrị: M kọọrọ ya otu ezigbo enyi m nwaanyị, ya agwa m ka m kọọrọ ya ndị okenye ọgbakọ anyị. Obi dị m ụtọ na m mere otú ahụ. Mụ na ha nọkọrọ ọtụtụ ugboro, ha agwa m ihe m kwesịrị ịnụ. Ha gwara m na ihe ahụ merenụ esighị m naka, nao nweghịihe ọjọọ m mere.Natalie gwara papa ya na mama ya na e dinara ya nike. Ọ sịrị: Ha nyeere m aka. Ha gwara m ka m kọọrọ ha otú o si mee. Ihe ahụ m kọọrọ ha mere ka iwe m dajụwa, obi adịtụwa m mma.Ekpere bụ ihe ọzọ kasiri Natalie obi. Ọ sịrị: Ịkọrọ ya Chineke nyeere m aka, nke ka nke, noge ahụ m na-achọghị ịkọrọ ya mmadụ. M kpewe ekpere, m na-ekwu otú ọ dị m nobi. Ọ na-eme ka obi ruo m ala.Gịnwa nwekwara ike ịchọpụta na ka oge na-aga, obi agaghịzi na-ama gị ikpe. Ekliziastis 3:3 Na-elekọta onwe gị. Echekwala ihe ga-eme ka obi na-ajọ gị njọ. Na-ehi ụra nke ọma. Ihe kacha mkpa bụ ịtụkwasị Jehova, bụ Chineke nkasi obi niile, obi.2 Ndị Kọrịnt 1:3, 4.Ọ BỤRỤ NA I TORUOLA KA GỊ NA NWOKE KPAWAỌ bụrụ na ị bụ nwa agbọghọ, ya abụrụ na mmadụ na-enye gị nsogbu ka i mee omume rụrụ arụ, ọ dịghị njọ ma i kwusie okwu ike, sị, Kwụsị ya! ma ọ bụ, Wepụ aka gị nahụ m! Agbachila nkịtị nihi ịtụ ụjọ na nwa okorobịa gị na ya na-akpa ga-ahapụ gị. Ọ hapụ gị nihi ya, ọ pụtara na ọ bụghị onye gị na ya kwesịrị ịna-akpa. Onye gị na ya na-akpa kwesịrị ịbụ ezigbo mmadụ, onye ga na-akwanyere ahụ gị na ihe i kweere ùgwù.AJỤJỤ GBASARA EGWUREGWU IBERIIBEOtu nwa agbọghọ aha ya bụ Coretta sịrị: Mgbe m nọ nụlọ akwụkwọ sekọndrị, ụmụ okorobịa na-esi nazụ dọtụ uwe ara m aka, kwuwe ihe na-enweghị isi na ọdụ. Ha na-asị na obi ga-aka adị m mma ma mụ na ha nwee mmekọahụ.Gịnị ka i chere ụmụ okorobịa ndị ahụ na-eme Coretta?A.Hà na-egwusa ya egwuregwu nkịtị?B.Hà na-achụ ya?CH.Hà na-egwusa ya egwuregwu iberiibe?Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Candice sịrị: Mgbe m nọ nụgbọala, otu nwa okorobịa malitere ịgwa m okwu iberiibe ma jide m aka. M kụpụrụ aka ya, sị ya si nebe m nọ pụọ. Ya elewe m ka isi ò mebiri m.Gịnị ka i chere nwa okorobịa a na-eme Candice?A.Ọ na-egwusa ya egwuregwu nkịtị?B.Ọ na-achụ ya?CH.Ọ na-egwusa ya egwuregwu iberiibe?Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Bethany sịrị: Nafọ gara aga, otu nwa okorobịa nọ na-agwa m na ọ hụrụ m nanya, na ọ chọrọ ka mụ na ya na-akpa nagbanyeghị na m na-asị ya mba. Mgbe ụfọdụ, ọ na-adịda m aka naka, mụ asị ya kwụsị ya, ma ọ naghị ekwe. Otu ụbọchị m nọ na-ekezi eriri akpụkpọ ụkwụ m, ọ bịara kụọ m aka nikè.Gịnị ka i chere nwa okorobịa a na-eme?A.Ọ na-egwusa ya egwuregwu nkịtị?B.Ọ na-achụ ya?CH.Ọ na-egwusa ya egwuregwu iberiibe?Azịza ajụjụ atọ a bụ CH.Olee ihe dị iche nigwusa mmadụ egwuregwu iberiibe na ịchụ onye ahụ ma ọ bụ igwusa ya egwuregwu nkịtị?Ọ bụ naanị onye na-egwusa mmadụ egwuregwu iberiibe ka ihe ahụ ọ na-eme na-atọ ụtọ. Onye ọ na-egwusa ya sịgodị ya kwụsị ya, ọ naghị akwụsị.Egwuregwu iberiibe abụghị obere okwu. Onye na-egwusa mmadụ egwuregwu iberiibe nwere ike idina onye ahụ nike.9 M Kwesịrị Ikwere na E Keghị Mmadụ Eke?GỊNỊ KAỊGA-EME?Chegodị banyere ihe atụ a: Alex amaghị ihe ọ ga-eme eme. O kweere kemgbe na Chineke dị nakwa na e kere mmadụ eke. Ma, taa, onye na-akụziri ha ihe ọmụmụ bayọlọji kụziiri ha na e keghị mmadụ eke, na ọ bụ ihe ndị ọkà mmụta sayensị chọpụtarala. Alex achọghị ka ndị ọzọ lee ya anya ka onye iberiibe. Ọ gwara onwe ya, sị: A sị kwuwe, ọ bụrụ na ndị ọkà mmụta sayensị achọpụtala na e keghị mmadụ eke, ọ bụzi mụnwa ga-arụwa ha ụka?Ọ bụrụ na ị bụ Alex, ị ga-ekweta na e keghị mmadụ eke naanị nihi na e nwere akwụkwọ sayensị ndị kwuru na ọ bụ eziokwu?CHEGODỊ ECHICHEỌtụtụ mgbe, ọ na-adịrị ndị mmadụ mfe ikwu na hakweerena e kere mmadụ eke ma ọ bụ na haekweghị.Ma ha amaghịihe mereha ji kwere ma ọ bụ ghara ikwere.Ụfọdụ ndị kweere na e kere mmadụ eke naanị nihi na ọ bụ ihe a kụziiri ha na chọọchị.Ụfọdụ ndị kweere na e keghị mmadụ eke naanị nihi na ọ bụ ihe a kụziiri ha nụlọ akwụkwọ.AJỤJỤ ISII Ị GA-ECHEBARA ECHICHEBaịbụl kwuru, sị: Ụlọ ọ bụla nwere onye rụrụ ya, ma onye rụrụ ihe niile bụ Chineke. Ndị Hibru 3:4 Ihe a Baịbụl kwuru ọ dabara adaba?Ikwu na e keghị mmadụ eke dị ka ikwu na o nweghị onye rụrụ ụlọ a. Ọ dabaghị adabaIHE ỤFỌDỤ NDỊ KWURU: Eluigwe na ụwa pụtara na mberede nihi otu nnukwu ihe gbawaranụ.1. Ònye ma ọ bụ gịnị mere ka otu nnukwu ihe ahụ gbawaa?2. Olee nke na-ada ka ihe mere eme? Ọ bụ ikwu na ihe niile nọkatara pụta, ka ọ bụ ikwu na e nwere onye kere ha?IHE ỤFỌDỤ NDỊ KWURU: Ndị mmadụ si nụmụ anụmanụ pụta.3. Ọ bụrụ na mmadụ si nenwe ma ọ bụ nanụmanụ ọzọ pụta, gịnị mere e ji nwee ezigbo ihe dị iche notú ụmụ mmadụ si eche echiche na otú enwe si eche echiche?4. Gịnịzi mere ihe ndị dị ndụ ji dị oké mgbagwoju anya, ma ihe ndị yiri ka o nweghị ihe ha bụ?IHE ỤFỌDỤ NDỊ KWURU: Ndị sayensị achọpụtala ihe gosiri na e keghị mmadụ eke.5. Onye na-ekwu ihe a ò jirila aka ya chọpụta na e keghị mmadụ eke?6. Ị ma na ọtụtụ ndị kweere na e keghị mmadụ eke naanị nihi na agwaraha na ndị niile ma ihe kweere na ya?Otu nwa agbọgho aha ya bụ Julia sịrị: Ọ bụrụ na ị na-aga nọhịa hụ ọmarịcha ụlọ, ị ga-echewe, sị: Ụlọ a amagbuola onwe ya. Ọ ga-abụrịrị na osisi ndị a dara, hazichaa onwe ha, ghọọ ụlọ a. Mbanụ. Ichewe otú ahụ adabaghị adaba. Gịnịzi mere anyị ga-eji kwere na ihe niile dị nụwa ji aka ha pụta?Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Gwen sịrị: Ka e were ya na mmadụ gwara gị na nụlọ ọrụ na-ebi akwụkwọ, otu ebe a wụnyere ịnk gbawara, ịnk efesachaa ma nahụ ụlọ ma nuko ụlọ, ghọọ nnukwu akwụkwọ ọkọwa okwu. Ị ga-ekweta?GỊNỊ MERE Ị GA-EJI KWERE NA CHINEKE DỊ?Baịbụl kwuru na i kwesịrị iji ike iche echiche gị na-ekpebi ihe ị na-eme. Ndị Rom 12:1 Ọ pụtara na i kwesịghị ikwere na Chineke dị naanị maka na ọ bụIHE OBI GỊ GWARA GỊObi m na-agwa m na a ga-enwerịrị onye ike ya karịrị ike onye ọ bụlaIHE NDỊ ỌZỌ KWEEREM bi nebe ọtụtụ ndị kweere na Chineke dịIHE A KỤZIIRI GỊPapa m na mama m kụziiri m ka m kwere na Chineke dị. M ga-emekwanụ gịnị?Kama ikwere nihi ihe ndị a, i kwesịrị ịmata ihe mere i ji kwere na Chineke dị.Otu nwa agbọghọ aha ya bụ Teresa sịrị: Ọ na-abụ m nọrọ na klas na-ege onye nkụzi anyị ntị mgbe ọ na-akọwa otú ahụ anyị si arụ ọrụ, obi na-esi m ike na Chineke dị. Ihe ndị dị nahụ anyị nwere ihe ha na-arụ, ma nke kacha arụ obere ọrụ. Ọtụtụ mgbe, anyị anaghị ama mgbe ha na-arụ ọrụ ndị ahụ. Neziokwu, otú ahụ mmadụ si arụ ọrụ dị ezigbo mgbagwoju anya.Otu nwa okorobịa aha ya bụ Richard sịrị: M hụ ụlọ elu dị ezigbo elu, ụgbọ mmiri ma ọ bụ ụgbọala, m na-ajụ onwe m, sị: Ònye rụrụ ihe a? Dị ka ihe atụ, ọ bụ amamihe ka e ji arụ ụgbọala, nihi na ọtụtụ obere ihe e ji rụọ ya kwesịrị ịna-arụ ọrụ nke ọma tupu ụgbọala arụwa ọrụ. Ebe ọ bụ mmadụ na-arụ ụgbọala ndị a, ọ pụtara na e nwere onye kere anyị.Otu nwa okorobịa aha ya bụ Anthony sịrị: Ka m na-amụkwu gbasara sayensị, o sikwuuru m ike ikweta na e keghị ihe niile eke. O kwukwara na o siri ike ikwere na e keghị mmadụ eke karịa ikwere na e nwere Onye kere ihe niile.IHE Ị GA- ECHEBARA ECHICHENagbanyeghị ọtụtụ afọ ndị ọkà mmụta sayensị jirila mee nchọnchọ, ha niile ekwekọrịtabeghị nihe ha na-ekwu na e keghị mmadụ eke. E weere na ndị ọkà mmụta sayensị bụ ndị ọkachamara. Ma ebe ọ bụ na ha ekwekọrịtaghị nihe ha na-ekwu, ọ dị njọ ma gịnwa ghara ikwere na e keghị mmadụ eke?10 Olee Otú Baịbụl Ga-esi Nyere M Aka?GỊNỊ KAỊGA-EME?Chegodị banyere ihe atụ a: David ji ụgbọala na-aga ebe ọna-agatụbeghị.Ka ọ na-aga, saịn bọọdụ na ihe ndị ọzọ ọ na-ahụ gosiri na ọ ghọtaghịzi ebe ọ nọ. Mgbe ahụ ka ọ matara na ya efuola ụzọ. Ọ ga-abụrịrị na o sila ụzọ ọ na-ekwesịghị isi.Ọ bụrụ na ị bụ David, gịnị ka ị ga-eme?CHEGODỊ ECHICHEE nwere ọtụtụ ihe i nwere ike ime:A.Ịjụ mmadụ ajụjụ.B.Ile anya na map.CH.Ịnyara ụgbọala gị na-aga, buru nobi na ị ga-emecha chọta ụzọ.O doro anya na ọ bụ nke CHkachanjọ.Nke B ka nke mbụ mma nihi na ọ pụtara na ị gbatụ, gị elee anya na map ahụ ka ị ghara ifu ụzọ.Baịbụl ga-enyere gị aka otú ahụ.Ọ bụ akwụkwọ ndị mmadụ kacha azụ nụwa.Ọ ga-enyere gị aka imeri nsogbu ndị i nwereỌ ga-eme ka ị mata ụdị onye ị bụ ma bụrụ ezigbo mmadụỌ ga-egosi gị otú ị ga-esi bie ndụ kacha mmaOTÚ ANYỊ GA-ESI MATA AZỊZA AJỤJỤ NDỊ NA-ECHU ANYỊ ỤRAAnyị na-amalite mgbe anyị bidoro ikwu okwu jụwa ajụjụ.Oleedị otú e si kee eluigwe?Gịnị mere kpakpando ji dịchaa ntakịrị ntakịrị?Anyị na-emecha jụwa ajụjụ gbasara ihe ndị na-eme nụwa.Olee ihe mere ihe ọjọọ ji eme?Gịnị mere mmadụ ji anwụ anwụ?Ị ma na azịza ajụjụ ndị a dị na Baịbụl kemgbe?Ọtụtụ ndị na-ekwu na ihe juru na Baịbụl bụ akụkọ ifo na akụkọ ndị mgbe ochie, na oge ya agafeela, nakwa na ọ naghị ekwe nghọta. Ma, ihe bụ nsogbu ọ bụ ihe Baịbụl kwuru, ka ọ bụ ihe ndị mmadụ nụrụ banyere Baịbụl? Ọ ga-abụ na ihe a gwara ha abụghị eziokwu?Dị ka ihe atụ, ndị mmadụ chere na Baịbụl kwuru na ọ bụ Chineke na-achị ụwa. Ma, olee otú ọ ga-esi bụrụ eziokwu ebe ihe juru nụwa a bụ ọgba aghara, obi mgbawa, ahụhụ, ọrịa na ọnwụ, ịda ogbenye na ọdachi? Chineke hụrụ anyị nanya. Oleezi otú ihe ọjọọ a niile ga-esi na-eme ma ọ bụrụ ya na-achị ụwa?Ị chọrọ ịmata azịza ajụjụ ndị a? Onye Baịbụl kwuru na-achị ụwa a nwere ike iju gị anya.Ọ ga-abụ na ị chọpụtala na ndụmọdụ ndị dị na broshọ a si na Baịbụl. Ndịàmà Jehova kwetasiri ike na ọ bụ Baịbụl ga-akụziri ndị mmadụ ihe ha kwesịrị ime. Ọ bụ nihi na Baịbụl si nike mmụọ nsọ Chineke, ọ bara uru iji ya zie ihe, iji ya dọọ mmadụ aka ná ntị, na iji ya mee ka ihe guzozie. 2 Timoti 3:16, 17 I kwesịrị ịgụ akwụkwọ a e dere noge ochie, nke bakwara uru taa. 