 Colonel Emeka OjukwuO meela afọ itoolu Ọchịagha Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu, sorola ndị nna laa nọnwa Novemba afọ 20111933-2011, mana ude ya ka na-ede na mba niile.Ọtụtụ mmadụ, ọkachasị ụmụ Igbo ka kpụ dike a duru Ọwụwa Anyanwụ Naijiria nAgha Biafra nonụ ọbụladị ugbua okwu nnwereonwe Biafra nwuuru ọkụ ọzọ.Nna Odumegwu Ojukwu kpara akụ eriwe agwụ agwụOdumegwu Ojukwu gaara ịgba afọ 86 taaBiafra 50 years after: O meela afọ 50 a lụrụ agha Biafra, mana ihe kpatara ya ka na-emeNke a bụ nihi na bido oge ọ bụụrụ onye ndu Biafra rue ugbua, ha ahụbeghị onye ndu ọdịmma Ndigbo churu ụra ka ya.Ọtụtụ ndị okenye Igbo dịka Elliot Uko na-ekwu na ụdị akụ agwụ agwụ nna Ojukwu kpara zuuru ya ịgba ndị Igbo nkiti, nọọrọ onwe ya oge nsogbu butere Agha Biafra dakwasara ha.Mana o tinyere isi ya buru ya.Gee ihe Elliot Uko kwuru mere Igbo ji hụ Ojukwu nanya karịa:Agha Biafra furu Ojukwu ihe nile o nwere; oge ya, ọgụgụisi nakwa ego nna ya.Emeka bụ nwa a mụrụ nobi ọgaranya nabalị anọ nke ọnwa Novemba afọ 1933 nUgwu Awusa nebe a kpọrọ Zungeru dị na Niger steeti.Nna ya, Louis Odumegwu Ojukwu, onye Umudim, Nnewi, Anambara steeti bụ nnukwu ọgaranya ka ibe ya nAfrịka.Ọgbaaghara na-ada nụlọ OjukwuDebe Odumegwu Ojukwu: Ihe ị kwesịrị ịma banyere yaEtu azụ okporoko si bata Naịjirịa nihi agha BịafraO nwere ụlọọrụ njem ụgbọala ma bụrụkwa onyeisi mbụ nke Nigeria Stock Market.Louis agụghị oke akwụkwọ mana o zigara nwa ya bụ Emeka ụlọakwụkwọ ọkaibe na Naijiria nakwa mba ofesi.Emeka gụrụ akwụkwọ na Kings College na Legọs nakwa na , Lincoln College na mahadum Oxford na mba Briten.Ojukwu si azụ ụlọ banye ọrụ amị nafọ 1957 nihi na nna ya akwadoghị ya. Oge ahụ, ọtụtụ na-ahụta ọrụ amị dịka ọrụ ndị enweghị nke ha dị mma ya.Ndiagha zigara ya ọzụzụ na England nakwa Ghana, ma bulie ya nokwa ka ọ lọghachiri na Naijiria nafọ 1958.A tụgara ya Kaduna, e mecha mee ya onyeisi ndị agha na Kano.Ọ bụ ka ọ nọ nUgwu Awusa arụ ọrụ soja ka Kaduna Nzeogwu, Emmanuel Ifejuna na Adewale Ademoyega na ndị ọzọ kpara nkata ịkwatu gọọmentị  nike nabalị iri na ise ọnwa January afọ 1966.Ojukwu so na ndị mere na mbọ Nzeọgwụ na ndị otu ya gbara nyụrụ ọkụ pịị nUgwu Awụsa nihi okwukwe o nweburu na ịdịkọnotu Naịjirịa.Agụiyi Ironsi dịka onye kachasị nwe ọkwa na ndịagha Naijiria weere ọkwa onyeisiala mana ka onwa isii gachara, Murtala Muhammed chuturu ọchịchị ya nike.E gburu ọtụtụ ndị Agha Igbo welitere isi ma site na ya banye nọgbụgbụ ndị Igbo nkịtị nUgwu Naijria nke mere ka ọtụtụ ụmụ Igbo gbaa ọsọ ndụ gbalata ala Igbo.Ọ bụ dịka ogbugbu nakwa mgbagbu ndị Igbo riri elu karịa na-enweghị mbọ gọọmenti gbara ibelata ya ka Ojukwu dịka gọvanọ na-achị Eastern Nigeria kwuru ka ndị mpaghara ọbụla chịwa onwe ha.Nke a mere ka e nwee ọgbakọ ebe ndị isi Afrịka zukọrọ wee tinye ya bu okwu ọnụ.Odumegwu Ojukwu na-agwa ndị omeiwu Biafra okwu Julaị 16 1967Ọgbakọ bụ nobodo Aburi nke dị na Gana ka a nọ nwee ya, wee wepụta nkwekọrịta a kpọrọ Aburi Accord nke onye ọbụla nọgbakọ ahụ binyere aka na ya.Mana ka ọgbakọ ahụ gachara, Yakubu Gowọn dịka Onyeisiala Naịjirịa noge ahụ, jụwapụrụ isi na ihe o kwetara nAburi ma bido agha megịde ndị mpaghara Ọwụwa-Anyanwụ.Ọ bụ nabalị isii nke ọnwa Julai afọ 1967 ka Naịjirịa gbapụrụ ọnụ egbe mbụ bidoro agha Biafra nobodo Gakem dị na Krọs Rivas steeti sokwa n Eastern Region. oge ahụ.Nọnụ Ojukwu, ihe o jiri gaa agha bụ  Iji gbaa mbọ hụ na a napụtara ndị Biafra natụmatụ ndị chọrọ ịkpochapụ ha.Yakubu Gowon bụ onyeisiala NAijiria oge a lụrụ Agha BiafraAgha Biafra nakwa agụụ so ya tara isi ụmụ Igbo karịrị nde atọ.Mana ihe kachasị tụọ mbaụwa nanya bụ na ndị Igbo site na ntuziaka Ojukwu gbara aka ngwaọgụ lụọ agha ahụ dịka dịmkpa rụọ afọ abụọ na ụma!Kama ịda mba, ha jiri nka na agịrị isi rụpụta ọtụtụ ihe nyeere ha aka dịka ọgbunigwe, igwe na-esi mmanụ agbidị nakwa ihe ịtụya ndị ọzọ.Ka agha na-achọ ibi, Ojukwu nyefere Philip Effiong ọkwa onyeisi Agha Biafra ma gbaa ọsọ ndụ gaa Ivory Coast.Ezinaụlọ ya:Alum di na nwunye Emeka Ojukwu na Bianca gbara akaebe na ihuya amaghị okenye maọbụ agadiOjukwu bụ mmadụ ọha ma bụrụkwa onye ejighị obibi ezinaụlọ egwu egwu.Ọ lụrụ Bianca Onoh, nwa Christian Onoh, onye bubu Gọvanọ Anambara steeti ochie, ha mụrụ ụmụ atọ.Bianca, bụbụ onye nwetara nzere Agboghọ kachasị mma mma na Naijiria tupu ọ lụọ OjukwuMana tupu ọ lụọ Bianca, Ojukwu luburu Njideka, onye ya na ya zutere oge ọ na-agụ akwụkwọ nala Bekee.Ụmụ ndị ọzọ Ojukwu mụrụ gụnyere Debeọ lala mụọ na Emeka Ojukwu nke obere, Ebere na Okigbo.Ụwa mgbede yaOjukwu mechara lọghachi Naijiria oge ọchịchị Shehu Shagari ma soro zọọ ọkwa ọchịchị notu NPN nafọ 1983.A tụnyere ya na ndị nọ nọchịchị oge ahụ na mkpọrọ oge Muhammadu Buhari weghara ọchịchị dịka onye agha.E  mecha tọghapụ ya nihi na ha atụtaghị ya aja nahụ.Nọnwụ, gọọmenti Goodluck Jonathan nyere Ojukwu nkwanye ukwu pụrụ iche dịka onyeisi aghaỌ bụ ihuya mere Igbo ji nye Ojukwu echichi Ikemba nakwa Dikedịọra mma.Ka ọ nwụrụ nọnwa Novermba afọ 2011, o mere ọtụtụ ndị Igbo anyammiri dịka ha na-atụ arịrị na enyi Biafra alaala.Iji tie ndị mmadụ aka nobi, Gọọmenti Naijiria noge Goodluck Jonathan kwanyeere Ojukwu ugwu zuru oke dịka onyeisi agha.Akụkọ ndị ga-amasị gị:Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka mwepụ Emeka IhediohaEtu azụ okporoko si bata Naịjirịa nihi agha BịafraAmụma Mbaka emezuela, Hope Uzodinma emeriela dịka Gọvanọ Imo steeti 