 Ụkọchukwu Alph Lukau kwụ nakụkụ akpati ozu, tụkwasị aka nelu afọ nwoke o kwuru na ọ kpọlitere nozuỤkọchukwu Alph Lukau yi uwe na-acha anụnụ anụnụ na-ekwu na ọ kpọlitere ozu nwoke a2019 na-abịa na njedebe nike nike mana lee ụfọdụ akụkọ ndị Naịjirịa ọkachasị ndị Igbo agaghị echezọ echezọ.Anyị ga-malite site na nke dịka ọ chọrọ itinye ụjọ nime ụmụnwoke.Aka akparala onye nkuzi na-eme ka nwata akwụkwọ rachaa ya utu tupu o bufee yaDọkịta egbuola nwaanyị otele ukwu gbalaga1.Ile anya nara nwaanyị ọ na-agbati ndụ nwoke?Dịka ikuku ọkụ, o bidoro wube na ile nwaanyị anya nara ruo nkeji iri kwa ụbọchị nwereike idọtị ndụ nwoke dịka nchọpụta otu nwoke sayensi si mba Germany si kwuo.Mana mgbe BBC Igbo jụrụ ya ndị ọkammụta na mmekọrịta nwoke na nwaanyị, ha zara na o nweghị mgbe sayensi ji gosipụta nke a.Mana otu nime ha gwara anyị na onwekwara ike ịbụ eziokwu.2. Ụkọchukwu kwuru na ọ kpọlitere mmadụ nọnwụỤkọchukwu Alph Lukau yi uwe na-acha anụnụ anụnụ na-ekwu na ọ kpọlitere ozu nwoke aỊ chetara  mgbe otu ndị ụlọozu nọ na mba Saụt Afrịka kwuru na ha ga-akpụpụ otu nwoke kpọrọ onwe ya ụkọchukwu ụlọikpe maka ikwu na ọ kpọlitere mmadụ nọnwụ.Otu ihe nkiri e kesara  ọfụma na soshal midia, gosiri ụkọchukwu Alph Lukau ka ọ na-agwa otu nwoke dina nime akpati ozu kunie o kuliri ka ndị mmadụ malitere iti mkpu ọṅụ.Ndị ụlọozu ahụ kwuru na a ghọgburu ha, iji mee ka ha sonye.Ọtụtụ ndị mmadụ katọrọ ihe ịtụ nanya ahụ mere nihu ụlọụka Lukau dị nso nobodo Johannesburg, ebe ọtụtụ ji ya mere ihe ọchị.Anyị ekwenyeghị na e nwere ihe ọbụla dịka ihe iribama, ka ngalaba na-ahụ maka omenala, ofufe na asụsụ a kpọrọ CRL Rights Commission gwara ndị ntaakụkọ mba Saụt Afrịka.Nwoke ahụ akpọlitere nọnwụ mechara nwụọ nihe mberede okporoụzọ ka otu izu ụka gafechara.3.Onyonyo na-egosi onye nkuzi Unilag na-achọ ị dina ụmụakwụkwọ nwaanyịUgboro ugboro ka ụmụakwụkwọ ụmụnwaanyị na mahadum dị na mpaghara ọdịda anyanwụ Afrịka na-ekwu na ndi nkuzi ha na-enye ha nsogbu iji dinaa ha.Mana mgbe ụfọdụ, ndị mmadụ anaghị ekwetacha ihe ha na-ekwu.Ihe onyonyo a BBC setere gbara nke a nanwụ.4. Ihụtụla Nwoke maọbụ nwaanyị nwere ọtụ na amụ nahụ ya?Mgbe ọbụla ị nụrụ na mmadụ abụghị nwoke ọ bụghị nwaanyị, kedụ ihe na-agba gị nuche?Nke a bụ akụkọ banyere ndị Naịjirịa abụọ James Johnson na Mystique Evolving bu ikpu na amụ pụta ụwa.Mmadụ abụọ ndị a kọrọ akụkọ ha nakwa ihe ndị ha na-agabiga na ndụ nihi ọnọdụ a.5. Enyi na enyi lụrụ ọgụ ka ụkọchukwu ha tiwara ha akụ oyibo nsugbeA na-ebokarị ụfọdụ ndị ụkọchukwu Naịjirịa maka amụma ụgha ha na-ebuỊ na-agakwa nihu ụfọdụ ụkọchụkwụ kpachapụ anya.I chetara ka ụkọchukwu si gwacha ọyị abụọ okwu ma bo otu nime ha na aka ya dị nime ihe ọjọ na-eme nke ọzọ.Notu ntabi anya ha abụọ bido lụwa ọgụ nke mere ka ndị mmadụ tiwe Pamela Why nelu soshal midia.Nke a mere na mba Saụt Afịrịka.5. Nwaanyị lụrụ nwaanyịI chetara mgbe anyị wetere ụnu akụkọ Felicia Orji lụtara nwa ya nwoke nwụrụ anwụ nwaanyị.O kwuru na ọ bụ makana nwa ya nwoke ahụ amụtaghị nwa tupu ọ nwụọ kpatara nke a.Gerekwa ya ọzọ ka ị mata ka nwaanyị a alụtara alụta si mụta ụmụ ndị ọmụgoro Felicia.5.I mana ka esi akpachapụrụ ọtụ anya?Nke a bụ akụkọ bara nnukwu uru mana ndị Igbo kụjara akụja na BBC nwereike iwepụtali ntuziaka gbasara akụkụ ahụ a.Ha nabatara ya agbanyeghị na ọ gbara ha agba na ntị.Gụọ ya nuju ebe a Ihe 5 ndị nwere ọtụ kwesiri ịma6. A ga-enyewe ụmụnwoke ọgwụ mgbochi nwa - Ndị dọkintaNdị dọkịnta nIndia na-akọwa na ha arụpụtala ọgwụ ga-eme ka nwoke ghara ịtụwa nwaanyị ime mgbe ọ na-achọghị.Ha sị na ha na-enyochala ọgwụ a ma chọpụta na ọ na-arụ ọrụ ruo pasenti 97.3 ma kwukwa na ọ naghị enye nsogbu ọbụla nahụ.Mana notu ntabi anya , ha pụtara kwukwa na ha akwụsịtụla igba ọgwụ ahụ makana ya bụ ọgwụ bidoro tiwasasia utu ụmụnwoke.7.A ka na-ekwu nke bere nụ, ọzọ bekwasi yaỌtụtụ mmadụ hụchara etu enwereike isi lekọta ọtụ nwaanyị wee rịọ ka akuzie maka amụ nwoke.Mana mgbe ya bụ akụkọ pụtachara, chọọchị gbasara!Lee ya ebe a. Ihe ise i kwesiri ịma maka amụ8. Nwaanyị siri ma rie nwa yaAkụkọ si mba Tanzania pụta kwuru na ndị uweojii mba ahụ anwụchiela nwaanyị na di ya maka ịgba ha ajụjụọnụ maka ihe mere nwa ha nwaanyị.Ha na-enyocha nwaanyị ahụ maka ebubo igbu, sie ma rie nwa ya.Onye ma etu afọ 2020 ga-adị?Arọ ọhụrụ ọma ooo! 