 Akwụkwọ Mgbaafọ nke 2014 yb14-IB  Akwụkwọ Mgbaafọ Ndịàmà Jehova nke Afọ 2014Peeji Mbụ na nke Ndị Bipụtara Akwụkwọ AIsiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AIsiokwu Afọ 2014Ihe dị ka otu narị afọ gara aga, Jehova chiri Jizọs eze neluigwe. Kemgbe ahụ, ndị na-efe Chineke ji obi ha niile na-agwa ndị ọzọ ihe Alaeze Chineke ga-emere ụmụ mmadụ. Ị makwa ihe ọma Jizọs ga-emere ụmụ mmadụ? Ọ ga-eme ka ụwa ghọọ paradaịs. Ndị ga-ebi na ya ga-ejikwa obi ha niile hụ ibe ha nanya. Ihe ọjọọ agaghị adịkwa, ndị mmadụ agaghịzi na-alụ agha. A gaghịkwa enwe onye na-arịa ọrịa ma ọ bụ onye na-ata ahụhụ, ndị mmadụ agaghịzikwa na-anwụ anwụ.Noge na-adịghịzi anya, Chineke ga-eme ihe niile ahụ o kwere anyị ná nkwa. Ọ bụ Alaeze Chineke ka Jehova ga-eji mezuo ihe ahụ niile. Na-ekpe ekpere ka Alaeze ahụ bịa. Na-agwa ndị mmadụ banyere ya, echefukwala ihe ọma Alaeze ahụ ga-emere gị.Akwụkwọ Ozi Si nAka Òtù Na-achị IsiEzi Ụmụnna Anyị:Obi dị anyị ụtọ idetara unu akwụkwọ ozi a ná mbido afọ a pụrụ iche. Jizọs Kraịst malitere ịchị netiti ndị iro ya nafọ 1914. Ihe ọ pụtara bụ na ọ chịala otu narị afọ ma afọ 2014 gwụchaa.Ọma 110:1, 2.Kwa afọ, Watch Tower Bible and Tract Society na-enwe nnọkọ. Na nke ha nwere nọnwa Ọktoba afọ 2013, ndị sụgharịrịNsụgharị Ụwa Ọhụrụ nke Akwụkwọ Nsọwepụtara Baịbụl Bekee ọhụrụ ha sụgharịrị. Otú e si sụgharịa Baịbụl ahụ enweghị atụ. Ihe karịrị iri afọ isii gara aga, Jehova nyeere ụfọdụ nime ndị e tere mmanụ aka ha asụgharịaBaịbụl Nsụgharị Ụwa Ọhụrụnke Bekee. Rom 8:15, 16 Ebe ọ bụ na Jehova nyere ha mmụọ nsọ ya, o doro anya na ma nke ahụ ma nke ọhụrụ a pụrụ iche.Kemgbe ọtụtụ afọ, Kọmitii Ide Ihe ejighị ịsụgharị Baịbụl egwuriegwu. E nwereNsụgharị Ụwa Ọhụrụugbu a, ma nke nwere Akwụkwọ Nsọ Hibru na Akwụkwọ Nsọ Grik ma nke bụ naanị Akwụkwọ Nsọ Grik, notu narị asụsụ na iri abụọ na otu. Na-agụ Baịbụl gị kwa ụbọchị, na-echebakwara ihe ị gụrụ echiche. Ime otú ahụ ga-egosi na obi dị gị ụtọ na Jehova nyere gị Baịbụl, ọ ga-emekwa ka ị bịarukwuo Jehova nso.Jems 4:8.Ọ na-ewute anyị ma anyị nụ banyere ahụhụ ụmụnna anyị na-ata. O doro anya na ọ bụghị mgbe niile ka ha na-eso ụmụnna ndị ọzọ enwe aṅụrị. Dị ka ihe atụ, e nwere otu nwanna nwaanyị malitere ịrịa strok noge na-adịbeghị anya nEshia. Ọrịa a na-akpakwa ezinụlọ ya aka ọjọọ. Nke ka njọ bụ na ọrịa ya a ekweghị ndị dọkịta ngwọta. Ọ bụzi di nwanna nwaanyị a na-emere ya ihe niile. Ụmụ ha na-agbakwa mbọ ilekọta nne ha na nna ha otú ahụ Ndị Kraịst kwesịrị ịna-eme. Otú ndị ezinụlọ a si edi nsogbu a na-eme ka okwukwe ha na-esi ike. Otú unu sikwa edi nsogbu ndị unu na ha na-alụ na-eme ka unu na-enwe ọṅụ nihi na ọ na-eme ka okwukwe unu sikwuo ike. Jems 1:2-4 Jehova kwere ma ndị e tere mmanụ ma atụrụ ọzọ nkwa na anyị ga-enwe obi ụtọ ma anyị na-atachi obi nihi na ọ ga-eji ndụ ebighi ebi kwụọ anyị ụgwọ.Jems 1:12.Nafọ gara aga, ndị bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs dị nde mmadụ iri na itoolu, narị puku abụọ na puku iri anọ na otu na narị abụọ na iri ise na abụọ. Obi dị anyị ụtọ na ọtụtụ ndị bịara nzukọ a dị oké mkpa anyị na-enwe kwa afọ. Noge ahụ a na-echeta ọnwụ Jizọs, nde kwuru nde ụmụnna anyị sụrụ ụzọ inyeaka nọnwa Mach nakwa nọnwa Eprel. Anyị makwa na obi dị anyị ụtọ mgbe a gwara anyị na ndị na-asụ ụzọ inyeaka noge onyenlekọta sekit na-eleta ọgbakọ ga-anọ ná nnọkọ ahụ ya na ndị ọsụ ụzọ oge niile na-enwe ruo nisi, ọ sọgodị ya ya bụrụ na ọ bụghị nọnwa Mach ma ọ bụ Eprel. Ndị ji ife Jehova kpọrọ ihe anaghị eji ma ikwusa ozi ọma ma ọrụ ndị ọzọ a na-arụ nọgbakọ egwu egwu. Ọ bụrụ na anyị akpọọ ọrụ Onyenwe anyị mkpa, anyị ga-eguzosi ike, mbọ niile Setan na-agba ka anyị daa mbà ga-akụkwa afọ nala.1 Kọr. 15:58.Obi anyị jupụtara naṅụrị maka na ọtụtụ ndị raara onwe ha nye Jehova, e meekwa ha baptizim nafọ ije ozi gara aga. Ha dị narị puku mmadụ abụọ na puku iri asaa na asaa na narị atọ na iri anọ na anọ. Ha sozi ụmụnna ha nụwa niile na-eje ije nokporo ụzọ ahụ na-eduba ná ndụ. Mat. 7:13, 14 Anyị kwesịrị inyere ndị a aka ka ha gbasie ike nokwukwe. Kọl. 2:7 Anyị kwesịrị ịna-agba ụmụnna ibe anyị ume ka anyị niile na-edi nsogbu ụwa a ruo ọgwụgwụ. Mat. 24:13 Na-agụgụnụ mkpụrụ obi dara mbà, na-akwadonụ ndị na-adịghị ike, na-enwenụ ogologo ntachi obi nebe mmadụ niile nọ. 1 Tesa. 5:14 Ka anyị niile na-ekpe ekpere, Ka alaeze Chineke bịa.1 Tesa. 5:17;Mat. 6:10.Anyị na-agba gị ume ka ị gụọAkwụkwọ Mgbaafọa. Anyị hụrụ unu niile hụrụ Jehova nanya nanya.Anyị bụ ụmụnna unu,Òtù Na-achị Isi nke Ndịàmà JehovaIhe Ndị E Mere nAfọ Gara AgaNọhụụ, Jehova mere ka Ezikiel hụ nnukwu ụgbọ ịnyịnya na-agba neluigwe. Ụgbọ ịnyịnya ahụ nọchiri anya ndị ohu Jehova nọ neluigwe. Nagbanyeghị na o buru ezigbo ibu, ọ na-agba oké ọsọ, na-agbanwekwa ebe ọ na-aga negbughị oge. Ezik. 1:15-28 Ihe ndị magburu onwe ha ndị ohu Jehova megasịrị nafọ gara aga na-egosi na ha so ụgbọ ịnyịnya ahụ na-aga ụkwụ na ụkwụ.Ọgbakọ Jehova Na-aga nIhuNabalị ise nọnwa Julaị afọ 2013, e nwere ọkwa Anthony Morris, bụ onye so nÒtù Na-achị Isi, maara ụmụnna na-eje ozi nisi ụlọ ọrụ anyị. Ọ sịrị: Nabalị anọ nọnwa Julaị afọ 2013, e kpebiri na a ga-ere ụlọ isii anyị nwere na Bruklin. Ọ pụtara na ọnwa Ọgọst gbaa ọkara, anyị akwapụ nise nime ha ka e nwee ike ire ha. Ọkwa a mere ụmụnna anyị obi ụtọ.Ebe a na-asa ákwà nisi ụlọ ọrụ anyị dị nụlọ nke atọ. Nwanna Morris kwuru na ha ka ga na-asa ákwà ebe ahụ ruo ihe dị ka ọnwa Julaị afọ 2014. O kwukwara na mgbe ha ga-akwapụ nụlọ nke isii nwere ike ịbụ nafọ 2017.Ihe mere e ji ere ụlọ isii ndị ahụ bụ na a chọrọ iburu isi ụlọ ọrụ anyị dị na Niu Yọk Siti gaa Wọwik. Ala ebe ahụ dị otu narị hekta na abụọ. Ma, e nweghị ihe a ga-eme nala ahụ ma ọ bụrụ na e bughị ụzọ nata ndị ọchịchị ikike.Nihi ya, ụmụnna nọ na Betel dị nAmerịka tọrọ ntị nala mgbe Mark Sanderson, onye sokwa nÒtù Na-achị Isi, mara ọkwa ọzọ nabalị iri na asatọ nọnwa Julaị. Ọ sịrị: Obi dị anyị ụtọ ịgwa unu na ná mgbede ụnyaahụ, ọfis na-ahụ maka ịrụ ụlọ na Wọwik kwetara ka anyị rụọ isi ụlọ ọrụ anyị otú anyị si see ya nakwụkwọ. Ihe fọziri bụ ka ndị ọchịchị nye anyị ikike ka anyị malite ịrụ ya. Anyị chetara na ọ bụ ụnyaahụ ka o mere afọ anọ anyị zụrụ ala ahụ dị na Wọwik. Obi ụtọ anyị bụ na ihe ndị na-eme kemgbe ụbọchị ndị a na-egosi anyị na Jehova na-agọzi mbọ niile anyị na-agba. Nwanna Sanderson jikwa ohere ahụ kelee ụmụnna na-arụ ọrụ nisi ụlọ ọrụ anyị maka mbọ ha gbarala gbasara ala ahụ nakwa ekpere niile ha na-ekpe banyere ya. Ọ sịrị: Nke kachasịnụ bụ na anyị na-ekele Jehova maka otú o si enyere anyị aka natụmatụ anyị na-eme ibu isi ụlọ ọrụ anyị gaa Wọwik dị na Niu Yọk.Nabalị iri abụọ na isii nọnwa Julaị afọ 2013, Nwanna Morris na ụfọdụ ndị Betel na ụmụnna ndị na-enye aka ma a chọọ ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze nwere nnọkọ nebe ọhụrụ a na-anọ eri nri na Tọksido dị na Niu Yọk. Ụmụnna ndị ahụ ya na ha nwere nnọkọ ahụ dị ihe dị ka otu puku. Ọ bụ ebe ahụka ha ga-esi na-aga ọrụ na Wọwik. Mgbe ọ gbachara ha ume, ọ gwara ha na e nwere ọkwa ọ chọrọ ịma. Nwanna Morris sịrị: E nwere akwụkwọ ozi e nyere m ugbu a, m chọkwara ịgwa unu ihe dị na ya. Ndị ọchịchị enyela anyị ikike ka anyị rụwa ụlọ anyị. Tupu ọ gụchaa ihe dị nakwụkwọ ozi ahụ, ụmụnna malitere kụwa aka. Obi dị ụmụnna ndị ahụ niile ụtọ mgbe Nwanna Morris gụchara akwụkwọ ozi ahụ ndị ọchịchị detara nihe dị ka awa atọ.Olee Ihe Ndị Na-eme na Wọlkil, Tọksido, na Wọwik?A malitere ịrụnyekwu ụfọdụ ihe nụlọ ọrụ anyị dị na Wọlkil nọnwa Ọgọst 2009. Kemgbe ahụ, ihe dị ka puku ụmụnna abụọ na narị asatọ abịala rụọ ọrụ ebe ahụ. Ụlọ ndị a chọrọ ịrụ bụ ebe ọhụrụ a ga-ebi ebi, ebe a ga na-adọwa ụgbọala na ọfis ọhụrụ. A na-arụgharị otu ebe obibi, na-edozigharị ma ebe a na-anọ ebi akwụkwọ, ma ebe a na-asa ákwà, na ụlọ ndị ọzọ. A na-atụ anya na a ga-arụgharịcha ihe ndị a ná ngwụcha afọ 2015.Ka a na-arụ nke Wọlkil, a malitere ọrụ nebe a chọrọ ibuga isi ụlọ ọrụ anyị na Wọwik. Ihe mbụ a malitere ime bụ ịsụ ọhịa, ịrụ ụzọ, na ili waya na paịpụ nala. Ná ngwụcha afọ 2013, a malitere ịrụ ụlọ atọ mbụ ha ga-arụ, ya bụ, ebe a na-edozi ụgbọala, ebe ndị ọbịa ga na-adọwa ụgbọala ha, nakwa ebe a na-edozi ihe ndị mebiri emebi. Ihe mere ụlọ atọ a ji dị mkpa bụ na a ga-anọ na ha na-edozi ma ụgbọala ma ihe ndị ọzọ e ga-eji na-arụ ọrụ, ha ga-abakwa uru ma a rụchaa ọrụ ahụ niile. A rụchaa ha atọ, a rụwazie ebe obibi na ọfis dị iche iche. A na-atụ anya ibido ha ma a banye afọ 2014.Otu nwanna aha ya bụ Kenneth Chernish so ná ndị na-ahụ maka ọrụ a. O kwuru na Tọksido bụ ebe a ga-adọwa ihe ndị a ga-eji na-arụ ọrụ na Wọwik. Ala anyị dị na Tọksido dị iri hekta abụọ, isi ya gaa Wọwik dị ihe dị ka kilomita iri. Nwanna ahụ kwukwara na ọ bụ ebe ahụ ka ụmụnna ndị bịara ọrụ ga-ebi. A họọrọ ụfọdụ ụmụnna ndị na-enye aka ma a chọọ ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze nebe ọwụwa anyanwụ Amerịka ka ha soro na-arụ ụfọdụ ọrụ ka o wee na-aga aga.Ọtụtụ ụmụnna ndị so ná ndị na-enye aka ma a chọọ ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze nAmerịka na-atụsi anya ike mgbe a ga-akpọ ha ka ha soro rụọ isi ụlọ ọrụ ọhụrụ anyị a. Ụmụnna ndị nwere aka ọrụ dị iche iche na-abịa ọrụ ebe ahụ, na-alakwa. Otu nwanna nwaanyị aha ya bụ Leslie Blondeau na di ya, bụ Peter, so bịa ọrụ a. Ha so ná ndị na-eli paịpụ mmiri. Ọ sịrị, Ọrụ a mụ na di m na-arụ na-eme ka anyị hụkwuo ibe anyị nanya. E nwekwara ọtụtụ ihe anyị na-agaghị echefu echefu.Otu nwanna nwaanyị ọzọ aha ya bụ Mallory Rushmore, sịrị, M so awaya ọkụ na Tọksido. Kwa ụbọchị, obi na-atọ m ezigbo ụtọ ma m hụ otú ụmụnna niile bịara ọrụ a si arụkọ ọrụ ọnụ.Otu nwanna ọzọ aha ya bụ Quincy Dotson sịrị: O nweghị ihe dị ka mmadụ iso na-arụ ọrụ a. Echere m na m ga na-arụgbu onwe m nọrụ, ma nke bụ eziokwu bụ na m na-amụta ọtụtụ ihe.Nwanna Chernish kwuru na ọrụ a na-atọgbu ya atọgbu. O kwukwara na ụmụnna na-arụ ọrụ ọ bụla e nyere ha nke ọma nakwa na ha anaghị eme anya ụra. Obi na-adịkwa ha ụtọ nagbanyeghị ọrụ ha na-arụ.E Ji JW.ORG Ezi Mba Niile Ozi ỌmaJizọs kwuru, sị: A ga-ekwusakwa ozi ọma nke a nke alaeze nelu ụwa dum mmadụ bi ka ọ bụrụ àmà nye mba niile; mgbe ahụkwa ka ọgwụgwụ ga-abịa. Mat. 24:14 Nobere oge a fọrọnụ tupu Jehova ebibie ụwa Setan, ebe anyị na-edebe ihe nỊntanet, bụ jw.org, na-enyere anyị aka izi ndị nọ ná mba niile ozi ọma.E nwere di na nwunye bụ ndị ozi ala ọzọ na Sọlọmọn Aịlandz. Otu ụbọchị, ha gara ikwusa ozi ọma nebe ndị mmadụ na-akụ azụ notu ime obodo. Ha hụrụ ụmụ nwoke anọ jicha ekwentị. Ha jụrụ ha ma hà na-eji ekwentị ha aga nỊntanet, ha asị ha ee. Ha gosizie ha otú e si aga na jw.org, otú ha ga-esi chọta asụsụha, otú ha ga-esi danloduo magazin na Baịbụl, otú ha ga-esi gaa nebe kwuru banyere ihe ga-enyere ezinụlọ aka nakwa ebe kwuru maka ụmụaka. Di na nwunye a gaa ozi ọma hụ ụmụaka, ha na-egosi ha vidio ụmụaka bụNa-ekpe Ekpere Mgbe Niile.E nwere mgbe ha gosichara ya ụfọdụ ụmụaka, ha agbara ọsọ gụrụ egwú ahụ lawa.Ulanbatọọ dị na MọngolịaỌtụtụ ndị edetarala isi ụlọ ọrụ anyị dị na Niu Yọk akwụkwọ ozi ekele maka ihe ndị dị na jw.org. Lee ụfọdụ nime ha:Mụ na di m kwagara Meksiko ọhụrụ, anyị na-amụkwa asụsụ Spanish ka anyị nwee ike ịna-eji ya ezi ndị mmadụ ozi ọma. E nwere ma magazin, ma akwụkwọ dị iche iche, ma abụ, ma ihe nkiri dị nasụsụ dị iche iche na jw.org. M na-ekele Jehova maka na mgbe ọ bụla m gara ebe ahụ, m na-ahụ ihe na-enyere anyị aka ịmụta asụsụ Spanish. Obi dị m ezigbo ụtọ maka mbọ niile unu na-agba.D.H., Meksiko.Ekpuru m ìsì ma, obi na-adị m ụtọ ịga jw.org maka na e nwere ọtụtụ ihe m na-egere nebe ahụ. Biko, na-etinyenụ ma akwụkwọ unu ma broshọ unu ma ihe ndị ọzọ unu biri nakwụkwọ nebe m ga-enwe ike na-egere ha.K.G., Amerịka.Jw.org enweghị oyiri. O meela ka m na-amụchi ihe anya, na-agachikwa ozi ọma anya. Adị m iri afọ asaa na abụọ, o ruola iri afọ anọ na asaa m mere baptizim, ọ karịakwala iri afọ atọ m sụwara ụzọ. Amụrụ m ụmụ itoolu, nwee ụmụ ụmụ iri na isii na ụmụ ụmụ ụmụ atọ. Ụfọdụ nime ụmụ m, ụmụ ha na ụmụ ụmụ ha bụ ndịọsụ ụzọ oge niile. M na-ekele Jehova maka otú o si jiri jw.org na-enye anyị nri noge kwesịrị ekwesị.M.T., Amerịka.Ihe na-akụ mgbe m dere akwụkwọ ozi a bụ elekere anọ nke isi ụtụtụ. Ọrịa m na-arịa anaghị ekwe m hie ụra abalị nke ọma. Ama m na ụdị ihe a na-eme m na-emekwa ọtụtụ ụmụnna anyị nụwa niile. M na-ekele Jehova maka na ọ na-enye anyị niile ihe na-eme ka okwukwe anyị sikwuo ike. M na-aka aghọta ihe e sere ese. Nihi ya, otú e si mee jw.org na-enyere m nnọọ aka. Obi dị m ezigbo ụtọ maka ọtụtụ ihe ndị e sere ebe ahụ, nakwa vidio dị iche iche dị na ya. Ha na-eme ka m na-aghọta ihe a na-ekwu.B.B., Niu Ziland.Unu emeela nke ukwuu maka jw.org. M na-arụ nime ime obodo dị na Siri Lanka ebe m na-anaghị enweta magazin nasụsụ ndị obodo anyị. Ma m na-aga jw.org danloduo ihe ọ bụla m chọrọ nasụsụ m. Jw.orgso nonyinye pụrụ iche Jehova nyere ndị dị ka m.N.F., Siri Lanka.M na-ekele unu maka mbọ unu na-agba iji nyere ndị mmadụ aka ịmara Jehova. Biko, unu akwụsịkwala itinye vidio na jw.org. Vidio ndị ahụ enyerela mụ na ụmụnne m aka. Vidio kacha nyere m aka bụ nke kwuru ihe mmadụ ga-eme ma e nwee ndị na-achọ ya okwu. Unu agbalịala.Y.S., ọ dị afọ itoolu. O si Amerịka.M na-ekele Jehova maka nri ime mmụọ unu na-enye anyị. Ebe na-ekwu banyerendị na-eto etona jw.org enyerela m aka. Ihe ndị dịkwa nebe e dereBụrụ Enyi Jehovana-atọkwa m ụtọ. Ụmụnne m ndị nwaanyị atọ ka dị obere, ihe ndị ahụ na-enyekwara ha aka ịna-akpa ezigbo àgwà. Nagbanyeghị na obodo anyị dị anya nebe unu nọ, anyị niile bụ ụmụnna nihi na anyị ma na Jehova hụrụ anyị nanya. Jidenụ ka unu ji.A.B., Peruu.Obi Dị Ha Ụtọ Maka Ọbá Akwụkwọ Anyị NKE DỊ NỊNTANETNabalị iri abụọ na asatọ nọnwa Jun afọ 2013, a mara ọkwa na jw.org na e nwere ike ịchọta ihe nỌbá Akwụkwọ Anyị NKE DỊ NỊNTANETnotu narị asụsụ. Mmadụ nwere ike ịchọta ihe na ya otú ahụ e si achọta ihe naWatchtower Librarynke dị na CD-ROM. E nwere ike iji kọmputa, ekwentị ma ọ bụ ihe ndị e ji aga Ịntanet gaa nebe ahụ. Ọ bụ ihe ndị e dere nakwụkwọ anyị malite nafọ 2000 gbagowe ka e tinyere na ya. Nọtụtụ asụsụ, e tinyekwara yaNsụgharị Ụwa Ọhụrụnakwa akwụkwọInsight.I nwekwara ike jiri ya chọta otu mkpụrụ okwuma ọ bụ karịa, otú ahụ e si ejiWatchtower Libraryachọta ihe. Ọ bụrụ na e nwere amaokwu Baịbụl ma ọ bụ isiokwu ị chọrọ ịgụ, i nwere ike ịchọ ya nọbá akwụkwọ a. Ị chọọkwa, ya emepere gị ya nasụsụ ọzọ. Ọtụtụ mmadụ edetarala anyị akwụkwọ ozi ekele. Lee ụfọdụ nime ha:Unu emeela maka inye anyị ọbá akwụkwọ a. Obi tọrọ m ezigbo ụtọ mgbe m hụrụ ihe ọhụrụ a e ji amụ ihe. Amaghị m anya kọmputa ma ọ bụ Ịntanet, ma ama m na otú unu si rụọ ya enweghị atụ. O gosiri na unu hụrụ ma Jehova ma ndị agbata obi unu ma ụmụnna unu nanya. E nweghị onyinye ka onyinye a Jehova nyere anyị. Jidenụ ka unu ji.A., Ajentina.Ọ tụrụ m nanya mgbe m bara nỊntanet nehihie a hụ na asụsụ Heshan Kriol bụ otu nime asụsụ ọhụrụ e tinyere nỌbá Akwụkwọ Anyị NKE DỊ NỊNTANET. Amaghị m na ụdị ihe a nwere ike ime eme. Amaghị m otú m ga-esi kelee unu. Ka Jehova gọzie mbọ niile unu na-agba, ka mmụọ nsọ ya nọgidekwa na-edu unu.D.C., Amerịka.Katuun Anyị Na-atọ Ụmụaka Ezigbo ỤtọNụwa niile, e nweghị ebe a na-amaghị nwata nwoke ahụ mere otu nime fim ndị a na-akpọBụrụ Enyi Jehova.Aha ya bụ Kelechi. A sụgharịala fim nke mbụ ahụ nihe karịrị otu narị asụsụ na iri atọ. Ọtụtụ ndị edetakwala akwụkwọ ozi iji kelee anyị maka fim ndị ahụ.Akwụkwọ ozi a si naka ụmụnne abụọ. Otu dị afọ iri na otu nke ọzọ adịrị afọ asatọ. Ha sịrị: Anyị chọrọ inye onyinye anyị ji akwado ọrụ ikwusa ozi ọma. Ihe a bụ ego anyị retere nụmụ ehi abụọ anyị kpara. Ihe mere anyị ji enye unu ego a bụ na anyị chọrọ ka unu jiri ya metakwuo fimBụrụ Enyi Jehova. Anyị na-eche na ọ ga-adịmma ka Kelechi nwee nwanne nwaanyị ka ọ ghara ịbụ naanị ya ka nne na nna ya ga na-apa apa. Ọ bụ fim Kelechi kacha atọ anyị ụtọ.Ọtụtụ ụmụaka bu fim ahụ nisi, ma abụ ya niile ma okwu e ji kọwaa ya. Otu nwanna nwaanyị kwuru na ndị nkwusa nọ nọgbakọ ha dị otu narị, nakwa na ụmụaka ndị na-erubeghị afọ iri nọ nọgbakọ ha dị iri anọ. Nwanna nwaanyị ahụ nọ nebe ihu nụbọchị ha ji abụ nke 120 mechie ọmụmụ ihe. O kwuru na anya mmiri gbara ya mgbe ọ nụrụ ka ụmụaka ahụ ji obi ha niile na-abụ ya.Otu nwaanyị kwuru na mgbe nwa nwa ya lere fim ahụ ugboro abụọ, o kwuru na ya ga na-edewezi ihe ndị ya ji egwu egwu ebe ha kwesịrị ịdị ka ha ghara ịkwatu onye ọ bụla. Nwata ahụ kwuru na ya ga-eji aka ya dewe ihe ndị ahụ ebe ha kwesịrị ịdị tupu ya erie nri.Notu ime obodo dị na Saụt Afrịka, e nwere otu ụlọ ụmụaka na-enuga kwa ụbọchị. Ọ bụ Ndịàmà Jehova bi ebe ahụ. Ụfọdụ chere na ọ bụ swiit ndị ahụ na-ere mere ụmụaka ahụ ji aga ebe ahụ. Ma, ihe mere ha ji aga bụ na ụmụaka ibe ha na-akpọ ha ka ha gaa leefim Kelechinasụsụ Kosa. E nwere mgbe ụmụaka gara ebe ahụ dị iri na otu, ha niile bukwa abụ 120 nisi.NEkwedọ, e nwere ụmụaka abụọ aha ha bụ Isaac na Saul. Otu dị afọ asatọ, nke ọzọ adịrị afọ ise. Ha abụghị Ndịàmà Jehova. Ha na-asụ asụsụ Kichua. Ọ na-abụ e nye ha ego ha ga-eji azụrụ ihe, ha edewe ya ka ha jiri ya zụọ égbè ụmụaka, mma na ihe e jialụ ọgụ. Otu ụbọchị, mama ha gwara ha ka ha dozie ime ụlọ ha, tinyekwa ihe niile ha ji egwu egwu nime katọn dị nokpuru àkwà ha. Mgbe e mechara, e nwere onye nyere ha fimBụrụ Enyi Jehova,ha niile elee ya. Ka otu izu ha lere fim ahụ gachara, mgbe mama ha na-azacha ụlọ ha, ọ chọpụtara na naanị ihe dịzi na katọn ahụ bụ ụgbọala ụmụaka ji egwu egwu. Ọ jụrụ ha ebe ihe ndị ọzọ ha ji egwu egwu dị. Ha asị ya, Anyị etufuola ha maka na Jehova achọghị ka anyị jiri ihe ndị ahụ na-egwu egwu. Ugbu a, Isaac hụhaala ka ụmụaka ndị ọzọ ji ihe ndị dị ka égbè egwu egwu, ọ sị ha: Ejizila ihe ahụ egwu egwu. Jehova kpọrọ ya asị.Ile Ihe Ndị Ga-eme Gị Obi ỤtọNọnwa Ọktoba 2012, e mepere ebe e dewere ihe ndị na-egosi otú ihe sirila gaa nọgbakọ Jehova kemgbe ụwa na Bruklin dị na Niu Yọk. Ihe ndị dị ebe ahụ na-egosikwa otú e sirila kpagbuo ndị na-eso ụzọ Jizọs. Onye ọ bụla chọrọnụ nwere ike ịbịa ebe ahụ legharịa anya.Nizu mbụ e mepere ebe ahụ, ndị Betel na ihe karịrị puku mmadụ anọ na narị abụọ bịara lee ihe ndị dị ebe ahụ. Nwanna nwaanyị aha ya bụ Naomi bi nso ebe ahụ, o sokwa ná ndị mbụ bịara legharịa anya ebe ahụ. Mgbe o legharịchara anya, ọ sịrị: Otú e si hazie ihe ndị ahụ noge ha mere nyeere m aka ịghọtakwu mgbe ihe ndị ahụ mere nakwa ihe mere ha ji mee. M mụtara ọtụtụihe gbasara ọgbakọ Jehova na ihe ndị mere na ya noge anyị a.Ihe ndị e dewere ebe ahụ bụ ihe ndị mere malite nafọ 33 ruo oge anyị a. E kere ha ụzọ anọ. Ebe nke ọ bụla nwere isiokwu nke ya nke si na Baịbụl. Tupu mmadụ amalite ile ihe ndị dị nebe nke ọ bụla, ọ ga-ebu ụzọ lee obere vidio ga-akọwara ya ihe ndị ọ na-aga ịhụ. Vidio ndị ahụ dị nasụsụ Bekee ma i nwere ike ige ha nasụsụ asaa ọzọ.Isiokwu ebe nke mbụ bụ,Ụmụ Mmadụ Hụrụ Ọchịchịrị nAnya.O si nihe Jizọs kwuru naJọn 3:19. Baịbụl buru amụma na ndị ọjọọ ga-amalite na-ekwu ihe gbagọrọ agbagọ mgbe ndịozi Jizọs ga-anwụcha. Ọrụ Ndịozi 20:30 Ha ga-emesi onye ọ bụla na-ekweghị nke ha kwuru ike.Isiokwu nke abụọ bụ,Ka Ìhè Nwupụta.O si ná2 Ndị Kọrịnt 4:6. O gosiri otú ndị chọrọ ịmata nke bụ eziokwu si malite ịmụ Baịbụl nihe dị ka otu narị afọ na iri atọ gara aga. Ha jụrụ ozizi niile na-esighị na Baịbụl ma malite ịgwa ndị mmadụ eziokwu dị na Baịbụl natụghị ụjọ. Nkebi a gosiri ọtụtụ ihe ọhụrụ ha mụtara na Baịbụl nakwa otú ọnụ ọgụgụ ha si malite ihi nne tupu Agha Ụwa Mbụ amalite.Ị ga-ahụkwa ebe e dewere ihe ndị ka na-echetara anyị ike ọgbakọ Jehova kparala ma a bịa nime fim. Nafọ 1914, Ndị Mmụta Baịbụl, bụ ihe a na-akpọbu Ndịàmà Jehova, malitere igosi ndị mmadụ fim a kpọrọ Photo-Drama of Creation. Na fim ahụ, e nwere ihe ndị na-emegharị ahụ na ihe ndị na-anaghị emegharị ahụ, a na-anụkwa olu ndị mmadụ. Nde kwuru nde mmadụ lere ya. Ihe ndị e dewere ebe ahụ bụ ụfọdụ ihe ndị e ji mee fim ahụ, okwuna-anaghị ewe oge e ji kọwaa ya na ihe karịrị narị slaịd ise dị na ya.Isiokwu ebe nke atọ bụ,Dragọn ahụ Wee Wee Iwe.O si náMkpughe 12:17, bụ ebe na-ekwu otú Setan si akpagbu ndị Kraịst. Ebe a na-akọwa otú Ndị Kraịst si jụ itinye aka nagha. E dewere foto na ihe ndị ọzọ gosiri otú e si kpagbuo ụmụnna ndị jụrụ ịga agha. E nwekwara ụfọdụ obere vidio na-egosi otú e si taa ha ahụhụ. Dị ka ihe atụ, e nwere vidio na-egosi ihe e mere Remigio Cuminetti, bụ onye Ịtali, mgbe ọ jụrụ iyi uwe ndị soja aga Agha Ụwa Mbụ. Vidio ọzọ na-egosi otú e si chụọ Alois Moser bụ onye Ọstria nọrụ, tụọkwa ya mkpọrọ na Dakau maka na ọ jụrụ ikwu na nzọpụta si naka Hitler. Nebe a, a rụrụ ụlọ mkpọrọ gbara itiri nke yiri ụlọ mkpọrọ ndị ahụ a tinyere Ndịàmà Jehova. E tinyekwara foto ụfọdụ ụmụnna ndị a tụrụ mkpọrọ na Gris, Japan, Poland, ebe bụbu Yugoslavia, nakwa ebe ndị ọzọ nime ya.Isiokwu ebe nke ikpeazụ bụ,Ozi Ọma A Na-ezi Mba Niile.O si náMkpughe 14:6. Ọ na-akọwa otú Ndịàmà Jehova si ekwusa ozi ọma kemgbe oge ikpeazụ a. Foto ndị a mapawara ebe ahụ na-egosi otú ọnụ ọgụgụ ha si na-ehi nne, otú ha si na-ekwusasi ozi ọma ike nakwa otú ha si egosi na ha hụrụ ụmụnna ha nanya. Ihe ikpeazụ dị nebe ahụ bụ kọmputa a na-ekiri foto ụlọ Ndịàmà Jehova ji mere isi ụlọ ọrụ ha nihe karịrị otu narị afọ gara aga.Ọ bụ na 25 Kolọmbịa Haịts, Bruklin, ka ihe ndị a dị. A na-emepe ya site na Mọnde ruo Fraịdee, malite nelekere asatọ ụtụtụ ruo elekere ise ná mgbede. A naghị akwụ ụgwọ. Ọ bụrụ na i bi na Niu Yọk Siti, gbalịa bịa lee ihe ndị a maka na ha ga-abara gị uru.Ikpe Gbasara Ndịàmà JehovaPọl onyeozi gwara Ndị Kraịst, sị: Na-echetanụ ndị nọ nagbụ ụlọ mkpọrọ dị ka à ga-asị na e kere unu na ha agbụ. Hib. 13:3 Anyị na-echeta ụmụnna anyị ndị nọ mkpọrọ nebe dị iche iche. Anyị na-arịọkwa Jehova maka ndị eze na ndị niile nọ nọkwá dị elu; ka anyị wee na-ebi ndụ dị nwayọọ na nke dị jụụ ná nsọpụrụ Chineke zuru ezu na iji ihe kpọrọ ihe.1 Tim. 2:1, 2;Efe. 6:18.Nafọ gara aga, e nwere okwu gbasara Ndịàmà Jehova nebe dị iche iche. Lee ụfọdụ nime ha:NaRọshịa,ndị Chọọchị Ọtọdọks na ndị ọchịchị na-agbalị ime ka ụmụnna anyị kwụsị izi ndị mmadụozi ọma nobodo ahụ. Ma, ha ka na-akụzi ihe nakwụsịghị akwụsị, na-ezisakwa ozi ọma. Ọrụ Ndịozi 5:42 E nwere iwu ndị ọchịchị Rọshịa tiri ha ji ejide onye ọ bụla na-agba gọọmenti mgba okpuru. Ma, ha na-eji iwu a emesi ụmụnna anyị ike. Ha machikwara ụfọdụ akwụkwọ anyị maka na ha na-asị na ihe dị na ha na-agba ọchịchị ha mgba okpuru. Akwụkwọ anyị ha machiri dị iri asaa, ha tinyere aha akwụkwọ ndị ahụ naha akwụkwọ ndị ọzọ ha machiri nobodo ahụ. Nihi ya, ndị uwe ojii na-aga nỤlọ Nzukọ Alaeze nakwa nụlọ ụmụnna anyị na-achịkọrọ akwụkwọ ndị ahụ. Ha na-akpọchi ọtụtụ ụmụnna, seekwa ha foto maka na ha na-aga ozi ọma. Ha na-amanyekwa ha ime ihe ha na-ekwesịghị ime.Nọnwa Mee 2013, a kpụpụrụ ụmụnna iri na isiiụlọikpe nobodo a na-akpọ Taganrọg maka na ha gara ọmụmụ ihe na ozi ọma. Nke a bụ nke mbụ a na-akpụpụ ụmụnna anyị ụlọikpe maka okpukpe anyị kemgbe ọchịchị ndị Sọviet Yuniọn dara. Nebe ọzọ nobodo ahụ, ndị ọchịchị na-arịọ ụlọikpe ka ha maa ụmụnna anyị ikpe ma kwuo na ihe dị nakwụkwọ anyị ụfọdụ na-egosi na ụmụnna anyị na-agba ọchịchị mgba okpuru.Ndị ọchịchịEritriaka na-echikwa ụmụnna anyị ọnụ nala. Dị ka ihe atụ, nọnwa Julaị 2013, bụ mgbe anyị nwetara akụkọ a, iri ụmụnna ise na abụọ nọ mkpọrọ. Nime ndị a, e nwere ụmụnna nwoke asatọ dị ma o pekarịa mpe iri afọ asaa nakwa ụmụnna nwaanyị isii. E nwekwara ụmụnna atọ ndị ọ bụ kemgbe Septemba 24, 1994, ka a tụrụ ha mkpọrọ maka na ha jụrụ ịga agha. Aha ha bụ Paulos Eyassu, Isaac Mogos, na Negede Teklemariam.Ihe karịrị ọkara nime ha bụ nụlọ mkpọrọ Meiter dị nAsmara ka ha nọ. Ọ na-abụ ndị ọchịchị chọọ ịta ụfọdụ nime ụmụnna ndị a ahụhụ, ha etinye ha nime tank e gwunyere nala. Malite nỌktoba 2011 ruo nỌgọst 2012, ha tinyere ụmụnna iri abụọ na ise nime tank ahụ. Noge okpomọkụ, ndị wọda na-ahapụ ha ka ha pụtatụ nara ikuku maka na ebe ahụ na-ekpo ajọ ọkụ. Ma, ha anaghị enye ụmụnna ndị ahụ nri na mmiri nke ọma, nihi ya, ahụ esighị ha ike. NỌgọst 2012, otu nwanna nwoke dị afọ iri isii na asatọ nwụrụ nihi arụrụala a na-arụsa ha. Aha ya bụ Yohannes Haile. I chetaranụ na Nwanna Misghina Gebretinsae nwụkwara otu ebe ahụ nafọ 2011.Ihe Ndị Mere nEbe Dị Iche Iche nỤwaNdị Uwe Ojii Nyere Aka Butuo BlọkNaJọjia,ụmụnna na-aga mgbakọ notu ụlọ ọrụ kara nká dị notu obodo a na-akpọ Kutaịsi kemgbe afọ iri na atọ. Ha na-eji wọtapruf ekpuchi elu ụlọ ahụ ka mmiri ghara ịna-ama ha. Ma ugbu a, ha enweela Ụlọ Nzukọ Alaeze e ji eme mgbakọ. Mgbe a na-arụ ya, ụmụnna iri ise nọ na-ebutu blọk nụgbọala mgbe ndị uwe ojii bịara ka ha mara ihe ha na-eme. Mgbe ha hụrụ otú ụmụnna ndị ahụ si jiri obi ụtọ na-arụ ọrụ, ha jara ha mma, nyekwara ha aka butuo blọk ndị ahụ. Ha gwara ha kpọọ ha ma e nwee onye nyereha nsogbu. Ndị uwe ojii ahụ kwukwara na ha ga-abịa mgbakọ mbụ a ga-anọ nỤlọ Nzukọ ahụ nwee ma a rụchaa ya.O Rere Ígwè YaE nwere otu nwanna onyeBuruundiaha ya bụ Malachi. Ọ bụ okenye ọgbakọ. Ọ na-akọ ugbo, na-ejikwa ígwè ya ebu ibu. Mgbe a na-arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze ha, o kpebiri na ya ga na-aga ọrụ ebe ahụ kwa ụbọchị. Ma, olee ebe ọ ga-esi nweta ego ọ ga-eji na-enye ezinụlọ ya nri ọnwa abụọ ahụ a ga-arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze ahụ, ebe ọ bụ na ọ gaghị na-aga ọrụ nke ya? O rere ígwè ya, kee ego ya abụọ, nye nwunye ya otu ka o were na-azụta nri, were nke fọrọ tinye nigbe onyinye. Ụmụnna ndị na-arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze kụziiri ya ọrụ nke ọma nihi otú o si agba mbọ. Mgbe a rụchara Ụlọ Nzukọ Alaeze ahụ, ndị mmadụ malitere nyewe ya ọrụ ịrụ ụlọ nihi na a hụrụ na ịrụ ụlọ edoola ya anya. Ọ zụtakwalanụ ígwè ọzọ.Ha Ji Obi Ụtọ Nyere Ụmụnna AkaỊrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze nime imeMalawianaghị adị mfe. Nafọ ije ozi gara aga, e nwere ebe a rụrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze. Ụzọ e si aga ebe ahụ mebichara emebi. Ụmụnna anyị na-eji ụgbọala siri ezigbo ike si nalaka ụlọ ọrụ anyị buru ihe e ji arụ ọrụ na-aga ebe ahụ. Ụmụnna ndị a na-arụrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze a kwuru na obi dị ndị obodo ha ụtọ maka ụlọ a ha na-arụ. Ọtụtụ ndị na-abụghị ụmụnna na-abịa enyere ha aka, ụfọdụ na-arụgide ọrụ chi ejie. Ha na-eso ebu ájá, na-akụwa nkume, na-ebu simenti na gbamgbam. E nwedịrị mgbe ọnụ ọgụgụ ha na-aka nke ụmụnna. Ihe mere ndị obodo a ji tinye aka nọrụ a bụ na ha hụrụ otúNdịàmà Jehova si agba mbọ na-arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze nime obodo.Ụmụ Ha Malitere Ire SwiitE nwere otu nwanna nwoke ya na nwunye ya bụ ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche naKot Devụa.Ha na-amụrụ otu nwoke na ndị be ya ihe nasụsụ Bete. Ụmụ ya dị iri. E mere ndokwa na a ga-enwe mgbakọ mbụ nasụsụ Bete nobodo a na-akpọ Daloa nọnwa Mee 2013. Nwoke a na ndị ezinụlọ ya chọkwara ịga. Ihe onye ọ bụla ga-akwụ iji gaa ma lọta bụ ihe dị ka narị naịra atọ. Ma, o nweghị ego ọ ga-eji gbaara ụmụ ya niile ụgbọ. Nwoke a chetara ihe ha ga-eme ka ha nweta ego ha ga-eji aga mgbakọ a. O nyere ada ya ihe dị ka otu narị naịra, gwa ya ka o jiri ya malite ime swiit ọ ga na-ere. Mgbe o rere swiit ndị ahụ, o nwetara ego ga-ezuru ya ịga mgbakọ. Nwoke ahụ nyeziri ụmụ ya ndị ọzọ ihe dị ka otu narị naịra otu narị naịra ka ha were na-eme swiit ha ga na-ere iji nweta ego ha ga-eji aga mgbakọ. Ha niile mechara soro ụmụnna gaa mgbakọ ahụ. Obi dị ha ezigbo ụtọ na ha gara mgbakọ ahụ e nwere nasụsụ ha.Alaka Ụlọ Ọrụ Ndị E Nyefere JehovaNabalị iri abụọ nọnwa Ọktoba afọ 2012, Ndịàmà Jehova nọ naKoriaji obi ụtọ nyefee Jehova ụlọ ndị ha rụrụ ọhụrụ nakwa ndị nke ha rụgharịrị nalaka ụlọ ọrụ ha. Obi ha juru nọṅụ nihi na e chetaara ha otú ụmụnna anyị si jiri obi ha niile na-efe Jehova kemgbe otu narị afọ nobodo ahụ. Afọ 2012 bụ nke mbụ ọnụ ọgụgụ ndị nkwusa nọ na Koria na-akarị otu narị puku. Ihe dị ka otu puku ụmụnna na narị abụọ bụ ndị Koria na narị ụmụnna abụọ na iri atọ na itoolu si mba itoolu rụrụ ọrụ nalaka ụlọ ọrụ a. Ihe ọhụrụ ndị ha rụrụ bụ ụlọ obibi, ebe a na-anọ ebi akwụkwọ, ebe a na-anọ ahụ maka ihe ndị a na-egere egere na vidio, nakwa ebe a na-edoziụgbọala. Ha rụgharịkwara ọtụtụ ụlọ ndị ọzọ dị nalaka ụlọ ọrụ ahụ.Onye kwuru okwu e ji nyefee alaka ụlọ ọrụ a bụ Anthony Morris. O so nÒtù Na-achị Isi. Puku ụmụnna atọ na iri atọ na asaa gere okwu ahụ. Nechi ya, e nwere nnọkọ pụrụ iche notu ụlọ ezumezu. E ji Ịntanet mee ka ụmụnna ndị nọ nihe karịrị otu puku ọgbakọ na narị atọ na Koria nụ ihe e kwuru ná nnọkọ ahụ. Ndị niile gere okwu ahụ ma ụmụnna ma ndị ọzọ dị otu narị puku na puku iri na ise na narị asaa na iri asatọ na abụọ.Ndịàmà Jehova nọ naLaịberịaagaghị echefu abalị itoolu nọnwa Mach afọ 2013 echefu. Ọ bụ ụbọchị ahụ ka e nyefere Jehova ụlọ ndị ha rụgharịrị nakwa ndị nke ha rụrụ ọhụrụ nalaka ụlọ ọrụ ha. Ụmụnna ndị si mba iri na otu bịakwara ya. Obi dị mmadụ niile ụtọ mgbe Guy Pierce, onye so nÒtù Na-achị Isi, kwuru okwu e ji nyefee alaka ụlọ ọrụ ahụ. I chetaranụ na a lụrụ agha na Laịberịa ihe karịrị afọ iri. Agha ahụ mere ka a ghara ịrụcha ọrụ ahụ otú a tụburu anya ya. Otu nime ala ebe a rụrụ ụlọ ọhụrụ bụ ala dị nakụkụalaka ụlọ ọrụ ahụ, bụ ebe ndị na-agba ọchịchị mgba okpuru na-ezobu. E nwekwara mgbe ndị gbara ọsọ ndụ bi ebe ahụ. Ụmụnna ndị na-arụ nalaka ụlọ ọrụ a dị iri ise na otu. Obi dị ha ezigbo ụtọ maka na ihe ọhụrụ a rụụrụ ha bụ ụlọ obibi nwere ọnụ ụlọ iri atọ na ise, ọfis ndị ọhụrụ, ebe a na-ebusa akwụkwọ, ebe a na-anọ arụzi ihe ndị mebiri emebi, ebe a na-anọ esi nri na ebe a na-anọ eri nri.NdịJọjiaejighị ife Chineke egwu egwu. Mgbe Sọviet Yuniọn dara, Jọjia nweere onwe ya, ọtụtụ ndị ghọkwara Ndịàmà Jehova. O teghịkwa aka, a malite ịkpagbu ha. Ma, a naghịzi akpagbu ha nke otú ahụ. Nabalị isii nọnwa Eprel afọ 2013, ihe ụmụnna anyị nọ na Jọjia na-agaghị echefu echefu mere. Nụbọchị ahụ, David Splane, onye so nÒtù Na-achị Isi, nyefere Jehova ụlọ ndị a rụnyere nalaka ụlọ ọrụ dị nobodo ahụ. Ụlọ ndị ọzọ ọ raara nye bụ otu Ụlọ Mgbakọ ọhụrụ na ebe ndị bịara Ụlọ Akwụkwọ Maka Ndị Na-ekwusa Ozi Ọma Alaeze nakwa Ụlọ Akwụkwọ Maka Ndị Nlekọta Na-ejegharị Ejegharị na Nwunye Ha ga na-aga akwụkwọ. Ndị gere okwu Nwanna Splane bụ narị ụmụnna atọ na iri atọ na asatọ, bụ ndị si obodo iri abụọ na anọ, nakwa ihe karịrị narị ụmụnna asatọ bụ ndị Jọjia.JọjiaNechi ya, Nwanna Splane kwuru okwu pụrụ iche. E ji Ịntanet mee ka puku ụmụnna iri na ise na narị abụọ nọ nọgbakọ dị iche iche gere okwu ahụ. Obi tọrọ ụmụnna anyị ụtọ nihi ụmụnna ndị ahụ si mba ofesi bịa. Otu nwanna nwoke sịrị, Ugbu a ka m matara otú ụwa ọhụrụ ga-adị.Nabalị iri abụọ na itoolu nọnwa Jun afọ 2013, e nyefere Jehova ụlọ elu a rụrụ ọhụrụ nalaka ụlọ ọrụ dị na Yọngọn, bụ isi obodoMianmaa.Guy Pierce, onye so nÒtù Na-achị Isi, kwuru okwu e ji nyefee alaka ụlọ ọrụ a. Ndị gere okwu ya dị otu puku na iri na atọ, ụfọdụ nime ha si mba iri na otu ọzọ bịa. E nwere ụmụnna ndị gara nọdụ ụgbọelu ka hanabata ụmụnna ndị si mba ofesi na-abịa. Ihe e dere nakwụkwọ ha ji bụ Ndịàmà Jehova, Nnọọnụ. Mgbe ha nọ ebe ahụ, otu nwoke bịakwutere ha, jụọ ha ma ọ bụ ndị na-abịa ịgbara mmadụ àmà ma ọ bụ akaebe nụlọikpe ka ha na-eche. Ha gwara ya na ọ bụ ndị enyi ha ka ha na-eche. Ya ajụzie ha onye bụ Jehova. Ha ji ohere ahụ zie ya ozi ọma. Nwoke a jụrụ ha ihe a nihi na a machiri ọrụ Ndịàmà Jehova nobodo ha, ọ maghịkwa banyere ha. Nụbọchị na-eso ụbọchị a raara ụlọ ahụ nye Jehova, e nwere nnọkọ pụrụ iche nụlọ ezumezu ndị Mianmaa. Isiokwu okwu Nwanna Pierce kwuru bụ Jiri Obi Na-aghọta Ihe Na-efe Jehova. Puku ụmụnna abụọ na narị itoolu na iri isii na atọ nọ nebe isii dị iche iche na Mianmaa gere okwu ahụ na telefon. Otu ọkwọ ụgbọala bugara ụfọdụ ụmụnna nebe ha gara nnọkọ ahụ na Yọngọn, sịrị: Achọpụtara m na unu adịghị eme ka ndị chọọchị ndị ọzọ. Unu na-akpa àgwà ọma, na-eji ejiji dị mma, dịkwa obiọma. Ahụtụbeghị m ndị dị ka unu.Mianmaa: Ebe ụmụnna ndị Mianmaa na-anabata ndị na-abịa maka alaka ụlọ ọrụ a na-aga inyefe JehovaỌṅụ juru ụmụnna ndị nọ naMọldovaobi nabalị atọ nọnwa Julaị afọ 2013. Nụbọchị ahụ, Stephen Lett, onye sonÒtù Na-achị Isi, kwuru okwu e ji nyefee Jehova ụlọ ọhụrụ ndị ha rụnyere nalaka ụlọ ọrụ ha. Ihe ndị ha rụrụ ọhụrụ bụ otu ụlọ elu dị okpukpu atọ nwere ọnụ ụlọ iri na ebe a na-adọwa akwụkwọ nakwa Ụlọ Nzukọ Alaeze dị okpukpu abụọ. Ọgbakọ asaa na-amụ ihe nỤlọ Nzukọ Alaeze a. Obi dị ụmụnna iri atọ na atọ na-arụ ọrụ nalaka ụlọ ọrụ ahụ ụtọ ịnabata ụmụnna ndị si mba dị iche iche bịa. Ụmụnna ndị ahụ si Amerịka, Ayaland, Jamanị, Nedalandz, Romenịa, Rọshịa, na Yukren. Ụmụnna ndị ji obi ha niile fee Jehova mgbe a machiri ọrụ Ndịàmà Jehova na Mọldova bịakwara nnọkọ a. Ụfọdụ nime ha bụ ndị ji aka na-edepụta ihe dị nakwụkwọ anyị, na-ekesakwara ya ụmụnna ndị ọzọ noge ahụ. Ụfọdụ nime ndị bịara nnọkọ a bụ ndị a chụgara ha na nne ha na nna ha Saịberia mgbe ndị Sọviet Yuniọn na-akpagbu Ndịàmà Jehova. Na Sọnde abalị asaa nọnwa Julaị 2013, e nwere nnọkọ pụrụ iche nke puku mmadụ iri na anọ na narị asaa na ise bịara. Ụmụnna enwetụbeghị nnọkọ ọnụ ọgụgụ ndị bịara ya ruru otú a na Mọldova. A sụgharịrị okwu ahụ Nwanna Lett kwuru nasụsụ Romenian nakwa nasụsụ Rọshịan.Na-ekpe Ekpere Mgbe Niile, Adakwala MbàJizọs gwara anyị ka anyị na-ekpe ekpere mgbe niile, gharakwa ịda mbà. Luk 18:1 Okwukwe anyị na-esikwu ike ma anyị na-agwa Chineke otú obi dị anyị. Nihi ya, na-ekpe ekpere nakwụsịghị akwụsị, nọgidesiekwa ike nekpere. 1 Tesa. 5:17;Rom 12:12 Ka ị na-eme otú ahụ, ka Chineke nke udo jiri ihe ọma niile kwadebe gị ime uche ya. Ka o si naka Jizọs Kraịst na-arụ ihe ahụ dị mma nanya ya nime gị.Hib. 13:20, 21.Ikwusa Ozi Ọma na Ịkụzi Ihe nỤwa NiileOTÚ ỌRỤ ANYỊ SI GAA NỤWA NIILEMBA OLE E KWUSARA OZI ỌMA NA HA   239NDỊ NKWUSA   7,965,954AWA OLE E JI KWUSAA OZI ỌMA 1,841,180,235NDỊ A MỤỤRỤ BAỊBỤL   9,254,963AfrịkaUgbu A, M Ga-esi na Babịlọn Ukwu ahụ PụtaE nwere otu nwa okorobịa aha ya bụ Thomson. O bi naYuganda.Ihe a na-eme na chọọchị bịara gwụ ya ike. Otú ndị ụkọchukwu si ekwu tụọ ego tụọ ego mgbe ọ bụla mere ka ọ kwụsị ịga chọọchị. Ma, ọ kwụsịghị ịna-agụ Baịbụl ya kwa ụbọchị. Ihe ndị ọ gụrụ nakwụkwọ Mkpughe kacha masị ya, ọ gbalịkwara ka ọ ghọta ihe ndị ahụ. Ọ na-eme, ya na-agụ, ya ana-edetu ihe ụfọdụ ọ ghọtara.Otu ụbọchị, mgbe otu nwanna gara ebe Thomson na-arụ ọrụ, ọ hụrụ ya ka ọ na-agụ Baịbụl. Ya na ya malitere ịkparịta ụka, ya emechaa nye ya akwụkwọGịnị nEzie Ka Bible Na-akụzi?Thomson ji otu abalị gụchaa akwụkwọ ahụ. Nechi ya, nwanna ahụ nwetara ozi nekwentị ya. Ihe e dere nozi ahụ bụ: M na-ekele Onyenwe anyị maka akwụkwọ ahụ i nyere m. Ugbu a, m ga-esi na Babịlọn Ukwu ahụ pụta. Thomson kwuru ka e wetara ya akwụkwọ niile e kwuru okwu ha nala ala peeji ụfọdụ dị nakwụkwọ ahụ nakwa ndị nke e kwuru okwu ha nIhe Odide Ntụkwasị. Ọ malitere ịmụ Baịbụl, mewe nke ọma, mechaakwa mee baptizim ná Mgbakọ Distrikti afọ 2012 nke isiokwu ya bụ Chebe Obi Gị! Nọnwa Mach afọ 2013, Thomson malitere ịrụ ọrụ ọsụ ụzọ oge niile, na-enyeziri ndị ọzọ aka ka ha si na Babịlọn Ukwu ahụ pụta.Ụmụnna Asatọ Mụụrụ Ya BaịbụlE nwere otu nwoke aha ya bụ Jimmy. O toro na Pọt Luwis bụ isi obodoMọrishọs.Ọ malitere ịṅụ mmanya mgbe ọ dị afọ iri na isii. O mechara ghọọ onye aṅụrụma. Ọ na-eme, ya ṅụchaa mmanya, ya ana-aba onye ọ bụla ọ hụrụ ọgụ. A tụkwara ya mkpọrọ ọtụtụ ugboro. Mgbe ụfọdụ, ọ na-aṅụcha ekpem mmanya ọkụ atọ na mkpụrụ sịga iri isii nụbọchị. Ọ na-eme, ego kọ ya, ya aṅụwa mmanya ọkụ e mere ka e jiri na-ehicha windo. O nwedịrị mgbe ọ na-aṅụ sent mama ya. Otu ụbọchị, mmadụ gwara ya na ọ dịzi ka ozu. Nihi ya, ọ gara ebe a na-enyere ndị mmadụ aka ka ha kwụsị ịṅụ ọgwụ ọjọọ ma ọ bụ ịṅụ oké mmanya. Ọ nọrọ ebe ahụ otu afọ na ọkara, ma ihe na-ebenụ ka na-ebekwa.Rọdriges: Jimmy kpebisiri ike ịkwụsị àgwà ọjọọ ọ na-akpaJimmy mechara hụ Ndịàmà Jehova ma kweta ka ha mụwara ya Baịbụl. Mgbe ụfọdụ, a na-amụrụ ya ihe, ya ahapụ ihe a na-amụrụ ya gaa iwere mmanya ọ ga-aṅụ. A gụkọta ụmụnna niile mụụrụ ya ihe, ha dị mmadụ asatọ. Ma, o mechara ghọta na ya kwesịrị ịgbanwe otú o si ebi ndụ.Ọ sịrị: Ọ dị m ka okwu Chineke e kwuru okwu ya náNdị Hibru 4:12ọ na-amaba m nime obi dị ka mma agha. Otu ụbọchị, ka m nọ na-agụ Baịbụl, m gụrụIlu 24:16, ebe kwuru, sị: Onye ezi omume nwere ike ịda ugboro asaa, ma ọ ga-ebilicha. Ihe ahụ m gụrụ mere ka m gbanwee. E nwere ike ikwu na Jimmy dara mgbe ụmụnna asaa mụụrụ ya ihe, ya bụ na ọ kwụsịrị ịmụ ihe ugboro asaa. Ma ugbu a nwanna nke asatọ na-amụrụ ya ihe, o kpebisiri ike na ya ga-agbanwe ma bilie. Jimmy rịọrọ Jehova ka o nyere ya aka, ọ gbalịkwara na-aga ọmụmụ ihe ma kwụsịkwa àgwà ọjọọ ya. O mere baptizim nafọ 2003, ma bido ọrụ ọsụ ụzọ nafọ 2012. Ọ bụkwa ohu na-eje ozi ugbu a nọgbakọ dị na Rọdriges.Jehova na Ndị Mmụọ Ozi Ga-abụ Ndị Enyi MNaKenya,e nwere otu nwaanyị dị afọ iri asaa aha ya bụ Mary. Kemgbe ụwa ya, ihe ọ na-ekpe bụ chọọchị Presbiterian. Ọ na-enye aka agwa ndị mmadụ ka ha nye onyinye na chọọchị, o nyekwara aka rụọ otu nime ụlọ chọọchị ndị e nwere nobodo ha. Obi adịghị ya mma mgbe nwa ya nwoke ghọrọ Onyeàmà Jehova. Nwa ya nwoke a gwa ya ka o soro ya gaa ọmụmụ ihe, ọ naghị ekwe. Ihe ọ na-agwa nwa ya bụ na ebe ya ga-aga bụ ebe a ga na-akụziri ya Baịbụl nasụsụ Kikuyu, bụ asụsụ obodo ha, ọ bụghị ebe a ga na-asụrụ ya Swahili. Mary mechara kweta ịga mgbakọ distrikti a na-aga ime nasụsụ Kikuyu. Ná mgbakọ ahụ, ọ nọ nebe ndị agadi na-anọ. Otú ụmụnna anyị si meso ya omume masịrị ya nke ukwuu. Ọ sịrị na ndị chọọchị ha esitụbeghị otú ahụ mesoo ya. O gere ntị nke ọma nokwu niile e kwuru ná mgbakọ ahụ, ihe ndị ọ nụrụ mekwara ya obi ụtọ. Mgbe a gwara ya ka e jiri broshọGee Chineke Ntịmụwara ya Baịbụl, o kwetara ozugbo.Ọnwa ole na ole a mụwaara ya Baịbụl, o kwuru na ya ga-achọ ịghọ Onyeàmà Jehova. Nihi ya, ọ hapụrụ chọọchị ahụ ọ na-agabu. Ihe a o mere kpasuru ndị isi chọọchị ha ezigbo iwe. Ha kpọrọ pastọ ha nọ na Nairobi, bụ isi obodo Kenya, ka ọ bịa gwa ya okwu. Pastọ ahụ gbalịrị ike ya niile ka Mary ghara ịhapụ chọọchị ha, ma mbọ ya niile kụrụ afọ nala, nihi na Mary ekweghị eme ihe o kwuru. Pastọ ahụ jụrụ ya, sị: Ole ndị ga-abụ ndị enyi gị ma ị hapụ chọọchị anyị? Ọtụtụ ndị enyi gị na ndị agbata obi gị bụcha ndị chọọchị anyị.Mary zara ya, sị: Jehova na ndị mmụọ ozi ga-abụ ndị enyi m. Ndịàmà Jehova ga-abụkwa ndị enyi m.Mgbe ọ hụrụ na mbọ niile ọ gbara enweghị isi, ọ hapụrụ ya. Mary nọgidere na-amụ Baịbụl, ọ na-agazukwa ọmụmụ ihe niile nagbanyeghị na ebe a na-amụ ihe dị anya nebe o bi. Na nso nso a, o nwere otu ụbọchị ọ chọrọ ịga ọmụmụ ihe ma ọ hụghị ụgbọala. Ọ katara obi buru mmiri na-ezonụ gaa ije awa abụọ iji rute ebe a na-amụ ihe. Nagbanyeghị otú ndị agbata obi ya si emegide ya, o kpebisiri ike na ya ga-eme baptizim.Laịberịa: Mgbe a na-ebute oche e ji eme Ncheta Ọnwụ Jizọs. Nafọ 2013, e nwere ndị nkwusa dị puku isii na otu narị na iri anọ na asatọ. Ma, ndị bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs dị iri puku mmadụ asatọ na otu, na narị mmadụ asaa na iri isii na abụọPastọ Ha Kwaturu YaNaKameruun,e nwere otu nwata nwaanyị dị afọ iri na anọ aha ya bụ Ashton. Ya na nwanne nna ya bi. Mgbe ya na Ndịàmà Jehova mụwara Baịbụl, nwanne nna ya ahụ na nwunye ya malitere imegide ya. Ha kwuru na ọ ga-esorịrị ha na-aga chọọchị Pentikọstal. Otu ụbọchị ha nọ na-ekpe ekpere na chọọchị, pastọ ha malitere ibikwasị ndị bịara chọọchị aka nisi ka o nye ha ihe ọ sịrị na ọ bụ mmụọ nsọ. Ọ na-abụ, ọ na-ebikwasị ha aka nisi, ha ana-ada. Ma Ashton adaghị. Pastọ ahụ kpegidere ekpere, kpegide ekpere, ma Ashton ekweghị ada. Ihe Pastọ a meziri bụ ịkwatu ya. Mgbe ha laruru, Ashton gwara nwanne nna ya na nwunye ya na ọ bụ Pastọ ha kwaturu ya, ma ha ekwetaghị ihe o kwuru. Ebe ahụ ka ọ nọ kpebie na ya agaghị agakwa chọọchị ọzọ. Ashton ka na-aga ọmụmụ ihe ruo taa nagbanyeghị na ndị ezinụlọ ya na ndị agbata obi ha na-emegide ya.Obere Nwa Nyere Ya Akwụkwọ Ịkpọ ÒkùNAngola,otu obere nwa dị naanị otu afọ na ọnwa ise so gaa kpọọ ndị mmadụ òkù ka ha bịa mgbakọ distrikti nafọ gara aga. Aha nwa ahụ bụ Anilpa. A gwara Anilpa na ihe ọ ga na-eme bụ ọ kụọ aka nọnụ ụzọ ndị mmadụ, ya echere, mmadụ pụta, ya enye ya akwụkwọ ịkpọ òkù, mama ya akọwaziere onye ahụ ihe akwụkwọ ahụ na-ekwu. Nihi otú ihe a si atọ Anilpa ụtọ, mgbe ụfọdụ, ọ nadịghị eche ka mama ya na onye nwe ụlọ kwuchaa ekwuchaa, ya agafee nọnụ ụzọ ọzọ kụwa aka. Ihe ahụ ọ na-eme na-atọ ndị nwe ụlọ ezigbo ụtọ. Otu ihe gosiri na ọ tọrọ ha ezigbo ụtọ bụ na nụbọchị ikpeazụ nke mgbakọahụ, otu nwaanyị bịakwutere ya, sị ya: M nọ na-achọ gị kemgbe. Obi dị m ụtọ na mụ ahụla gị, nihi na ọ bụgịgwara m ka m bịa mgbakọ a.Ndị Isi Chọọchị Ha Echiela Ha Ọnụ nAlaNọnwa Ọgọst afọ 2012, e nwere ndị bịakwutere ụfọdụ ndị nkwusa nọ nọgbakọ Antaviranambo dị naMadagaskasị ha na ha chọrọ ịghọ Ndịàmà Jehova. Ha sịrị na ndị isi chọọchị ha bụ ndị okwu ọzọ eme ọzọ, nakwa na ha na-emegbu ha. Ndị chọọchị ahụ sịkwara na a naghị akụziri ha Baịbụl, na ha enweghị akwụkwọ na-akọwa ihe ndị ha kweere, nakwa na ụtụ ha na-atụ na chọọchị ka nkụ. Ha anaghị emekọ ihe ọnụ, ha ahụghịkwa ibe ha nanya otú ezigbo Ndị Kraịst kwesịrị isi hụ ibe ha nanya. Ha sịkwara na ha ma na Ndịàmà Jehova enweghị nsogbu ndị a.Ha mechara degara alaka ụlọ ọrụ dị na Madagaska akwụkwọ ozi. Ihe ha dere nakwụkwọ ozi ahụ bụ: Anyị na-edetara unu akwụkwọ ozi a ka anyị gwa unu na anyịchọrọ ife Jehova. Ma, ebe anyị bi dị anya. Ọ na-ewe ụfọdụ nime anyị ihe dị ka awa itoolu ruo awa iri na ise iji ụkwụ rute ebe a na-amụ ihe. Ọ bụ ya mere anyị ji na-arịọ unu ka unu zitere anyị onye ga-amụwara anyị Baịbụl. Anyị hụrụ Jehova nanya, chọọkwa iji obi anyị niile na-efe ya. Ma, anyị agaghị emeli ya ma ọ bụrụ na unu enyereghị anyị aka. Anyị dị narị mmadụ abụọ na iri na ise. Anyị niile esighị notu obodo, ọ bụghịkwa otu chọọchị ka anyị niile na-ekpe, ma anyị chọziri iji obi anyị niile na-efe Jehova, na-erubekwara ya isi. Anyị ma na unu ga-enyere anyị aka.Ụmụnna ji ụkwụ gawa ịhụ ha. O were ha awa itoolu iji ruo nobodo nke mbụ. Ha nọ ebe ahụ mụọ ihe, mmadụ iri isii na ise bịakwara. Ndị nke nọ nobodo ndị ọzọ nụrụ gbasara ya, ma kwuo ka a bịa kụziekwara ha Baịbụl. Ụmụnna ahụ gakwara ije awa anọ ọzọ ka ha gaa hụ ndị ahụ. Ha na ha mụkwara ihe. Ihe karịrị mmadụ iri asatọ bịara. Ụfọdụ nime ndị a ha hụrụ rịọkwara ha ka ha bịa nobodo nke ha. Nagbanyeghị na ọ ga-ewekwa ụmụnna ndị a awa abụọ iji ụkwụ ruo ebe ahụ, ha kwetara gaa ebe ahụ, ha na ha enwee ọmụmụ ihe. Ihe karịrị mmadụ iri ise bịakwara.Ugboro abụọ e mere mgbakọ na Mahanoro, ihe karịrị mmadụ iri atọ si nobodo ndị a gara nagbanyeghị na ha ji ụkwụ gaa ije otu ụbọchị na ọkara iji ruo ebe ahụ, gaakwa ije otu ụbọchị na ọkara ọzọ iji laghachi ebe ha si bịa. Mmadụ iri abụọ na ise nime ha bịakwara ọmụmụ ihe mgbe onye nlekọta sekit bịara. Ụfọdụ nime ha bụ di na nwunye. E nwekwara ndị kpọ ezinụlọ ha niile bịa. Ndị ọzọ bịakwaranụ bụ ndị agadi. Ha niile biri notu ụlọ. Ha nọ na-ekwurịta ihe ndị ha mụtara, na-ajụkwa ajụjụ ruo nime abalị. Ha kwuru na ọtụtụ ndị chọkwuru ịghọ Ndịàmà Jehova nihi na ndị isi chọọchị ha echiela ha ọnụ nala.Amerịka na Mba Ndị Gbara Ya GburugburuHa Gwara Otu Di na Nwunye Ka Ha Bịa Nọrọ nỤlọ HaNobodo Las Vegas nke dị na Nevada, e nwere otu di na nwunye na-abụghị Ndịàmà Jehova. Ha chọrọ ịkwaga ebe ahụ ga-aka eru ha ala. Nihi ya, ha rere ụlọ ha ka ha kwagazie nobodoDọminikan Ripọblik.Ma, ha kwesịrị ịkwapụ nụlọ ahụ abalị iri tupu ụbọchị ha ga-agawa. Ndị agbata obi ha, bụNdịàmà Jehova, gwara ha ka ha bịa nọrọ nụlọ ha. Otu ụbọchị, di na nwunye ahụ so ha gaa ọmụmụ ihe, nụ ka e kwuru banyere afọ 1914. Ọ tụrụ ha nanya nihi na ha ma na nnukwu ihe mere nafọ ahụ. Ozugbo ha ruru Dọminikan Ripọblik, ha gwara Ndịàmà Jehova mbụ bịara na nke ha ka ha mụwara ha Baịbụl. Mgbe otu afọ na ọnwa abụọ gachara, ha abụọ nyefere Chineke onwe ha, e meekwa ha baptizim.O Nwetara Nnọọ Ihe Ọ ChọrọNobodoPanama,nafọ 2012, a haziri ka ndị si mba dị iche iche buru akwụkwọ ha bịa na Panama Siti, kpọsa ya ka ndị chọrọnụ zụrụ. Ụmụnna anyị kpọsakwara akwụkwọ anyị nebe ahụ. E nwere ụmụ agbọghọ abụọ bịara ebe ahụ a kpọsara akwụkwọ anyị. Ha bụ ụmụ akwụkwọ. Otu nime ha gwara nwanna nwaanyị nọ ebe ahụ na obi adịghị ya mma. Ọ sị na ọgwụ ike eriela papa ya ahụ, na ya amaghịkwanụ otú ya ga-esi enyere ya aka. Nwanna nwaanyị ahụ nyere ya akwụkwọAjụjụ Ndị Na-eto Eto Na-ajụAzịza Ndị Na-adị Irènke 2ma gosi ya isiokwu nke iri abụọ na atọ. Isiokwu ahụ sịrị: Gịnị Ka M Ga-eme Ma Ọ Bụrụ na Ọgwụ Ike Ma Ọ Bụ Mmanya Eriela Papa M Ma Ọ Bụ Mama M Ahụ? Nwa akwụkwọ ahụ kwuru, sị: Ihe a bụ nnọọ ihe m chọrọ! Ha makụrụ nwanna nwaanyị ahụ lawa, otu awa agaa, ha alọghachikwa kelee ya ọzọ. Nime abalị ise e mere ihe ahụ, ụmụnna anyị nyere ndị mmadụ akwụkwọ ruru otu puku na iri anọ na isii, magazin dị otu puku na otu narị na iri na isii, na broshọ dị narị anọ na iri anọ na itoolu. Mmadụ iri ise na isii gwara ụmụnna ndị ahụ ebe ha bi ka ha nwee ike ịchọ ha bịa.Naanị Ya Kwusara Ozi Ọma Ruo Afọ AnọE nwere otu nwoke bi notu obodo dị notu ugwu dị naKọsta Rika.Aha ya bụ Fredy. Ọ na-asụ asụsụ Kaweka. Ihe dị ka afọ anọ gara aga, mgbe ọ na-arụ ọrụ na San Họsee, bụ isi obodo Kọsta Rika, o nwetara akwụkwọGịnị nEzie Ka Bible Na-akụzi?na broshọGịnị Ka Chineke Na-achọ nAka Anyị?Nwanna nyere ya akwụkwọ ndị ahụ gwara ya ka ọ laghachi obodo ya kwusawara ndị ebe ahụ ozi ọma. Ọ laghachiri obodo ya, mụọ akwụkwọBible Na-akụzi, ma malite ime ihe ndị ọ mụtara. Otu ihe o mere bụ ịga deba alụmdi na nwunye ha nakwụkwọ. O bidoziri na-akụziri ndị Kaweka eziokwu dị na Baịbụl otú o nwere ike.Fredy hiwere ụlọ akwụkwọ nwere klas isii maka ndị ahụ ọ na-akụziri Baịbụl. Ọ na-enye ndị mmadụ ule ha ga-ele iji mara otú ha maruru Baịbụl. Otú onye nke ọ bụla si mee nule ahụ ga-enyere ya aka ịma klas nke ọ ga-etinye ya. Ọ haziri ka a na-enwe ọmụmụ ihe, haziekwa ka a na-eme Ncheta Ọnwụ Jizọs. Ọ na-eji aka ya ede akwụkwọ ịkpọ òkù. Ihe ọ na-ede na ya bụ: Ndịàmà Jehova na-akpọ gị ka ị bịa soro ha mgbe ha ga-echeta ọnwụ Kraịst. Ọ nọ na-eme ihe a niile ruo afọ anọ nahụghị Ndịàmà Jehova ọzọ. Ma, ọ nọ na-arịọ Jehova ka o zitere ya ụmụnna ga-enyere ya aka.Na nso nso a, Jehova zara ekpere Fredy. Ụfọdụ Ndịàmà Jehova gbalịrị gaa ebe ahụ, nagbanyeghị na o siri ike ọgịga. O juru ha anya mgbe ha ruru, hụ mbọ niile Fredy gbarala. Ha sịrị, Fredy na-eme nnọọ ka nwanna e merela baptizim nagbanyeghị na e mebeghị ya. Naanị ọnwa atọ ya na ụmụnna nọrọ, ya aghọọ onye nkwusa a na-emebeghị baptizim. O si obodo ha gaa mgbakọ mbụ ya ka e mee ya baptizim. Ọ kpọ mmadụ iri na itoolu nime ndị ọ na-amụrụ Baịbụl gaa. O hiwela ìgwè atọ na-eji asụsụ Kaweka amụ ihe nebe ndị kadị obodo nke ya dịrị nime.Kọsta Rika: Fredy bụ ọsụ ụzọ oge niile ugbu a, ọ na-emekwa ogologo njem ka o nwee ike ịmụrụ ndị mmadụ BaịbụlỌ Katara Obi Gwa Ụmụ Akwụkwọ Ibe Ya Ihe O KweereO nwere otu nwata nwaanyị Onyeàmà Jehova aha ya bụ Anna. Ọ na-aga ụlọ akwụkwọ sekọndrị nAmerịka.Otu ụbọchị, ụmụ akwụkwọ ibe ya wesawara ya iwe maka na o kweghị nAtọ nIme Otu. Ọ sịrị: Ha niile chịịrị ọnụ wụnye m nahụ. Ma, agbara m ha nkịtị nihi na achọghị m ime ihe ga-eme ka ndị mmadụ chewe na Ndịàmà Jehova bụ ndị ọjọọ. Nabalị ụbọchị ahụ, Anna rịọrọ Jehova ka o nyere ya aka ịkata obi kọwaara ụmụ akwụkwọ ibe ya ihe o kweere. O mekwara nchọnchọ gbasara Atọ nIme Otu. Nechi ya, o ji Baịbụl ya gaa akwụkwọ. Ụmụ akwụkwọ ibe ya gbara ya gburugburu, ụfọdụ ana-achị ya ọchị. Onye ọ kacha njọ nisi bụ onyeisi klas ha. Ma, ọ katara obi gụọrọ ha ọtụtụ amaokwu Baịbụl, kọwaakwara ha ya. Mgbe ọ kọwachaara ha ya, o nyeghịzi ha ọnụ okwu. Onyeisi klas ha ahụ mechara kwuo na ya ga na-akwanyeziri Ndịàmà Jehova ùgwù. Malite mgbe ahụ ruokwa mgbe ha gụchara klas ahụ, ọ jụrụ Anna ọtụtụ ajụjụ banyere ihe Ndịàmà Jehova kweere.Akpụkpọ Ụkwụ Ya Dọbiri nOge Kwesịrị EkwesiNaBabedọs,o nwere otu ụbọchị otu nwaanyị nọ na-aga chọọchị nụbọchị Sọnde, akpụkpọ ụkwụ ya adọbie. Ọ banyere nụlọ dị nso ebe ahụ ka ọ nara ha ihe ọ ga-eji mezie ya. Ọ dabara na ụlọ ahụ ọ banyere bụ ụlọ otu nwanna nwaanyị na nwa ya. Ka nwaanyị ahụ nọ na-emezi akpụkpọ ụkwụ ya, nwanna nwaanyị ahụ kọwaara ya otú amụma ndị dị na Baịbụl si na-emezu. Nwa nwanna nwaanyị ahụ gwara ya ka o soro ha gaa ọmụmụ ihe nụtụtụ ahụ. O kwetara iso ha gaa maka na oge ha ji aga chọọchị agaala. Mgbe ha nọ nọmụmụ ihe, nwaanyị ahụ ji BaịbụlKing Jamesya sapeta amaokwu Baịbụl niile a gụrụ. Ihe ndị e mere nọmụmụ ihe tọrọ ya ezigbo ụtọ. Ọ sị na ụda nkwa na ụzụ a na-eme na chọọchị agwụla ya ike, nakwa na o teela ọ gụwara ya agụụ ịmụ Baịbụl nebe dị jụụ. Ọ natara akwụkwọBible Na-akụzi, kwetakwa ka a mụwara ya Baịbụl. Ugbu a, ọ na-agazu ọmụmụ ihe anyị niile. Ọ na-atọkwa ya ụtọ ịza ajụjụ.Naanị Otu Onye Ga-akwụsịli Ya Ikwusa Ozi ỌmaE nwere otu nwanna nwoke bi nobodoGayana: Ọ sịrị: Ọ na-atọ m ụtọ izi ụmụ akwụkwọ ibe m ozi ọma. Ma, e nwere otu nwa klas anyị obi na-anaghị adị mma maka ihe ahụ m na-eme. Otu ụbọchị, ọ kwaara m kwagide nahụ ájá, ma sị m, Kwụsị ozi ọma a ị na-ekwusa! Asịrị m ya na ọ bụ naanị Jehova ga-akwụsịli m ikwusa ozi ọma. Ebe ọ bụ na ekweghị m eme ihe o kwuru, ihe o meziri bụ iwere ihe chabie aka akpa akwụkwọ m, suokwa m ọkpọ nihu, kụbie m ọnụ. A kpọ anyị abụọ gaa nọfis nwaanyị na-elekọta ụlọ akwụkwọ anyị, ya ajụọ m ihe m mere ya o ji suo m ọkpọ. Asịrị m ya na ọ bụ maka na m na-ekwusa ozi ọma. Ọ jụrụ m ihe mere esugwaaraghị m ya, ọ sịdịrị m na ọ bụ ihe m gaara eme. Asịrị m ya na ọ bụ nihi ihe m mụtara na Baịbụl náNdị Rom 12:17, ebe sịrị ka Ndị Kraịst ghara iji ihe ọjọọ akwụ onye ọ bụla ụgwọ ihe ọjọọ. Ọ sịziri m gawa na ya ga-emesi nwa ahụ ike.Eshia, Izrel na Mba Ndị Gbara Ya GburugburuOtú E Si Nyere Otu Nwoke Aka nAgbanyeghị na O Kpuru Ìsì, Daakwa OgbiNafọ 1999, otu ọgbakọ na-eji asụsụ ndị ogbi amụ ihe na Kobi dị naJapannụrụ banyere otu nwoke onye ogbi aha ya bụ Hirofumi. Otu nwanna nwoke gara ka ọ hụ ya, ma mama ya ekweghị. Nwanna ahụ gaghachiri ọtụtụ ugboro na-arịọ mama Hirofumi ka o kweka ọ hụ nwa ya nwoke. O mechara kweta, ma kpọpụtara ya Hirofumi. Mgbe nwanna ahụ hụrụ ya, ntụtụ isi ya na afụ ọnụ ya rujuchara eruju, dịrịkwa nkịkara nkịkara. Ọ dị ka onye si nime ọhịa gbapụta. Ihu anaghị atọ ya ọchị. Ọ dara ogbi, kpuokwa ìsì. Akpata oyi wụrụ nwanna nwoke ahụ nahụ. Ma, o jidere ya aka, na-emetụ ya aka nọbọ aka, jiri ya na-agwa ya okwu. Ma, Hirofumi aghọtaghị ihe ọ na-eme. Hirofumi kpuru ìsì afọ iri gara aga mgbe ọ dị afọ iri atọ na otu. Kemgbe ahụ, a naghị ekwe ka ndị mmadụ na-ahụ ya, o nweghịkwa onye gbalịrịla ikwunyere ya okwu.Nwanna nwoke ahụ bịaghachiri mgbe abalị abụọ gachara. Ọ tụrụ mama Hirofumi nanya, nihi na o chere na nwanna ahụ agaghịzi abịa ọzọ ebe ọ bụ na ọ hụla otú nwa ya dị. Nwanna nwoke ahụ rịọkwara ya ka ọ kpọpụtatụ Hirofumi ka ya na ya hụ. O kwetara kpọpụta ya. Mgbe nwanna a bịagidere ruo otu ọnwa, ma o nweghị ihe gbanwerenụ, mama Hirofumi gwara ya enyezila onwe ya nsogbu ịna-abịa. Ma, nwanna a nọgidere na-aga. Ọ na-ewegara ha keeki, na-agbalịkwa emere ha ihe ọ bụla o nwere ike imere ha. Ma, mgbe o megidere ihe a ruo ọnwa abụọ, o nweghị ihe gbanwerenụ, o chere na ihe ahụ ya na-eme bụ ịgbasa mmiri nokwute.Otu ụbọchị, nwanna a kpebiri na ya ga-aga leta Hirofumi nleta nke ikpeazụ. Tupu ya agawa, ọ rịọrọ Jehova ka o nyere ya aka ịma ma ọ ka ga na-aga eleta Hirofumi. Mgbe o ruru, o jidere Hirofumi naka, jiri aka ya meere ya nasụsụ ndị ogbi na e nwere Chineke aha ya bụ Jehova, na ọ nọ neluigwe na-ahụ ya mgbe niile, nakwa na ọ kacha onye ọ bụla ọzọ mara otú ihe si dịrị ya. Ọ gwakwara yana ọnọdụ ya na-ewute Chineke, nakwa na ọ na-agụ Chineke agụụ ịgwọ ya, na ọ bụ ya mere o ji zitere ya otu nime Ndịàmà ya. Ná mbido, Hirofumi emeghị ka ò nwere ihe ọ na-aghọta; ma o mechara kwesie nwanna ahụ aka ike, anya mmiri agbawa ya. Ihe a metụrụ nwanna a nahụ; anya mmiri agbawakwa yanwa. O bidoziri mụwara ya Baịbụl.Hirofumi bidoro iso otu ọgbakọ na-eji asụsụ ndị ogbi amụ ihe nagbanyeghị na ebe ọgbakọ ahụ dị dị anya. Ma, mgbe a mụụrụ ya ihe ruo afọ iri na otu, o bidoro sowe ọgbakọ nke dị ya nso na-amụ ihe. O nweghị onye ma asụsụ ndị ogbi nọgbakọ a. Ma, mgbe ọ na-erula otu afọ na ọnwa isii Hirofumi bịara, ụmụnna iri abụọ na abụọ amụtala asụsụ ndị ogbi ka ha nwee ike inyere ya aka. Na Jenụwarị2012, Hirofumi mere ihe omume mbụ ya nỤlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke. Otú o si mee ya bụ ya jiri asụsụ ndị ogbi na-eme ihe omume, nwanna ọzọ ana-akọwara ndị na-ege ntị ihe ọ na-ekwu. Nọnwa Ọktoba afọ ahụ, Hirofumi ghọrọ onye nkwusa a na-emebeghị baptizim.Ya na Ndị Nche Na-amụ BaịbụlNaFilipinz,otu onye ọsụ ụzọ aha bụ Floren na-akuziri ihe dị ka mmadụ iri abụọ na ise Baịbụl. Ọtụtụ nime ha bụ ndị nche. Ndị nche a na-arụkarị ọrụ ná mgbede, ụfọdụ na-arụgidekwa ọrụ chi efoo. Ihe a mere ka Floren na-ahazigharị oge ọ ga-eji na-aga ahụ ha. Ọ na-aga amụrụ ha ihe noge ha na-ezurutụ ike ma ọ bụkwanụ noge ndị ọzọ ha na-anaghị arụ ọrụ. Ọ na-amụrụ ụfọdụ nime ha ihe nagbata ekelere anya asaa na elekere anya iri na otu nke abalị, e nwekwara ndị nke ọ na-amụrụ nagbata elekere anya ise na elekere anya itoolu nke ụtụtụ. Mgbe ụfọdụ, ọ na-abịa mgbe ọ fọrọ obere ka ụfọdụ chechaa nche nke ha, ka ndị ọzọ malite. Otú a ọ na-esi eme ya na-eme ka o nwee ike ịmụrụ onye nke na-aga ibido nche ihe, o mechaakwa, ya amụọrọ onye nke checharalanụ. Floren kwuru, sị: Ịmụrụ ọtụtụ ndị Baịbụl emeela ka m na-enwe obi ụtọ m na-enwetụbeghị mbụ ná ndụ m. Ụfọdụ nime ndị nche ahụ amalitela ịbịa ọmụmụ ihe. Otu onye nime ndị Floren na-amụrụ ihe emeekwala baptizim, bụrụkwa ọsụ ụzọ oge niile ugbu a.Filipinz: Ebe Floren na-amụrụ mmadụ Baịbụl nisi ụtụtụHa Gbalịrị Chọta Ndịàmà JehovaNAminia,e nwere otu ụbọchị ụmụnna nwaanyị abụọ nọ nozi ọma. Mmiri na-ezotụ ụbọchị ahụ. Ha hụrụ otu nwaanyị na nwa ya nwaanyị nụzọ ma nye ha traktị. Aha nwaanyị ahụ bụ Marusya, aha nwa ya nwaanyị abụrụ Yeva. Ha gwara ụmụnna nwaanyị abụọ ahụ na ha nọ ná mmiri a kemgbe awa abụọ na-ele ma hà ga-ahụ Ndịàmà Jehova.Ihe ahụ ha kwuru tụrụ ụmụnna ndị ahụ nanya. Olee ihe mere ha ji buru mmiri na-achọ Ndịàmà Jehova? O nwere mgbe nwanne Marusya nọ nụlọ mkpọrọ. Nụlọ mkpọrọ ahụ, o nwekwara ụmụnna a tụrụ mkpọrọ nihi na ha ekweghị arụ ọrụ agha. Ụmụnna ahụ kụziiri ya Baịbụl. Marusya chere na nwanne ya nwoke ahụ pụta nụlọ mkpọrọ na ọ ga-abụzi isi ekwe ọnwụ na onye iwe ọkụ. Ma, ọ pụtaziri bụrụ ezigbo mmadụ obi ruru ala. Ka ya na Ndịàmà Jehova na-amụkwu Baịbụl, ọ bịara na-akpakwu ezigbo àgwà. Ihe a nọ na-agbagwoju Marusya na nwa ya nwaanyị anya maka na ha anụla ọtụtụ ihe ọjọọ a na-akọ banyere Ndịàmà Jehova na tiivi nakwa nakwụkwọ ndị a na-amapawa nokporo ụzọ. Yeva sịrị: Nwanne m mma m bụzi ezigbo mmadụ. Gịnị meziri ndị mmadụ ji na-ekwu ọtụtụ ihe ọjọọ banyere Ndịàmà Jehova? Ọ chọrọ ịmata ihe kpatara ya. Nihi ya, ọ gwara mma ya, sị: Anyị agaghị amatali nke bụ eziokwu ọ gwụkwala ma ànyị gbalịrị chọta Ndịàmà Jehova. Ka anyị gaa ugbu a chọọ Ndịàmà Jehova mata nke bụ eziokwu. Ọ bụ ya ka ha nọ na-eme ụbọchị ahụ ụmụnna nwaanyị abụọ ahụ hụrụ ha. Mgbe abalị abụọ gachara, a malitere mụwara ha Baịbụl. Ha bidoro bịawa ọmụmụ ihe, mechaakwa ghọọ ndị nkwusa a na-emebeghị baptizim.Ụmụaka Wetara Magazin Dowe nỌnụ Ụzọ YaIstanbul, dị na Tọki: Ebe nwanna nwoke ji broshọOzi Ọma Si nAka Chinekena-ezi ozi ọma nokporo ụzọNobodo Adana nke dị naTọki,e nwere otu nwaanyị nsogbu ezinụlọ na nsogbu ndị ọzọ zuru ahụ. O nwedịrị mgbe ọ chọrọ igbu onwe ya. Ma, otu ụbọchị, ọ hụrụ magazin abụọ nọnụ ụzọ ya. O nwere ike ịbụ ụmụaka ndị agbata obi ya tụụtara ha dowe ebe ahụ chee na ọ bụ nke ya. Akụkọ ndị nwaanyị ahụ gụtara na magazin ndị ahụ banyere otú Baịbụl sirila gbanwee ndụ ndị mmadụ tọrọ ya ezigbo ụtọ, nke na ọ dịkwa ya ka Baịbụl gbanwee ndụ nke ya. Ọ kpọrọ akara ekwentị e dere nazụ otu nime magazinndị ahụ. O ji ya nweta otu onye ọsụ ụzọ bi nso ebe ahụ. Onye ọsụ ụzọ ahụ bidoro mụwara ya Baịbụl. Obi tọrọ nwaanyị ahụ ụtọ maka ihe ndị ọ na-amụta, o kwukwara na ya chọrọ ịbịawa ọmụmụ ihe. Ọ dabara na ụlọ ya dị nso nỤlọ Nzukọ Alaeze. Ọ malitere bịawa ọmụmụ ihe ozugbo, ọ kwụsịbeghịkwa kemgbe ahụ.Abalị Iri Ọ Nọrọ nỤlọ Mkpọrọ Emeghị Ka Ọ Gbanwee Obi YaNaNipọl,e nwere otu onye uwe ojii aha ya bụ Bam, ọ na-agakwa chọọchị. Otu ụbọchị, ka ọ nọ nokporo ụzọ na-arụ ọrụ ya, ọ hụrụ otu di na nwunye bụ ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche. Otú ndị ọsụ ụzọ ahụ si jiri Baịbụl zaa ya ajụjụ niile ọ jụrụ ha masịrị ya. Bam kwere ka a mụwara ya Baịbụl. Obere oge, o bidokwara bịawa ọmụmụ ihe. Ka a na-amụrụ ya ihe, akọnuche ya bidoro nyewe ya nsogbu nihi ụdị ọrụ ọ na-arụ. Ọ gakwuziiri ndị isi ha rịọ ha ka ha nye ya ọrụ ọ ga na-arụ nọfis nke ga-eme ka ọ ghara ịna-ebu ngwá ọgụ. Ha kwetara nye ya ọrụ ọzọ. Ma, mgbe ọ gachara otu mgbakọ distrikti lọta, akọnuche ya bidokwara nyewe ya nsogbu ọzọ, ya ekpebizie na ya ga-ahapụ ọrụ uwe ojii ahụ kpamkpam.Obi adịghị nwunye Bam mma maka ihe ahụ di ya mere, nihi na ọrụ ahụ na-eme ka a na-akwanyere ha ùgwù, ego dịkwa na ya, a ga na-akwụkwa di ya ezigbo ụgwọ ma ọ laa ezumike nká. Iji mee ka di ya gbanwee obi ya, ọ sịrị ya: Ọ bụrụ na ị nọgide nọrụ uwe ojii, m ga-eso Ndịàmà Jehova mụwa Baịbụl. Mgbe ọ hụrụ na di ya ekweghị, ọ gaziri gwa onyeisi ndị uwe ojii ka ọ tụọ ya mkpọrọ iji lee ma ọ ga-agbanwe obi ya. Bam nọrọ abalị iri nụlọ mkpọrọ, a tọhapụ ya. Ma, ọ ka kpebisiri ike ịchọrọ ọrụ ọzọ. Ọ malitere iji ígwè nwere ụkwụ atọ na-agba ọkada, ọrụ a ga-emezi ka ọ na-anọ nanwụ ọtụtụ oge. Nagbanyeghị na ọrụ a adịghị mfe, obi na-abụ ya sọ aṅụrị. Ọ nọgidere na-eme nke ọmanọgbakọ ma mechaa bụrụ onye nkwusa. Nwunye ya mechara kwụsị inye ya nsogbu. Nihi otú ụmụnna anyị si mesoo nwunye ya omume ọma, ọ malitere ịmụ Baịbụl. Bam nọgidere na-elekọta ezinụlọ ya. Ego ọ na-akpata nọrụ a ọ na-arụ ugbu a kadị ego ọ na-akpata mgbe ahụ ọ bụ onye uwe ojii. O mere baptizim ná mgbakọ e mere na Febụwarị afọ 2013, nwunye ya na nwa ya na-esokwa ya abịa ọmụmụ ihe ugbu a.Nipọl: Mgbe Bam hapụrụ ọrụ ọ na-arụbu, chọrọ ọrụ ọzọ, ya na ndị ezinụlọ ya bịara nwee ike ịna-eme nke ọma nọgbakọỌ Chọrọ Ịsụ Ụzọ InyeakaNaKoria,o nwere otu nwanna nwaanyị aha ya bụ Myeong-hee. Otu ụkwụ adịghị ya mma nihi ọrịa rịara ya mgbe ọ dị afọ abụọ. Ụkwụ a na-adịghị ya mma na-eme ka ike na-agwụkarị ya. Mgbe ụfọdụkwa, ọ na-azọhie ụkwụ daa. Ihe ọzọ bụ na ọgwụ ndị ọ na-aṅụ na-eme ka ahụ na-enye ya nsogbu, na-emekwa ka obi na-amapụkarị. Ọ na-esiri ya ike iku ume, ọnọdụ ya a na-emekwa ka obi na-ajọ ya njọ. Nagbanyeghị nsogbu a niile zuru ya ahụ, ọ chọrọ ịsụ ụzọ inyeaka. Kemgbe afọ abụọ ugbu a, ọ rụọla ọrụ ọsụ ụzọ inyeaka ihe fọrọ obere ka ọ bụrụ nọnwa niile. Ọ na-ekele Jehova maka otú o si na-enye ya ike o ji na-aga ozi ọma.O Ruola Afọ Iri Atọ M Chọwara Ya!E nwere otu nwanna nwaanyị na-eje ozi ala ọzọ nIndonisha.Aha ya bụ Agnes. Ọ na-ezibu otu nwaanyị na-ere akwụkwọ nri nahịa obodo ha ozi ọma. Nwaanyị a dị ime mgbe ahụ. Ma, mgbe ọ bụla o nwere ohere, ọ na-agụ magazin anyị, na-enwekwa mmasị ikwurịta gbasara Baịbụl. Otu ụbọchị, Agnes gara nahịa ileta ya, ma, ọ hụghị ya. Di nwaanyị a gwara ya na nwunye ya amụọlanwa. Agnes gawaziri ka ọ hụ ya. O ji ihe fụchieAkwụkwọ M nke Akụkọ Bibleọ ga-enye ya. O juru nwaanyị ahụ anya na Agnes bịawara ịhụ ya na nwa ya. Ihe kacha tụọ ya nanya bụ na Agnes wetaara ya onyinye. Mgbe ọ tọpere ihe e ji fụchie akwụkwọ ahụ, ihe ọ hụrụ enyeghị ya ọnụ okwu, ya asị Agnes: Olee ebe ị hụrụ akwụkwọ a? O ruola afọ iri atọ m chọwara ya. Achọọla m ya ebe niile a na-ere akwụkwọ, jụọkwa ndị mmadụ gbasara ya. Ma, o nweghị onye nwere ya, o nweghịdị onye ma ya. Akwụkwọ a ka akwụkwọ ndị ọzọ mma okpukpu iri. Mgbe nwaanyị a dị obere, nwanne mama ya nwere akwụkwọ ahụ, ọ na-atọkwa ya ụtọ ịgụ ya. Ugbu a, ọ gụwakwala ya ọzọ, ada ya nwaanyị na-enwekwa mmasị ịgụ ya. A malitekwara ịmụrụ ha abụọ Baịbụl.YuropỌ Dị Ka Ì Furu ỤzọNaSwidin,a gwara otu nwaanyị onye Somalịa ka ọ bịa ọmụmụ ihe, ya ekweta ịga. Ma, ihe ọ hụrụ mgbe o ruru abụghị ihe ọ tụrụ anya ya. E nweghị onye nabatara ya, onye ọ bụla nọ na-ele ya shii. Ihere onwe ya mewere ya. Otu onye hụrụ na ahụ erughị ya ala bịara jụọ ya, sị: Ọ dị ka ì furu ụzọ.Ya asị ya, Ee, ọ dị ka!, bilie lawa. Mgbe nwaanyị ahụ hụrụ ụmụnna ndị ahụ kpọrọ ya kaọ bia ọmụmụ ihe, o ji iwe gwa ha na ya agaghị abịa ọmụmụ ihe ha ọzọ. Ụmụnna ahụ nọ na-eche ihe mere o ji sị na ya agaghị abịa ọzọ ebe ọ bụkwanụ na ha ahụghị ya nọmụmụ ihe. Ma, mgbe ha na ya kwurịtachara, ha chọpụtara na ọ gahiere ụzọ, banye notu chọọchị.Ụmụnna ahụ gwara ya ọzọ ka ọ bịa ọmụmụ ihe, gwakwa ya ka o leruo anya hụ na ọ bịara nỤlọ Nzukọ Alaeze. O kwetara na ya ga-aga, kama na ya agaghị anọfe nkeji iri ebe ahụ ma ọ bụrụ na ahụ erughị ya ala. Ma, mgbe ọ batara nỤlọ Nzukọ Alaeze, onye ọ bụla ji obi ụtọ nabata ya. Ọmụmụ ihe ahụ tọgidere ya ụtọ, nke na ọ bụ yanwabụ onye ikpeazụ lara mgbe a gbasara. Kemgbe ahụ, ọ na-agachi ọmụmụ ihe anya, ọ ghọọkwala onye nkwusa e mere baptizim.Ọ Hụrụ Akwụkwọ Ịkpọ Òkù nOkporo ỤzọGris: Stergios na-akụziziri ndị ọzọ ihe ọ na-amụtaO nwere otu nwoke bi na nobodoGrisaha ya bụ Stergios. Notu ụtụtụ, ka ọ na-alọta ọrụ, ọ hapụrụ ụzọ ọ na-esibu, si ụzọ ọzọ. Ọ hụrụ mpempe akwụkwọ tọgbọ nakụkụ ụzọ. Ọ bụ akwụkwọ ịkpọ òkù Ncheta Ọnwụ Jizọs. Ajụjụ e dere nihu akwụkwọ ịkpọ òkù ahụ bụ: Gịnị Ka I Chere Jizọs Bụ? Ọ tụtụụrụghị akwụkwọ ahụ nihi na ndị mmadụ nọ ebe ahụ. Mgbe ọ laruru, o bidoro chewe gbasara ajụjụ ahụ dị nihu akwụkwọ ahụ, chọọkwa ịmatakwu ihe ọ na-ekwu.Stergios na ndị enyi ya chọrọ ịga ṅụọ kọfị nehihie ụbọchị ahụ. Ka ọ na-aga ka ya na ha soro gawa, o si ụzọ ebe ahụ ọ hụburu akwụkwọ ịkpọ òkù ahụ, na-ele ma ọ ka dị ya. Mgbe o ruru ebe ahụ, ọ hụrụ na ọ ka dị ya, ma ọ tụtụụrụghị ya maka na ndị mmadụ ka nọ ebe ahụ. Mgbe ha ṅụchara kọfị, Stergios sikwa ụzọ ahụ hụ na mpempe akwụkwọ ahụ ka dịkwa ebe ahụ. Na nke ugbu a ọ tụtụụrụ ya gụọ. Mgbe ọ gụchara ya, o kpebiri na ya ga-aga Ncheta Ọnwụ Jizọs.Mgbe a gbasara Ncheta Ọnwụ Jizọs, a gwara ya ka a bịa mụwara ya Baịbụl, ya ekweta. O bidoro bịawa ọmụmụ ihe, na-emekwa nke ọma nọgbakọ. E mere ya baptizim ná mgbakọ pụrụ iche e mere na Mach 2013.Otu Ihe Omume Redio Mere Ka Ọ Kwụsị Ile Ndịàmà Jehova Anya ỌjọọE nwere otu nwanna aha ya bụ Finn. O bi na Kopenhegen dị naDenmak.Otu ụbọchị na Jenụwarị 2010, ọ sị ka ya kpagharịtụ gburugburu ebe ha bi. O weekwara magazin anyị ụfọdụ mgbe ọ na-apụ. Ka ọ na-aganụzọ, ọ hụrụ otu dimkpa nwoke na-abịa ya nihu. O nyere yaỤlọ NchenaTeta!Disemba 2009. E nwere isiokwu ndị dị na ha kwuru gbasara Krismas. Mgbe nwoke ahụ kwuru okwu, ọ matara olu ya. Ọ bụ otu nwoke a ma ama na-ekwu okwu na redio. Ọ gụrụ ezigbo akwụkwọ. Nechi ya, nwanna Finn gere ihe omume nwoke ahụ na-eme na redio. Ọ tụrụ ya nanya mgbe nwoke ahụ kwuru gbasara magazin ndị ahụ o nyere ya. Nwoke ahụ gụpụtara ihe ụfọdụ dị na magazin ndị ahụ na redio. Otu nime ihe ndị ọ gụpụtara bụ gbasara kpakpando ahụ pụtara neluigwe ụbọchị ahụ a mụrụ Jizọs. O kwukwara na ọ ga-abụrịrị Setan zitere kpakpando ahụ.Ihe ahụ o mere tọrọ nwanna Finn ụtọ, ya ekpebie na ya ga-aga hụ nwoke ahụ. Mgbe ya na nwoke ahụ na-ekwurịta okwu, nwanna Finn jụrụ ya ma è nwere ike inwe ihe omume redio a ga na-ekwurịta gbasara Baịbụl na ya. Mgbe izu abụọ gachara, nwoke ahụ gwara ya na e nwere ike. E bidoro ime ihe omume redio na-ekwu gbasara Ndịàmà Jehova na Baịbụl. Ihe omume ahụ na-ewe awa abụọ, e meekwala ya ihe karịrị ugboro iri atọ. Nwoke ahụ na nwanna Finn kwurịtara ihe ụfọdụ gbasara Baịbụl, zaakwa ọtụtụ ndị na-akpọ ha nekwentị ajụjụ ndị ha na-ajụ.E nwere otu nwoke nọ na-ege ihe ha na-ekwu. O teela nwoke a nụwara ọtụtụ ihe ọjọọ gbasara Ndịàmà Jehova nọnụ ndị ezinụlọ ya na ndị enyi. Mgbe o gechara ihe nwoke ahụ na nwanna Finn nọ na-ekwu, ọ kpọrọ ụlọ ọrụ redio ahụ ma nye ha akara ekwentị ya, gwakwa ha na ya chọrọ ka Ndịàmà Jehova bịa na nke ya. Ihe ndị nwoke a nụrụ nihe omume redio ahụ emeela ka ọ kwụsị ile Ndịàmà Jehova anya ọjọọ. A gwara ụmụnna ka ha gaa na nke ya. E bidoro mụwara ya Baịbụl.Ọ bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs e mere nafọ 2013, bịakwa gere okwu ihu ọha pụrụ iche e kwuru nafọ ahụ. Ọ na-abịa ọmụmụ ihe ụbọchị Sọnde niile, na-azakwa ajụjụ nọmụmụ iheỤlọ Nche. E nweekwala ndị ọzọ si nobodo ahụ ihe omume redio a mere ka ha gewe ntị nozi ọma.O Dosara Akwụkwọ Ịkpọ Òkù nỌnụ Ụzọ HaMgbe e mechiri ihe omume nụbọchị ikpeazụ nke otu mgbakọ distrikti e nwere nỊtali,nwanna Lucio nọ na-asị ndị enyi ya gaa nke ọma mgbe otu di na nwunye bịakwutere ha. Nwanna Lucio jụrụ ha ọgbakọ ha si, ha asị ya na o nweghị ọgbakọ ha si. Ọ jụziri ha ma ò nwere onye gwara ha bịa, ha asị ya na o nweghị.Ihe a juru Lucio anya, ya asị ha, Biko unu ewekwala iwe, olee ihe mere unu ji bịa.Ha azaa ya, sị, Anyị hụrụ akwụkwọ ịkpọ òkù nọnụ ụzọ anyị, sị ka anyị bịa mara ihe na-emenụ.Mgbe ha gwara Nwanna Lucio ebe ha bi, Ester nwunye ya chetara na ọ bụ ya dosara akwụkwọ ịkpọ òkù ahụ. Ọ gwara ha, sị: Ọ bụ mụnwa dosara akwụkwọ ịkpọ òkù ahụ nụbọchị ikpeazụ anyị ji kpọọ ndị mmadụ òkù. Mgbe anyị nyechara ndị anyị hụrụ nụlọ akwụkwọ ịkpọ òkù nụbọchị ahụ, ya afọ, m chere na ọ ka mma idowere ndị na-anọghị nụlọ ndị nke fọrọ afọ kama ịtụfu ha atụfu. Akwụkwọ ịkpọ òkù ahụ ha hụrụ mere ka ha kpebie ịga Mgbakọ na Sọnde ya. Ka ha kpatụrụ nkata obere, ha gwara di na nwunye ahụ ka ha bịa na nke ha ka ha na ha nọrịa. Mgbe ha bịara, ha na ha kpaara nkata ahụ gaa nihu. Di na nwunye ahụ kwere ka a mụwara ha Baịbụl. Ha na-akwado nke ọma tupu onye na-amụrụ ha ihe abịa. Ugbu a, ha na-agachi ọmụmụ ihe anya, na-azakwa ajụjụ.Mba Ndị Dị nOké Osimiri PasifikỌ Bụ Ugbu A Ka M Ghọtawara Ihe A Na-emeNaPapiuwa Niu Gini,e nwere otu nwaanyị onye ogbi aha ya bụ Freda, o nwekwara nwanna nwaanyị na-amụrụ ya Baịbụl. Obi tọgburu ya atọgbu mgbe a gwara ya na ya na nwanna nwaanyị ahụ na-amụrụ ya ihe ga na-agazi nọgbakọ ndị ogbi mbụ e hiwere nebe ahụ. E hiwere ọgbakọ a nabalị mbụ nọnwa Mach afọ 2013. Freda chọpụtara na ya dowe akwụkwọ ya, na-ele onyeji asụsụ ndị ogbi na-eme ihe omume anya, na ya na-aka aghọta ihe a na-amụ. Ọ tụrụ ya nanya na ihe a emeela ka ihere ịza ajụjụ gharazie ịna-eme ya. Ọ na-azazi ajụjụ ọtụtụ ugboro nọmụmụ ihe. Ọ ghọkwara onye nkwusa a na-emebeghị baptizim nọnwa Eprel afọ 2013. Ọ na-agwazi ndị ogbi ndị ọzọ ka ha bịa ọmụmụ ihe, ha na-esokwa ya abịa. Ọ na-abụ ya bịa ọmụmụ ihe, anya mmiri ana-agba ya. Mgbe a jụrụ ya ihe mere anya mmiri ji agba ya ma ọ bịa ọmụmụ ihe, ọ sịrị: Ọ bụ maka na ọ bụ ugbu a ka m ghọtawara ihe a na-eme.Ọ Banyere nỤgbọala Ọ Na-ekwesịghị ỊbanyeNỌstrelia,otu nwanna nwaanyị aha ya bụ Barbara ji ụgbọala ya na-aga oziọma ma kwụsị nakụkụ ụzọ, ka o lee ma ò jikwa akwụkwọ ebe o dere aha ndị ọ ga-agara nletaghachi. Ozugbo ọ kwụsịrị, otu nwaanyị mepere ụgbọala ya, chọwa ịbata.Barbara sịrị ya: Biko ewela iwe, ọ bụghị gị ka m kwụsịịrị.Nwaanyị ahụ sịrị ya, Ewela iwe, eche m ma ọ bụ gị bụ nwaanyị na-abịa iburu m. Mgbe ọ hụrụỤlọ NchenaTeta!Barbara ji, ọ sịrị ya, Ụmụ nwaanyị abụọ na-amụburu m Baịbụl ọtụtụ afọ gara aga na-ewetaburu m akwụkwọ ndị a. Barbara nyeziri ya magazin ndị ahụ, mechaakwa malite ịmụrụ ya Baịbụl.Akwụkwọ Ozi Si nAka ChinekeNiu Ziland: Nwanna Nwaanyị Violet na-eji akwụkwọ ozi ndị ọ na-ede ezi ọtụtụ ndị ozi ọmaE nwere otu nwanna nwaanyị merela agadi aha ya bụ Violet. Ọ dị afọ iri asatọ na abụọ. O bi nobodo Kraịstchọọchị dị naNiu Ziland.Ọtụtụ oge, ọ na-ezigara ndị bi nebe a na-elekọta ndị agadi na ndị nọ nụlọ ọgwụ e mere maka ndị na-anwụ anwụ akwụkwọ ozi na akwụkwọ ndị e ji amụ Baịbụl. Ndị nọọsụ o si naka ha eziga akwụkwọ ozi ndị a sị na ndị agadi a na-ezitere akwụkwọ ozi ndị a na-atụsi anya ha ike. Ha na-akpọ yaakwụkwọ ozi si naka Chineke. Ụfọdụ nime ha na-eme, ha gụchaa akwụkwọ ndị e ziteere ha, ha enye ndị ọzọ ka ha gụọ ma ọ bụkwanụ ha agụpụtara ya ndị anya na-anaghị ekwe ịgụ akwụkwọ. Ndị nọọsụ ahụ sịkwara na ndị na-agụ akwụkwọ ndị ahụ na-akpa àgwà ọma karịa ndị na-anaghị agụ ha. Obi na-aka eru ha ala, ha na-aka enwe obi ụtọ, ha na ndị mmadụ na-akakwa adị nudo. Mgbe Violet na-ekwu banyere otú o si agbalị ekwusa ozi ọma, ọ sịrị: Ama m na Jehova ka ji m na-enyere ndị ọzọ aka ịmụta banyere ya. Neziokwu, ịkụziri ndị ọzọ eziokwu ndị dị na Baịbụl na-eme obi ụtọ.Ọ Gụrụ Banyere Okooko Osisi RosNotu ụtụtụ Satọdee, nobodoSaịpan,ka otu nwanna nwaanyị aha ya bụ Bernie nọ na-enye ndị mmadụỤlọ Nchendị kacha ọhụrụ, o nwere ihe merenụ tụrụ ya nanya. O rutere nụlọ otu nwa agbọghọ aha ya bụ Bernadette. Nwa agbọghọ a bụ nwa akwụkwọ mahadum. Nwanna nwaanyị a weere otuỤlọ Nchenye ya, ya asị na ya agụọla ya. Nwanna nwaanyị a nọ na-eche otú ọ ga-esi bụrụ na nwa agbọghọ a agụọlaỤlọ Ncheahụ ebe ọ bụỤlọ Ncheọhụrụ. O wepụtakwaraỤlọ Ncheọzọ nye ya, Bernadette asịkwa ya na ya agụọla nke ahụ. Ihe a gbara nwanna nwaanyị a gharịị, ya ajụọ Bernadette ebe ọ gụrụ magazin ndị ahụ niile, jụọkwa ya ma ọ bụ Onyeàmà Jehova ji oge ezumike ya bịa obodo ha. Bernadette gwara ya na ya abụghị Onyeàmà Jehova, mana na ya gụrụ magazin ndị ahụ na jw.org. Ihe merenụ bụ na otu ụbọchị ka Bernadette nọ nỊntanet na-eme nchọnchọ gbasara okooko osisi, o denyere okwu bụ roses nihe o ji na-achọ ihe nỊntanet. Otu nime ihe ndị ọ chọtaara ya bụ otu isiokwu gbara notuTeta!Bekee dị na jw.org. Isiokwu ahụ bụ: Alluring Roses From Africa ya bụ, Ọmarịcha Okooko Osisi Ros Ndị Dị nAfrịka. Bernadette gwara nwanna nwaanyị a na isiokwu ahụ tọrọ ya ezigbo ụtọ, nke mere ka ya legharịkwuo anya nihe ndị ọzọ dị na jw.org. Noge ahụ, ihe ndị ọ na-agụkarị na jw.org bụ gbasara ụmụ anụmanụ na osisi. Ma, o mechara hụ ihe ndị masịrị ya e kwuru gbasara Baịbụl. Mgbe nwanna nwaanyị a chọpụtara na Bernadette nwere mmasị na Baịbụl, ya na ya kwekọrịtara na ọ ga na-abịa ka ha na-amụ Baịbụl. O mechara jiriAkwụkwọBaịbụlNa-akụzi laghachi na nke Bernadette. Na nke ugbo atọ nwanna nwaanyị a gara, ha bidoro mụwa isi nke mbụ nke akwụkwọ ahụ. Mgbe ihe dị ka otu afọ gara, ya bụ, na Nọvemba 2012, Bernadette mere baptizim. Otú a o si mee baptizim ngwa ngwa mere ka ndị enyi ya na-ama ya njakịrị na o ji ọsọ gbaba neziokwu. O doro anya na ọ bụ adres Ịntanet anyị nyeere ya aka ịnata eziokwu ngwa ngwa.Siera Lion na GiniOsisi Apụ ahụ dị na FritaụnNabalị iri na otu nọnwa Mach nafọ 1792, ọtụtụ ndị ohu e si nAmerịka bughachi Afrịka nọ nokpuru Osisi Apụ ahụ mee ememme ha ji na-echeta otú ha si nwere onwe ha. Nụbọchị ahụ, ha malitere ibi ebe a kpọrọ Fritaụn. Aha obodo a pụtara ndị nweere onwe ha. Ọ dabakwara adaba nihi na ndị ohu ahụ nọ na-atụ anya mgbe ha ga-enwere onwe ha. Ugbu a kwa, ha enwerela onwe ha. A nọkwa na-akpọta ndị bụbu ndị ohu nobodo a ruo mgbe a bịara nwee ihe karịrị otu narị agbụrụ ndị Afrịka nebe ahụ. Ndị a bụbu ndị ohu kwekọrịtara na ha ewerela Osisi Apụ ahụ ka ihe gosiri na ha enwerela onwe ha, nakwa na ha enweela olileanya.Kemgbe ihe dị ka otu narị afọ ugbu a, Ndịàmà Jehova nọ na Siera Lion na-akasi ndị mmadụ obi ma na-akọrọ ha gbasara nnwere onwe dị ebube nke ụmụ Chineke. Nnwere onwe a karịrị nke ahụ ndị bụbu ndị ohu nwere. Rom 8: 21 Ọ bụ nAlaeze Chineke ka ndị mmadụ ga-enwere onwe ha neziokwu. Alaeze ahụ chịwa ụwa, ụwa niile ga-aghọ Paradaịs, udo ga-adị ebe niile, mmehie na ọnwụ agaghịkwa adị.Aịza. 9:6, 7;11:6-9.Kemgbe ihe karịrị iri afọ ise ugbu a, alaka ụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova dị na Siera Lion na-elekọta ozi ọma Ndịàmà Jehova nọ na Gini na-ekwusa. E nweela ọtụtụ nsogbu kpara ma ọchịchị obodo Gini ma akụnụba ya ma ndị mmadụ aka ọjọọ. Ọ bụ ya mere ọtụtụ ndị obodo ahụ ji na-anabata ozi ọma Ndịàmà Jehova si na Baịbụl na-ekwusara ha. Ozi ọma a na-akasikwa ha obi.E nwere ọtụtụ nsogbu nobodo Siera Lion na Gini. E nwere ọtụtụ ndị ogbenye ọnụ ntụ, nwee ndị na-amaghị otú e si agụ na otú e si ede, nweekwa ndị bu omenala nisi. E nwekwara ndị na-emekpọ ibe ha ọnụ. Ndị mmadụ ahụghịkwa ibe ha nanya nihi na ha esighị notu agbụrụ. Nagbanyeghị nsogbu a niile, Ndịàmà Jehova nọ nobodo abụọ a ka na-ekwusara ndị mmadụ ozi ọma. Akụkọ ndị anyị na-aga ịkọ banyere Ndịàmà Jehova nọ na Siera Lion na Gini gosiri na okwukwe ha ka bụ a kwaa akwụrụ, gosikwa na ha ka na-erubere Jehova isi nagbanyeghị nsogbu ndị ahụ. Obi siri anyị ike na akụkọ a ga-eru gị nobi ma mee ka okwukwe i nwere na Chineke sikwuo ike, nihi na Baibụl kwuru na Chineke bụ onye na-enye olileanya.Rom 15:13.Ihe Ndị Ị Ga-eburu nUche Gbasara Siera Lion na GiniOtú Ala Ha DịMa Siera Lion ma Gini nwere ụsọ oké osimiri, nweekwa ala dị larịị ha na-akọ nri na ha. Ha nwekwara nnukwu ugwu ndị mara mma. Osimiri atọ ndị e nwere nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka malitere nobodo Gini. Osimiri ndị a bụ: Osimiri Gambịa, Osimiri Naịja na Osimiri Senigal.Ndị Bi na HaE nwere agbụrụ iri na asatọ na Siera Lion. Agbụrụ ndị Mende na ndị Temne kacha agbụrụ iri na isii ndị ọzọ. Ndị Krio so nagbụrụ ndị e nwere na Siera Lion. Ha bụbu ndị ohu e si nAfrịka buga mba ọzọ, e mechaa bughachi ha Afrịka. Ọtụtụ nime ha bi gburugburu Fritaụn. A bịa nobodo Gini, e nwere ihe karịrị agbụrụ iri atọ. Ndị Fulani, ndị Mandingo na ndị Susu kacha agbụrụ ndị ọzọ.Okpukpe HaE kee ndị Siera Lion ụzọ iri, ihe dị ka ụzọ isii bụ Ndị Alakụba, ebe ọtụtụ nime ụzọ anọ ndị fọrọ afọ bụ ndị sị na ha bụ Ndị Kraịst. Ihe dị ka mmadụ itoolu nime mmadụ iri ọ bụla bi na Gini bụ Ndị Alakụba. Ọtụtụ ndị Siera Lion na ndị Gini bụ ndị ọgọ mmụọ.Asụsụ HaAgbụrụ ọ bụla e nwere na Siera Lion nwere asụsụ nke ya. Asụsụ Krio bụ asụsụ agbụrụ ọ bụla ma asụ. E si nasụsụ Bekee, asụsụ ndị Yurop na asụsụ ndị Afrịka nweta ya. Ndị Gini na-asụ French. Ihe dị ka mmadụ isii nime mmadụ iri ọ bụla bi na Siera Lion na Gini amaghị akwụkwọ.Ihe Ha Na-arụỌtụtụ ndị Siera Lion bụ ndị ọrụ ugbo. E nwekwara dayamọnd na Siera Lion. Ihe dị ka ọkara ego gọọmenti na-enweta na-esi na dayamọnd ha na-ere ná mba ọzọ. Obodo Gini nwere ihe e ji emepụta alụminiọn. Nụwa niile, Gini so ná ndị kacha nwee ihe e ji emepụta alụminiọn.Nri HaNri a na-erikarị na Siera Lion na Gini bụ osikapa. Ọ bụ ya mere onye ọ bụla ji ekwukarị, sị: M richaa ihe niile, ma mụ eribeghị osikapa, eribeghị m nri! Ihe ọzọ ha na-eri bụ akpụ. A na-ejikarị anụ, ọkwụrụ na ofe ma ọ bụ stuu eri ha.Otú Ebe Ndị ahụ Na-adịObodo ndị dị nụsọ osimiri Siera Lion na Gini na-ekpo ọkụ. Obodo ndị dị nelu ugwu na-ajụ oyi. Noge ọkọchị, ụgụrụ na-efe ọtụtụ ụbọchị. Ikuku na-esikwa nọzara Sahara buru ájá na uzuzu kpuchie ebe niile.Afọ 1915 Ruo Afọ 1947 Ndị Nkwusa Ole E Nwere nOge Ochie Agba nke MbụMgbe A Malitere Ikwusa Ozi Ọma na Siera LionỌ bụ nafọ 1915 ka a malitere ikwusa ozi ọma na Siera Lion. Ndị malitere ya bụ ndị obodo ahụ si Ingland lọta. Ha ji akwụkwọ ndị e ji amụ Baịbụl lọta. Nihe dị ka nọnwa asaa nafọ ahụ, otu Onyeàmà Jehova bịara biri na Fritaụn. Ọ bụ ya bụ Onyeàmà Jehova mbụ bịara ebe ahụ. Aha ya bụ Alfred Joseph. Ọ dị iri afọ atọ na otu mgbe ahụ. Ọ bụkwa onye Gayana, nke dị nEbe Ndịda Amerịka. Ọ bụ ná mmalite afọ 1915 ka e mere ya baptizim na Babedọs, dị na West Indiiz. Ọ bụ injinia na-arụ ọrụ nụlọ ọrụ okporo ígwè dị na Fritaụn. Nwanna Alfred bi nebe ndị ọrụ ụlọ ọrụ a na-ebi, nobodo a na-akpọ Klaịn Taụn. Isi ebe ahụ o bi gaa ebe Osisi Apụ ahụ e nwere na Fritaụn dị dị ihe karịtụrụ kilomita atọ. Ozugbo o bidoro ọrụ, ọ malitere izi ndị ya na ha na-arụ ọrụ ozi ọma.Nafọ 1916, Nwanna Leonard Blackman, onye ya na Nwanna Alfred rụkọrọ ọrụ mgbe ha bi na Babedọs, bịara Siera Lion inyere Alfred aka ikwusa ozi ọma. Ọ bụ mama Leonard, ya bụ, Elvira Hewitt, mụụrụ Alfred Baịbụl. Leonard na Alfred bi notu ụlọ. Ha abụọ na-ezukọkwa mgbe niile amụ Baịbụl. Ha na-agakwa enye ndị enyi ha na ndị ọzọ nwere mmasị akwụkwọ ndị e ji amụ Baịbụl.Nwanna Alfred na Nwanna Leonard chọpụtara na obodo Fritaụn achaala maka owuwe ihe ubi. Jọn 4:35 Nafọ 1923, Nwanna Alfred degaara isi ụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova dị na Niu Yọk akwụkwọ. O dere, sị: Ọtụtụ ndị Siera Lion nwere mmasị ịmụ Baịbụl. Biko, zitenụ onye nwere ike ịkụziri ha Baịbụl nakwa onye nwere ike ịga na-ezi ozi ọma ebe niile nobodo a? Ụmụnna anyị nọ nisi ụlọ ọrụ anyị zaghachiri ya, sị: Anyị ga-ezite mmadụ!Nwanna William Bible Brown na nwunye ya AntoniaNwanna Alfred kwuru, sị: Mgbe ọnwa ole na ole gachara, otu onye kpọrọ m na fon nime abalị otu ụbọchị Satọdee.Onye ahụ jụrụ m, sị: Ọ bụ gị bụ onye ahụ degaara Watch Tower Society akwụkwọ ma gwa ha ka ha zite ndị na-ekwusa ozi ọma?M zara ya na Ọ bụ m.Ọ gwara m na ọ bụ ya ka ha zitere.Onye ahụ mụ na ya nọ na-akparịta ụka bụ William R. Brown. Ya na nwunye ya, Antonia, na obere nwa ha nwaanyị ka batara Siera Lion nụbọchị ahụ. Ha bi na họtel a na-akpọ Gainford Hotel.Nụtụtụ echi ya, mgbe mụ na Leonard nọ na-amụ Baịbụl anyị na-amụ kwa izu, anyị hụrụ otu nwoke gbara dimkpa nọnụ ụzọ anyị. Nwoke ahụ bụ William R. Brown. Nwanna Brown ji ofufe Chineke kpọrọ ihe. Ọ chọkwara ikwu okwu ihu ọha nechi ya. Anyị gara ozugbo nweta otu ụlọ ezumezu kacha mma na Fritaụn ebe ọ ga-anọ ekwu okwu ihu ọha ahụ. Aha ụlọ ezumezu ahụ bụ Wilberforce Memorial Hall. Nwanna Brown ga-ekwu okwu ihu ọha anọ ebe ahụ. Anyị haziri ka o kwuo nke mbụ ná mgbede Tọzdee.Anyị malitere ịkpọsa okwu ihu ọha ahụ nakwụkwọ akụkọ.Anyị kesakwaara ndị mmadụ akwụkwọ anyị ji kpọọ ha ka ha bịa gere okwu ihu ọha ahụ. Anyị gwakwara ha nọnụ ka ha bịa gere ya. Anyị nọ na-eche ma ndị mmadụ hà ga-abịakwa. Ma, ọtụtụ ndị bịara. Ihe dị ka narị mmadụ ise bịara gere okwu ihu ọha ahụ. Ọtụtụ ndị ụkọchukwu nọ na Fritaụn sokwa bịa. Obi tọrọ anyị ụtọ nke ukwuu!Mgbe Nwanna Brown na-ekwu okwu ihu ọha ya, ọ gụrụ ọtụtụ ebe na Baịbụl. O jikwa ihe e ji egosi ihe nkiri slaịd mee ka ndị mmadụ na-ahụ amaokwu Baịbụl ndị ahụ. Nwanna Brown gwara ha ọtụtụ ugboro na ọ bụghị yanwa kwuru, kama, ọ bụ Baịbụl kwuru. Ihe a ọ na-akụziri ha na-atụ ha nanya. Ha na-akụkwara ya aka nihe ọ bụla o kwuru. Ọ bụ eziokwu na Nwanna Brown ma otú e si ekwu okwu, ihe mere ndị mmadụ ji nwee mmasị nihe ọ na-ekwu bụ na o ji Baịbụl gosi ha na ihe ọ na-ekwu bụ eziokwu. Otu nwa okorobịa nọ ebe ahụ kwuru, sị: Maazị Brown ma Baịbụl nke ọma!Afọ 1924Okwu ihu ọha ndị Nwanna Brown kwuru kpọtụrụ akpọtụ. Ndị mmadụ na-abịakwa egere okwu ya. Na Sọnde ọzọ, ọtụtụ mmadụ bịakwara gere okwu ihu ọha ọzọ o kwuru. Isiokwu ya bụ, Ịga Hel Ma LọghachiOle Ndị Nọ nEbe Ahụ? Ihe Nwanna Brown si na Baịbụl gwa ndị mmadụ nabalị ahụ mere ka ụfọdụ ndị a ma ama na chọọchị kwụsị ịga chọọchị.Nwanna Brown kwuru okwu ihu ọha nke anọ, ya bụ, nke ikpeazụ nime okwu ihu ọha anọ ahụ a haziri ka o kwuo. Isiokwu ya bụ, Ọtụtụ Nde Ndị Dị Ndụ Ugbu A Agaghị Anwụ Anwụ. Ọtụtụ mmadụ bịakwara gere okwu ihu ọha a. Otu onye nọ na Fritaụn mechara dee gbasara ya, sị: Chọọchị niile kwuru na agaghị enwe ụka mgbede nụbọchị ahụ nihi na ndị òtù ha niile chọrọ ịga gere okwu Nwanna Brown.Ndị mmadụ kpọwara Nwanna Brown Bible Brown. Ihe mere ha ji akpọ ya aha a bụ na ọ na-esikarị na Baịbụl ekwu ihe ọ bụla ọ na-ekwu. Ọ bụ aha a ka ndị mmadụ na-akpọ Nwanna Brown nebe niile ọ gara kwusaa ozi ọma nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka. Aha a na-atọ Nwanna Brown ụtọ. Ọ zagidere ya ruo mgbe o jechara ozi ya nụwa.Afọ 1915 Ruo Afọ 1947 Ndị Nkwusa Ole E Nwere nOge Ochie Agba nke AbụọOtú Anyị Si Merie Ndị Na-achọghị Ka Anyị Kwusaa Ozi ỌmaMgbe ndị ụkọchukwu nọ na Fritaụn hụrụ na okwu ihu ọha Nwanna Brown na-ekwu na-atọ ndị chọọchị ha ụtọ, obi gbawara ha.Ụlọ NcheDecember 15, 1923, sịrị: Ndị ụkọchukwu amalitela ịgba eziokwu dị na Baịbụl ụkwụ nakwụkwọ akụkọ. Ọ na-abụ ha ghagide anyị ụgha nakwụkwọ akụkọ, Nwanna Brown edeekwa nke bụ eziokwu nakwụkwọ akụkọ. Nwanna Brown mere otú ahụ ọtụtụ ugboro. Ndị ụkọchụkwu mechara kwụsị inye anyị nsogbu. Ihe mere ha ji kwụsị ya bụ na anyị gbara ozizi ụgha ha nanwụ. Anyị kwusaara ndị mmadụ eziokwu dị na Baịbụl nebe niile na Fritaụn. O mekwara ka ọtụtụ ndị na-agụ akwụkwọ akụkọ kwuo ka anyị mụwara ha Baịbụl. Ndị ụkọchukwu kpara nkata ka ha mechie ndị Chineke ọnụ, ma Jehova ji ọdachi nke ha laa ha niyi.Ọma 94:21-23.Otu òtù ndị na-eto eto e nwere na chọọchị malitere inyere ndị ụkọchukwu aka. Ha gwara ndị mmadụ ka ha bịa nnọkọ ha ga-enwe. Ihe mere ha ji kpọọ nnọkọ a bụ ka ha mechie ndị ha kpọrọ ndị òtù Russell ọnụ. Ọ bụ aha a ka ha na-akpọ ụmụnna anyị na-ekwusa ozi ọma Alaeze Chineke noge ahụ. Nwanna Brown gwara ha ọtụtụ ugboro ka ya na ha kwurịta okwu nihu ọha ka ọhaneze mara onye na-akụzi ihe Baịbụl kwuru. Òtù ndị na-eto eto ahụ ekweghị abịa. Ha gara baara onyeisi ụlọ ọrụ na-ebipụta akwụkwọ akụkọ mba maka na ọ na-ekwe ebipụta ihe Nwanna Brown dere o ji gbaa ụgha ha na-agha nanwụ. Ha gwara Nwanna Brown na ya anwakwala anwa abịa nnọkọ ndị ahụ ha ga-enwe. Ọ bụzi Nwanna Alfred Joseph gara nnọkọ ndị ahụ ha nwere.E nwere nnọkọ ndị ahụ nụlọ chọọchị ndị Metọdist a na-akpọ Buxton Memorial Chapel. Chọọchị a na-ewu ewu na Fritaụn. Nwanna Alfred kwuru ihe e mere ná nnọkọ ndị ahụ. Ọ sịrị: Mgbe e nyere ohere ka onye nwere ajụjụ jụọ, m jụrụ ha ajụjụ gbasara ihe chọọchị Anglịkan na-akụziri ndị mmadụ. M jụkwara ha gbasara Atọ nIme Otu nakwa ozizi ụgha ndị ọzọ. Onyeisi oche nnọkọ ahụ mechara kwụsị ndị mmadụ ịjụ ajụjụ.Otu nwa okorobịa aha ya bụ Melbourne Garber bịara nnọkọ ahụ. O so ná ndị na-eto eto ahụ na-emegide ụmụnna anyị. Tupu nnọkọ ahụ, o nweela mgbe ọ gara gee okwu ihu ọha Nwanna Bible Brown kwuru. Ọ bụkwa ya bụ nwa okorobịa ahụ kwuru na Maazị Brown ma Baịbụl nke ọma! Mgbe Garber chebachaara ihe Nwanna Brown kụziri echiche, ọ bịara doo ya anya na ya ahụla chọọchị na-akụzi eziokwu. Ọ bụ ya mere o ji gwa Nwanna Brown ka ọ mụwara ya Baịbụl. Nwanna Brown gwara ya ka ọ na-abịa nụlọ ya maka Ọmụmụ IheỤlọ Ncheha na-enwe kwa izu. Mgbe Garber malitere ịga ọmụmụ ihe ahụ, ndị ezinụlọ ya jụrụ ya. Ma, Garber ji ọmụmụ ihe ahụ kpọrọ ihe. Obere oge ọ mụwara ihe, e mere ya na ndị ọzọ baptizim.Mbọ niile Setan gbara ka a kwụsị ozi ọma a malitere ikwusa na Fritaụn kụrụ afọ nala. Onye na-achị Fritaụn noge ahụ gwara òtù ndị na-eto eto ahụ, sị: Ọ bụrụ na mmadụ nwe ọrụ a, a ga-akwụsị ịrụ ya. Ma ọ bụrụ na ọ bụ Chineke nwe ya, unu emekataghị kwụsị ya.Ọrụ 5:38, 39.Chọọchị BrownNá mbido ọnwa Mee, nafọ 1923, Nwanna Brown zigaara alaka ụlọ ọrụ dị na Lọndọn ozi ka ha butekwuoro ha akwụkwọ. Obere oge o zigachara ozi a, alaka ụlọ ọrụ ahụ buteere ha puku akwụkwọ ise. Ha mechakwara butekwuoro ha akwụkwọ. Nwanna Brown nọgidere na-ekwu okwu ihu ọha, ọtụtụ puku mmadụ na-abịakwa ege ya.Ná ngwụcha afọ 1923, e kwuru nỤlọ Nche,sị: Ọtụtụ ndị na-anabata ozi ọma anyị na-ekwusa na Siera Lion. Ọ bụ ya mere Nwanna Brown ji kwuo ka a kpọta onye ga-enyere ya aka. A gwara Nwanna Claude Brown ka ọ gaa nyere ya aka. Nwanna a bụ onye Winipeg nke dịbu na West Indiiz.Nwanna Claude Brown kwusara ozi ọma ọtụtụ afọ nagbanyeghị ahụhụ a tara ya. Noge Agha Ụwa nke Mbụ, e mekpọrọ ya ọnụ nụlọ mkpọrọ dị na Kanada nakwa na Briten nihi na o kweghị aga agha. O jere ozi na Siera Lion afọ anọ. O nyekwaara ụmụnna ezigbo aka ịkwụsi ike nọgbakọ.Otu Nwanna nwaanyị aha ya bụ Pauline Cole chetara otúNwanna Claude si nyere ha aka ịkwụsi ike nọgbakọ. Ọ sịrị: Tupu e mee m baptizim nafọ 1925, Nwanna Claude medara obi jụọ m ọtụtụ ajụjụ.Ọ jụrụ m, sị: Nwanna Nwaanyị Cole, ị ghọtara ihe ndị a kụziiri gị nakwụkwọ anyị bụStudies in the Scriptures?Ihe m kwo na-ajụ gị bụ na anyị achọghị ka ị pụọ nọgbakọ maka na ị ghọtaghị ihe a kụziiri gị na Baịbụl.M gwara ya, sị: Nwanna Claude, agụọla m akwụkwọ ahụ ọtụtụ ugboro. Ekpebiela m ife Chineke!Nwanna nwaanyị Pauline ColeNwanna Nwaanyị Cole fere Jehova ihe karịrị iri afọ isii. Ọ bụ ọsụ ụzọ pụrụ iche ruo ọtụtụ afọ. O jechara ozi ya nụwa nafọ 1988.Nwanna William Bible Brown nyekwaara ụmụnna ndị ọzọ aka ịna-eme nke ọma nọgbakọ. Nwanna Alfred Joseph kwuru, sị: Ọ na-abụ chi bọọ nụtụtụ ọ bụla, mụ na Nwanna Brown hụ, ya asị m: Nwanna Joe, ị saala chi? Olee ebe ihe mmụta dịịrị ụbọchị taa si? Ọ bụrụ na mụ echetaghị ebe o si, ọ na-agwa m ka m jisie ike na-ama ebe ihe mmụta dịịrị ụbọchịnke ụbọchị ọ bụla si. Aha akwụkwọ anyị ji eme ihe mmụta dịịrị ụbọchị noge ahụ bụDaily Manna.Ihe a na-akpọ akwụkwọ a ugbu a bụInyocha Akwụkwọ Nsọ Kwa Ụbọchị. Ihe m na-emezi nisi ụtụtụ ọ bụla bụ ịgụ ihe mmụta dịịrị ụbọchị, ka m nwee ike ịma ihe m ga-aza Nwanna Brown ma ọ jụọ m ebe nke ụbọchị ahụ si. Na mbụ, ihe a ọ na-ajụ m anachaghị adị m mma nobi. Ma, o mechara baara m ezigbo uru.Ihe ndị ahụ Nwanna Bible Brown na-eme nyeere ụmụnna aka. Nafọ 1923, e hiwere otu ọgbakọ na Fritaụn, meekwa mmadụ iri na anọ baptizim. Aha otu nime ụmụnna ndị ahụ bụ Nwanna George Brown. Ọ bụ ya bụ onye nke atọ nime ndị na-aza Brown nọgbakọ ahụ. Ndị a niile na-aza Brown na-ejechi ozi ọma anya na Fritaụn. Ọ bụ ya mere ọtụtụ ndị ebe ahụ ji asị na Ndị Mmụta Baịbụl na-ekpe chọọchị Brown.Afọ 1915 Ruo Afọ 1947 Ndị Nkwusa Ole E Nwere nOge Ochie Agba nke AtọIkwusa Ozi Ọma nEbe Ndị Ọzọ Na-abụghị na FritaụnỌgbakọ Fritaụn ji ife Chineke kpọrọ ihe. Ha malitere ikwusasi okwu Chineke ike. Ọrụ 18:5 Nwanna Joseph kwuru, sị: Ana m ebukarị otu katọn akwụkwọ e ji amụ Baịbụl nọgba tum tum m kwọrọ Nwanna Thomas Sylvester Grant nazụ na-aga ozi ọma. Anyị na-aga nime ime obodo nakwa nobodo ndị dị na Fritaụn ka anyị na ndị mmadụ rụrịta ụka.Malite nafọ 1923 ruo afọ 1927, ebe a na-agakarị ozi ọma na Fritaụn mgbe ahụ bụ ebe a na-akpọ Dị Kọlọni. Ma malite nafọ 1928, tupu udu mmiri amalite nafọ ọ bụla, ọgbakọ na-achọta bọs, kwụọ ụgwọ ya, bọs ahụ eburu ha gaa ebe ndị ha ga-ekwusa ozi ọma. Ndị na-agaghị agali na-enye aka akwụ ụgwọ bọs ahụ. Ọ bụ Nwanna Melbourne Garber na-edu ha aga. Ha na-ekwusa ozi ọma nime obodo ndị dị nebe ọwụwa anyanwụ nke obodo Kaịlahun, nakwa nebe ndịda nke dị nso nókè Siera Lion na Laịberịa. Na Sọnde mbụ nọnwa ọ bụla, ha na-agaghachi nebe ndị ahụ ha kwusara ozi ọma ka ha kụzikwuoro ndị gere ha ntị Baịbụl.Noge ahụ, Nwanna Brown gara West Indiiz ma buru ụgbọala lọta Siera Lion. Ụgbọala a so nụgbọala mbụ a gbara na Siera Lion. A rụnyere ọkpọka ígwè okwu nụgbọala a ka e jiri yana-ekwusara ndị mmadụ ozi ọma. Nwanna Brown na-akwụsị ụgbọala ahụ ebe ọtụtụ mmadụ juru. Tupu ya amalite izi ozi ọma, ọ na-akpọnye egwú dị ụtọ ga-eme ka ndị mmadụ gbakọọ. Ha gbakọchaa, ya ejiri nkeji ole na ole zie ha ozi ọma ma ọ bụkwanụ ya akpọnyere ha okwu ihu ọha e tinyere na teepụ. E mechaa, ya enye ha akwụkwọ ndị e ji amụ Baịbụl. E mechara kpọwa ụgbọala ya ahụ ụgbọala na-ekwu okwu. Ọ na-abụ ndị mmadụ nụhaala ụda ụgbọala a, ha agbapụta ka ha nụrụ ihe ọ ga-ekwu.Ebe ụmụnna ji obi ike na-ekwusa ozi ọmaNwanna Brown mechara gawa obodo ndị ọzọ a na-ekwusabeghị ozi ọma nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka. Ọ bụ obodo ndị nke na-asụ asụsụ Bekee ka ọ gara. Nagbata afọ 1926 na afọ 1929, Nwanna Brown gara kwusaa ozi ọma na Gambia, Gana, Laịberịa, na Naịjirịa. Ọtụtụ mmadụ gere Nwanna Brown ntị nobodo ndị a. Ma, ọ bụ na Naịjirịa ka a kacha gee ya ntị.Nafọ 1930, Nwanna Brown kpọọrọ ezinụlọ ya hapụ Fritaụn kwaga Legọs. Ọ bụzi na Legọs ka ọ nọ na-elekọta ozi ọma a na-ekwusa nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka.Ihe karịrị narị puku Ndịàmà Jehova ise nọ nEbe Ọdịda Anyanwụ AfrịkaNafọ 1950, Nwanna Brown laghachiri Jameika nihi na ọrịa bịara kpawa ya aka ọjọọ. Anyị agaghị echefu ọrụ ọma niile ọ rụrụ nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka. Mgbe ha kwatara nebe ahụ, ọ bụ naanị ndị nkwusa abụọ ka e nwere. Ma, nihe karịrị iri afọ abụọ na asaa ya na nwunye ya jere ozi nebe ahụ, a bịara nwee ihe karịrị puku ndị nkwusa iri na otu. Ha ejirila anya ha hụ ka amụma Aịzaya buru mezuru. Aịzaya sịrị: Onye nta ga-aghọ otu puku mmadụ, onye kasị nta ga-aghọkwa mba dị ike. Aịza. 60:22 Ọ karịala iri afọ isii Nwanna Brown kwusachara ozi ọma nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka. E nwekwara ihe karịrị narị puku Ndịàmà Jehova ise taa nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka.Ha Akwụsịghị Ikwusa Ozi Ọma nAgbanyeghị MkpagbuMgbe Agha Ụwa nke Abụọ biiri ọkụ nAfrịka, Ndịàmà Jehova nọ na Siera Lion jụrụ ịga agha. Maị. 4:3;Jọn 18:36 Ndị ọchịchị Briten ghagidere ha ụgha sị na ha na-agba ọchịchị mgba okpuru. Ọ bụ ya mere ha ji bido inyonye anya nozi ọma ha na-ekwusa ma mechaa kwuo na ha achọkwaghị iji anya ahụ akwụkwọ anyị naka onye ọ bụla. Ndị na-ahụ maka ibubata ngwá ahịa na Fritaụn jichiri akwụkwọ anyị e si mba ọzọ bubata ma mechaa kpọọ ya ọkụ. Ndị gọọmenti kpọchiri ụfọdụ ụmụnna anyị maka na ha hụrụ akwụkwọ anyị naka ha. Ma o teghịkwa aka, ha ahapụ ha.Nagbanyeghị na ndị ọchịchị achọghị iji anya ahụ onye ọ bụla akwụkwọ anyị naka, ụmụnna anyị akwụsịghị ikwusa ozi ọma. Nwanna Nwaanyị Pauline Cole kwuru, sị: Ọ bụ nwanna nwoke na-arụ ọrụ nụgbọ mmiri na-abịakarị Siera Lion na-ewetara anyịỤlọ Nche. Ọ na-abụ ya wetara anyịỤlọ Nche,anyị ejirizie ígwè taịpraịta depụta ndị ụmụnna ga-eji mụọ ihe nọmụmụ ihe. Anyị na-ebipụtakwa mpempe akwụkwọ ndị kọwara isiokwu dị iche iche si na Baịbụl, na-ekesakwara ha ọhaneze. Ụmụnna na-ekwukwa okwu ihu ọha nime obodo, na-akpọnyekwara ha okwu ihu ọha Nwanna Rutherford kwuru.Jehova ekweghị ka mbọ niile a anyị gbara kụọ afọ nala. E nwere otu nwanna aha ya bụ James Jarrett. O teela ọ bụ okenye nakwa ọsụ ụzọ pụrụ iche. Nwanna a sịrị: Noge a na-alụ agha, m na-arụ ọrụ ịkụwa okwute. Otu ụbọchị, otu nwanna nwaanyị merela agadi bịara nye m otu akwụkwọ a na-akpọRefugeesya bụ, Ndị Gbara Ọsọ Ndụ. Ebe ọ bụ na ọtụtụ ndị si nobodo ha na-agbata ọsọ ndụ na Fritaụn, isiokwu akwụkwọ ahụ mere ka m chọsie ike ịgụ ya. M gụchara akwụkwọ ahụ nabalị ụbọchị ahụ. Aghọtakwara m nke bụ eziokwu ozugbo ahụ. Mgbe chi foro, m chọwara nwanna nwaanyị ahụ ma chọta ya. M natakwuru ya akwụkwọ ahụ maka ụmụnne m ndị nwoke atọ. Mụ na ụmụnne m atọ ahụ mechara bụrụ Ndịàmà Jehova.Mgbe agha biri nafọ 1945, e nweela ndị nkwusa iri atọ na abụọ nọgbakọ Fritaụn. Ụmụnna ndị a akwụsịghị irubere Jehova isi, ụkwụ sikwara ha ike nọgbakọ. Ha kpebisiri ike iso nzukọ a na-aga ụkwụ na ụkwụ.Ịkpọ Ndị Mmadụ Ka Ha Bịa Gere Okwu Ihu ỌhaNabalị iri abụọ na itoolu nke ọnwa Ọgọst, afọ 1945, ọgbakọ Fritaụn tụlere ihe ọhụrụ e kwuru nOzi Alaeze Anyịnke Disemba afọ 1944 aha Bekee a na-akpọ ya noge ahụ bụInformant.Ọ bụ ụbọchị ahụ ka ọgbakọ ahụ na-enwe Nzukọ Ije Ozi ha. A gwara ọgbakọ ọ bụla ka ha gaa nobodo ọ bụla ha na-ezi ozi ọma kwuo okwu ihu ọha anọ. Tupu ha ekwuwe okwu ndị ahụ, ha ga-aga kpọọ ndị mmadụ ka ha bịa gere okwu ndị ahụ. Nwanna ga-ekwu okwu nke ọ bụla ga-abụ nwanna nwoke rurula afọ iri na asatọ. Ọ ga-abụkwa nwanna na-ekwu okwu nke ọma nỤlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke. A ga-ekwu otu isiokwu notu awa. E kwuchaa okwu ihu ọha anọ ahụ, ụmụnna abịa hazie otú a ga-esi na-akụzikwuru ndị ahụ bịaranụ Baịbụl.Olee otú obi dị ụmụnna anyị nihe ọhụrụ a a gwara hana-eme? Lee ihe ụmụnna nọ nọgbakọ Fritaụn kwuru mgbe ahụ ha nọ ná Nzukọ Ije Ozi na-atụle otú ha ga-esi na-eme ihe ahụ e kwuru:Onyeisi Oche:Olee otú unu chere anyị ga-esi mee ihe ọhụrụ a a gwara anyị mee?Nwanna nwoke nke Mbụ:Anyị ekwesịghị iche na ọ ga-adịrị anyị mfe otú ọ ga-esi dịrị ndị Amerịka. Anyị na ha abụghị otu.Nwanna nwoke nke Abụọ:Ihe nwanna a kwuru bụ eziokwu.Nwanna nwoke nke Atọ:Ụmụnna m, ka anyị megodịnụ ihe a.Nwanna nwoke nke Anọ:Ụmụnna m, anyị agaghị emeli ihe a.Nwanna nwoke nke Ise:Ụmụnna m, ma e tere ụgba ma e tere azụ, anyị ga-emegodị ihe nzukọ Jehova gwara anyị mee.Nwanna nwoke nke Isii:Echeghị m na ihe a ga-abara anyị uru.Nwanna Nwaanyị:Ụmụnna m, ihe a a gwara anyị mee doro anya. Biko, ka anyị meenụ ya!Ha mechara mewe ya. Ha kwuru okwu ihu ọha ndị ahụ na Fritaụn, kwuo ha na Bo, kwuokwa ha na Kabala. Ha nọ ebe dị iche iche kwuo ha, ma nụlọ akwụkwọ, ma nahịa ma nụlọ ndị mmadụ. Ihe a mere ka ụmụnna anyị ndị a jechiwe ozi ọma anya. O mekwara ka okwu Jehova na-eto eto ma na-agbasa.Ọrụ 12:24.Ma, a chọpụtara na e kwesịrị ịkụziri ụmụnna otú e si ezi ozi ọma nke ọma na otú e si eme ihe ụfọdụ nọgbakọ. Jehova mechara kụziere ha ihe ndị ahụ.Ị Gaghị Agaru Ya Otu Afọ NwụfuoE NWEGHỊ onye ya na Zachaeus mụrụ Baịbụl tupu ya amalite ịbịa ọmụmụ ihe. Ọ bịawara ọmụmụ ihe mgbe ọ gụchara akwụkwọ abụọ Ndịàma Jehova bipụtara. Aha otu bụSalvation,nke ọzọ abụrụThe Harp of God.Akwụkwọ ndị a mere ka o doo ya anya na ya ahụla ndị na-akụzi eziokwu dị na Baịbụl.Notu ụtụtụ Sọnde, nafọ 1941, Zachaeus gawara ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova. Nke a bụ nke mbụ ọ na-aga ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova. Isi nụlọ ya ruo nebe Ndịàmà Jehova na-amụ ihe dị kilomita asatọ. Ọ ga-akpọda otu nnukwu ugwu mgbe ọ na-aga. O rutere nebe ahụ awa ole na ole tupu oge ọmụmụ ihe eruo maka na ọ maghị oge ọmụmụ ihe ji ebido. Ọ nọdụrụ ala otu ebe na-eche ka ụmụnna bịa. Mgbe ọ gachara ọmụmụ ihe Sọnde ugboro atọ nỤlọ Nzukọ Alaeze, ọ gwara ndị chọọchị Anglịkan ka ha wepụ aha ya nakwụkwọ ha nihi na ya abụkwaghị onye òtù ha.Otu ezigbo enyi ya kparịrị ya. Ọ gwara ya, sị: Okongwu, lee ka m gwa gị, ọ bụrụ na i sie ọnwụ na-arị ugwu a, na-arịda, ebe ị na-aga ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova, ị gaghị agaru ya otu afọ nwụfuo. Nwoke ahụ nọ ndụ hụ Zachaeus ka ọ na-arị ugwu ahụ, na-arịda ugboro abụọ nizu ruo afọ ise. Ma nwoke ahụ nwụrụ mgbe afọ ise ahụ gachara. Mgbe ọ nwụchara, afọ iri abụọ na ise agaakwa, Zachaeus ka na-awụ gam gam.Zachaeus jegideere Jehova ozi ruo ọnwụ. Ọ nwụrụ mgbe ọ gbara afọ iri itoolu na asaa.Ha Na-akpọ Ya Bible BrownMGBE Brown na-arụ ọrụ nỌwa Mmiri Panama nafọ 1907, ọ nụrụ okwu ihu ọha otu nwoke Onye Mmụta Baịbụl nọ nakụkụ otu okporo ámá na-ekwu. Ihe a na-akpọ Onyeàmà Jehova noge ahụ bụ Onye Mmụta Baịbụl. Onye Mmụta Baịbụl ahụ bụ Nwanna Isaiah Richards. Nwanna Richards ji chaatị e ji kọwaa ihe dị iche iche Chineke zubere ime kwuo okwu ihu ọha ahụ. O teghị aka Brown gechara okwu ihu ọha ahụ, ya aghọọ Onye Mmụta Baịbụl. Ọ laghachiri Jameika zie mama ya na nwanne ya nwaanyị ozi ọma. Obere oge, ha aghọọkwa Ndị Mmụta Baịbụl.Nwanna Brown nọtụrụ na Panama Siti, dị na Panama kwusaa ozi ọma. Ebe ahụ ka ọ nọ hụ Nwanna Evander J. Coward. Nwanna Coward bụ otu nime ndị nnọchianya Ndị Mmụta Baịbụl. Ọ bịara ikwu okwu ihu ọha nobodo Panama. Ọ ma otú e si ekwu okwu ya eruo ndị mmadụ nobi. Ọtụtụ ndị na-abịakwa ege okwu ya. Mgbe ọ chọpụtara na Nwanna Brown ji ofufe Chineke kpọrọ ihe, ọ gwara ya ka ya na ya soro gaa kwusaa ozi ọma nobodo Trinidad.Nwanna Brown kwusara ozi ọma na West Indiiz niile ihe karịrị afọ iri. Ọ bụ onye ọsụ ụzọ, o nyekwaara ụmụnna nọ nebe ahụ aka ịkwụsị ike. Ọ lụrụ nwaanyị nafọ 1920. Aha nwunye ya bụ Antonia. Ọ bụ nwanna nwaanyị ji ofufe Chineke kpọrọ ihe. Abalị abụọ Nwanna Brown na nwunye ya Antonia lụchara, ha gara Mọnserat, nke dị nAgwaetiti Liwọd. Ha gosiri ndị ebe ahụ otu fim a na-akpọ Foto Ihe Nkiri nke Okike. Na fim a, e gosiri foto ndị e ji kọwaa otú Chineke si kee ihe. Ha kwusakwaara ndị bi nagwaetiti Babedọs, Dọminika, na Greneda ozi ọma. Ozi a ha jeere Jehova ngwa ngwa ha lụchara tọrọ ha ụtọ.Mgbe ihe dị ka afọ abụọ gachara, Nwanna Brown degaara Nwanna Joseph F. Rutherford akwụkwọ. Ọ bụ Nwanna Rutherford na-elekọta ozi ọma ndị Jehova na-ekwusa nụwa niile noge ahụ. Nwanna Brown dere, sị: Jehova enyerela m aka mụ agaa ọtụtụ ebe nagwaetiti Karịbian kwusaa ozi ọma. Ọtụtụ ndị m ziri ozi ọma aghọọkwala Ndị Kraịst. Ọ bụ m gaghachikwa ebe ahụ kwusaa ozi ọma? Nime abalị ole na ole o zipụchara akwụkwọ ozi a, Nwanna Rutherford detaara ya akwụkwọ ozi. Ọ gwara ya, sị: Kpọrọ nwunye gị na nwa unu gaa kwusaa ozi ọma na Siera Lion, dị nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka.Nwanna Brown jere ozi nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka ruo iri afọ abụọ na asaa. Nime iri afọ abụọ na ise a, ọ chọghị ịnọ nọfis na-arụ ọrụ ya. Kama, ọ chọrọ ịga na-ekwusara ndị mmadụ ozi ọma. Ọ na-abụ Nwanna Brown na-ezi ndị mmadụ ozi ọma, ya ana-asị lekwa ihe Baịbụl kwuru. Ọ bụ ya mere ndị mmadụ ji kpọwa ya Bible Brown.Nwanna William Brown na nwunye ya laghachiri Jameika nafọ 1950 mgbe ọ dị iri afọ asaa na otu. Ha malitere ịsụ ụzọ mgbe ha ruru. Nwanna Brown sụgidere ụzọ ruo mgbe o jechara ozi ya nụwa nafọ 1967. O nweghị ihe tọrọ ya ụtọ ka ịsụ ụzọ. O kweere na o nweghị ihe karịrị mmadụ iji ndụ ya jeere Jehova ozi.Afọ 1945 Ruo Afọ 1990 Ime Ka Ọtụtụ Mmadụ Bụrụ Ndị Ezi Omume.Dan. 12:3. Agba nke MbụNdị Gụchara Akwụkwọ na Gilied Awụchaa na FritaụnNọnwa Jun afọ 1947, e nwere ụmụnna atọ e zigara Fritaụn ka ha kwusawa ozi ọma. Ụmụnna ndị a gụrụ akwụkwọ nỤlọ Akwụkwọ Gilied. Ha bụ Charles Fitzpatrick, George Richardson, na Hubert Gresham. Ụmụnna ndị a bụ ndị ozi ala ọzọ mbụ e zigara Siera Lion.Ụmụnna ndị a chọpụtara na ịga ozi ọma na-atọ ụmụnna nọ na Fritaụn ụtọ. Ma, ha amachaghị otú e si ezi mmadụ ozi ọma ya eruo onye ahụ nobi. Mat. 28:20 Nihi ya, ha bidoro ịkụziri ha otú ha ga-esi na-eme nletaghachi na otú ha ga-esi na-akụziri ndị mmadụ Baịbụl. Ha kụzikwaara ha ihe nzukọ Jehova kwuru gbasara otú a ga-esi na-enwe ọmụmụ ihe na otú a ga-esi na-eme ihe ndị ọzọ nọgbakọ. Ha kwuru okwu ihu ọha nụlọ ezumezu a na-akpọ Wilberforce Memorial Hall. Narị mmadụ anọ na iri ise bịara gere okwu ahụ. Obi tọkwara ndị ozi ala ọzọ ahụ ụtọ. Ha mechakwara kwuo ụbọchị a ga na-eji ekesaỤlọ NchenaTeta!nizu. Ihe ndị a ha kụziri nyeere ụmụnna niile ezigbo aka. O mekwara ka ọtụtụ ndị bata nọgbakọ.Ma, oge ọkọchị na udu mmiri nyere ndị ozi ala ọzọ ahụ nsogbu nahụ. Lekwa ihe otu nime alaka ụlọ ọrụ anyị kọrọ nafọ 1948: Ọkọchị na udu mmiri na-akpa ike dị egwu na Siera Lion. Nudu mmiri, mmiri na-ezogide ruo ọnwa isii. Mmiri ya na-ezosi ike. Ọ na-ezogide mgbe ụfọdụ ruo izu abụọ, si nụtụtụ ruo nabalị. Okpomọkụ na-akarịkwa akarị nọkọchị. Ọ bụ ya mere ndị ọcha mbụ bịara Siera Lion ji sị na ebe ahụ na-ata isi ndị ọcha. Ndị obodo ahụ na-arịakarị ịba, ịba anya odo, na ọrịa ndị ọzọ na-anaghị ekwe ndị mmadụ ṅụrụ mmiri tọgbọ iko. Ọ bụ ya mere ndị ozi ala ọzọ ahụ ji malite ịrịa ọrịa otu otu ma mechaa laa.O doro anya na ihe a merenụ wutere ụmụnna anyị ndị SieraLion. Ma ike agwụghị ha ikwusara ndị mmadụ ozi ọma. Dị ka ihe atụ, nafọ 1947, ndị nkwusa e nwere dị iri atọ na asatọ. Ma, ka ọ na-erule nafọ 1952, ha dịzi iri asaa na atọ. E hiwere ọgbakọ ọhụrụ nobodo a na-akpọ Wọtaluu, nke dị nso na Fritaụn. Ọ bụ ndị ọsụ ụzọ ji ozi ha kpọrọ ihe kụziiri ndị nọ nọgbakọ ọhụrụ a ihe ha abata nọgbakọ. A malitekwara inwe ebe ndị a ga-anọ na-akụziri ndị mmadụ Baịbụl nobodo Kisi nakwa na Welintịn. Obodo abụọ a dị nebe na-emepeghị emepe na Fritaụn. Ihe niile a gosiri na ọtụtụ ndị nwere ike ịbata nọgbakọ na Siera Lion. Ma, olee otú e nwere ike isi nyere ha aka?Otu Nwanna Ziri Ụmụnna Ozi Tọrọ Ha ỤtọNa Nọvemba 1952, otu nwa okorobịa onye Amerịka gaferela afọ iri atọ, gbara ụgbọ mmiri bịa Fritaụn. Aha nwa okorobịa ahụ bụ Milton G. Henschel. O si nisi ụlọ ọrụ Ndịàmà Jehova dị nAmerịka bịa. Mgbe ọ banyere nime Fritaụn, o kwuru, sị: Amaghị m na obodo a mara ezigbo mma otú a. Ọ dị ọcha karịa ọtụtụ obodo ndị mepere emepe e nwere nụwa. . . . O nwere ụzọ ndị e tere korota. O nwekwara ụlọ ahịa ndị na-ekwo ekwo, nakwa ọtụtụ ụgbọala ọhụrụ. Okporo ámá ya na-ekwokwa ekwo.Nwanna Henschel si ebe ahụ banye nụlọ ndị ozi ala ọzọ dị na Fritaụn. Ị gafee ụlọ a, gafee ụlọ abụọ ọzọ, gị enweta Osisi Apụ ahụ ndị ohu nọ nokpuru ya mee ememme ha ji gosi na ha enwerela onwe ha. Tupu Nwanna Henschel erute nụlọ ndị ozi ala ọzọ ahụ, ọtụtụ ụmụnna nọ na-eche ya eche. Mgbe o rutere, ọ gwara ha na e nwere ọtụtụ ihe a ga-emere ha. Na Sọnde ọzọ, narị mmadụ abụọ na iri mmadụ ise na atọ gbakọrọ nụlọ ezumezu Wilberforce Memorial Hall ka ha nụ ihe ndị ahụ ọ sị na a ga-emere ụmụnna nọ na Siera Lion. Nwanna Henschel kwuru na a ga-enwe alaka ụlọ ọrụ na Siera Lion, nwee onye nlekọta sekit, nweekwa mgbakọ sekit. O kwukwara na a ga-enwe ọgbakọ ọhụrụ na Kisi. Ihe ọzọ o kwuru bụ na a ga-ekwusa ozi ọma nobodo ndị ọzọ na-abụghị Fritaụn. Ihe a niile o kwuru tọrọ ndị niile bịaranụ ụtọ.Nwanna Henschel sịrị: Ha niile nọ na-asị mkusheh,kusheh,ya bụ, I meela, i meela! Obi tọrọ ụmụnna ndị a ezigbo ụtọ. Tupu ha esi ebe ahụ lawa, chi ejiela . . . ụfọdụ nime ha bụụrụ abụ na-ala.A họpụtara otu onye ozi ala ọzọ bịara ọhụrụ ka ọ na-elekọta alaka ụlọ ọrụ ọhụrụ e mechara nwee na Siera Lion. Aha ya bụ William Nushy. Nwanna a na-eresịbu ọtụtụ ụlọ ọrụ na-agba chaa chaa nAmerịka ihe ndị ha ji agba chaa chaa. Ma, mgbe ọ ghọrọ Onyeàmà Jehova, ọ hapụrụ ahịa a ọ na-ere. Ihe a o mere mechara mee ka ụmụnna hụ ya nanya ma na-akwanyere ya ùgwù.Ha Chọrọ Ile YaNAFỌ 1956, ụmụnna nọ na Fritaụn lere fim a na-akpọThe New World Society in Action.Ha kwuru, sị:Anyị kwụrụ ụgwọ otu ụlọ ezumezu kacha buo ibu na Fritaụn. Anyị nyere otu puku mmadụ akwụkwọ ka ha bịa. Anyị nọ na-eche ma ndị mmadụ hà ga-abịakwa. Mgbe ọ fọrọ nkeji iri atọ ka anyị malite, ọ bụ naanị mmadụ iri abụọ na ise bịarala. Mgbe ọ fọrọ ihe na-erughị nkeji iri na ise, otu narị mmadụ bịakwuru. Ka a na-eme ka a na-eme, narị mmadụ ise a nọjuchaala oche niile e nwere ebe ahụ. Otu narị mmadụ ọzọ guzozi ọtọ na-ele fim ahụ. Narị mmadụ ise ọzọ nọzi nèzí maka na ụlọ ahụ abaghị ha. Anyị jụrụ ha ma hà ga-echere ka anyị gosi fim ahụ ọzọ? Ha asị anyị na ha ga-echere. Ha cheere neziokwu nagbanyeghị na mmiri na-ezo.Ndị niile lere fim a na ọmarịcha fim ndị ọzọ nebe dị iche iche na Siera Lion, karịrị iri puku mmadụ asatọ.Afọ 1945 Ruo Afọ 1990 Ime Ka Ọtụtụ Mmadụ Bụrụ Ndị Ezi Omume.Dan. 12:3. Agba nke AbụọNwoke na Nwaanyị Ịlụ Otú Chineke ChọrọMgbe Nwanna William Nushy malitere ozi ya nalaka ụlọ ọrụ, ọ chọpụtara na ụfọdụ ndị nkwusa bụ di na nwunye alụbeghị otú Jehova chọrọ. Ha edejupụtabeghị akwụkwọ na gọọmenti iji gosi na ha alụọla. Ndị ọzọ na-ebi ruo mgbe nwaanyị ha tụụrụ ime tupu ha alụọ. Ihe mere ha ji eme otú ahụ bụ na ha chọrọ ịmata ma nwaanyị ahụ ọ ga-amụkwa nwa.Ọ bụ ihe ndị ahụ mere alaka ụlọ ọrụ ji degara ọgbakọ niile akwụkwọ ozi nọnwa Mee afọ 1953. Nakwụkwọ ozi ahụ, ha kọwara ihe Baịbụl kwuru nwoke na nwaanyị ga-eme tupu ha abụrụ di na nwunye. Jen. 2:24;Rom 13:1;Hib. 13:4 E nyere ndị okwu a gbasara oge ka ha deba alụmdi na nwunye ha nakwụkwọ gọọmenti. Oge ahụ gafee, a ga-achụpụ onye ọ bụla jụrụ ime otú ahụ nọgbakọ.1 Kọr. 5:11,13.Obi tọrọ ọtụtụ ndị nkwusa ụtọ maka ihe a a gwara ha mee. Ma, ụfọdụ achọghị iji ntị anụ ihe ahụ a gwara ha. Ihe karịrị ọkara ndị nkwusa nọgbakọ abụọ hapụrụ ọgbakọ. Ma, ndị nke nọsiri ike wepụtakwuru oge na-eje ozi ọma. Ihe a ha mere gosiri na Jehova gọziri ozi ha na-ejere ya.Ụmụnna anyị gbara ezigbo mbọ ka ndị ọchịchị kwe ka ha nọrọ nỤlọ Nzukọ Alaeze dị na Fritaụn na-agba akwụkwọ. Ndị ọchịchị mechakwara kwe. Nabalị atọ nọnwa itoolu, nafọ 1954, ụmụnna anyị nọ ebe ahụ gbaa akwụkwọ. Nke ahụ bụ nke mbụ ụmụnna lụrụ otú iwu kwuru. Nobodo asaa dị na Siera Lion, gọọmenti mechara nye ụfọdụ ụmụnna akwụkwọe ji edeba aha ndị lụrụ di na nwunye nakwụkwọ otú iwu kwuru. Ihe a mere ka ọtụtụ ndị di na nwunye ha na Ndịàmà Jehova na-amụ Baịbụl lụọ otú iwu kwuru. Ha malitekwara ije ozi ọma.Di na nwunye a nọ nỤlọ Nzukọ Alaeze a gbaa akwụkwọE nwekwara ọtụtụ ndị Siera Lion ha na Ndịàmà Jehova malitere ịmụ Baịbụl. Ndị a lụrụ ihe karịrị otu nwaanyị. Ma, ha mechara chụpụ ndị nwunye ha ndị ọzọ ma lụwa naanịotu nwaanyị otú Jehova kwuru. Nwanna Samuel Cooper, onye bi na Bọnte ugbu a, kwuru, sị: Nafọ 1957, mụ na ndị nwunye m abụọ malitere ije ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova. Obere oge, mụ amalite ime ihe omume nỤlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke. Otu ụbọchị, e nyere m ihe omume kwuru gbasara otú Ndị Kraịst kwesịrị isi alụ di na nwunye. Mgbe m na-akwadebe ihe omume ahụ, achọpụtara m na ekwesịrị m ịchụ nwunye m nke abụọ. Mgbe m gwara ya ndị ikwu m, ha wesara m iwe. Otu ihe kpatara ya bụ na nwunye m nke abụọ amụtarala m otu nwa, ma nwunye m nke mbụ amụtabereghị m nwa. Ma, ekpebiri m na mee elu, mee ala, m ga-eme ihe Baịbụl kwuru. E nwere otu ihe merenụ nke tụrụ m nanya. Mgbe nwunye m nke abụọ lara, nwunye m nke mbụ malitere ịmụ nwa. Ugbu a, nwunye m a amụtarala m ụmụ ise.Onye ọzọ ya na Ndịàmà Jehova malitere ịmụ Baịbụl bụ Honoré Kamano. O bi nókè Siera Lion na Gini. Ọ lụrụ ụmụ nwaanyị atọ. Ma, o mechara chụọ nwunye ya nke abụọ na nke atọ. Mgbe ọ chụchara ha, obi tọrọ nwunye ya nke mbụ ụtọ, ya ejirizie ofufe Chineke kpọrọ ihe. Obi adịghị otu nime ndị nwunye ya ahụ ọ chụrụ achụ mma. Ma, o mechara ghọta na ihe di ya mere bụ ihe Baịbụl kwuru. Ọ bụ ya mere o ji gwazie Ndịàmà Jehova ka ha mụwara ya Baịbụl. O mechakwara nyefee Jehova onwe ya.Ndị di na nwunye bụ Ndịàmà Jehova anaghị agba nèzíNdị Siera Lion na ndị Gini ma na ndị di na nwunye bụ Ndịàmà Jehova anaghị agba nèzí. O so nihe mere ụfọdụ nime ha ji enwe mmasị nOkwu Chineke Ndịàmà Jehova na-akụziri ha. Ọ na-emekwa ka ndị mmadụ na-eto Chineke, nihi na ọ bụ ya malitere alụmdi na nwunye.Mat. 19:4-6;Taị. 2:10.Ndị Kwe Ndị Ekweghị nỌgbakọ FritaụnNafọ 1956, Nwanna Charles Chappell na nwunye ya bụ Reva kwatara na Fritaụn. Ha bụ ndị ozi ala ọzọ. Mgbe ha na-aga nụlọ ndị ozi ala ọzọ dị nobodo ahụ, ha hụrụ otu nnukwusaịn bọọdụ e ji akpọ ndị mmadụ ka ha bịa gere okwu ihu ọha a ga-ekwu nụlọ ezumezu Wilberforce Memorial Hall. Nwanna Charles sịrị: Onye a sị ga-ekwu okwu ahụ bụ C.N.D. Jones bụ onye nnọchiteanya nke òtù a na-akpọ Òtù Ndịàmà Jehova.Jones sị na ya so ná ndị e tere mmanụ ha na Jizọs ga-eso achị neluigwe. Ọ bụ ya bụ onyeisi Òtù Ndịàmà Jehova ahụ kewapụrụ onwe ha nọgbakọ afọ ole na ole gara aga na Fritaụn. Ndị òtù ya kwuru na ọ bụ hanwa bụ ezigbo Ndịàmà Jehova. Ha na-akpọ ndị ozi ala ọzọ ahụ na ụmụnna ndị ọzọ ndị ihu abụọ na ụmụaka Gilied.Ihe kara njọ nọgbakọ mgbe a mara ọkwa na a chụọla Jones na ụfọdụ ndị òtù ya. Nwanna Chappel, sịrị: Mgbe a machara ọkwa a, o wutere ụfọdụ ụmụnna ndị chere na e kwesịghị ịchụ ha nọgbakọ. Ha na-akpaghasị ọmụmụ ihe. Ọ na-abụ ụmụnna pụta ozi ọma, ha etinye ọgba aghara. Ha bịa ọmụmụ ihe, ha niile na-aga nọrọ nebe a na-asị na ọ bụ maka ndị na-akpa aghara. Ọtụtụ nime ha mechara pụọ nọgbakọ. Ma, ụfọdụ mechara ghọta onwe ha, lọghachi nọgbakọ, mewekwa nke ọma.Obi dị ọtụtụ ụmụnna mma na a chụrụ ndị ahụ na-akpa aghara nọgbakọ. O mere ka mmụọ Chineke na-eduzi ụmụnna nọ nọgbakọ, ihe a na-agakwa nke ọma. Mgbe Nwanna Harry Arnott, bụ onye nlekọta zoonu, bịara Fritaụn nafọ 1957, o kwuru, sị: Kemgbe afọ ole na ole gara aga, ọtụtụ mmadụ abatabeghị nọgbakọ otú ha batara noge a na Siera Lion. Ọ bụ ya mere obi ji sie ụmụnna ike na ọtụtụ ndị ka ga-abata nọgbakọ.Ịkụziri Ndị Kisi BaịbụlMgbe Nwanna Arnott letachara alaka ụlọ ọrụ dị na Siera Lion, otu nwanna nọ na Laịberịa detaara Nwanna Charles Chappell akwụkwọ ozi. Laịberịa dị nso na Siera Lion. Nwanna ahụ gwara Nwanna Chappell na ya chọrọ ikwusara ndị agbụrụ ya nọ na Siera Lion ozi ọma. Nwanna a bụ onye Kisi. Ndị Kisi bi nugwu na ndagwurugwu ndị dị nókè SieraLion, Laịberịa na Gini. O yiri ka ọtụtụ ndị Kisi hà chọrọ ịmụ Baịbụl.Ma, e nwere nsogbu dịnụ. Nsogbu ahụ bụ na ọtụtụ nime ha amaghị akwụkwọ. Nihi ya, ụmụnna gbara mbọ malitere ha klas a na-amụ otú e si agụ na otú e si ede na Koindu. Klas a ga-eme ka ha na-aghọta ihe a na-akụziri ha na Baịbụl. Ọtụtụ narị mmadụ na-abịa klas a. Nwanna Charles kwuru, sị: Obere oge a malitere klas a, mmadụ ise ghọrọ ndị nkwusa. Ha mechara si na mmadụ ise ruo mmadụ iri, sikwa na mmadụ iri ruo mmadụ iri na ise. Ha mechakwara si na mmadụ iri na ise ruo mmadụ iri abụọ. Ọtụtụ ndị nubatara nọgbakọ. O mere ka m chewe na ọtụtụ nime ha ejighị obi ha bata nọgbakọ. Ma ihe ahụ m chere abụghị otú ọ dị. Ọtụtụ nime ha bịara bụrụ a kwaa akwụrụ nọgbakọ ma na-ejesi ozi ọma ike.Ndị nkwusa ọhụrụ a gara obodo Koindu na obodo ndị ọzọ kwusaa ozi ọma. Ha mechakwara gaa kwusaa ozi ọma nobodo ndị dị nso na Gini. Ha ji ụkwụ gaa ọtụtụ awa tupu ha eruo. Ha gafekwara ọtụtụ ugwu. Ha kwusaara ma ndị ọrụ ugbo ma ndị nọ nime obodo ozi ọma. Otu onye nlekọta sekit noge ahụ, aha ya bụ Eleazar Onwudiwe, sịrị: Anyị anaghị anụ ụda ọgba tum tum ruo ọtụtụ izu, mgbe ụfọdụkwa, ruo ọtụtụ ọnwa.Ka ụmụnna ndị Kisi na-ezi ndị mmadụ ozi ọma ma na-akụziri ha Baịbụl, Jehova mere ka ọtụtụ ndị bata nọgbakọ. 1 Kọr. 3:7 E nwere otu nwa okorobịa kpuru ìsì e ziri ozi ọma, ya emechaa bata nọgbakọ. Ọ gbara mbọ butechaa ihe niile dị nakwụkwọThis Good News of the Kingdomnisi. Akwụkwọ a dị peeji iri atọ na abụọ. Mgbe ọ malitere ikwusara ndị mmadụ ozi ọma, ọ na-eji ihe dị na paragraf ọ bụla ọ chọrọ na-ezi ndị mmadụ ozi ọma, ọ na-ejikwa ya akụziri ha Baịbụl. Otú Nwanna a si butechaa ihe niile ahụ nisi juru ndị mmadụ anya. E nwekwara otu nwaanyị onye ogbi e ziri ozi ọma, ya emechaa bata nọgbakọ. Otú o si kwụsị ihe ndị na-adịghị mma ọ na-emebu mere ka nwanne di ya bido bịawa ọmụmụ ihe. Ọ na-eji ụkwụ si nụlọ ya gaa ihe karịrị kilomita iri tupu ya erute ebe a na-amụ ihe.Obere oge e bidoro izi ndị Kisi ozi ọma, ọtụtụ nime ha ghọrọ Ndịàmà Jehova. Ka a na-eme ka a na-eme, e kewapụta ọgbakọ ọzọ. E mechaakwa kewapụta ọzọ. Ihe dị ka ndị nkwusa iri atọ ghọrọ ndị ọsụ ụzọ oge niile. Eze ndị Koindu na Ndịàmà Jehova mechara mụwa Baịbụl, ya enye ha ala ya ka e jiri ya rụọ Ụlọ Nzụkọ Alaeze. Mgbe e nwere mgbakọ sekit na Kaịlahun, ihe karịrị narị mmadụ ise bịara. A nọkwa ná mgbakọ ahụ hiwe otu ọgbakọ. Obere oge, ndị Kisi bụ Ndịàmà Jehova na Siera Lion bịara hie nne nke na, a gụkọtachaa Ndịàmà Jehova niile nọ na Siera Lion, ọkara ha bụ ndị Kisi. Ma, e kee ndị niile nọ na Siera Lion ụzọ iri ise, ihe na-erughị otu ụzọ bụ ndị Kisi.Ọ bụghị mmadụ niile ka obi dị mma otú a ọtụtụ ndị Kisi si na-abata nọgbakọ. Ndị obi kacha agbawa bụ ndị isi chọọchị nọ na Kisi. Ha fooro ntutu taa na ha ga-ememila Ndịàmà Jehova nọ ebe ahụ. Ma ihe bụ isiokwu bụ, olee otú ha ga-esi eme ya, oleekwa mgbe ha ga-ebido?Afọ 1945 Ruo Afọ 1990 Ime Ka Ọtụtụ Mmadụ Bụrụ Ndị Ezi Omume.Dan. 12:3. Agba nke AtọOtú Anyị Si Merie Òtù Nzuzo A Na-akpọPoroEbe mbụ a malitere inye Ndịàmà Jehova nsogbu bụ notu ime obodo dị nso na Koindu. Nobodo ahụ, e nwere ụmụ nwoke ole na ole ha na Ndịàmà Jehova malitere ịmụ Baịbụl, ha na-agachikwa ọmụmụ ihe anya. Ma, ha nọ nòtù nzuzo a na-akpọPoro.Ọtụtụ ụmụ nwoke ndị Kisi na-anọ nòtù nzuzo a. Ndị òtù a kpọrọ akpọ nịgwọ ọgwụ. E nwere ihe otu nwanna aha ya bụ James Mensah kọrọ merenụ. Nwanna a gara ụlọ akwụkwọ Gilied, jeekwa ozi na Siera Lion. Ọ kọrọ, sị: Mgbe ndị a na-amụ Baịbụl kwuru na o nwekwaghị ihe jikọrọ ha na òtù nzuzo a ha nọ na ya, obi gbawara onyeisi ha. Onyeisi ha a na ndị òtù ya fọrọnụ kụrụ ụmụnna ndị ahụ isi aba okpu, kwakọrọ ngwongwo ha, kpọọkwa ụlọ ha ọkụ. Ha kere ha eriri ụkwụ na aka ma hapụ ha nime ọhịa ka ha nọrọ ebe ahụ nwụọ. Eze obodo ahụ gwara ha gawa nihu na ya kwụ ha nazụ. Nagbanyeghị ọnụ a a na-emekpọ ndị a ha na Ndịàmà Jehova na-amụ Baịbụl, ha kwụsiri ike.Mgbe ụmụnna anyị nọ na Koindu kọọrọ ndị uwe ojii ihe na-emenụ, ha gara kpọchie ma onyeisi ndị òtù nzuzo a, mandị òtù ya, ma eze obodo ahụ. E kpere ha ikpe, baakwara ha ezigbo mba. A chụturu eze obodo ahụ. Ọ bụkwaghị eze ruo ihe fọrọ obere ka o ruo otu afọ. Akụkọ ihe a e mere ha gbasara ebe niile. Ihe a mere ka obi kaa ọtụtụ ndị a na-amụrụ Baịbụl ha abịawa ọmụmụ ihe. Eze obodo ahụ mechara lewe anyị anya ọma, kwetakwa ka anyị mụwara ya Baịbụl. Mgbe e nwere mgbakọ sekit nobodo ya, o kwere ka ụfọdụ ụmụnna biri nụlọ ya. O nyedịrị anyị otu nnukwu ehi.Ụfọdụ ndị isi òtù nzuzo ahụ bịaziri jiri iwu na-akpa nkata inye anyị nsogbu. Ọma 94:20 Mgbe Ndị Omeiwu nwere nnọkọ, ndị òtùPoroso ná Ndị Omeiwu kwuru ka a machie Ndịàmà Jehova ịna-ekwusa ozi ọma. Nwanna Charles Chappell kwuru, sị: Ma, eze obodo ahụ kwuchitere ọnụ anyị. Ọ gwara ha na ya na Ndịàmà Jehova na-amụ Baịbụl kemgbe afọ abụọ. Ọ gwakwara ha na Ndịàmà Jehova anaghị etinye aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nakwa na ha na-akụziri ndị mmadụ otú e si agụ na otú e si ede, na-enyekwara ha aka ịna-akpa àgwà ọma. Ọ gwadịrị ha na ya nwere ike ịbụ Onyeàmà Jehova otu ụbọchị. Otu Onye Omeiwu ya na Ndịàmà Jehova mụrụla Baịbụl kwukwara na ihe niile eze ahụ kwuru bụ eziokwu. Otú a ka okwu ahụ si nyụọ ka ọkụ.Ọ na-abụ ha jụ inye ya nri, ha asị ya, Gazie ka Chineke nye gị nri!Ihe adịrịghị ụmụnna ndị ahụ hapụrụ òtù nzuzo ahụ mfe. Ndị ezinụlọ ha chiri ha ọnụ nala. Otu nime ha bụ otu nwa okorobịa aha ya bụ Jonathan Sellu. Ọ bụ onye Koindu. Ndị nna nna Jonathan ji isi arụsị obodo ha. A malitere ịkụziri Jonathan ihe ndị ọ ga-eme ma ọ ghọọ onyeisi arụsị a. Mgbe ya na Ndịàmà Jehova bidoro ịmụ Baịbụl, ọ tụfuru ihe niile o ji agba afa. Ndị ụlọ ha kwụsịrị ịzụ ya nakwụkwọ, kwụsịkwa inye ya nri nụbọchị ọ bụla ọ gara ọmụmụ ihe Ndịàmà Jehova. Ọ na-abụ ha jụ inye ya nri, ha asị ya, Gazie ka Chineke nye gị nri! Ma, Jonathan akwụsịghị ịna-aga ọmụmụ ihe. O nweghịkwa mgbe ọ gbara ọnụ. Ọ mụtakwara otú e si agụ na otú e si ede, mechaakwa bụrụ onye ọsụ ụzọ oge niile. Obi tọkwara ya ụtọ mgbe mama ya mechara ghọọ Onyeàmà Jehova.Ebe Ndị Ọzọ E Hiwere ỌgbakọNafọ 1960, e hiwere ọgbakọ nobodo dị iche iche, nweekwa ìgwè ndị nọ nebe ụfọdụ ọgbakọ na-adịghị. Obodo ndị ahụ bụ Bo, Fritaụn, Kisi, Koindu, Lunsa, Magburaka, Makeni, Moyamba, Pọt Loko, Wọtaluu, nakwa Kabala. Nafọ ahụ, ndị nkwusa e nwere bịara hiekwuo nne. Ha dịbu otu narị mmadụ na iri mmadụ asatọ na abụọ, ma mechaa ruo narị mmadụ abụọ na iri asatọ na abụọ notu afọ ahụ. Ọtụtụ ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche si Gana na Naịjirịa bịa ka ha nyekwuoro ọgbakọ ndị ahụ aka ịkwụsi ike.Ọtụtụ nime ndị nkwusa ọhụrụ a bụ ndị Krio na ndị Kisi. Ndị Krio bi na Fritaụn nakwa nobodo ndị dị nso na Fritaụn. Ndị Kisi bikwanụ nEbe Ọwụwa Anyanwụ Siera Lion. Ụmụnna anyị kwusakwaara ndị Kuranko, ndị Limba, ndị Temne, ndị Mende, nakwa ndị ọzọ ozi ọma. Ụfọdụ ndị bi nobodo ndị a bidoro batawa nọgbakọ.Nafọ 1961, ọgbakọ Fritaụn Ist nyefere Chineke Ụlọ Nzukọ Alaeze ha. Ọgbakọ Koindu nyefekwara Chineke Ụlọ Nzukọ Alaeze ha ji brik rụọ. Ụlọ Nzukọ Alaeze a ga-aba narị mmadụ atọ, a ga-anọkwa na ya na-enwe mgbakọ. Obere oge e nyefechara ya Chineke, ndị okenye iri anọ nọ na ya nwee Ụlọ Akwụkwọ Ije Ozi Alaeze. Ụlọ Akwụkwọ Ije Ozi Alaeze a bụ nke mbụ a na-enwe na Siera Lion. Ihe ọzọ magburu onwe ya ụmụnna mere nafọ ahụ bụ na ha kesaara ọhanezeBaịbụl NsọNsụgharị Ụwa Ọhụrụ nke Akwụkwọ Nsọ.Ụlọ Akwụkwọ Ije Ozi Alaeze e nwere nafọ 1961 na Siera Lion. William Nushy nọ netiti ndị guzo nazụ azụ. Charles Chappell so ná ndị guzo netiti. Ọ bụ onye nke abụọ ma e si naka nri gụrụ gawa. Reva Chappell so ná ndị nọ ọdụ nihu. Ọ bụ onye nke atọ ma e si naka nri gụrụ gawaO doro onye ọ bụla anya na Jehova na-eme ka ọrụ ndị ohu ya na-arụ na-aga nke ọma. Nabalị iri abụọ na asatọ nọnwa asaa, nafọ 1962, gọọmenti Siera Lion debara aha e ji mara Ndịàmà Jehova nọtụtụ obodo nakwụkwọ ha. Aha ahụ bụ Òtù Ndị Mmụta Bible nke Mba Niile.Ozi Ọma Ebiri Ọkụ na GiniUgbu a, ka anyị lebazie anya notú e si kwusaa ozi ọma nobodo Gini noge ahụ. Ihe a na-akpọ Gini noge ahụ bụFrench Gini. Tupu afọ 1958, ụmụnna ole na ole kwusatụụrụ ụfọdụ ndị bi nobodo ndị ha si na ha na-agafe ozi ọma. Ma, ndị French na-achị Gini achọghị iji anya ahụ Ndịàmà Jehova ebe ha na-ekwusa ozi ọma. E nwekwara otu ihe mere nafọ 1958. Nafọ ahụ ka ndị Gini malitere ịchị onwe ha. Ihe a merenụ mere ka ozi ọma biri ọkụ na Gini.Ná ngwụcha afọ 1958, Nwanna Manuel Diogo si Dahomi, nke a na-akpọ Bene Rịpọblik ugbu a, kwaga nobodo Fria, dị na Gini. Isi nobodo Fria gaa Kọnakrị, bụ isi obodo Gini, dị kilomita iri asatọ. Nwanna Manuel bidoro ịrụ ọrụ nebe a na-egwute ihe e ji eme alụminiọn na Fria. Ọ dị ihe dị ka afọ iri atọ na atọ. Ọ na-asụkwa asụsụ French. Ọ chọsiri ike ikwusara ndị Fria ozi ọma nihi na e zitụbeghị ozi ọma ebe ahụ.Nwanna Manuel degaara alaka ụlọ ọrụ anyị dị na Frans akwụkwọ ka ha butere ya akwụkwọ, nakwa ka ha zite ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche ga-enyere ya aka. Ihe ikpeazụ o dere nakwụkwọ ozi ya ahụ bụ: Ana m arịọ Jehova ka ọ gọzie ozi ọma a ga-ekwusa nobodo a maka na ọtụtụ ndị chọrọ ịmụ Baịbụl.Alaka ụlọ ọrụ ahụ dị na Frans degaara Nwanna Manuel akwụkwọ ozi. Nakwụkwọ ozi ahụ, ha jara ya mma ma gwa ya ka ọ nọtụkwuo na Gini. Ha zigakwara onye ọsụ ụzọ pụrụ iche ka ọ kụziere ya otú e si ekwusa ozi ọma. Ihe ahụ ha gwara Nwanna Manuel gbara ya ume. O mekwara ka o jechie ozi ọma anya nobodo Fria ruo mgbe ọ nwụrụ nafọ 1968.Nafọ 1960, Nwanna Wilfred Gooch, bụ onye nlekọta zoonu, bịara na Kọnakrị. Mgbe o rutere, ọ chọpụtara na e nwere ụmụnna abụọ ọzọ bụ ndị Afrịka nọ na-ekwusa ozi ọma ebe ahụ. Mgbe ọ laghachiri, ọ tụụrụ Òtù Na-achị Isi aro ka ọ bụrụzie alaka ụlọ ọrụ dị na Siera Lion ga na-elekọta ozi ọma a na-ekwusa na Gini, kama ịbụ Frans. Nabalị mbụ nọnwa Mach, nafọ 1961, alaka ụlọ ọrụ dị na Siera Lion malitere ilekọta ozi ọma a na-ekwusa na Gini. Nọnwa Eprel afọ ahụkwa, e hiwere otu ọgbakọ na Kọnakrị.E Hiwere Ọgbakọ nIme Ime Obodo GiniE bidokwara ikwusasi ozi ọma ike nebe ndịda Gini. E nwere otu nwoke aha ya bụ Falla Gbondo. Ọ bụ onye Kisi ma o bi na Laịberịa. O si Laịberịa lọghachite obodo ya bụ Fodédou. Isi nobodo ya gaa Guékédou dị ihe dị ka kilomita iri na atọ. O ji akwụkwọ anyị a na-akpọFrom Paradise Lost to Paradise Regainedlọta. Nwoke a amaghị otú e si agụ ihe. Ma, o ji ihe ndị e sere nakwụkwọ ahụ kụziere ndị obodo ya ihe. Ọ sịrị: Eji m akwụkwọ ahụ kụziere ọtụtụ ndị ihe. Ndị mmadụ malitere ịkpọ akwụkwọ ahụ akwụkwọ Adam na Iv.Falla mechara laghachi Laịberịa. E mere ya baptizim, ya emechaa bụrụ onye ọsụ ụzọ pụrụ iche. Ọ na-aga obodo ya bụ Fodédou ugboro abụọ nọnwa ka ọ kụziere ihe dị ka iri mmadụ atọ Baịbụl. Obere oge, Nwanna Borbor Seysey, bụkwaonye Kisi si Laịberịa, bịara soro ya kụziwere ha Baịbụl. Nwanna Seysey bụkwa ọsụ ụzọ pụrụ iche. Ha abụọ malitere ịkụziri ndị ọzọ bụ ndị Guékédou ihe. Ndị ahụ a na-amụrụ ihe na Fodédou ghọrọ ọgbakọ, ndị nke a na-amụrụ ihe na Guékédou aghọọkwa ọgbakọ.Ka ọtụtụ ndị Kisi na-aghọkwu Ndịàmà Jehova, ndị eze ha chọpụtara na ha na-akpazi àgwà ọma. Ha chọpụtakwara na ha na-arụsi ọrụ ike, na-ekwu eziokwu, na-emekwa udo nobodo ha. Ọ bụ ya mere mgbe ụmụnna chọrọ ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze na Fodédou, ndị eze ha nyere ha ala ruru plọt iri asaa na abụọ. A rụchara Ụlọ Nzukọ Alaeze ahụ ná mbido afọ 1964. Ọ bụ ya bụ Ụlọ Nzukọ Alaeze mbụ a rụrụ na Gini.Mgbe E Nwere Ọgba Aghara na KọnakrịKa ihe niile a na-eme, a malitere inwe ọgba aghara na Kọnakrị. Ọgba aghara a mere ka gọọmenti malite ile ndị mba ọzọ bi na Gini anya ọjọọ. Gọọmenti mba Gini jụwara isi na ha agaghị enye ụmụnna anyị anọ bụ ndị ozi ala ọzọ ikike ibigide na Gini. Ha mechadịrị gbaara ha ụgbọ nwa mkpi. E boro ụmụnna anyị abụọ ndị Gana ebubo ụgha ma kpọchie ha. E mechakwara tụọ ha mkpọrọ ihe fọrọ obere ka o ruo ọnwa abụọ.Obere oge ụmụnna abụọ ahụ si na mkpọrọ pụta, a kpọchiri otu nime ha ọzọ. Ọ bụ Nwanna Emmanuel Awusu-Ansah ka a kpọchiri. E tinyere ya nụlọ mkpọrọ na-asọ oyi. Nwanna a si nụlọ mkpọrọ a dee, sị: Ahapụbeghị m Jehova, nagbanyeghị na ahụ ọkụ ekweghị ahapụ m aka. M ka na-ezi ozi ọma. Nọnwa gara aga, arụtara m awa iri isi na asaa. Mmadụ abụọ ndị m na-amụrụ Baịbụl malitere izi ozi ọma. Otu nime ndị ọ na-amụrụ Baịbụl ghọrọ Onyeàmà Jehova. A tọhapụrụ Nwanna Awusu-Ansah mgbe ọ nọchara ọnwa ise na mkpọrọ. E mechakwara chụlaa ya Siera Lion, ya afọdụzie otu onye nkwusa na Kọnakrị.Nafọ 1969, ala bịara jụtụ oyi na Kọnakrị. Ọ bụ ya mere e ji zite ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche nebe ahụ. Mgbe ha malitere ozi, ndị gọọmenti nyere ha ikike ịrụ Ụlọ Nzukọ Alaeze ma gwunyesaịn bọọdụ nihu ya. Obere oge ha rụchara ya, ihe dị ka iri mmadụ atọ malitere ịbịachi ọmụmụ ihe anya.Ụmụnna ndị ahụ jewe ozi ọma, ha na-akpachapụ anya ka aka ndị ọchịchị ghara ịkpara ha. Ma, ka ha na-akata obi, ha na-ekwusakwuru ọtụtụ ndị ozi ọma. Nafọ 1973, ndị nkwusa ole na ole ahụ e nwere nọgbakọ nyefere ndị mmadụ puku traktị isii. Ha mechakwara na-aga nọfis dị iche iche, nakwa nebe ndị mmadụ na-azụ ahịa na-enye haỤlọ NchenaTeta!Ndị ọchịchị na ọhaneze ji nwayọọ nwayọọ ghọtawa na ozi ọma anyị na-ekwusa bara uru. Ha bidokwara ikwu okwu ọma gbasara ya. Nabalị iri na ise nọnwa Disemba afọ 1993, gọọmenti debara aha e ji mara Ndịàmà Jehova na Gini nakwụkwọ ha. Aha ahụ bụ, Christian Association of Jehovahs Witnesses of Guinea. Ihe a niile gosiri na mbọ niile ụmụnna anyị gbara ikwusara ndị mmadụ ozi ọma efughị ọhịa.Òtù NzuzoNỌTỤTỤ obodo ndị dị nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka, e nwere òtù nzuzo dị iche iche. Ha na-atụrụ ndị òtù ha otú ha ga-esi ebi ndụ na ihe ha ga-eme ma a bịa nokwu gbasara agụmakwụkwọ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ma, ihe ka ha mkpa bụ ime ihe ndị a chọrọ ka onye òtù ha ọ bụla na-eme. E nwere òtù nzuzo a na-akpọPoro,nweekwa nke a na-akpọSande.Òtù abụọ a so nòtù nzuzo ndị kachanụ nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka. Ụmụ nwoke na-abanye na nke a na-akpọPoro,ụmụ nwaanyị ana-abanye na nke a na-akpọSande.Otu akwụkwọ e dere nafọ 1986 kwuru ụfọdụ nime ihe ndị òtùPorona-eme. O kwuru na ha na-agbalị ịtụrụ ndị mmụọ ụka. Ha na-agwa ha ka ha na-eme ihe ga-abara ụmụ nwoke uru.A na-akụziri ndị ọhụrụ batara nòtù ndịPorogbasara ndị mmụọ. A na-akụzikwara ha gbasara ndị amusu. A na-akakwa ha akara e ji gbunye ha ọgwụ nahụ. A na-emekwara ndị òtùSandeotu ihe ahụ. Ha na-ebi ụmụ nwaanyị ha úgwù. Ma, e nwere ebe ụfọdụ ha kwụsịrịla ibi ụmụ nwaanyị úgwù.Ndị òtù nzuzo ndị ọzọ na-enye ndị òtù ha iwu gbasara inwe mmekọahụ. Ha na-anwakwa iji ike ndị mmụọ ọjọọ agwọ ndị ara ma ọ bụ ụdị ọrịa ndị ọzọ. Noge a lụrụ agha na Siera Lion, otu òtù nzuzo kwuru na ihe ọ sọrọ mmadụ gbaa ndị òtù ha négbè, mgbọ enweghị ike ịtụ ha. Ma nke ahụ bụ okpookpo ụgha nihi na mgbọ tụrụ ha noge agha ahụ.A na-agwa ndị òtù ha ka ha ghara ịkọrọ onye ọ bụla ihe ndị ha na-eme. A na-egbu onye òtù ha ọ bụla nwara anwa daa iwu ha.Afọ 1945 Ruo Afọ 1990 Ime Ka Ọtụtụ Mmadụ Bụrụ Ndị Ezi Omume.Dan. 12:3. Agba nke AnọỊkụziri Ndị Mmadụ Otú E Si Agụ na Otú E Si EdeNá mbido afọ 1963, Nwanna Milton Henschel letara alaka ụlọ ọrụ Siera Lion. Nke a bụ nke ugboro abụọ ọ na-eleta ha. O lebara anya ná nsogbu alaka ụlọ ọrụ ahụ nọ na-achọ ihe ha ga-eme maka ya. Ọ gwara ha ka ha gbasie mbọ ike nyere ndị mmadụ aka ịmụta otú e si agụ na otú e si ede.Ọgbakọ ụfọdụ nwere klas a na-amụ otú e si ede na otú e si agụ Bekee. Ma mgbe Nwanna Henschel lara, ụmụnna malitere ịkụziri ndị nkwusa otú e si agụ na otú e si ede asụsụ ha. Ọgbakọ ụfọdụ na-enwe klas a nasụsụ abụọ ma ọ bụ atọ. Ọtụtụ ndị chọsiri ike ịmụta otú e si agụ na otú e si ede. Ọ bụ ya mere ha ji deba aha ha na klas ndị ahụ.Nafọ 1966, ụfọdụ ụmụnna nọ na Laịberịa dere otu akwụkwọ nasụsụ Kisi. Ha dere akwụkwọ a ka e jiri ya na-akụziri ndị nkwusa otú e si agụ asụsụ Kisi. Mgbe ha gosiri ndị ọchịchị Laịberịa akwụkwọ a, ha jara ha mma. Ndị ọchịchị a kpebikwara ibipụta akwụkwọ ahụ ma kesaara ya ọhaneze nefu. E kesara akwụkwọ ahụ na Gini, Laịberịa, na Siera Lion. Akwụkwọ a nyekwaara ọtụtụ ndị Kisi aka ịmụta otú e si agụ na otúe si ede asụsụ ha. E mechara bipụta akwụkwọ a nasụsụ ndị ọzọ. O nyekwaara ọtụtụ ndị aka ịmụta otú e si agụ na otú e si ede asụsụ ha.Nwanna Nwaanyị Sia nwere eriri ojii na eriri na-acha ọbara ọbara ọ na-eji amata ihe ọ rụtara nozi ọmaKlas a nyekwaara ọtụtụ ndị aka ịna-eme nke ọma nọgbakọ. Otu nime ndị o nyeere aka bụ Nwanna Nwaanyị Sia Ngallah, onye dị afọ iri ise mgbe ahụ. Ọ bụ onye nkwusa a na-emebeghị baptizim. O nwere eriri ojii na eriri na-acha ọbara ọbara ọ na-eji amata ihe ọ rụtara nozi ọma. Ọ na-abụ ya kwusaa ozi ọma otu awa, ya amaa eriri ojii ahụ akpụ. Ya gachaa otu nletaghachi, ya amaa eriri nke ọbara ọbara ahụ akpụ. Ma, mgbe ọ malitere bịawa klas a, ọ mụtara otú e si ede ihe. O nyekwaara ya aka ịna-ede ihe ndị ọ rụtara nozi. Ugbu a ọ mụtarala otú e si agụ na otú e si ede, ọ na-ezizi ndị mmadụ ozi ọma ya edoo ha anya, na-akụzikwara ha ihe nke ọma. E mechakwara mee ya baptizim.Ọtụtụ ọgbakọ na Siera Lion nakwa na Gini ka na-akụziri ndị nkwusa otú e si agụ na otú e si ede. Otu onye gbagotere nọchịchị na Siera Lion gwara ụfọdụ ụmụnna okwu mgbe o letara alaka ụlọ ọrụ anyị. Ọ sịrị: Unu na-agbalị notú unu si akụziri ndị mmadụ Baịbụl. Ma ihe ọzọ magburu onwe ya unu na-eme bụ ịkụziri ndị obodo anyị otú e si agụ na otú e si ede.Nkume Etie MkpuUgbu a ọtụtụ ndị mụtarala otú e si agụ na otú e si ede asụsụ ha, nsogbu ha bụzi na e nweghị ma akwụkwọ anyị ma akwụkwọ ndị ụwa nasụsụ ha. Ndi Siera Lion gụrụ akwụkwọ na-agụ akwụkwọ ndị e dere nasụsụ Bekee. Ndị Gini gụrụ akwụkwọ na-agụ ndị nke e dere nasụsụ French. Oleezi ihe a ga-eme ka e nwee akwụkwọ e ji amụ Baịbụl nasụsụ ha?Nafọ 1959, ụmụnna abụọ gụrụ akwụkwọ na Gilied sụgharịrị otu traktị na otu akwụkwọ nta nasụsụ Mende. Ma, ọ bụmmadụ ole na ole nwetara akwụkwọ ndị a. Mgbe afọ iri gachara, a sụgharịrị akwụkwọ a na-akpọThis Good News of the Kingdomna nke a na-akpọLiving in Hope of a Righteous New Worldnasụsụ Kisi. E kesara ihe dị ka puku iri atọ, e jikwa ha na-akụziri ndị mmadụ Baịbụl.Nafọ 1975, alaka ụlọ ọrụ bidoro ibipụta isiokwu ndị a na-amụ amụ nỤlọ Nchenasụsụ Kisi. Obi tọrọ ụmụnna ndị Kisi ezigbo ụtọ mgbe ha nwetara ya. Otu nwanna nwoke detara akwụkwọ, sị: Ihe a Jehova meere anyị amaka. O nweghị onye nime anyị gbajiri chọọkụ. Noge mbụ, anyị niile dị ka nkume na-anaghị ekwu okwu. Ma ugbu a anyị nwerelaỤlọ Nchenasụsụ Kisi, anyị nweziri ike ịkọrọ ndị mmadụ ihe ndị dị ebube Jehova na-arụrụ anyị. Luk 19:40 A sụgharịkwara akwụkwọ anyị ndị ọzọ nasụsụ Kisi.Ọtụtụ ụmụnna anyị na Siera Lion na Gini ka na-agụkwa akwụkwọ anyị ndị dị nasụsụ Bekee ma ọ bụ nasụsụ French. Ha ji asụsụ abụọ a amụ ihe nọmụmụ ihe. Ma noge na-adịbeghị anya, enweela ọtụtụ ọgbakọ ndị na-amụ ihe nasụsụ ndị a na-asụ nobodo ndị a. E nweekwala akwụkwọ anyị nasụsụ Guez, Kisi, Krio, Maninkakan, Mende, Pula, na Susu. BroshọGee Chineke Ntị Ka I Wee Dị Ndụ Ebighị EbinaGee Chineke Ntịdịcha nasụsụ ndị a. Ọ na-adị mfe iji akwụkwọ ndị a kụziere ndị mmadụ Baịbụl. E jikwa ha na-enyere ọtụtụ ndị na-amaghị akwụkwọ aka ịmụta ihe ndị magburu onwe ha dị na Baịbụl.Ịrụ Alaka Ụlọ ỌrụNagbata afọ 1961 na afọ 1964, ụmụnna anyị nọ na Fritaụn nọ na-achọ ala ebe a ga-arụ alaka ụlọ ọrụ ọhụrụ. Ha mechara chọta ya nafọ 1965 nokporo ámá a na-akpọ Wilkịnsịn. Ala a dị nso noké osimiri. Ọ dịkwa nebe kacha mma na Fritaụn.Alaka ụlọ ọrụ a ga-enwe Ụlọ Nzukọ Alaeze, nwee ebe ndị ozi ala ọzọ ga-ebi, nweekwa ọfis dị iche iche. Mgbe a na-arụ ụlọ a, ndị na-akwọ ụgbọala na-eji nwayọọ nwayọọ agba nokporo ámá Wilkịnsịn ka ha na ndị ha bu nụgbọala nwee ike ịhụ ihea na-arụ. E nyefere Jehova ụlọ a nabalị itoolu nọnwa asatọ nafọ 1967. Ihe fọrọ obere ka o ruo narị mmadụ atọ bịara mgbe a na-enyefe Jehova ụlọ a. Ụfọdụ nime ndị bịaranụ bụ ndị ọnụ na-eru nokwu nobodo, nakwa ụfọdụ ụmụnna ndị jeerela Jehova ozi ọtụtụ afọ. Ọ bụ Nwanna Bible Brown mere ụmụnna ndị a baptizim nafọ 1923.Ebe a ka alaka ụlọ ọrụ na ụlọ ndị ozi ala ọzọ dị na Fritaụn dị malite nafọ 1965 ruo afọ 1997Mgbe a rụchara ụlọ ọhụrụ a, ọtụtụ ndị nwewere mmasị nozi ọma Ndịàmà Jehova na-ekwusa. O mekwara ka ndị na-ekwu na Ndịàmà Jehova enweghị ebe ha ji azụ eje na Siera Lion mechie ọnụ. Ụlọ ọhụrụ a mere ka o doo onye ọ bụla anya na Ndịàmà Jehova agbanyela mgbọrọgwụ na Siera Lion.Ndị Ozi Ala Ọzọ Nyeere Ọtụtụ Ndị Aka Ha Abata nỌgbakọỤmụnna ndị a nọ nozi ọma. Ha si nubi osikapa bụ apịtị apịtị na-agafeMalite nafọ 1975 gawa, ọtụtụ ndị ozi ala ọzọ e zitere na Siera Lion na Gini nyere aka ka ozi ọma biri ọkụ. Ụfọdụ nime haejeela ozi nọtụtụ mba ndị dị nAfrịka. Ọ bụ ya mere ibi ebe ahụ enyeghị ha oké nsogbu. Ma, ndị ọzọ abịabeghị Afrịka mbụ. Hà ga-ebili nobodo a a sị na ọ na-ata isi ndị ọcha? Legodị ihe ụfọdụ nime ha kwuru.Hannelore Altmeyerkwuru, sị: Ndị obodo a na-akwanyere mmadụ ibe ha ùgwù. Ha chọkwara ịmụ Baịbụl. Obi dị m ụtọ mgbe m hụrụ ka ụfọdụ nime ha malitere ibi ezigbo ndụ.Cheryl Fergusonkwuru na ihe nyere ya nsogbu ebe ahụ bụ ọrịa na oké okpomọkụ. Ma, ọ sị na ihe ndị ahụ enweghị ihe ha bụ ma e jiri ha tụnyere obi ụtọ o nwere mgbe ọ hụrụ ka ọtụtụ ndị obodo ahụ na-efe Jehova.Christine Jonessịrị: Ebe ahụ mere ka m mụtakwuo ịna-enwe ndidi. O nwere mgbe m jụrụ otu nwanna nwaanyị mgbe ndị ọbịa ya ga-abịa. Ihe ọ gwara m bụ, ma ha abịaghị taa, ha abịa echi, ma ọ bụkwanụ nwanne echi. Ihe juru m anya bụ na ọ nọ na-agwa m na ha ga-abịarịrị!Robert Landis na nwunye ya Paulinesịrị: Anyị dị ndị ozi ala ọzọ iri na anọ si nobodo dị iche iche bịa biri nụlọ ndị ozi ala ọzọ dị na Fritaụn. Anyị nwere naanị ụlọ mposi abụọ, otu ebe a na-asa ahụ, otu ígwè e ji asa ákwà, na otu usekwu. Nri anyị nwere anaghị ezuchara anyị. Nri ndị ahụ anachaghịkwa edozi ahụ. Anyị anaghị ama mgbe a ga-ewere ọkụ na mgbe a ga-eweta ya. O nwedịrị mgbe anyị na-anọcha ụbọchị anọ ewetabeghị ọkụ. Ọtụtụ nime anyị rịara ịba na ọrịa ndị ọzọ a na-arịakarị nobodo ahụ. Ihe a niile gaara eme ka ike gwụ anyị nozi. Ma, anyị mụtara ibi nudo na ịgbaghara ibe anyị nakwa inwe obi ụtọ ma ihe siwe ike. Ozi ọma anyị na-aga na-atọ anyị ụtọ. Anyị niile na-eme ka ndị otu nne ji.Ebe Nwanna Nwaanyị Pauline Landis na-amụrụ mmadụ BaịbụlBenjamin Martin na nwunye ya Monicakwuru na obodo Siera Lion so nobodo ebe ahụ kacha ruo ha ala, nakwa na ha anaghị akwa mmakwaara na ha biri ebe ahụ. Ha kwukwara nanaanị ihe na-ewute ha bụ na ha anọkwaghị ebe ahụ.Frederick Morrisey na nwunye ya Barbarakwukwara, sị: O nwere ụbọchị anyị hibọrọ chi nụlọ otu nwaanyị anyị na-amụrụ Baịbụl. Nwaanyị a bupụtaara anyị nri anyị na-eritụbeghị mbụ. Ọ gwara anyị na ihe ahụ ya bupụtaara anyị bụ ajụala. O kwukwara na ya ewepụchaala ezé ya. Ọ gwara anyị rie ya. Ma, anyị medara obi gwa ya na anyị agaghị eri. Ma o siri ọnwụ ka anyị rie ya. Ọ bụ eziokwu na ụjọ tụrụ anyị iri nri ahụ, anyị kelere ya maka otú o si jiri obi ya niile nye anyị nri ahụ. Otú ndị obodo ahụ si ele ọbịa mekwara ka anyị hụkwuo ha nanya.Lynette Peterssịrị: Abụ m onye ozi ala ọzọ ruo afọ iri anọ na atọ. Mụ na ndị ozi ala ọzọ karịrị otu narị ebiekwala. Obi dị m ụtọ na ozi a mere ka m mara ọtụtụ ndị. Nagbanyeghị na anyị niile na-akpa àgwà iche iche, anyị bu otu ihe nobi na-eje ozi anyị. Obi dị m ụtọ na mụ na Chineke na-arụkọ ọrụ. Obi dịkwa m ụtọ na m so nyere ndị mmadụ aka ha amụta ihe Baịbụl na-akụzi!Obi dị m ụtọ na mụ na Chineke na-arụkọ ọrụ. Obi dịkwa m ụtọ na m so nyere ndị mmadụ aka ha amụta ihe Baịbụl na-akụzi!Kemgbe afọ 1947, otu narị ndị ozi ala ọzọ na iri ise na anọ ejeela ozi na Siera Lion. Ndị ozi ala ọzọ iri asatọ na asatọ ejekwaala ozi na Gini. Ọtụtụ Ndịàmà Jehova ndị ọzọ abịakwala kwusaa ozi ọma ma na Siera Lion ma na Gini. A ka nwere ndị ozi ala ọzọ iri anọ na anọ na Siera Lion, nweekwa iri atọ na otu na Gini. Mbọ niile ha na-agba ikwusara ndị mmadụ ozi ọma na otú ha si eji obi ha niile eje ozi emeela ka ọtụtụ ndị fewe Chineke. Nwanna Alfred Gunn, onye so na Kọmitii Alaka kemgbe, sịrị: Anyị anaghị echefu ndị ozi ala ọzọ ndị a echefu.Baajị Mgbakọ Ha Bụ Akwụkwọ Ikike Ha Ji GafereNAFỌ 1987, ihe karịrị otu puku mmadụ bịara mgbakọ distrikti e nwere na Guékédou, nke dị na Gini. Isiokwu mgbakọ ahụ bụ Tụkwasị Jehova Obi. Ebe a nọ nwee mgbakọ a dị nso nókè ndị Siera Lion na ndị Laịberịa. Nke a mere ka ọtụtụ ndị Siera Lion na ndị Laịberịa bịara mgbakọ a na-esi nụlọ ha abịa kwa ụbọchị. Ma, e nwere nsogbu ha nwere. Ha enweghị akwụkwọ ikike ha ji abata Gini. Nihi ya, ụfọdụ ụmụnna na ndị ọrụ gọọmenti na-enye ikike ịgafe nọkọrọ ma kwurịta ihe a ga-eme. Ha kwekọrịtara na ụmụnna anyị ga-agafe ma ha gosihaala baajị mgbakọ ha. Ọ na-abụ ndị uwe ojii na-eche ókè Gini hụhaala ndị yi baajị na-acha edo edo, ha asị ha gafere.Ọ bụ Nwanna Everett Berry, bụbu onye ozi ala ọzọ, kọrọ akụkọ a.Jehova Enyerela M Ezigbo AkaMỤ NA mama m bi na Fritaụn. Anyị dara ogbenye. E nwekwara ndị ọzọ dara ogbenye anyị na ha bi notu èzí. Kemgbe m dị obere, si núkwù m gbadaa nwụrụ anwụ. Ihere na-eme m ịpụta èzí maka na amaghị m ihe ndị ọzọ ga-ekwu ma ha hụ m. Ọ bụ ya mere na mgbe mbụ ụkwụ m kpara nèzí bụ mgbe m dị afọ iri na asatọ.Mgbe m dị afọ iri na asatọ, otu nwaanyị Onyeàmà Jehova, bụ onye ozi ala ọzọ, bịara ozi ọma nèzí anyị. Aha ya bụ Pauline Landis. Mgbe ọ hụrụ m, ọ gwara m na ya ga-achọ ịkụziri m Baịbụl. Ma, m gwara ya na amaghị m otú e si agụ na otú e si ede. Ya asị m na nsogbu adịghị, na ya ga-akụzikwara m otú e si agụ na otú e si ede. M kwetara ka ọ kụziwere m Baịbụl.Ihe ndị Pauline kụziiri m na Baịbụl tọrọ m ụtọ. Otu ụbọchị, agwara m ya na m ga-achọ ịbịa ọmụmụ ihe ha na-enwe nụlọ dị ma a gafechaa ụlọ anyị. M gwara ya na m ga-eji ihe m ji aga ije abịa.Mgbe Pauline bịara ịkpọrọ m ka anyị gaa ọmụmụ ihe, mama mna ndị èzí anyị chị obi naka na-ele otú m ga-esi aga. M weere ihe m ji aga ije, dowe ya nihu m, jide ya aka, huru ehuru na-aga ije. Ka m na-aga, ndị èzí anyị bidoro ịbara Pauline mba. Ha sịrị ya: Ọ ga-emerụkwa ahụ o! O meela ihe a mbụ, ma o kweghị ya.Pauline medara obi jụọ m, sị: Jay, ị ka chọrọ ịga?Mụ asị ya, Ee! M ka chọrọ ịga.Ndị èzí anyị nọ na-ele m anya ruo mgbe m pụrụ námá. Mgbe m gaara ruo námá, mkpu pụrụ ha nọnụ, ha akụọrọ m aka.Ọmụmụ ihe ụbọchị ahụ tọrọ m ụtọ. Ihe ọzọ m gwara onwe m bụ na m ga-agbalịsi ike gaa ọmụmụ ihe nỤlọ Nzukọ Alaeze. Tupu mụ eruo ebe ahụ, m ga-eji ihe ahụ m ji aga ije gara ruo ná ngwụcha ámá anyị, gbaa tagzi ruo nebe dị nso nỤlọ Nzukọ Alaeze, ụmụnna abịazie kuru m rịa nnukwu ugwu dị ebe ahụ. Ọ na-abụkarị m rute, mụ agbanwee uwe m nihi na uwe m yi bịa na-abụ apịtị apịtị. Ma, otu nwanna nwaanyị bi na Swizaland nyeere m ezigbo aka. Ọ zụtaara m ígwè ndị ngwọrọ. M jirizie ígwè a na-aga mụ adị ùgwù nanya.Ka m na-agụ akụkọ Ndịàmà Jehova nwere nkwarụ, m bịara wepụtakwuo oge na-ejere Jehova ozi. M ghọrọ ọsụ ụzọ oge niile nafọ 1988. M rịọrọ Jehova ka o mee ka m nwee ike inyere otu onye ezinụlọ anyị aka ịghọ Onyeàmà Jehova. M rịọkwara ya ka o nyere m aka ịkụziri otu onye ọzọ Baịbụl, onye ahụ aghọọkwa Onyeàmà Jehova. Jehova zara m ekpere a. Akụziiri m ụmụ nwanne m nwaanyị abụọ Baịbụl, ha aghọọ ndị Jehova. Akụzikwaara m otu nwaanyị m ziri ozi ọma nokporo ámá ihe, ya aghọọkwa Onyeàmà Jehova.Ugbu a, anaghịzi m enwe ike iji aka m abụọ agba ígwè m. Ọ bụzi ndị ọzọ na-akwagharị m. Ahụ na-egbukwa m mgbu mgbe niile. Ma, achọpụtala m na ịkụziri ndị ọzọ gbasara Jehova na-eme ka m nwetatụ onwe m. Jehova enyerela m ezigbo aka nihi na ọṅụ m na-enwe ma m nọrọ nozi ọma na-akasi m obi. Jehova emeela ka m jiri ndụ m na-eme ihe bara uru ugbu a.Afọ 1991 Ruo Afọ 2001 Ihe Isi Ike Kpụ Ọkụ nỌnụ.Aịza. 48:10. Agba nke MbụAgha ObodoNagbata afọ 1981 na afọ 1989, e nwere ọgba aghara nobodo dị iche iche dị nEbe Ọdịda Anyanwụ Afrịka. Ihe kpatara ọgba aghara a bụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ihe isi ike, nakwa esemokwu agbụrụ na agbụru. Mgbe a malitere ịlụ agha na Laịberịa, ọtụtụ ndị Laịberịa gbatara ọsọ ndụ na Siera Lion. Alaka ụlọ ọrụ dị na Siera Lion hazikwara ebe ụmụnna anyị gbatara ọsọ ndụ ga-ebi. Ụfọdụ nime ha bi nỤlọ Nzukọ Alaeze, ndị ọzọ ebiri nụlọ ụmụnna. Ụmụnna anyị ndị Siera Lion lekọtakwara ha nke ọma.Ọ bụ eziokwu na ihe na-esiri ndị ahụ gbara ọsọ ndụ ike, e nwere ihe ụfọdụ na-atọ ọchị merenụ. Nwanna Isolde Lorenz, bụ onye ozi ala ọzọ jerela ozi ọtụtụ afọ, kọrọ otu ihe na-atọ ọchị mere mgbe ahụ. Ọ sịrị: E nwere ụbọchị otu nwoke dunyere nwa ya nwoke ka ọ gaa sitụ nri ha nọkụ. A kwanyere ọkụ a nugbo dị nazụ Ụlọ Nzukọ Alaeze dị nalaka ụlọ ọrụ Siera Lion. Mgbe nwata nwoke a lọghachiri, ọ gwara papa ya na ha agaghị eri nri taa. Papa ya jụrụ ya ihe mere o ji kwuo otú ahụ. Nwa ahụ agwa ya na ọ bụ nihi na Jehova napụtara ya nọnụ ọdụm. Ị ma ihe mere nwa a ji kwuo ihe a? Ọ bụ nihi na mgbe o bu nri ahụ na-alọta, ọ hụrụ otu nnukwu nkịta alaka ụlọ ọrụ nụzọ. Aha nkịta a bụ Lobo. Ọ naghị ata mmadụ. Mgbe nkịta a bịarutere nwatakịrị ahụ nso, obi mapụrụ ya. Nwa ahụ matịrị aka ya ka ọ kwapụ nkịta ahụ ka ọ ghara ịta ya. Ebe o bu nri ahụ naka matịa aka ya, nkịta ahụ weere ya na ọ na-ebunye ya nri ahụ ka o rie. Ya anara nwa ahụ nri ahụ, bido riwe ya.Nabalị iri abụọ na atọ nọnwa Mach, afọ 1991, agha ahụ a na-alụ na Laịberịa rutere Siera Lion. Ọgba aghara a kpatara agha a lụrụ afọ iri na otu. Ndị agha nnupụisi malitere ịkwa mgbọ nobodo Kaịlahun na Koindu. Ọ bụ ya mere ọtụtụ ndị bi nobodo abụọ a ji gbaga ọsọ ndụ na Gini. Ihe dị ka otu narị ụmụnna na iri abụọ so ná ndị a gbagara ọsọ ndụ na Gini. Ọtụtụ ụmụnnaanyị ndị ọzọ si Laịberịa gbatakwara ọsọ ndụ na Siera Lion ka ndị agha nnupụisi ahụ ghara igbu ha.Nwanna Billie Cowan, onye na-ahaziri Kọmitii Alaka ọrụ kwuru, sị: Ụfọdụ ụmụnna si ebe dị iche iche bịa na Betel dị naFritaụnnọrọ ruo ọnwa ole na ole. Ị hụ ụmụnna ndị a mgbe ha bịara, ha tara ezigbo ahụ, agụụ ghụkwara ha anya. Ọtụtụ nime ha ejirila anya ha hụ arụ dị iche iche ndị mmadụ kpara nagha a. Agha a mekwara ka ha jiri ahịhịa dị nọhịa mere nri, ka agụụ ghara ịgụgbu ha. Ozugbo ha bịarutere, anyị nyere ha nri na uwe, lekọtakwa ma ndị ikwu ha ma ndị nwere mmasị ha na ha so bịa. Ụmụnna anyị ndị Fritaụn kpọbatara ha nụlọ ha ma jiri obi ha niile na-enyere ha aka. Ha malitekwara izi ndị mmadụ ozi ọma, si otú ahụ nyere ọtụtụ ọgbakọ ndị dị ebe ahụ aka ịrụzu ókèala ha. Ọtụtụ nime ha mechakwara kwaga ebe ọzọ. Ma mgbe anyị na ha nọ, ha mere ka okwukwe anyị sikwuo ike.A lụrụ agha na Siera Lion afọ iri na otuỊkasi Ndị Gbara Ọsọ Ndụ ObiE nwere ụmụnna anyị ndị bi nogige ndị gbatara ọsọ ndụ dị nebe ndịda Gini. Alaka ụlọ ọrụ anyị dị na Fritaụn bugaara ha ihe oriri, ọgwụ, ihe ndị e ji arụ ụlọ, ngwá ọrụ na arịa ndị e ji esi nri. Alaka ụlọ ọrụ anyị dị na Frans bugakwaara ha uwe. Otu nwanna nwoke kwuru, sị: Mgbe e nyere anyị uwe ndị ahụ, ụmụ m bidoro gbawa egwú, bụwa abụ ma na-eto Jehova. Ugbu a, ha enweela uwe ọhụrụ ha ga-eji na-aga ọmụmụ ihe. Ụmụnna anyị ụfọdụ kwuru na obi dị ha ụtọ maka na uwe ndị ahụ e nyere ha mara mma karịa ndị ha na-eyibu.Ma, mkpa ụmụnna ndị a abụghị naanị nri na ihe ndị ọzọ ahụ e nyere ha. O nwere ihe Jizọs kwuru nke dịkwa ha mkpa. Ọ sịrị na ọ bụghị naanị achịcha ga-eme ka mmadụ dị ndụ, kama ọ bụ okwu niile nke na-esi nọnụ Jehova pụta. Mat. 4:4 Ọ bụ ya mere alaka ụlọ ọrụ ji bugara ha akwụkwọ ndị e ji amụ Baịbụl. Ha hazikwara mgbakọ sekit na mgbakọ distrikti ha ga na-aga. E zigakwara ndị ọsụ ụzọ na ndị nlekọta na-ejegharị ejegharị nebe ahụ.Mgbe otu onye nlekọta na-ejegharị ejegharị aha ya bụ André Baart letara obodo Koundu, nke dị na Gini, ọ hụrụ onye na-elekọta ogige ndị gbara ọsọ ndụ nebe ahụ. Onye ahụ na-elekọta ogige ndị gbara ọsọ ndụ gwara ya na ya chọrọ ka ọ gwa ndị bi ebe ahụ okwuchukwu. Nụbọchị ahụ, Nwanna André gwara ihe dị ka iri mmadụ ise okwu. Isiokwu okwu ọ gwara ha bụ, Gbaba nIme Jehova. Isiokwu a sinAbụ Ọma nke iri na asatọ. Mgbe o kwuchara, otu agadi nwaanyi nọ ebe ahụ biliri ọtọ sị ya: I meela ka obi tọọ anyị ụtọ. Ihe a ị gwara anyị baara anyị uru karịa osikapa a na-enye anyị ebe a. I jirila Baịbụl gbaa anyị ume ịtụkwasị Chineke obi mgbe niile. Anyị ji obi anyị niile na-ekele gị maka otú i si kasie anyị obi.Mgbe e zigara Nwanna William Slaughter na nwunye ya Claudia nobodo Guékédou, nke dị na Gini, ha mere ka ihe karịrị otu narị ndị gbara ọsọ ndụ nọ nọgbakọ dị ebe ahụ nụwa ọkụ nobi nozi Jehova. Nwanna William na nwunye ya Claudia, bụ ndị ozi ala ọzọ. Rom 12:11 Nwanna William kwuru, sị: Ọtụtụ ụmụ okorobịa nọ nọgbakọ ahụ na-agbalị ka ha ruo eruo ije ozi. Ọ bụrụ na e nwere nwanna e nyere ihe omume nỤlọ Akwụkwọ Ije Ozi Ọchịchị Chineke ma nwanna ahụ abịaghị ọmụmụ ihe, ihe dị ka ụmụ okorobịa iri ma ọ bụ iri na ise na-eweli aka ozugbo ka ha mee ihe omume ahụ. Ọtụtụ nime ha na-ejechi ozi ọma anya. Ụfọdụ nime ụmụ okorobịa ndị a mechara bụrụ ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche na ndị nlekọta na-ejegharị ejegharị.Ịrụ Alaka Ụlọ Ọrụ nOge AghaObere oge a malitere ịlụ agha na Fritaụn, ụmụnna anyị zụtara ihe dị ka plọt iri na atọ nokporo ámá a na-akpọ Wilkịnsịn. Ala a dị nso nalaka ụlọ ọrụ anyị. Nwanna Alfred Gunn kwuru, sị: Anyị chọrọ ịrụ alaka ụlọ ọrụ ọhụrụ nala a, ma obi akaghị anyị nihi agha ahụ a na-alụ. Ma ebe ọ bụ na Nwanna Lloyd Barry, bụ onye so nÒtù Na-achị Isi, letara anyị noge ahụ, anyị tọgbọọrọ ya okwu a. Nwanna Barry gwara anyị, sị: Ọ bụrụ naanyị ekworo agha a ghara ịrụ alaka ụlọ ọrụ ọhụrụ a, ọ dịghị ebe anyị ji azụ aga! Okwu a ọ gwara anyị mere ka obi sie anyị ike ịmalite ọrụ a.Ọtụtụ narị ụmụnna anyị bịara rụọ ọrụ mgbe a na-ewu alaka ụlọ ọrụ ọhụrụ a. Ihe karịrị iri ise nime ha si ná mba iri na abụọ. Ụmụnna anyị ndị nọ nọgbakọ ndị dị nebe ahụ sokwa rụọ ọrụ. Ọrụ ahụ biiri ọkụ nọnwa Mee nafọ 1991. Otu Nwanna na-elekọta ọrụ ahụ, onye aha ya bụ Tom Ball, kwuru, sị: Obi tọrọ ndị obodo ahụ ụtọ mgbe ha hụrụ ụdị blọk anyị na-akpụ ebe ahụ. Ụdị ígwè ndị anyị ji rụọ ụlọ ndị ahụ dị iche ná ndị nke ndị obodo ahụ ji arụ ụlọ ha. Ma ihe ka ju ha anya bụ mgbe ha hụrụ ebe ndị ọcha na ndị isi ojii na-arụkọ ọrụ nudo, obi a na-atọkwa onye ọ bụla ụtọ.Nabalị iri na itoolu nọnwa anọ nafọ 1997, ọtụtụ ụmụnna anyị si mba dị iche iche gbakọtara maka inyefe Jehova alaka ụlọ ọrụ ọhụrụ a. Mgbe otu ọnwa gachara enyefere Jehova alaka ụlọ ọrụ a, agha suru na Fritaụn. Ndị agha nnupụisi ahụ si nime ime obodo ndị ha kwarala mgbọ afọ ise bata na Fritaụn.Mgbe a ka na-arụ alaka ụlọ ọrụ dị na Fritaụn nakwa otú ọ dị taaHa Kwaara Mgbọ Bata FritaụnỌtụtụ puku ndị agha nnupụisi a kwaara mgbọ bata na Fritaụn. Ị hụ ha, ntutu isi ha tụhịchara atụhị, ha kekwara ákwà na-acha ọbara ọbara nisi. Ha malitere ibukọrọ ngwongwo ndị mmadụ, na-edinakwa ụmụ nwaanyị nike. Ha na-egbukwa ndị mmadụ aghara aghara. Nwanna Alfred Gunn kwuru, sị: Agha ahụ bịara kpụrụ ọkụ nọnụ. E mekwara ngwa ngwa kpọpụ ọtụtụ ndị ozi ala ọzọ nobodo ahụ. Ndị ikpeazụ a kpọpụrụ bụ Nwanna Billie Cowan na Sandra nwunye ya, Nwanna Jimmie Holland na Joyce nwunye ya, na mụ na nwunye m Catherine.Nwanna Alfred Gunn kwukwara, sị: Mgbe anyị chọrọ ịpụ, anyị na ụmụnna ndị obodo ahụ na-eje ozi na Betel nọkọrọ kpee ekpere. Ụmụnna ndị a wepụtara onwe ha ịnọ ebe ahụ. Anyịnwa meziri ngwa ngwa gawa ebe a ga-eburu anyị pụọ. Ka anyị na-aga, ndị agha nnupụisi ruru ihe dị ka mmadụ iri abụọ kwụsịrị anyị. Ha ṅụrọchara anya, anya na-achakwa ha ọbara ọbara. Anyị nyere haỤlọ NchenaTeta!nakwa ego tupu ha ekwe ka anyị gafee.Anyị na ihe karịrị otu puku ndị ọzọ chọrọ isi nobodo ahụ gbapụ zukọrọ nebe ndị agha Amerịka na-eche nche. Ọ bụ ebe ahụ ka anyị si banye helikọpta ndị agha ga-ebuga anyị nọdụ ụgbọ mmiri. Ọ bụzi nebe ahụ ka anyị ga-esi banye nụgbọ mmiri ndị agha Amerịka ga-ebuga anyị mba ọzọ. Mgbe anyị na-aga, otu nime ndị na-akwọ ụgbọ mmiri a gwara anyị na kemgbe ndị Amerịka lụchara agha Vietnam, o nwebeghị mgbe ụgbọ mmiri ha butere mmadụ ole hà otú a gbara ọsọ ndụ. Mgbe chi bọrọ, anyị banyere helikọpta bugara anyị Kọnakrị bụ isi obodo Gini. Oge anyị rutere na Gini, anyị rụrụ ebe anyị ji mere alaka ụlọ ọrụ.Nwanna Alfred Gunn na nwunye ya, Catherine, so na ndị e si na Fritaụn kpọpụNdị ozi ala ọzọ a e bugara Gini chọsiri ike ịnụ otú ihe si kwụrụ na Fritaụn. Ụmụnna nọ na Fritaụn mechara detara ha akwụkwọ ozi. Nakwụkwọ ozi ahụ, ha sịrị: Nagbanyeghị mgbọ a na-akwa na Fritaụn, anyị ka nọ na-ekesara ndị mmadụAkụkọ AlaezeNke 35, ya bụ, Ọ Dị Mgbe Mmadụ Nile Ga-ahụ Ibe Ha nAnya? Ndị mmadụ na-ege anyị ntị. Anyị na ụfọdụ ndị agha nnupụisi na-amụkwa Baịbụl ugbu a. Nihi ya, anyị ekpebisiela ike na anyị ga na-agachi ozi ọma anya.Nwanna Jonathan Mbomah, bụ onye nlekọta sekit noge ahụ, sịrị: Anyị nwedịrị mgbakọ pụrụ iche na Fritaụn. Okwu ndị e kwuru ná mgbakọ ahụ mere ka okwukwe anyị sikwuo ike. Ọ bụ ya mere m ji gaa Bo na Kenema haziekwa mgbakọ a pụrụ iche nobodo abụọ a. Ụmụnna anyị ndị nọ nebe ndị a a na-alụ agha kelere Jehova maka ihe ndị magburu onwe ha ọ kụziiri ha ná mgbakọ a.Ná ngwụcha afọ 1997, anyị nwere mgbakọ distrikti námá egwuregwu mba Siera Lion dị na Fritaụn. Nụbọchị anyị na-emechi mgbakọ ahụ, ndị agha nnupụisi ahụ nubatara námá egwuregwu ahụ ma gwa anyị ka anyị mechie ozugbo. Anyị rịọrọ ha ka ha hapụ anyị ka anyị mechaa ihe omume mgbakọ anyị. Anyị rịọgidere ha rịọgide ha, ike agwụ ha, ha emechaa hapụ anyị pụwa. Ihe karịrị otu puku mmadụ bịara mgbakọ ahụ. E mekwara mmadụ iri abụọ na asaa baptizim. Ụfọdụ ụmụnna tara ahụhụ gaa Bo ka ha gere okwu ndị ahụ ọzọ. Mgbakọ ndị ahụ tọrọ anyị ezigbo ụtọ!Afọ 1991 Ruo Afọ 2001 Ihe Isi Ike Kpụ Ọkụ nỌnụ.Aịza. 48:10. Agba nke AbụọNdị Agha Nnupụisi Akpaa Arụ na Betel!Nọnwa Febụwarị afọ 1998, ndị agha gọọmenti mba Siera Lion na ndị agha ekomọg gbakọtara aka lụso ndị agha nnupụisi ahụ ọgụ kpụ ọkụ nọnụ. Mkpa ha bụ ịchụpụ ndị agha nnupụisi a na Fritaụn. Ma otu ihe ọjọọ merenụ bụ na agha a tara isi otu nwanna anyị.Ihe dị ka otu narị ndị nkwusa na iri ise gbatara ọsọ ndụ nụlọ ndị ozi ala ọzọ dị na Kisi nakwa na nke dị na Kọkeril. Nwanna Laddie Sandy, bụ otu nime ụmụnna ndị na-eche nche abalị na Betel, kọrọ ihe mere notu abalị. Ọ sịrị: Ka mụ na nwanna Philip Turay nọ nche notu abalị, anyị hụrụ ndị agha nnupụisi abụọ bịara guzoro nọnụ ụzọ e si abata Betel. E ji enyo mee ibo ụzọ ahụ. Ha gwara anyị ka anyị megheere ha ụzọ ozugbo. Ma, mụ na Philip ji nwayọọ si ebe anyị nọ gbapụ. Ha gbara égbè ọtụtụ ugboro nugodi ụzọ ahụ ka ha gbakaa ya. Ma, nagbanyeghị égbè niile ha gbara nugodi ahụ, ha agbakalighị ya. Ha echetadịghị ịgbaka ibo ụzọ ahụ e ji enyo mee. Ha nọgidere ebe ahụ, ike agwụ ha, ha alawa.Mgbe abalị abụọ gachara, ndị agha nnupụisi ahụ kpọ ihe dị ka mmadụ iri abụọ ndị òtù ha bịaghachi. Ha ji ngwá ọgụ nakwa ihe niile ha ga-eji mepee ụzọ ahụ bịa. Mgbe anyị hụrụ ha, anyị kpọtụụrụ ndị niile na-eje ozi na Betel ka ha gbaba notu ụlọ dị nokpuru ala na Betel. Mmadụ asaa nime anyị gara zoo nazụ nnukwu tankị abụọ. Anyị niile nọ ebe ahụ chị obi naka. Ndị agha nnupụisi ahụ gbagidere égbè nọnụ ụzọ Betel, gbakaa ya ma bata. Otu nime ha ji olu ike gwa ndị òtù ya, sị: Chọwanụ Ndịàmà Jehova ahụ. Unu hụ ha, gbupụnụ ha isi. Anyị niile hulatachara ma nọrọ jii. Ha nọ na-achọgharị anyị, na-abọkasị ebe niile ruo awa asaa. Mgbe ha mebisichara ihe otú dị ha mma, werekwa ihe ndị ha chọrọ iwere, ha lawara.Anyị weere ihe anyị nwere gbapụ gawa Kọkeril ebe ụlọ ndị ozi ala ọzọ dị. Ka anyị na-aga ebe ahụ, ndị agha nnupụisi ọzọkwụsịrị anyị, zuo anyị ohi. Anyị mechara rute nụlọ ndị ozi ala ọzọ, ụjọ nọkwa na-atụ anyị. Ma, anyị kelere Chineke na anyị dị ndụ. Mgbe anyị zutụchara ike ụbọchị ole na ole, anyị laghachiri Betel ka anyị nwee ike idozi ihe ndị agha nnupụisi ahụ mebiri.Mgbe ọnwa abụọ gachara, ndị ozi ala ọzọ nọ na Gini laghachiwara Siera Lion nihi na ndị agha ekomọg achụpụla ndị agha nnupụisi ahụ na Fritaụn. Ma, ndị ozi ala ọzọ ahụ anọteghị aka na Fritaụn.Igbu Ndị Mmadụ Aghara AgharaMgbe ọnwa asatọ gachara, ya bụ, na Disemba afọ 1998, e nwere mgbakọ distrikti námá egwuregwu dị na Fritaụn. Isiokwu mgbakọ ahụ bụ, Ụzọ Ndụ nke Chineke. Ka a nọ na-ekwu okwu ná mgbakọ ahụ, ụmụnna nụrụ ụda bọmbụ. Ha elegharịa anya hụ anwụrụ ọkụ na-akwụ nebe ugwu. Ọ bụ ndị agha nnupụisi ahụ tụrụ bọmbụ ahụ. Ha abịakwala ọzọ.Abalị ole na ole ihe a mechara, ihe bịara ka njọ na Fritaụn. Kọmitii Alaka dị na Siera Lion kwụrụ ụgwọ obere ụgbọelu e ji buru ụmụnna ụfọdụ buga Kọnakrị. Mmadụ iri na abụọ nime ha bụ ndị ozi ala ọzọ, mmadụ asatọ bụ ndị si mba ọzọ na-eje ozi na Betel, mmadụ ise nime ha kwa so ná ndị na-ewu Ụlọ Nzukọ Alaeze. Mgbe abalị atọ gachara, ya bụ, nabalị isii nọnwa Jenụwarị afọ 1999, ndị agha nnupụisi ahụ malitere igbu ndị mmadụ aghara aghara na Fritaụn. Ha gburu ihe dị ka puku ndị nkịtị isii. Ha gbupụrụ ụfọdụ ndị ụkwụ na aka, tọrọ ọtụtụ narị ụmụaka, gbaakwa ọtụtụ puku ụlọ ọkụ.E nwere otu nwanna anyị nwoke ha gburu jaajaa. Aha nwanna a bụ Edward Toby. Ihe karịrị narị ụmụnna abụọ gbara ọsọ ndụ. Ụfọdụ bịara biri na Betel, ndị ọzọ ebiri nụlọ ndị ozi ala ọzọ dị na Kọkeril. Ihe ụmụnna ndị a hụrụla mere ka obi ghara ịna-eru ha ala. Ụmụnna ndị ọzọ zoro nụlọ ha. E nwekwara ụmụnna ndị gbatara ọsọ ndụ nụlọ ndị ozi ala ọzọ dị na Kisi. Ụfọdụ nime ha malitere ịrịa ọrịa ma e nweghị ebe a ga-enweta ọgwụ ha ga-aṅụ. Ma, onye pụtara èzí chọrọ ihe ga-eme ya. Ònye ga-anwakwanụ ya anwa? Ka ụmụnna nọ na Betel nọ na-achọ otú a ga-esi wegara ụmụnna ndị ahụ bi na Kisi ọgwụ, ụmụnna abụọ obikara wepụtara onwe ha ozugbo ịga. Ha bụ Nwanna Laddie Sandy na Nwanna Philip Turay na-eche nche abalị na Betel.Nwanna Philip sịrị: Ọgba aghara dị ebe niile. Ndị agha nnupụisi chechiri nụzọ niile, na-emekpọ ndị mmadụ ọnụ. Ha anaghị ekwe ndị mmadụ pụta èzí malite nelekere iri na abụọ nke ehihie ruo nelekere isii nke ụtụtụ echi ya. Ihe a ha na-eme ekweghị anyị ruo ngwa ngwa. O were anyị abalị abụọ tupu anyị eruo nụlọ ndị ozi ala ọzọ ahụ dị na Kisi. Mgbe anyị na-erule ebe ahụ, ebelebe egbuola. A gbaala ebe niile ọkụ, ọ dịghịkwa otu mkpụrụ mmadụ anyị hụrụ nụlọ ahụ.Ma, ka anyị nọ na-achọgharị ụmụnna anyị ebe ahụ, anyị hụrụ Nwanna Andrew Caulker ebe ọ tọgbọ. Ndị agha nnupụisi ahụ ji egbugbu gbukasịa ya ahụ, kee ya agbụ ụkwụ na aka, hapụ ya ka ọ nọrọ ebe ahụ nwụọ. Mgbe o nwetatụrụ onwe ya, ya ejisie ike si ebe ahụ pụọ. Ozugbo anyị hụrụ ya, anyị eburu ya gawa ụlọọgwụ. Ọ nọzi nụlọ ọgwụ jiri nwayọọ nwayọọ gbakee. O mechara bụrụ ọsụ ụzọ oge niile.E si naka ekpe gụrụ gawa aka nri, onye nke mbụ bụ Laddie Sandy, onye nke abụọ bụ Andrew Caulker, onye nke atọ abụrụ Philip TurayMa, e nwere ụmụnna ndị ọkọ na-akọghị mgbe ahụ a na-alụ agha ahụ. Otu nwanna nwoke kọrọ, sị: Ndị agha nnupụisi ahụ gwara anyị ka anyị kee ákwà ọcha nisi ma gbara egwú gagharịa nokporo ámá iji gosi na anyị na-akwado ha. Ha kwuru na ọ bụrụ na anyị ajụ, na ha ga-egbupụ anyị aka ma ọ bụ ụkwụ, ma ọ bụkwanụ gbuo anyị anyị anwụọ pịị. Mgbe ha kwuru ihe a, obi wụnyere mụ na nwunye m nafọ. Anyị tụgharịtụrụ, jiri nwayọọ rịọ Jehova ka o nyere anyị aka. E nwere otu nwa okorobịa onye agbata obi anyị na-enyere ndị agha nnupụisi a aka. Mgbe ọ hụrụ ihe na-emenụ, ọ gwara onyeisi ha, sị: Onye a bụkwanụ nwanne anyị. O nweghị ihe jikọrọ ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Biko, ka anyị gbachitere ya egwú. Onyeisi ahụ kwetara ihe o kwuru ma si ebe ahụ pụọ. Anyị lawara nụlọ anyị ozugbo.Mgbe ala bịara jụtụ oyi na Fritaụn, ụmụnna malitere inwe ọmụmụ ihe na ịga ozi ọma. Ma ha na-akpachapụ anya. Ha na-eyi baajị mgbakọ ka e kwe ha gafee ebe ndị agha na-eche nche. Ọ bụrụ na ha erute ebe ọtụtụ ndị kwụ nahịrị na-eche ka ndị agha kwe ha gafee, ha na-eji ohere ahụ zie ha ozi ọma.Ihe niile e ji enyere ndụ aka bịara dị ụkọ na Fritaụn. Ọ bụ ihe mere alaka ụlọ ọrụ dị na Briten ji gbatara ụmụnna nọ ebe ahụ ọsọ enyemaka. Ha buteere ha narị katọn abụọ juru nihe ndị e ji enyere ndụ aka. Mgbe e bubatara ihe ndị a na Kọnakrị, Nwanna Billie Cowan na Nwanna Alan Jones bu ha banye ụgbọelu na-aga Fritaụn. Mgbe ha rutere Fritaụn, ha ejirizie ụgbọala buru ihe ndị ahụ ruo Betel. Ha gafere ọtụtụ ebe ndị agha na-eche nche. Ha rutere Betel tupu oge a sị ndị mmadụ apụtakwala èzí ná mgbede eruo. Nwanna James Koroma na-esi na Fritaụn buru ihe ụfọdụ dị mkpa gaa Kọnakrị. Ya lọtawa, ya ebute akwụkwọ anyị na ihe ndị ọzọ dị mkpa. E bugaara ụmụnna anyị ndị nọ na Bo na Kenema ụfọdụ nime akwụkwọ anyị ndị ahụ.Mgbe e butere ihe ndị e ji gbatara ụmụnna ọsọ enyemaka na FritaụnNabalị itoolu nọnwa asatọ, nafọ 1999, ndị ozi ala ọzọ bi na Kọnakrị malitere ịlọghachi Fritaụn. Nafọ 2000, ndị agha Briten chụpụrụ ndị agha nnupụisi ahụ na Fritaụn. Ma, a ka na-akwatụ mgbọ nebe ụfọdụ. Nọnwa Jenụwarị afọ 2002, agha a a lụrụ afọiri na otu biri. Agha a tara isi iri puku mmadụ ise. E gbupụkwara iri puku mmadụ abụọ ụkwụ ma ọ bụ aka, gbaakwa narị puku ụlọ atọ ọkụ. Agha a gbawakwara otu nde mmadụ na narị puku abụọ aka ụlọ.Olee otú ihe si kwụrụ ná nzukọ Jehova noge ahụ? O doro anya na Jehova chebere ndị ya ma gọzie ha. Noge agha ahụ, e mere ihe dị ka narị mmadụ asaa baptizim. Ọ bụ eziokwu na ọtụtụ narị ụmụnna gbara ọsọ ndụ, ọnụ ọgụgụ ndị nkwusa nọ na Siera Lion na Gini mụbara. Dị ka ihe atụ, ọ bụrụ na ndị nkwusa e nwere na Siera Lion tupu alụwa agha ahụ dị otu narị, mmadụ iri ise batakwuru nọgbakọ noge agha ahụ. Na Gini, ọ bụrụ na ndị nkwusa e nweburu dị iri ise, ihe karịrị otu narị mmadụ na iri ise batakwuru nọgbakọ. Ma, ihe ọma ọzọ Jehova mere bụ na o nyeere ụmụnna aka ha akwụsie ike nọgbakọ. Nagbanyeghị ihe isi ike kpụ ọkụ nọnụ ụmụnna ndị a nwere noge agha ahụ, ha ka dị notu, na-ahụkwa ibe ha nanya. Ha akwụsịghịkwa izi ndị mmadụ ozi ọma na ịkụziri ha ihe.Aịza. 48:10;Ọrụ 5:42.Esi M na Nwata Bụrụ Onye Agha, Ma Ugbu A, Abụ M Ọsụ Ụzọ Oge NiileMGBE m dị afọ iri na isii ndị agha nnupụisi manyere m iso ha. Ha na-enye m ọgwụ ike na mmanya na-aba nanya. Ọ na-abụkarị m ṅụchaa ha, mụ ebido kwawa mgbọ aghara aghara. Eso m ndị òtù a lụọ ọtụtụ agha, kpaakwa arụ. M na-akwa mmakwaara ugbu a maka ihe ndị ahụ m mere.E nwere otu ụbọchị otu agadi nwoke, bụ Onyeàmà Jehova, bịara ozi ọma nebe anyị bi. Ọtụtụ ndị na-atụ anyị ụjọ, ma na-asọ anyị asọ. Ma nwoke Onyeàmà Jehova a na-abịa akụziri anyị Baịbụl. Mgbe ọ gwara m bịa ọmụmụ ihe ha, m gara. O nweghị ihe e kwuru nọmụmụ ihe ahụ m ka na-echeta. Ma, echefubeghị m otú ha si nabata m. Ha nabatara m nke ọma.Mgbe agha ahụ bịara kpụrụ ọkụ nọnụ, mụ na Ndịàmà Jehova anaghịzi ahụ. Ka a na-alụ agha ahụ, emerụrụ m ezigbo ahụ. E bukwa m gaa ebe a na-agwọ ndị òtù anyị merụrụ ahụ. Tupu a lụchaa agha ahụ, esi m ebe ahụ gbapụ ma gbaga nebe ndị gọọmenti na-achị. Nebe ahụ ka m nọ chilie aka elu na abụghịzi m onye agha nnupụisi. Nihi ya, gọọmenti kpọgara m ebe ha na-azụ ndị agha nnupụisi chịliri aka elu. A nọ ebe ahụ kụziere anyị otú anyị na ndị mmadụ ga-esi biri nudo.Ma, e nwere ihe bụ mkpa m mgbe ahụ. Ọ bụ otú m nwere ike isi mata Chineke. Amalitere m ịga chọọchị Pentikọstal. Ma, ọ na-abụ m bịa chọọchị, ha ana-asị na m bụ Ekwensu a na-ahụ anya. Nihi ya, m malitere chọwa Ndịàmà Jehova. Mgbe m hụrụ ha, mụ na ha malitere ịmụ Baịbụl, mụ ebido gawa ọmụmụ ihe ha. Mgbe m gwara ha arụ niile m kpara, ha gụụrụ m otu ihe Jizọs kwuru naMatiu isi itoolu, amaokwu nke iri na abụọ na nke iri na atọ. Nebe ahụ, Jizọs sịrị: Mkpa ọgwọ ọrịa adịghị ndị ahụ dị mma. . . . ọ bụghị ndị ezi omume ka m bịara ịkpọ, kama ọ bụ ndị mmehie.Amaokwu Baịbụl ndị a ha gụụrụ m ruru m nobi. Ma m nwere daga m ji na-echebe onwe m. Ewepụtara m ya nye nwanna nwoke mụ na ya na-amụ Baịbụl, sị ya: Eji m daga a echebe onwe m.Ma ugbu a, amatala m na Jehova na Jizọs hụrụ m nanya, na ha ga-echebekwa m. Ọ dịghịzi uru daga a ga-abara m.Ụmụnna kụziiri m otú e si agụ na otú e si ede. E mechakwara mee m baptizim. Ka oge na-aga, aghọrọ m onye ọsụ ụzọ oge niile. Ugbu a, m na-ekwusara ndị mụ na ha sobu kwaa mgbọ noge ahụ ozi ọma. Ha na-aja m mma nihi otú m si nwee ike ịhapụ ndụ ọjọọ anyị biri noge ahụ ma kpawazie àgwà ọma. Mụ na onyeisi anyị noge ahụ mụdịrị Baịbụl.Noge ahụ m bụ onye agha nnupụisi, amụrụ m ụmụ nwoke atọ. Mgbe m ghọrọ Onyeàmà Jehova, m gbalịrị inyere ha aka ka ha mụta eziokwu. Otu ihe na-eme m obi ụtọ ugbu a bụ na otu nwa m bụ onye nkwusa a na-emebeghị baptizim. Di ọkpara m emeela baptizim, ọ bụkwa onye ọsụ ụzọ inyeaka ugbu a.Anyị Gbanahụrụ Ndị Agha NnupụisiNOTU ehihie, ndị agha nnupụisi batara nobodo anyị. Ha nọ na-agbali égbè elu ruo ihe dị ka awa abụọ. Ụfọdụ nime ha bụ ụmụaka égbè ha bu na-anyịgbu. Ha ruchara unyi, dịkwa mkpakara nanya. Ntutu isi ha tụhịchara atụhị, anya na-achakwa ha ọbara ọbara ka ndị ṅụrụ ọgwụ ike.Mgbe chi bọrọ, ha malitere igbu ndị mmadụ aghara aghara. E nwere ndị ha gbupụrụ ụkwụ na aka, nweekwa ndị ha gbagburu agbagbu. Ha dinakwara ọtụtụ ụmụ nwaanyị nike. Ebe niile na-agba ghara ghara. Nwanna Amara Babawo na ezinụlọ ya, nakwa mmadụ anọ na-abịa ọmụmụ ihe anyị, gbatara ọsọ ndụ nụlọ m. Anyị niile chị obi naka.Obere oge, otu onyeisi ndị agha nnupụisi bịara nụlọ m. Ọ gwara anyị na a chọghị ịchọ anyị achọ nogige ndị agha nụtụtụ echi. Ọ gwakwara anyị na anyị bịaruo, na ha ga-ebido ịzụ anyị maka ịga agha. Ọ bụ eziokwu na anyị jụ ịga agha ahụ, e nwere ike igbu anyị, anyị kpebisiri ike na anyị agaghị aga. Anyị nọ na-ekpe ekpere abalị ahụ dum. Anyị biliri nisi ụtụtụ, gụọ ihe mmụta dịịrị ụbọchị,na-echezi ka ndị agha nnupụisi ahụ bịa kpụrụ anyị. Ma ha abịaghị ọzọ.Nke a unu na-agụ ihe mmụta dịịrị ụbọchị, ọ pụtara na unu bụ Ndịàmà JehovaOtu ụbọchị, otu onyeisi ndị agha nnupụisi ahụ na mmadụ anọ nime ndị òtù ya bịara jiri anya ike biri nụlọ m. Ha achụpụghị anyị. Nihi ya, anyị nọgidere na-enwe ọmụmụ ihe ma na-agụ ihe mmụta dịịrị ụbọchị nụlọ anyị. Otu ụbọchị anyị na-agụ ihe mmụta dịịrị ụbọchị, ụfọdụ ndị agha gwara anyị, sị: Nke a unu na-agụ ihe mmụta dịịrị ụbọchị, ọ pụtara na unu bụ Ndịàmà Jehova. Ha enweghị mmasị ịmụ Baịbụl, ma ha na-akwanyere anyị ùgwù.Otu ụbọchị, otu nnukwu ọchịagha ha bịara ka ọ mara otú ndị òtù ya bi nụlọ m mere. O gbuchapụụrụ Nwanna Babawo ma kwee ya naka. O ji olu ike gwa ndị agha ya bi nụlọ m, sị: Bịa, ùnu hụrụ nwoke a? Ọ bụ ọga m, bụrụkwa ọga unu. Ọkọ kọọ ya na ndị ha na ya nọ, mụ na unu achịpụ ya. Ùnu nụrụ ihe m kwuru? Ha niile asị, Ee! Nna anyị ukwu. Ọchịagha ahụ nyeziri anyị akwụkwọ ikike o ji machie onye agha nnupụisi ọ bụla ịkpa anyị aka. Ọ gwara ndị agha ya na anyị bụ ndị udo.Mgbe ọnwa ole na ole gachara, ndị agha nnupụisi ahụ malitere ịlụso ibe ha ọgụ. Nke a mere ka anyị gbaa ọsọ ndụ gbaga Laịberịa. Ma, ndị agha nnupụisi nke nọ na Laịberịa bidokwara nyewe anyị nsogbu. Anyị gwara ha na anyị bụ Ndịàmà Jehova. Otu nime ha jụrụ anyị, sị: Gịnị kaJọn isi atọamaokwu iri na isii kwuru? Mgbe anyị gụrụ ihe ebe ahụ kwuru nisi, ọ hapụrụ anyị.Ka anyị na-aga, anyị hụkwara otu onyeisi ndị agha nnupụisi. Ọ gwara mụ na Nwanna Babawo ka anyị sowe ya. Anyị chere na nke anyị na-eme agwụla. Ma onye agha nnupụisi ahụ gwara anyị na ya na Ndịàmà Jehova na-amụ Baịbụl tupu agha ebido. O nyere anyị ego. Ọ nakwaara anyị akwụkwọ ozi anyị chọrọ inye ụmụnna nọ nọgbakọ dị nso nebe ahụ ka o nye ha ya. O teghị aka, ụmụnna abụọ ebutere anyị nri na ihe ndị ọzọ e ji enyere ndụ aka. Ha dukwaara anyị gaa nebe aka na-agaghị akpa anyị.Nwoke Ụlọ NcheMGBE ndị agha nnupụisi ahụ na ndị agha gọọmenti na-alụ agha na Fritaụn nafọ 1997, ewepụtara m onwe m ịna-esi na Fritaụn ewega akwụkwọ ozi nebe e ji mere alaka ụlọ ọrụ na Kọnakrị, dị na Gini.O nwere otu ụbọchị mụ na ụmụ nwoke ndị ọzọ banyere ụgbọala nebe ọhaneze na-abanye ụgbọala. Mgbe anyị na-aga, anyị nọ na-anụ ụda égbè nihu anyị, obi wụnyekwara anyị nafọ. Ka anyị na-agbafe okporo ámá ndị dị nebe ahụ, ndị agha nọ na-agba égbè aghara aghara. Onye kwọ anyị laghachiri azụ sizie ụzọ ọzọ. Mgbe anyị gbatụrụ ụzọ ahụ, anyị hụrụ ndị agha nnupụisi ọzọ, ha akwụsị anyị ma sị anyị niile rịtuo. Mgbe ha jụkasịchara anyị ajụjụ ahụ, ha hapụrụ anyị. Ka anyị gbakwa na-aga, ndị agha ọzọ kwụsịrị anyị. Ma ha mechara hapụ anyị nihi na otu nime ndị anyị na ha so ma onyeisi ha. Ka anyị rutewere ná ngwụcha obodo ahụ, anyị hụkwara ndị agha nnupụisi ọzọ. Ha kwụsịrị anyị ma mechaasị anyị gawa. Ka anyị gba na-aga, anyị gbafere ọtụtụ ebe ndị agha na-eche nche nụzọ. Anyị rutere Kọnakrị ná mgbede. Ụgbọala anyị bụcha uzuzu uzuzu.Noge ndị ọzọ m na-aga na-alọta, m na-ebute akwụkwọ, ihe ndị e ji arụ ọrụ nọfis, akwụkwọ ụfọdụ e dere ihe gbasara alaka ụlọ ọrụ, nakwa nri na ihe ndị ọzọ e ji enyere ndụ aka. M na-agbakarị tagzi ma ọ bụ bọs. Mgbe ụfọdụkwa, m na-akwụ ndị na-ebu ibu ụgwọ ka ha butere m akwụkwọ ndị ahụ ma ọ bụ mụ etinye ha nụgbọ epeepe gafee ọtụtụ mmiri.O nwere otu ụbọchị m si Fritaụn jiri bọs buru ihe ndị e ji arụ ọrụ nọfis na-aga Kọnakrị. Mgbe anyị rutere nókè Siera Lion na Gini, ndị agha nnupụisi nọ ebe ahụ kwụsịrị anyị. Mgbe otu nime ha gwuru ihe ndị m bu anya, ọ jụkasịwara m ajụjụ ahụ. Ka ọ nọ na-ajụ m ajụjụ a, anya m legharịrị, mụ ahụ otu nime ha mụ na ya so gaa akwụkwọ. Ndị agha ibe ya nọ na-akpọ ya Gaa Gaa nOgwu. Nime ha niile, o nweghị onye ihu ya na-atụ ụjọ ka nke ya. Agwara m onye agha ahụ na-ajụkasị m ajụjụ ahụ na m bịara ịhụ Gaa Gaa nOgwu. Ozugbo ahụ, mụ akpọọ ya. Ozugbo o lere m anya, ya amata m ma gbara bịa makụọ m. Ka mụ na ya nọ na-achị, obere oge, ya ekechie ihu.Ọ sịrị m: Nnaa, kee ije? Ò nwere onye na-enye gị nsogbu?M gwara ya na nsogbu adịghị, na m chọrọ ịga Gini.Ọ gwara ndị agha ibe ya ozugbo ahụ ka ha hapụ anyị, gwakwa ha akpakwala ihe ndị anyị bu aka.Si ụbọchị ahụ gawa, mgbe ọ bụla ụgbọala m nọ na ya gbarutere ebe ahụ Gaa Gaa nOgwu na ndị agha ibe ya na-anọ, ọ na-agwa ndị òtù ha ka ha pụọ nụzọ ka anyị gafere. M na-enye ndị agha ahụỤlọ NchenaTeta!,obi na-atọkwa ha ụtọ. Ha mechara kpọwa m Nwoke Ụlọ Nche.Ihe Ka Dayamọnd MmaARỤRỤ m ọrụ nụlọ ọrụ ndị Briten na-egwute dayamọnd nobodo Tongo Filds nafọ 1970. Obodo a dị nebe ugwu Kenema. Ha nwejuru dayamọnd enweju. M na-agakwa achọ dayamọnd nonwe m mgbe ụfọdụ. Ọ na-abụ m chọta dayamọnd, mụ agaa ree ya na Kenema ma nọrọ ebe ahụ kporie ndụ tupu mụ alọta.Nafọ 1972, mụ na Ndịàmà Jehova hụrụ, anyị malitekwara ịmụ Baịbụl. Mgbe ọnwa ise gachara, ndị okenye hụrụ na m ruru eru ka e mee m baptizim. Ma, e nwere otu nsogbu m nwere. Nsogbu ahụ bụ na enweghị m oge ezumike m ga-eji gaa mgbakọ a ga-anọ mee m baptizim. Nihi ya, agwara m onye mụ na ya na-arụkọ ọrụ ka ọ rụchitere m ọrụ. Ọ gwara m na ya ga-arụchitere m ọrụ ahụ ma ọ bụrụhaala na m ga-ekwe enye ya ego a na-akwụ m nizu. Agwara m ya na nsogbu adịghị, nihi na baptizim ahụ a na-aga ime m karịrị ego. Ma, mgbe m lọtara mgbakọ ahụ, ọ gwara m enyekwala ya ego nihi na ife Chineke ka ihe niile mkpa. Mgbe ọnwa isii gachara, m hapụrụ ezigbo ọrụ ahụ m na-arụ ma ghọọ onye ọsụ ụzọ pụrụ iche, si otú ahụ na-akpakọbara onwe m akụ neluigwe.Mat. 6:19, 20.Emechakwara m bụrụ onye nlekọta sekit. Arụrụ m ọrụ ọsụ ụzọ pụrụ iche na ọrụ sekit ruo afọ iri na asatọ.Ọrụ abụọa kpọgara m ọtụtụ ebe na Siera Lion. Ka oge na-aga, alụrụ m nwaanyị. Aha ya bụ Christiana. Ọ hụrụ Jehova nanya, ọ na-akwadokwa m nke ọma. Jehova mechara jiri otu nwa nwaanyị gọzie mụ na nwunye m. Anyị gụrụ ya Lynette.E nwere mgbe m na-achọgharị dayamọnd, ma emechara m chọta ihe ka dayamọnd mma. Ihe ka ya mma m chọtara bụ eziokwu gbasara Jehova na ihe ọma ndị ọ na-emere anyị nihi ozi anyị na-ejere yaNoge ahụ a na-alụ agha na Siera Lion, mụ na nwunye m na-asụ ụzọ nobodo Bo. Obodo a bụ ebe ọzọ dayamọnd juru eju na Siera Lion. Anyị nyeere ọtụtụ ndị nọ na Bo aka ha abụrụ ezigbo ndị na-eso ụzọ Jizọs. Mgbe ihe dị ka afọ anọ gachara, ọtụtụ ndị batara nọgbakọ anyị. Dị ka ihe atụ, e kee mmadụ ole nọ nọgbakọ anyị ụzọ iri, ihe karịrị ụzọ isii batakwuru nọgbakọ. E nwere ọgbakọ atọ ugbu a na-eme nke ọma nobodo Bo.Nafọ 2002, a họpụtara m ka m soro na Kọmitii Alaka dị na Siera Lion. Mụ na nwunye m Christiana bi nso na Betel. Ana m esi ebe ahụ anyị bi abịa ọrụ na Betel kwa ụbọchị. Ma, nwunye m bụ onye ọsụ ụzọ pụrụ iche. Nwa anyị nwaanyị na-eje ozi na Betel. O sokwa ná ndị na-asụgharị asụsụ Krio.E nwere mgbe m na-achọgharị dayamọnd, ma emechara m chọta ihe ka dayamọnd mma. Ihe ka ya mma m chọtara bụ eziokwu gbasara Jehova na ihe ọma ndị ọ na-emere anyị nihi ozi anyị na-ejere ya. Enyekwarala m mmadụ iri na asatọ aka ha aghọọ ezigbo ndị na-eso ụzọ Jizọs. O doro anya na Jehova agọziela m mmaji kwuru mmaji.Afọ 2002 Ruo Afọ 2013 Otú Ihe Si Kwụrụ Agba nke MbụJehova, I Meela!Mgbe ala datụrụ jii na Siera Lion, ụmụnna anyị malitere ịlọghachi nụlọ ha dakasịrị adakasị. Ọgbakọ ndị mechiri emechi noge agha ahụ malitekwara ịmụ ihe, nke ka nke, ọgbakọ ndị dị nebe ọwụwa anyanwụ Siera Lion. Ọ bụ ebe ahụ ka a kacha kwaa mgbọ. Ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche na-eje ozi notu obodo dị ebe ahụ kọrọ ihe merenụ. Ha sịrị: Nụbọchị mbụ anyị mụrụ ihe, anyị dị mmadụ iri na isii. Nụbọchị nke abụọ, anyị dị mmadụ iri atọ na isii. Nụbọchị nke atọ ya, anyị dị mmadụ iri ise na isii. Nụbọchị Ncheta Ọnwụ Jizọs, mmadụ iri asaa na asaa bịara. Obi tọrọ anyị ezigbo ụtọ. E hiwere ọgbakọ itoolu ọzọ. Ọgbakọ niile e nwere ebe ahụ dịzi iri abụọ na anọ. E zitekwuru ụmụnna iri bụ ndị ozi ala ọzọ. Ha mere ka ọrụ ikwusa ozi ọma biri ọkụ. Ndị bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs nafọ 2004 dị puku asaa, narị ise na iri itoolu na anọ. Ndị a bịaranụ ji okpukpu ise karịa mmadụ ole bụ ndị nkwusa. Ọtụtụ mmadụ batakwara nọgbakọ na Gini otú ahụ ha si bata na Siera Lion.Òtù Na-achị Isi nyeere ụmụnna ndị ahụ aka ozugbo ha lọtara. Ha nyere ha ego ha ji malitekwa ndụ. Jems 2:15, 16 Ụmụnna anyị ndị wepụtara onwe ha ịgbatara ndị ọdachi dakwasịrị ọsọ enyemaka gara na Koindu rụzigharịa ụfọdụ Ụlọ Nzukọ Alaeze, rụọkwa ndị ọhụrụ. Ma ndị nke a rụzigharịrị, ma ndị nke a rụrụ ọhụrụ, dị iri na abụọ. Ha rụzigharịkwara otu Ụlọ Mgbakọ na Koindu. Ha rụkwaara ụmụnna ndị ụlọ ha mebiri noge agha ụlọ ọhụrụ iri anọ na abụọ. E nwere otu nwanna nwaanyị di ya nwụrụ a rụụrụ ụlọ ọhụrụ. Nwanna nwaanyị a akarịala afọ iri asaa. Mgbe a rụchaara ya ụlọ a, ọ bịara guzoro otu ebe na-ele ya. Ka ọ na-ele ya, ọṅụ juru ya obi, anya mmiri amalite ịgba ya. Ya asị: Jehova, I meela. Jehova, I meela. Ụmụnna m, unu emeela!Alaka ụlọ ọrụ dị na Siera Lion malitere ịrụrụ ọgbakọ dị icheiche Ụlọ Nzukọ Alaeze na Siera Lion. Ọ bụ nego e ji na-arụrụ ọgbakọ ndị nọ nobodo ndị na-enwechaghị ego Ụlọ Nzukọ Alaeze, ka ha ji malite ịrụ ya. Nwanna Saidu Juanah, bụ okenye nọgbakọ Bo West, kọrọ otu ihe merenụ. Ọ sịrị: Otu nwanna nwaanyị sịrị m: Ụbọchị ọ bụla a mara ọkwa na a na-aga ịrụrụ anyị Ụlọ Nzukọ Alaeze ọhụrụ, m ga-akụ aka, wụlie elu, gbaa egwú. Otu ụbọchị anyị bịara ọmụmụ ihe, m mara ọkwa na a na-aga ịrụrụ anyị Ụlọ Nzukọ Alaeze ọhụrụ. Ozugbo m mara ọkwa ahụ, nwanna nwaanyị ahụ esi noche ya malie, bido kụwa aka, wụliwe elu, na-agba egwú otú ahụ o kwuru na ya ga-eme.Nafọ 2010, ọgbakọ Wọtaluu nyefere Chineke Ụlọ Nzukọ Alaeze ọhụrụ ha rụrụ. A ga-ejikwa ya na-enwe mgbakọ. Ọ ga-aba narị mmadụ asatọ. Ụbọchị ọgbakọ Wọtaluu bịara ịkwụ ụgwọ ala Ụlọ Nzukọ Alaeze a, e nwere onye ọzọ bịakwara ịzụ ya. Ego ole onye a kwere ịkwụ nala ahụ karịrị ego ole onye nwe ala ahụ gwara ọgbakọ kwụọ ya. Ma onye nwe ala ahụ kwuru, sị, Ọ kaara m mma ka ndị ga-anọ nala m na-amụ Okwu Chineke zụọ ya karịa ndị ga-anọ na ya na-achụ ego.Kemgbe ahụ e bidoro ịrụrụ ụmụnna ndị nọ nobodo ndị na-enwechaghị ego Ụlọ Nzukọ Alaeze, a rụọla Ụlọ Nzukọ Alaeze iri na asaa na Siera Lion, rụọkwa isii na Gini. Ụlọ Nzukọ Alaeze ndị a mara mma, ha ebughịkwa oké ibu. Ha emeekwala ka ọtụtụ ndị bịawa ọmụmụ ihe.Ịchọta Atụrụ Jehova Ndị Furu EfuMgbe ụmụnna malitekwara ijechi ozi ọma anya, alaka ụlọ ọrụ wepụtara ọnwa abụọ ka ọgbakọ dị iche iche gaa kwusaa ozi ọma nobodo ndị a na-anaghị ezikarị ozi ọma na ha. Ụmụnna ndị garanụ nyere ndị mmadụ ihe dị ka puku akwụkwọ iri na ise. Ha kọkwara akụkọ ọma gbasara ihe ndị mere nebe ndị ahụ. Ụfọdụ ndị jụrụ ma Ndịàmà Jehova hà ga-enwe ọgbakọ nime obodo ndị ahụ. Ihe a ha jụrụ mere ka e hiwe ọgbakọ ọhụrụ abụọ nebe ahụ. Mgbe ụmụnna na-ekwusa ozi ọma notu nime obodo ndị ahụ, ha hụrụ ụmụnna nwaanyị abụọ gbatara ọsọ ndụ nobodo ahụ. Ụmụnna nwaanyị ndị a amakwaghị nke a na-akọ nọgbakọ nihi na o nweghị ọgbakọ dị ebeahụ ha bi. Ụmụnna ndị gara ozi ọma ebe ahụ mere ngwa ngwa malite inwe ọmụmụ ihe ebe ahụ. Ha malitekwara ịkụziri ọtụtụ ndị Baịbụl.Nafọ 2009, alaka ụlọ ọrụ nụrụ na e nwere ndị bi notu ime ime obodo dị na Gini. Ụfọdụ nime ha na-ekwu na ha bụ Ndịàmà Jehova. Alaka ụlọ ọrụ zigara ụfọdụ ụmụnna ebe ahụ ka ha chọpụta ma ọ bụ eziokwu. Mgbe ụmụnna ndị a ruru, ndị obodo ahụ gwara ha na e nwere otu agadi nwoke onye obodo ahụ bụ Onyeàmà Jehova tupu ya anwụọ. Ha sị na Nwanna a lọtara ezumike nká. Ya na ụfọdụ ndị obodo ahụ mụrụ Baịbụl tupu ya anwụọ. Otu nime ndị ya na ha mụrụ Baịbụl mechara fewe Jehova ma malite ịkụziri ndị ọzọ Baịbụl. Ya na ha na-enwekwa ọmụmụ ihe. Nwoke a na-eji akwụkwọ nwanna nwoke ahụ nwụrụ anwụ akụziri ha ihe nọmụmụ ihe. Ya na ndị ahụ ọ na-amụrụ Baịbụl efeela Jehova afọ iri abụọ tupu otu nwanna amata na ha nọ ebe ahụ. Mgbe alaka ụlọ ọrụ nụrụ ihe a, ha zigara otu nwanna ozugbo ka ọ gaa kụzikwuoro ha banyere Jehova. Nafọ 2012, otu narị mmadụ na iri mmadụ asaa na mmadụ abụọ bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs nobodo ahụ.Kemgbe afọ ole na ole gara aga, a chọtala ọtụtụ atụrụ furu efu. Ụfọdụ nime ha bụ ndị ji aka ha hapụ ọgbakọ, ndị nke ọzọ bụ ndị a chụrụ achụ. Ọtụtụ nime ha ahapụla àgwà ọjọọ ha na-akpa ma bataghachi nọgbakọ. Ụmụnna anyị ji obi ha niile nabata ha.Luk 15:11-24.Ụfọdụ Ndị Alakụba Batara nỌgbakọMgbe Pọl na-ekwusara ndị mmadụ ozi ọma, ọ ghọrọ ihe niile nebe ụdị mmadụ niile nọ. 1 Kọr. 9:22, 23 Ihe ahụ o mere ka ụmụnna nọ na Siera Lion na Gini na-emekwa. Otú ha si ezi otu ndị ozi ọma na-adị iche notú ha si ezi ndị ọzọ. Dị ka ihe atụ, ọtụtụ ndị Siera Lion na ndị Gini bụ ndị Alakụba. Ugbu a, ka anyị leba anya notú ụmụnna anyị ụfọdụ si na-ezi ndị Alakụba ozi ọma.Nwanna Saidu Juanah kwuru otú ọ na-esi ezi ndị Alakụba ozi ọma. Nwanna a bụbu onye Alakụba. O kwuru, sị: Ndị Alakụba kweere na e si nájá kee Adam. Ha kwekwaara naAdam bu ụzọ biri na paradaịs dị neluigwe tupu ya amalite ibi nụwa. Otú m si agwa ha okwu ka ha nwee ike ịghọta nke bụ eziokwu bụ ịjụ ha sị, Olee ebe ájá dị, ọ bụ neluigwe ka ọ bụ nụwa?Ha asị: Ọ bụ nụwa.Mụ ajụzie ha sị: Oleezi ebe unu chere e kere Adam?Ha asịzie na ọ bụ nụwa.M na-agụziri haJenesis 1:27, 28ka ha nwee ike ịghọta ihe m na-ekwu. M gụchaa mụ ajụọ ha sị, Ndị bi neluigwe hà na-amụ ụmụ?Ha asị: Mba, na ndị mmụọ ozi enweghị nke bụ nwoke ma ọ bụ nwaanyị.M na-ajụzi ha sị: Olee ebe unu chere Adam na Iv nọ mgbe Chineke gwara ha ka ha mụọ ụmụ?Ha na-asị na ọ bụ nụwa.Mụ ajụọ ha sị: Oleezi ebe unu chere Paradaịs ga-adị ma Chineke weghachi ya?Ha asị na ọ bụ nụwa.Nwanna Saidu kwuziri, sị: Otú a m si ezi ndị Alakụba ozi ọma na-eme ka ọtụtụ nime ha chọrọ ịma nke bụ eziokwu na-ege ntị ma na-anata m akwụkwọ ndị anyị ji amụ Baịbụl.E nwere otu onye Alakụba mechara bụrụ Onyeàmà Jehova. Aha ya bụ Momoh. Ọ na-ere ahịa. Otu nime ihe ndị ọ na-ere bụ sịga. Ọ chọrọ ịghọ Imam, ya bụ, onye ndú ndị Alakụba. Otu ụbọchị ya na otu onye ozi ala ọzọ kwurịtara ihe dị nAkwụkwọ Nsọ, ọ bịara chọkwuo ịma nke bụ eziokwu. Mgbe a gwara ya gbasara mgbakọ sekit a ga-enwe, ọ bịara ma nọtụ laa. Ihe ọ nụrụ ná mgbakọ ahụ tọrọ ya ụtọ. Mgbe ụbọchị anọ gachara, ya na nwunye ya Ramatu na ụmụ ya ise bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs. Mgbe ha lọtara, Momoh na Ndịàmà Jehova maliteziri ịmụchi Baịbụl anya. Mgbe ya na ha mụrụ Baịbụl ọtụtụ ugboro, ọ kwụsịrị ire sịga. Ọ gwara ndị ahịa ya na sịga na-akpata ọrịa. Ọ gwakwara ha na onye na-efe Chineke ekwesịghị ịṅụ sịga. Ọ malitekwara ịkụziri nwunye ya na ụmụ ya ihe nebe ọ na-ere ahịa. Ọ bụrụ na ndị mmadụ abịa ịzụ ihe mgbe ya na ndị ezinụlọya na-amụ Baịbụl, ọ na-agwa ha ka ha chere ka ha mụchaa ma ọ bụkwanụ ha esoro ha mụọ ihe. Ọ na-agwakwa ha na ọmụmụ ihe ahụ dị ya na ezinụlọ ya ezigbo mkpa. Mgbe ya na nwunye ya lụrụ otú iwu kwuru, obi gbawara ndị ikwu ha. Momoh na Ramatu nwunye ya katara obi na-ekwusara ndị ikwu ha ozi ọma nagbanyeghị na obi adịghị ha mma. Ma, ha mechara kwuwe okwu ọma gbasara Momoh na nwunye ya nihi àgwà ọma ha. E mere Momoh baptizim nafọ 2008, meekwa nwunye ya nafọ 2011.Irube Isi nIwu Chineke Nyere Banyere ỌbaraNdịàmà Jehova na-akata obi erubere Chineke isi nihe niile. Ha anaghị eri ọbara, ha anaghịkwa ekwe ka a mịnye ha ọbara. Ọrụ 15:29 Ọ bụ ya mere ọtụtụ ndị dọkịta nọ na Siera Lion na Gini anaghị esi ọnwụ na a ga-amịnye ha ọbara.Ebe ụmụnna na-akasi nwanna nwaanyị obi nụlọ ọgwụNafọ 1978, ụmụnna anyị kesaara ndị dọkịta, ndị nọọsụ, ndịisi ụlọ ọgwụ, ndị ọkàiwu na ndị ọkàikpe niile nọ na Siera Lion otu akwụkwọ anyị kwuru gbasara mmịnye ọbara. Aha akwụkwọ a bụJehovahs Witnesses and the Question of Blood.O teghị aka ha kesachara akwụkwọ a, ime emewe otu nwanna nwaanyị, ọbara ana-agbakwa ya nime afọ. Mgbe e bugara ya ụlọ ọgwụ, ndị dọkịta kwuru na ha agaghị agwọ ya namịnyeghị ya ọbara. Ka ihe a na-eme, otu dọkịta kwetara ịgwọ ya namịnyeghị ya ọbara nihi na ọ mụtara ọtụtụ ihe baara ya uru nakwụkwọ ahụ e kesaara ha. Nwanna nwaanyị ahụ mechara mụọ agadaga nwa nwoke, mechaakwa gbakee.Nihe dị ka afọ 1991, otu dọkịta aha ya bụ Bashiru Koroma gụrụ akwụkwọ anyị bụHow Can Blood Save Your Life?Dọkịta a na-awa ahụ nụlọ ọgwụ dị na Kenema. Ihe ọ gụtara nakwụkwọ a tọrọ ya ụtọ. Ya na Ndịàmà Jehova mụwara Baịbụl, ọ malitekwara bịawa ọmụmụ ihe. Mgbe otu nwata nwoke Onyeàmà Jehova dị afọ itoolu nwere ihe mberede, merụọ ezigbo ahụ nafọ, e bugara ya ụlọ ọgwụ. Ndị dọkịta kwuru na ha agaghị agwọ ya namịnyeghị ya ọbara. Ha gwara nne na nna nwa a ka ha kpọrọ ya lawa ka ọ nọrọ nụlọ ha nwụọrọ onwe ya. Nne na nna nwa a buuru ya gakwuru Koroma, ya agwọọ ya namịnyeghị ya ọbara.Koroma mechara ghọọ nwanna. Ọ na-agwa ndị ọzọ hoo haa na ọ kacha mma ịgwọ onye ọrịa namịnyeghị ya ọbara. Ndị dọkịta ibe ya na-akatọ ya nihi ihe a ọ na-agwa ha. Nagbanyeghị okwu ọjọọ ha na-agwa ya, ọ na-agwọ ndị ọrịa na-amịnyeghị ha ọbara. Ndị ahụ niile ọ na-agwọ na-agbakekwa. Ụfọdụ ndị dọkịta ibe ya mechara bịakwutewe ya ma na-agwa ya ka ọ kụziere ha otú e si awa mmadụ ahụ namịnyeghị onye ahụ ọbara.Kemgbe afọ 1994, nalaka ụlọ ọrụ dị na Fritaụn, Ngalaba Na-enyere Ụmụnna Aka nOkwu Gbasara Mmịnye Ọbara ehiwela Kọmitii Ndị Na-ahụ Maka Mmekọrịta Anyị na Ndị Ụlọ Ọgwụ nọtụtụ ebe na Siera Lion nakwa na Gini. Ụmụnna ndị so na kọmitii a enyerela ọtụtụ ụmụnna anyị na-arịa ọrịa aka. Ha emeekwala ka ọtụtụ ndị dọkịta gwọọ ụmụnna anyị namịnyeghị ha ọbara.Afọ 2002 Ruo Afọ 2013 Otu Ihe Si Kwụrụ Agba nke AbụọInyere Ndị Ogbi AkaOtu nchọpụta e mere gosiri na ihe dị ka puku ndị Siera Lion atọ ruo puku ise bụ ndị ogbi. Ọtụtụ narị ndị Gini bụkwa ndị ogbi. Ebe ọ bụ uche Jehova ka a zọpụta ụdị mmadụ niile, olee otú ndị ogbi ga-esi na-anụ ozi ọma?1 Tim. 2:4.Nwanna Nwaanyị Michelle Washington, bụ onye ozi ala ọzọ, kọrọ otú ndị ogbi si malite ịnụ ozi ọma. Nwanna a gụrụ akwụkwọ na Gilied. Ọ kwatara na Siera Lion nafọ 1998. Ọ kọrọ, sị: E zigara mụ na di m Kevin notu ọgbakọ e nwere ndị ogbi anọ na-abịa ọmụmụ ihe. Ebe ọ bụ na m ma Asụsụ Ndị Ogbi nke Amerịka, m malitere inyere ha aka. Alaka ụlọ ọrụ gwara m na a bịa ọmụmụ ihe nakwa mgbakọ, na m jiri asụsụ ndị ogbi na-agwa ndị ogbi ihe a na-amụ. Ha gwakwara ọgbakọ ndị nọ ọgbakọ anyị nso gbasara ndokwa a e mere maka ndị ogbi. Alaka ụlọ ọrụ hiwekwara klas a ga na-akụziri ụmụnna ndị chọrọnụ asụsụ ndị ogbi. Anyị malitere ịchọ ndị ogbi nọ nobodo ahụ, ma na-akụziri ha Baịbụl. Ọtụtụ ndịobodo ahụ jara anyị mma nihi otú anyị si agbalị enyere ndị ogbi aka. Ma, o nwere ndị ihe a anyị na-eme na-ewe iwe. Otu pastọ nke na-akụziri ndị ogbi ihe gwara ha na anyị bụ ndị amụma ụgha. Ọ gwakwara ha ka ha na-eze anyị eze. A gwara ụfọdụ nime ha na ọ bụrụ na anyị na ha ana-amụ Baịbụl, na a gaghị enyekwa ha ego a na-enye ha. Ihe a mere ka ndị ogbi niile nọ nobodo ahụ kewaa abụọ ozugbo. Ndị nke anyị na ha na-amụwabeghị ihe kweere ihe pastọ ahụ kwuru. Ma ndị nke anyị na ha na-amụ ihe ekweghị ihe ahụ o kwuru. Ụfọdụ nime ndị nke ahụ anyị na ha na-amụ ihe mụsiwere Baịbụl ike, e mechaakwa mee ha baptizim.E nwere otu nwoke onye ogbi aha ya bụ Femi. Ọ bụ onye ogbi kemgbe a mụrụ ya. Ọ machaghị asụsụ ndị ogbi. Ọ naghị ekwe ka ya na onye ọ bụla na-akpa, nke ka nke, ndị na-ekwu okwu. Obi anaghị adị ya ụtọ, o chekwara na mmadụ niile kpọrọ ya asị. Ma otu ụbọchị, ya na ụmụnna ndị ma asụsụ ndị ogbi malitere ịmụ Baịbụl. Obere oge ya na ụmụnna ndị a malitere ịmụ Baịbụl, ya abịawa ọmụmụ ihe, mụwakwa asụsụ ndị ogbi nonwe ya. Ọ naghị agha ọmụmụ ihe. E mechakwara mee ya baptizim. Ọ na-akụzikwara ndị ogbi ibe ya Baịbụl. Obi na-atọ ya ụtọ ịna-akụziri ha ihe.Nwanna Femi nọ nisi isi naka nri jiri asụsụ ndị ogbi na-abụ abụNọnwa Julaị afọ 2010, e hiwere ọgbakọ na-amụ ihe nAsụsụ Ndị Ogbi nke Amerịka na Fritaụn. E nwekwara ndị na-amụ ihe nasụsụ ndị ogbi nobodo Bo nakwa na Kọnakrị, ma ha aghọbeghị ọgbakọ.Ha Dara Ogbenye, Ma Ha Bara Ọgaranya nOkwukweBaịbụl gwara anyị na ọtụtụ ndị na-eso ụzọ Jizọs noge ochie dara ogbenye. Jems, onye na-eso ụzọ Jizọs, dere, sị: Ọ bụ na Chineke ahọrọghị ndị dara ogbenye nihe nke ụwa ka ha bụrụ ndị bara ọgaranya nokwukwe? Jems 2:5 Okwukwe ụmụnna ndị nọ na Siera Lion na Gini nwere na Jehova na-akasi ha obi, na-emekwa ka ha nwee olileanya.Ọtụtụ ụmụnna ndị bi nime ime obodo ndị dị na Siera Lion na Gini dara ogbenye. Ma, okwukwe ha nwere na Jehova na-eme ka ha na-edokọta ego ruo ọtụtụ ọnwa ka ha nwee ike ịgamgbakọ distrikti. Ụfọdụ na-ere ihe ha wetara nubi. Ihe dị ka iri mmadụ abụọ ma ọ bụ iri mmadụ atọ na-anọju na gwongworo na-aga mgbakọ. Ha na-agba ụzọ ọjọọ bụ uzuzu uzuzu, anwụ ana-ekekwa ha nisi ruo iri awa abụọ ma ọ bụ karịa. E nwekwara ụmụnna ndị ọzọ na-eji ụkwụ aga ogologo ije tupu ha erute. Otu nwanna nwoke kwuru, sị: Anyị na-eji ụkwụ gaa kilomita iri asatọ tupu anyị eruo ebe a ga-enwe mgbakọ. Anyị na-ebuju unere ebuju na-aga. Anyị na-ere unere ndị ahụ nụzọ ka ibu nwee ike ịdịrị anyị mfe, nakwa ka anyị nwee ike nweta ego ụgbọ.Ụmụnna a ji gwongworo a na-aga mgbakọ distriktiOkwukwe ọtụtụ ụmụnna nwere na Jehova emeela ka ha ghara ikwo na ha dara ogbenye gawa ala Bekee ka ha kpata ego. O nwere ihe otu nwanna aha ya bụ Emmanuel Patton kwuru gbasara ụmụnna ndị a. Nwanna a agaala Ụlọ Akwụkwọ Ọmụmụ Baịbụl Maka Ụmụnna Na-alụbeghị Nwaanyị. Ọ sịrị:Anyị tụkwasịrị Jehova obi na ọ ga-egboro anyị mkpa anyị. Anyị ghọtara na ozi anyị dị ndị obodo anyị oké mkpa nihi na e nwechaghị ndị na-ezi ha ozi ọma. Mat. 6:33 Nwanna Emmanuel bụ okenye ugbu a nọgbakọ. Ya na Eunice nwunye ya na-ejechikwa ozi ọma anya. E nwere ụmụnna ndị ọzọ na-achọghị ịga ala Bekee nihi na ha chọrọ ka ezinụlọ ha dịrị notu, nakwa ka ha bụrụ a kwaa akwụrụ nọgbakọ. Nwanna Timothy Nyuma bụ otu nime ha. Ọ bụ onye ọsụ ụzọ pụrụ iche, ọ na-enyekwara onye nlekọta sekit aka eleta ọgbakọ. O kwuru, sị: Ekweghị m arụ ọrụ gaara eme ka m biri iche, ezinụlọ m ebiri iche. Mụ na Florence nwunye m na-eji aka anyị akụziri ụmụ anyị ihe. Anyị ekweghị akpọnye ha ndị ọzọ ka ha zụọrọ anyị.E nwekwara ihe ụmụnna ndị ọzọ na-eme iji gosi na ha nwere okwukwe na Jehova. Ha ji ozi Jehova kpọrọ ihe nagbanyeghị nsogbu ndị ha na-enwe. Nwanna Kevin Washington, kwuru, sị: Ọtụtụ ụmụnna anyị na-ejechi ozi ọma anya, na-arụkwa ọrụ ha nọgbakọ nke ọma nagbanyeghị nsogbu ndị nwere ike ime ka ha nọrọ nụlọ na-eche ụwa ha. Dị ka ihe atụ, ọrịa anaghị ekwe ahapụ ụfọdụ nime ha aka. E nweghị ụlọ ọgwụ ga-agwọli ha nobodo ha. Ha enweghịkwa ego ha ga-eji gaa obodo ọzọ ebe e nwere ụlọ ọgwụ ga-agwọ ha. Ndị ọzọ na-agbasi mbọ ike ka ha mụta otú e si agụ na otú e si ede. Ọ bụrụ na otú otu nwanna si mee ihe omume ya amasịghị m, m na-ajụ onwe m, sị: Ọ bụrụ na m na-arụ ọrụ ego ka nwanna a, na-arịa ọrịa otú o si arịa, nwee nsogbu anya otú o nwere, nwee akwụkwọ ole na ole e ji eme nchọnchọ, ma ghara inwe ọkụ eletrik otú ọ na-enweghị, m gaara ekwu okwu ahụ nke ọma karịa nwanna a?Ihe a niile ụmụnna anyị ndị Siera Lion na ndị Gini na-eme na-enye Jehova otuto. Ụmụnna ndị a na-eme ka ndị mbụ soro ụzọ Jizọs. Ha na-eme ka ndị mmadụ mata na ha bụ ndị ozi Chineke, site nịtachi obi nọtụtụ ihe, ya bụ, site nịtachi obi ná mkpagbu, ịtachi obi ná mkpa, dị ka ndị dara ogbenye ma bụrụ ndị na-eme ka ọtụtụ ndị baa ọgaranya, dị ka ndị na-enweghị ihe ọ bụla ma ha nwere ihe niile.2 Kọr. 6:4,10.Obi Siri Ha Ike na Ihe Ga-adị Mma nỌdịnihuNihe karịrị iri afọ itoolu gara aga, Nwanna Alfred Joseph na Leonard Blackman kwuru na ubi Siera Lion achaala maka owuwe ihe ubi. Jọn 4:35 Mgbe ụmụnna ndị a kwuchara ihe a, iri afọ atọ na ise agaakwa, Nwanna Manuel Diogo si Gini degara alaka ụlọ ọrụ dị na Frans akwụkwọ ozi. Ọ gwara ha na ọtụtụ ndị Gini chọrọ ịmụ Baịbụl. Obi siri Ndịàmà Jehova nọ na Siera Lion na Gini taa ike na ọtụtụ ndị obodo ha ka ga-abata nọgbakọ.Nafọ 2012, ndị bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs na Gini dị puku mmadụ atọ, narị anọ na iri asaa na itoolu. Ha ji okpukpu anọna ọkara karịa ndị nkwusa ole e nwere na Gini. Ndị nkwusa e nwere na Siera Lion dị puku mmadụ abụọ na mmadụ iri atọ. Ma, ndị bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs nafọ ahụ dị puku mmadụ asaa, narị mmadụ asatọ, na iri ise na anọ. Ha ji okpukpu anọ karịa ndị nkwusa ole e nwere na Siera Lion. E nwere otu nwanna nwaanyị dị afọ iri itoolu na atọ bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs nafọ ahụ. Aha ya bụ Winifred Remmie. Ọ bụ onye ọsụ ụzọ pụrụ iche. Ya na di ya bụ Lichfield bịara Siera Lion nafọ 1963. Nwanna nwaanyị a ejeela ozi oge niile ruo afọ iri isii. Ọ ka bụkwa ọsụ ụzọ pụrụ iche. Nwanna nwaanyị Winifred kwuru, sị: Olee onye nwere ike ikweta nụwa a na a ga-emecha nwee ọtụtụ Ndịàmà Jehova nobodo abụ Siera Lion? Ọ bụ eziokwu na akaala m nká, ikwusa ozi ọma ka na-atọ m ụtọ.Otú obi dị Nwanna Nwaanyị Winifred ka ọ dịkwa ụmụnna niile nọ na Siera Lion nakwa na Gini. Ha dị ka osisi a kụrụ nakụkụ iyi, nke na-amị mkpụrụ ya noge ya, nihi na ha kpebisiri ike ịna-akụziri ndị mmadụ ihe, ka ha nwee ike ịna-enye Jehova otuto. Ọma 1:3 Jehova ga na-enye ha ike ha ga-eji na-akọrọ ndị mmadụ banyere otú ha ga-esi nwere onwe ha neziokwu. Nnwere onwe a bụ nnwere onwe dị ebube nke ụmụ Chineke.Rom 8:21.Ekpebisiri M Ike Ife JehovaABỤ m onye Koindu, nke dị na Siera Lion. Mgbe ndị agha nnupụisi batara obodo anyị nafọ 1991, mụ na nwunye m Satta gbara ọsọ ndụ. Ọsọ ndụ a anyị gbara kpọgara anyị ebe dị iche iche ndị gbara ọsọ ndụ bi. Anyị biri ebe ndị ahụ afọ asatọ. Ụkọ nri na ọrịa kpara anyị aka ọjọọ. Ọtụtụ ndị anyị na ha bi nebe ndị ahụ na-akpa àgwà ọjọọ dị iche iche.O nwere otu ihe anyị na-eme nebe ọ bụla anyị gbagara ọsọ ndụ. Ọ na-abụ anyị rute, anyị agwa ndị ọchịchị ka ha nye anyị ala anyị ga-arụ Ụlọ Nzukọ Alaeze. O nwere ebe ndị ha na-ekwe enye anyị ala, nweekwa ebe ndị ha na-anaghị ekwe. Ma, anyị na-ahazi ebe anyị na-anọ amụ ihe nebe ọ bụla anyị gara. Anyị kpebisiri ike ijere Jehova ozi. Anyị mechara rụọ Ụlọ Nzukọ Alaeze anọ nebe dị iche iche ndị gbara ọsọ ndụ bi.Mgbe agha ahụ biri, anyị bigidere ebe ahụ anyị gbagara ọsọ ndụ. Agha ahụ a lụrụ ọtụtụ afọ na Koindu mebiri ọtụtụ ihe. Nihi ya, a kpọgara anyị nebe ọzọ ndị gbara ọsọ ndụ bi. Ebe a dị nso na Bo. Alaka ụlọ ọrụ nyere anyị ego anyị arụọ Ụlọ Nzukọ Alaeze nke ise ebe ahụ.Obodo Siera Lion Tọwara M ỤtọMGBE m kwatara na Siera Lion, o were m naanị izu abụọ, ebe ahụ atọwa m ụtọ. Ọ na-eju m anya otú ndị mmadụ si ebu nnukwu ibu nisi na-aga nejideghị ya aka. Ebe niile bụ mmadụ mmadụ. Ụmụaka na-egwu egwu ebe niile nokporo ámá, na-agba egwú, na-akụkwa aka. Obi na-atọkwa ndị Siera Lion ụtọ. Ha na-eyi ụdị efe dị iche iche mara mma. Ihe ndị a niile na-eme m obi ụtọ nobodo a.Ihe kacha atọ m ụtọ na Siera Lion bụ ikwusara ndị mmadụ ozi ọma. Ndị Siera Lion na-anabata ndị ọbịa nke ọma. Ha anaghị eji Baịbụl egwu egwu. Ha na-egekwa ntị nke ọma mgbe a na-akọwara ha ihe dị na Baịbụl. Ndị mmadụ na-akpọkarị m bịa nụlọ ha. Ọ na-abụ mụ na ha nọchaa, m na-ala, ụfọdụ nime ha edupụ m. Àgwà ọma ndị a ha na-akpa mere ka ọ dịrị m mfe idi nsogbu ndị dị ka ụkọ mmiri na ọkụ a na-ewere mgbe niile ebe ahụ.Ndị mmadụ na-ajụ m mgbe ụfọdụ ma owu ọ na-ama m. Ihe mere ha ji ajụ m ihe a bụ na alụbeghị m di. Ma, nke bụ eziokwu bụ na e nwere ọtụtụ ihe m na-eme nke mere na owu anaghị ama m. Eji m ndụ m na-eme ihe bara uru.Ihe Ndị Mere Otu Narị Afọ Gara Aga, Ya Bụ, nAfọ 1914ỤLỌ NCHEJanuary 1, 1914 nke Bekee kwuru, sị: Anyị ma na ọ bụ nafọ 1914 ka anyị ga-ezi ndị mmadụ ozi ọma karịa otú anyị ziri ha ya nafọ ndị gara aga. Tupu afọ 1914 eruo, Ndị Mmụta Baịbụl nọ na-atụ anya afọ ahụ. Mgbe afọ ahụ malitere, ha kpọkwuru ije ozi ọma mkpa. Otú Ndị Mmụta Baịbụl si gbaa mbọ kwusaa ozi ọma nafọ ahụ mere ka nde kwuru nde mata nkwa Chineke kwere ụmụ mmadụ na Baịbụl. Ma, ndị na-anaghị efe Chineke gbara mbọ na-eme ihe ọzọ.Ọgba Aghara Malitere nỌtụtụ EbeNá mmalite afọ 1914, e nwere ọgba aghara nebe a na-egwu kol notu obodo dị nAmerịka. Ndị na-egwu kol jụrụ ịrụ ọrụ nihi ihe ndị isi ụlọ ọrụ ha na-eme ha. Ka a na-eme ka a na-eme, a chụpụ ha nebe a rụụrụ ha ụlọ, ha gaa jiri tapolin rụọ ebe ha bi. Nabalị iri abụọ nọnwa Eprel afọ ahụ, ọgụ dara ebe ahụ, a gbawa ndị mmadụ égbè, mechaa gbaa ebe ahụ ọkụ. Otú a ihe si na-eme mere ka ndị ahụ na-egwu kol malite igbu ndị na-eche nche nụlọ ọrụ kol. Ọgba aghara ahụ tara isi ọtụtụ ụmụ nwoke, ụmụ nwaanyị na ụmụaka. E mechara kpọọ ndị soja ka ha bịa kwụsị ọgba aghara ahụ.Ọgba aghara nke dị na Yurop kadị nke Amerịka njọ. Dị ka ihe atụ, nabalị iri abụọ na asatọ nke ọnwa Jun afọ 1914, otu nwa okorobịa onye Bọznia aha ya bụ Gavrilo Princip gbagburu Francis Ferdid, onye gaara abụ eze Ọstria. Ọ bụ ọnwụ Ferdid kpasuru Agha Ụwa Mbụ. Ka ọ na-erule nọgwụgwụ afọ ahụ, agha ahụ ezuola Yurop niile.E Kwusiri Okwu Ikwusa Ozi Ọma Ike ná MgbakọNagbanyeghị na e nwere ọgba aghara nọtụtụ ebe nụwa, Ndị Mmụta Baịbụl nọ na-echetara ibe ha na ha ekwesịghị iji ikwusa ozi ọma egwuri egwu. Ha enwetụbeghị mgbakọ na Saụt Afrịka. Ma, mgbakọ mbụ ha nwere nobodo ahụ malitere nabalị iri nọnwa Eprel afọ 1914. Ndị bịara ya dị iri mmadụ atọ na anọ. Nwanna William W. Johnston so gaa mgbakọ ahụ. O kwuru, sị: Ndị bịara mgbakọ ahụ dị nnọọ ntakịrị. Ndị e mere baptizim fọrọ obere ka ha bụrụ ọkara ndị bịara mgbakọ ahụ. Ha dị mmadụ iri na isii, ụmụ nwoke asatọ na ụmụ nwaanyị asatọ. Nụbọchị ikpeazụ nke mgbakọ ahụ, ha kwurịtara otú ka mma ha ga-esi na-ekwusa ozi ọma na Saụt Afrịka. Na e nwere ihe karịrị iri puku ndị nkwusa itoolu na Saụt Afrịka ugbu a gosiri na ndị nkwusa ole na ole ahụ nọ nobodo ahụ nafọ 1914 ejighị ikwusa ozi ọma gwuo egwu.Nụbọchị ahụ e gburu onye ahụ gaara abụ eze Ọstria, Ndị Mmụta Baịbụl malitere mgbakọ na Klintịn Ayọwa dị nAmerịka. Nụbọchị nke atọ ná mgbakọ ahụ, nwanna A. H. MacMillan gwara ndị bịara mgbakọ ahụ, sị: Ọ bụrụ na anyị chọrọ ka Chineke kwụọ anyị ụgwọ, anyị ekwesịghị ịhapụ ịna-eme ihe ọ chọrọ. Anyị kwesịrị ịna-ezi onye ọ bụla anyị hụrụ ozi ọma.Nde Kwuru Nde Kiriri Fim Photo-DramaFim Photo-Drama of Creation, ya bụ, Foto Ihe Nkiri nke Okike, bụ fim ọ na-abụ e tinye, egwú na-akpọ, olu mmadụ ana-akọwa ihe a na-egosi. Ụbọchị mbụ e gosiri ndị mmadụ fim a bụ nabalị iri na otu nọnwa Jenụwarị afọ 1914. Ebe e gosiri ha ya bụ na Niu Yọk Siti. Nụbọchị ahụ, ihe kiriri ya dị puku mmadụ ise. Ọtụtụ ndị ọzọ ekirighị ya nihi na ebe ahụ abaghị ha.OtuỤlọ Nchekwuru na a rụọla ọrụ na fim Photo-Drama of Creation afọ abụọ, ma, nọnwa Jenụwarị afọ 1914, ha arụchabeghị ya otú ha chọrọ ka ọ dị. Malite na Jenụwarị ruo nihe dị ka ọnwa Jun afọ ahụ, ụmụnna ndị na-arụ ọrụ na fim ahụ kpakwuru ya aka ka o wee dịkwuo mma. Dị ka ihe atụ, ha tinyere ebe nwanna Charles Taze Russell kwuru okwu o ji kọwaa fim ahụ. Okwu ahụ o kwuru mere ka ọhaneze mara ndị mepụtara ya.E nwere mgbe o ruru, a na-egosi ya nobodo a, a na-egosikwa ya nobodo ọzọ notu oge ahụ. Obodo ndị e gosiri ya noge ahụ dị iri asatọ. Ka ọ na-eru ọnwa Julaị afọ 1914, a malitere igosi ya ndị mmadụ na Glasgo nakwa na Lọndọn. Obodo abụọ a dị na Briten. Nọnwa Septemba afọ ahụ, e gosiri ya ndị mmadụ na Denmak, Finland, Jamanị, Swidin, na Swizaland. E gosikwara ya ndị mmadụ nỌstrelia nakwa na Niu Ziland nọnwa Ọktoba afọ ahụ. Ndị kiriri fim ahụ nafọ 1914 karịrị nde mmadụ itoolu.Na fim ahụ, e nwere ọtụtụ ihe e mere otú ha ga na-emegharị ahụ nakwa ndị nke na-anaghị emegharị ahụ. A na-anụkwa olu na-akọwa ihe ndị ahụ e sere ese. Ọ bụghị obere ego ka e jimepụta ya. Ndị ma otú e si egosi ndị mmadụ fim ahụ ehighịkwa nne. Ọ bụ ya mere e ji buru ụzọ gosiwe ya ndị bi nebe ndị mepere emepe. Ma, a chọkwara ka ndị bi nime ime obodo lee fim ahụ. Nihi ya, Ndị Mmụta Baịbụl mepụtara fim a nụdị abụọ ọzọ. Ha adịghịkwa ogologo. A kpọrọ nke mbụ Eureka Drama Y. Fim a bụ ihe nkiri slaịd e tinyere okwu ndị si na Baịbụl nakwa egwú. A kpọrọ nke abụọ Eureka Drama X. E nwekwara Eureka Family Drama. Ọ bụghị fim. Ihe dị na ya bụ naanị okwu a na-egere egere. O pekwara ezigbo mpe. Mgbe ọ na-erula ngwụcha afọ 1914, ya bụ, mgbe ọ na-erubeghị ọnwa anọ e wepụtara fim Eureka Drama, ihe karịrị iri puku mmadụ asaa elela ya nAmerịka.Ndị Kọpọtụa na Ndị Ọzọ Wepụtara Onwe Ha Na-ekwusa Ozi ỌmaNagbanyeghị na fim ahụ mere ka ọtụtụ ndị na-ege ntị nozi ọma, Ndị Mmụta Baịbụl ma na ọ bụghị naanị otú ahụ kaha kwesịrị isi na-ezi ozi ọma. E nwere akwụkwọ ozi nwanna Charles Taze Russell degaara ndị kọpọtụa ya bụ, ndị ọsụ ụzọ noge ahụ. Ọ sịrị: Ndị kacha enyere ndị mmadụ aka ịghọ Ndị Kraịst bụ ndị kọpọtụa. Nihi ya, anyị agaghị achọ ka ndị kọpọtụa soro na-egosi ndị mmadụ fim a. Ka ụmụnna ndị ọzọ na-egosi ya ndị mmadụ.Nọnwa Jenụwarị afọ 1914, ndị bụ ndị kọpọtụa dị narị asatọ na iri ise. Nafọ ahụ, akwụkwọ bụStudies in the Scripturesha nyere ndị mmadụ karịrị narị puku asaa. OtuỤlọ Nchekwuru na obi dị ụmụnna ndị ọzọ ụtọ maka otú ndị kọpọtụa si ekwusa ozi ọma. Ọ gwakwara ụmụnna ka ha na-agba ha ume nihi na ihe na-esikwara ha ike otú ahụ ọ na-esiri ndị ọzọ ike.Ụmụnna ndị ọzọ na-abụghị ndị kọpọtụa nyekwara ndị mmadụ traktị ndị e biri nasụsụ dị iche iche. Nafọ 1914, traktị bụThe Bible Students Monthlyha nyere ndị mmadụ karịrị nde iri anọ na asaa. Ha nyekwara ha traktị ndị ọzọ.Ọtụtụ ndị hụrụ otú Ndị Mmụta Baịbụl si jiri obi ha niile na-ekwusa ozi ọma. Ha na-ezi mmadụ niile ozi ọma, ha anaghịkwa ana ndị bịara ọmụmụ ihe ha ego onyinye. Ihe a mere otu ụkọchukwu ji kwuo, sị: Obere oge ugbu a, ndị mmadụ ga-echewe na ịna ha ego onyinye bụ ihe ọjọọ. Gịnị ka anyị ga-emezi? Pastọ Russell na-ewetara anyị aha ọjọọ.Oge Ndị Jentaịl GwụrụNdị Mmụta Baịbụl kweere na oge ndị Jentaịl ma ọ bụ oge ndị mba ọzọ e kwuru okwu ya naLuk 21:24ga-agwụ nihe dị ka abalị mbụ nọnwa Ọktoba afọ 1914. Ha nọ na-eche ka ọnwa ahụ bịawa abịa. Ụfọdụ ụmụnna nwedịrị kaadị ha ji agụkọ ụbọchị ole fọrọ. Ọtụtụ nime ha chere na ha ga-aga eluigwe nụbọchị ahụ.Nụtụtụ abalị abụọ nọnwa Ọktoba afọ 1914, Nwanna Russell maara ndị Betel ọkwa mgbe ọ batara nebe ha na-anọ eri nri. Ọ sịrị: Oge ndị Jentaịl agwụla; ndị eze ha achịchaala. Ụfọdụ ndị nọ ebe ahụ ma ihe ahụ o kwuru maka na ọ dịnabụ nke 171 nakwụkwọ abụ ha na-abụ noge ahụ. Kemgbe afọ 1879, ihe dị nakwụkwọ abụ ha bụ Oge ndị Jentaịlagwụwala.Ma, ebe ọ bụ na oge ndị Jentaịl ma ọ bụ oge a kara aka nke ndị mba ọzọagwụla,ihe ahụ ha na-abụ adabaghịzi adaba. Luk 21:24 E mechara degharịa ya nakwụkwọ abụ anyị.Kaadị ụmụnna ji agụkọ ụbọchị ole fọrọ tupu ha agawa eluigweMgbe afọ 1914 na-agwụla, e chiela Jizọs Kraịst eze neluigwe. Ụfọdụ ụmụnna chere na ha arụchaala ọrụ e nyere ha. Ha amaghị na ha na-abanye noge a ga-anwale ha, yọchaakwa ha. Isiokwu afọ 1915 bụ Ùnu pụrụ ịṅụ iko nke m na-aga ịṅụ? O si naMatiu 20:22. Iko Jizọs bu nobi bụ ahụhụ niile ọ ga-ata tupu e gbuo ya. O ruola mgbe a ga-akpagbu Ndị Mmụta Baịbụl. Mkpagbu a ga-esi ma naka ụmụnna ha ma naka ndị ọzọ. Ọ bụrụ na ha edie mkpagbu ahụ, ọ ga-egosi na ha na-erubere Jehova isi.Ngụkọta Ọnụ Ọgụgụ Niile E Nwere nAfọ 2013Alaka Ụlọ Ọrụ Ndịàmà Jehova:   91Mba Ndị Nyere Akụkọ Ozi Ha:  239   239Ọgbakọ Niile:   113,823Ndị Bịara Ncheta Ọnwụ Jizọs nỤwa Niile:   19,241,252Ndị Tara Achịcha:   13,204Ọnụ ọgụgụ Kasị Elu nke Ndị Nkwusa:   7,965,954Nkezi Ndị Kwusara Ozi Ọma Kwa Ọnwa:   7,698,377Pasenti O Ji Karịa nke Afọ 2012:   2.1Ndị E Mere Baptizim:   277,344Nkezi Ndị Ọsụ Ụzọ Inyeaka Kwa Ọnwa:   496,089Nkezi Ndị Ọsụ Ụzọ Kwa Ọnwa:   1,025,677Awa Niile Anyị Ji Kwusaa Ozi Ọma:   1,841,180,235Nkezi Ọmụmụ Baịbụl Kwa Ọnwa:   9,254,963Nafọ ije ozi 2013, Ndịàmà Jehova ji ihe fọrọ obere ka o ruo ijeri naịra iri atọ na otu lekọta ndị ọsụ ụzọ pụrụ iche, ndị ozi ala ọzọ, na ndị nlekọta na-ejegharị ejegharị nebe ndị e zigara ha ka ha na-eje ozi.Ụmụnna na-eje ozi nalaka ụlọ ọrụ anyị niile dị iri puku abụọ na abụọ na narị asaa na iri na itoolu. Ndị a niile na-eje ozi pụrụ iche. 