 Ụlọ Nche Ọktoba 1, 2014  Olee Uru Alaeze Chineke Ga-abara Gị?Isiokwu Ndị Dị nAkwụkwọ AGịnị Mere I Ji Kwesị Ịma Gbasara Alaeze Chineke?Ọtụtụ nde mmadụ nọ nebe dị iche iche nụwa nwere olileanya na Alaeze Chineke ga-eme ka ihe ka mma nọdịnihu. Ha na-ekpe ekpere Jizọs kụziiri ndị na-eso ụzọ ya ka ha na-ekpe. Ekpere ahụ bụ: Ka alaeze gị bịa, ka e mee uche gị nụwa.Matiu 6:10,Baịbụl Nsọ nke International Bible Society.Nagbanyeghị na e nwerendịchọsiri ike ka Alaeze Chineke bịa, o yiri ka ọtụtụokpukpeenweghị ihe ha ji Alaeze ahụ kpọrọ. Otu ọkọ akụkọ ihe mere eme aha ya bụ H. G. Wells kwuru na mgbe Jizọs na-akụzi ihe nụwa, ọ na-ekwukarị gbasara ihe ọ kpọrọ Alaeze Eluigwe, ma Wells sịrị na ọtụtụ chọọchị anaghị ekwucha gbasara Alaeze ahụ ma ha kụziwe ihe.Ndịàmà Jehova anaghị eme ka chọọchị ndị ahụ nihi na ha na-ekwukarị gbasara Alaeze Chineke. Ha na-ebipụta akwụkwọ a ị na-agụ ugbu a, bụỤlọ Nche,na narị asụsụ abụọ na iri abụọ. A na-ebipụtaỤlọ Nchenke ọ bụla ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nde iri anọ na isii. Ọ bụ ya mere o ji bụrụ akwụkwọ a kacha ekesa nụwa niile. Oleekwanụ isi ihe akwụkwọ a na-ekwu? Ị ga-amata azịza ajụjụ a ma i lee anya nihu ya bụ ebe e deruru aha ya nisi, ya bụ,Ụlọ Nchenke Na-ekwusa Alaeze Jehova.Gịnị mere anyịnwa bụ Ndịàmà Jehova ji agbasi mbọ ike ka anyị kwusaa Alaeze Chineke ma ọ bụ mee ka ndị mmadụ mara gbasara ya? Otu ihe kpatara ya bụ na anyị kweere na ọ bụ Alaeze Chineke bụ isi ihe e kwuru na Baịbụl, bụ akwụkwọ kacha mkpa e nwere nụwa. Nke ọzọ bụ na o doro anyị anya na ọ bụ naanị Alaeze Chineke ga-eme ka nsogbu niile ndị mmadụ nwere kwụsị.Ndịàmà Jehova na-akọrọ ndị mmadụ gbasara Alaeze Chineke. Ọ bụkwa ihe Jizọs mere mgbe ọ nọ nụwa. Neziokwu, ọ bụ Alaeze Chineke bụ okwu Jizọs kpụ nọnụ mgbe ọ na-ekwusa ozi ọma, ọ bụkwa ya bụ ihe kacha mkpa ná ndụ ya. Luk 4:43 Gịnị mere Jizọs ji jiri Alaeze Chineke kpọrọ ihe? Olee uru Alaeze ahụ ga-abaragị?Anyị na-agba gị ume ka ị gụọ isiokwu ndị na-eso nke a ka ị hụ otú Baịbụl si zaa ajụjụ ndị a.Ihe Mere Jizọs Ji Jiri Alaeze Chineke Kpọrọ IheIsiokwu bu nke a ụzọ gosiri na mgbe Jizọs nọ nụwa, ọ nọ na-ekwusa ma na-ezisa ozi ọma alaeze Chineke. Ọ bụ ọrụ a kacha mkpa ná ndụ ya. Luk 8:1 O ji ụkwụ gaa ebe dị iche iche nala Izrel ka o nwee ike ịkụziri ndị mmadụ gbasara Alaeze Chineke. E dere otú Jizọs si gaa ozi ọma nụwa nakwụkwọ Matiu, Mak, Luk, na Jọn. E dekwara okwu bụ Alaeze ihe karịrị otu narị ugboro nakwụkwọ anọ ahụ. Ọ bụ Jizọs kwuru gbasara Alaeze nọtụtụ ebe e dere ya nakwụkwọ ndị ahụ. Ma, o doro anya na ọ bụghị naanị ugboro ole ahụ e dere Alaeze Chineke nakwụkwọ Matiu, Mak, Luk, na Jọn ka o kwuru gbasara ya.Jọn 21:25.Gịnị mere Jizọs ji jiri Alaeze ahụ kpọrọ ihe mgbe ọ nọ nụwa? Otu ihe kpatara ya bụ na Jizọs ma na Chineke ahọpụtala ya ka ọ bụrụ Eze nAlaeze ahụ. Aịzaya 9:6;Luk 22:28-30 Ma, ihe dị Jizọs mkpa abụghị ka e mee ya eze ma ọ bụ ka ọ ghọọ onye ukwu. Matiu 11:29;Mak 10:17, 18 Ihe mere Jizọs ji jiri Alaeze ahụ kpọrọ ihe abụghị na o nwere ihe ọ chọrọ inweta. Isi ihe kpatara ya bụ ihe Alaezeahụ ga-emere ndị ọ hụrụ nanya, ya bụ, Nna ya nke eluigwe na ezigbo ndị na-eso ụzọ ya.IHE ALAEZE AHỤ GA-EMERE NNA JIZỌSJizọs hụrụ Nna ya nke eluigwe nanya nke ukwuu. Ilu 8:30;Jọn 14:31 Àgwà ọma ndị Nna ya nwere, ndị dị ka ịhụya, ọmịiko, na ikpe ziri ezi, masịrị ya. Diuterọnọmi 32:4;Aịzaya 49:15;1 Jọn 4:8 Nke a gosiri na ebubo ndị mmadụ na-ebo Chineke na-ewute Jizọs. Dị ka ihe atụ, ụfọdụ na-ekwu na ahụhụ ndị mmadụ na-ata anaghị ewute Chineke nakwa na Chinekechọrọka anyị na-atagbu onwe anyị nahụhụ. Ihe a so nihe mere Jizọs ji kwusasie ozi ọma Alaeze ahụ ike. Ọ ma na ọ bụ Alaeze ahụ ga-eme ka o doo onye ọ bụla anya na ebubo ndị a na-ebo Nna ya bụ ụgha. Matiu 4:23;6:9, 10 Olee otú Alaeze ahụ ga-esi eme ya?Jehova ga-eji Alaeze ahụ gbanwee ọtụtụ ihe nụwa. Ihe ndị ọ ga-agbanwe ga-abara ụmụ mmadụ uru. Ọ ga-ehichapụ anya mmiri niile nanya ndị ezi omume. Jehova ga-ewepụihe niile na-akpataraha anya mmiri, ọ ga-emekwa ka ọnwụ gharazie ịdị, iru uju ma ọ bụ mkpu ákwá ma ọ bụ ihe mgbu agaghịkwa adị ọzọ. Mkpughe 21:3, 4 Chineke ga-eji Alaeze ahụ wepụ ahụhụ niile ụmụ mmadụ na-ata.Ka a sịkwa ihe mere Jizọs ji jiri obi ya niile na-akọrọ ndị mmadụ banyere Alaeze ahụ. Ọ ma na Alaeze ahụ ga-eme ka ndị mmadụ mata na Nna ya dị ike ma nwee ọmịiko otú na-enweghị atụ. Jems 5:11 Jizọs makwa na Alaeze ahụ ga-abara ndị mmadụ uru, ya bụ, ndị na-erubere Chineke isi.IHE ALAEZE AHỤ GA-EMERE NDỊ EZI OMUMEJizọs na Nna ya biri neluigwe ogologo oge tupu Jizọs abịa nụwa. Jehova si naka Ọkpara ya kee ihe niile dị adị, ma eluigwe ma ụyọkọ kpakpando a na-enweghị ike ịgụta ọnụ. O sikwa naka ya kee ụwa anyị a mara mma na ụmụ anụmanụ na nnụnụ ndị dị nime ya. Ndị Kọlọsi 1:15, 16 Nime ihe niile a e kere eke, ihe kacha eme Jizọs obi ụtọ bụ ụmụ mmadụ.Ilu 8:31.Otú Jizọs si kwusaa ozi ọma gosiri na ọ hụrụ ụmụ mmadụ nanya. Mgbe ọ malitere ozi ya, o kwuru hoo haa na ihe mere o ji bịa nụwa bụ ka o zie ndị mmadụ ozi ọma. Luk 4:18 Ma ọ bụghị naanịozi ọmaka Jizọszirindị mmadụ. Omere ọtụtụ ihe gosirina ọ hụrụ ụmụ mmadụ nanya. Dị ka ihe atụ, mgbe oké ìgwè mmadụ zukọrọ na-ege ya ntị, Jizọs nwere ọmịiko nebe ha nọ, o wee gwọọ ndị ha na-arịa ọrịa. Matiu 14:14 Mgbe otu nwoke na-arịa ajọ ọrịa gosiri na ya nwere okwukwe na Jizọs ga-agwọli ya ma ọ bụrụhaala na Jizọs chọrọ ịgwọ ya, ọnọdụ ya metụrụ Jizọs nahụ. Jizọs gwara ya, sị: Achọrọ m. Dị ọcha, ọ gwọkwara ya. Luk 5:12, 13 Mgbe Jizọs hụrụ Meri enyi ya ka ọ na-eru uju nihi ọnwụ nwanne ya nwoke bụ Lazarọs, Jizọs sụrụ ude nime mmụọ ya, o nyekwara ya nsogbu. Baịbụl kwukwara na anya mmiri gbara Jizọs. Jọn 11:32-36 Jizọs meziri ihe ndị mmadụ na-atụdịghị anya ya. O mere ka Lazarọs si nọnwụ bilie nagbanyeghị na o ruola abalị anọ ọ nwụrụ.Jọn 11:38-44.Ma, Jizọs ma na ihe ọma ndị ahụ o meere ndị mmadụ agaghị adịte aka. Ọ makwa na ndị niile ọ gwọrọ na ndị niile ọ kpọlitere nọnwụ ga-emecha rịawa ọrịa ma nwụọ. Ma, o doro Jizọs anya na Alaeze Chineke ga-eme ka nsogbu niile ahụ kwụsị. Ọ bụ ya mere na ọ bụghị naanị ọrụ ebube ka ọ rụrụ, kama o ji obi ya niile kwusaa ozi ọma alaeze ahụ. Matiu 9:35 Ọrụ ebube ndị ahụ gosiri anyị ihe Alaeze Chineke ga-eme nụwa niile noge na-adịghị anya. Ka anyị leba anya nihe Baịbụl kwuru ga-eme noge ahụ.Ọrịa agaghịzi adị.Mgbe ahụ ka a ga-emeghe anya ndị ìsì, a ga-emeghekwa ntị nke ndị ntị chiri. Mgbe ahụ ka onye ngwọrọ ga-awụli elu dị ka oké ele, ire onye ogbi ga-etikwa mkpu ọṅụ. Ihe ọzọ bụ na ọ dịghị onye bi nụwa noge ahụ nke ga-asị: Ana m arịa ọrịa.Aịzaya 33:24;35:5, 6.Ọnwụ agaghịzi adị.Ndị ezi omume ga-enweta ụwa, ha ga-ebikwa nelu ya ruomgbe ebighị ebi.Abụ Ọma 37:29.Ọ ga-eloda ọnwụ ruo mgbe ebighị ebi, Ọkaakaa Onyenwe anyị Jehova ga-ehichapụkwa anya mmiri nihu niile.Aịzaya 25:8.A ga-akpọlite ndị nwụrụ anwụ nọnwụ.Ndị niile nọ nili ncheta ga-anụ olu ya wee pụta.Jọn 5:28, 29.A gaje inwe mbilite nọnwụ.Ọrụ Ndịozi 24:15.Onye ọ bụla ga-enwe ụlọ nke ya, nweekwa ọrụ ọ ga na-arụ.Ha ga-ewu ụlọ, biri nime ha; ha ga-akọkwa ubi vaịn, rie mkpụrụ ha. Ha agaghị ewu ụlọ, onye ọzọ ebichie ya; ha agaghị akụ mkpụrụ, onye ọzọ erie ya. . . . Ndị m họọrọ ga-eji ihe aka ha rụpụtara mee ihe nuju.Aịzaya 65:21, 22.Agha agaghịzi adị.Ọ na-eme ka agha kwụsị ruo na nsọtụ ụwa.Abụ Ọma 46:9.Mba agaghị ebuli mma agha buso mba ọzọ agha, ha agaghị amụkwa otú e si alụ agha.Aịzaya 2:4.Ụkọ nri agaghịzi adị.Ala ga-emepụta ihe nke ọma; Chineke bụ Chineke anyị ga-agọzi anyị.Abụ Ọma 67:6.Ọka ga-ejupụta nelu ụwa; ọ ga-ejubiga ókè nelu ugwu dị iche iche.Abụ Ọma 72:16.Ndị mmadụ agaghịzi ada ogbenye.Ọ bụghị mgbe niile ka a ga-echefu ogbenye.Abụ Ọma 9:18.Ọ ga-anapụta ogbenye nke na-eti mkpu enyemaka, nakwa onye nọ nahụhụ na onye ọ bụla na-enweghị onye na-enyere ya aka. Ọ ga-emere onye ọ na-enweghị ka ọ hà ya na ogbenye ebere, ọ ga-azọpụtakwa mkpụrụ obi ndị ogbenye.Abụ Ọma 72:12, 13.Mgbe ị na-echebara ihe ọma ndị a Alaeze Chineke ga-emere ụmụ mmadụ echiche, ị chọpụtara ihe mere Jizọs ji jiri Alaeze ahụ kpọrọ ihe? Mgbe ọ nọ nụwa, ọ na-eji obi ya niile agwa onye ọ bụla chọrọ ige ya ntị banyere Alaeze ahụ nihi na ọ ma na ọ bụ Alaeze ahụ ga-eme ka nsogbu niile anyị nwere taa kwụsị.Ihe ọma ndị a Baịbụl kwuru na Alaeze Chineke ga-emere ụmụ mmadụ hà dị gị mma? Ya bụrụ otú ahụ, olee otú ị ga-esi mụtakwuo banyere Alaeze ahụ? Oleekwa ihe ị ga-eme ka Alaeze ahụ baara gị uru? Isiokwu na-eso nke a ga-aza ajụjụ ndị a.Olee Uru Alaeze Chineke Ga-abara Gị?O nwere ike ịbụ na isiokwu ndị bu nke a ụzọ emeela ka ị ghọta na Ndịàmà Jehova ejighị Alaeze Chineke egwu egwu. O nwekwara ike ịbụ na obi dị gị ụtọ mgbe ị gụtara ihe ọma ndị Alaeze Chineke ga-emere ndị mmadụ nọdịnihu. Ma, i nwere ike ịna-eche ma ihe ọma ndị ahụ hà ga-eme eme neziokwu.Ọ dị mma na ị na-echebara ihe ị gụrụ echiche tupu gị ekweta na ha niile bụ eziokwu. Ilu 14:15 E nwere ike ikwu na ihe a i mere yiri ihe ndị Beriaoge ochie mere. Mgbe mbụ e ziri ha ozi ọma Alaeze Chineke, ha nabatara ya. Ma, ihe mere ha ji nabata ya abụghị naanị na hachọrọka ihe ndị ha nụrụ mee, kama ọ bụ nihi na ha nyochara Akwụkwọ Nsọ nke ọma iji mara ma ihe ndị ahụ hà bụ eziokwu. Ọrụ Ndịozi 17:11 E nwere ike ikwu na ndị Beria gbalịrị ka ha mata ma ozi ọma e ziri ha ọ dabara nihe Akwụkwọ Nsọ kwuru. Ha mechara chọpụta na ozi ọma ahụ si nOkwu Chineke neziokwu.Ndịàmà Jehova na-agba gị ume ka i mee ihe ahụ ndị Beria mere. Ndịàmà Jehova na-akụziri ndị mmadụ Baịbụl nefu. Ọ bụrụ na i kweta ka gị na ha mụwa Baịbụl, ị ga-achọpụta ma ihe Ndịàmà Jehova kweere gbasara Alaeze Chineke ọ dabara nihe Baịbụl kwuru.Uru ịmụ Baịbụl ga-abara gị abụghị naanị na ị ga-amụta banyere Alaeze Chineke, kama ị ga-amatakwa azịza ajụjụ ndị na-echu ndị mmadụ ụra.Olee ebe anyị si bịa nụwa?Gịnị mere anyị ji dịrị ndụ?Gịnị mere Chineke ji kwe ka ndị mmadụ na-ata ahụhụ?Gịnị na-eme mmadụ ma ọ nwụọ?Ò nwere mgbe a ga-ebibi ụwa?Olee ihe anyị ga-eme ka ezinụlọ anyị na-enwe obi ụtọ?Nke ka nke bụ na ịmụ Baịbụl ga-eme ka ị bịaruo Chineke nsọ. Jems 4:8 Ọ bụrụ na gị na Chineke ana-adịkwu ná mma, ị ga-amata uru Alaeze Chineke baara gị ugbu a, matakwa na ọ ga-abara gị uru ruo mgbe ebighị ebi. Jizọs gwara Nna ya nekpere, sị: Iji nwetandụ ebighị ebi,ọ dị ha mkpa ịmata gị nke ọma, onye naanị ya bụ ezi Chineke, matakwa onye i zitere, bụ Jizọs Kraịst.Jọn 17:3.Olee Mgbe Alaeze Chineke Malitere Ịchị? Agba nke MbụNA-ACHỌ NGHỌTAKelvin:Jon, obi dị m ụtọ na mụ na gị na-amụ Baịbụl.Noge gara aga anyị kwurịtara okwu, ị jụrụ m ihe mere Ndịàmà Jehova ji kwere na Alaeze Chineke malitere ịchị nafọ 1914.Jon:Ọọ eziokwu. E nwere otu akwụkwọ unu m gụrụ kwuru na Alaeze Chineke malitere ịchị nafọ 1914. Achọrọ m ịma ihe mere unu ji kwuo ya, ebe ọ bụ na unu sị na ihe niile unu na-akụzi si na Baịbụl.Kelvin:Ihe i kwuru bụ eziokwu. Ihe niile anyị na-akụzi si na Baịbụl.Jon:Agụchaala m Baịbụl dum. Ma e nweghị ebe m hụrụ afọ 1914. M chọkwara ya na Baịbụl dị nỊntanet, ma ahụghị m ya.Kelvin:Jon, ị gbalịala. E nwere ihe abụọ mere m ji aja gị mma. Nke mbụ bụ na ị gụchaala Baịbụl dum. Ihe a i mere gosiri na i ji Baịbụl kpọrọ ihe.Jon:Eheenụ! O nweghị akwụkwọ dị ka Baịbụl.Kelvin:Ihe i kwuru bụ eziokwu. Ihe ọzọ mere m ji aja gị mma bụ na ị gụrụ Baịbụl ka i nwee ike chọta azịza ajụjụ ndị i nwere. Ihe i mere bụ ihe Baịbụl sịrị ka anyị na-eme. Baịbụl gwara anyị ka anyị na-achọ nghọta.Ọ dị mma na ị na-agba mbọ ka ị mata ihe Baịbụl kwuru.Jon:I meela. M chọrọ ka m na-amụtakwu ihe. M mekwuru nchọnchọ ma chọpụta ihe ụfọdụ gbasara afọ 1914 nakwụkwọ a anyị na-amụ. M gụtara nrọ otu Eze rọrọ. Ná nrọ ahụ, e gbuturu otu nnukwu osisi, osisi ahụ emechaakwa too.Kelvin:Ee. Ihe a ị na-akọ dị naDaniel isi 4. Ọ bụ nrọ Nebukadneza Eze Babịlọn rọrọ.Jon:I ji ya. Agụrụ m ya ugboro ugboro. Ma ịgwa gị eziokwu, ahụghị m otú ihe ahụ si gbasa Alaeze Chineke ma ọ bụ gbasa afọ 1914.Kelvin:Ọ naghị adị mfe ịghọta ya. Daniel onye mmụọ nsọ nyeere aka ide amụma a aghọtachadịghị ihe ihe o dere pụtara.Jon:Ị sị na Daniel aghọtachaghị ihe o dere?Kelvin:Ee. Leenụ ihe o kwuru naDaniel 12:8. Ọ sịrị: Mụ onwe m nụrụ ma aghọtaghị m.Jon:Ọ pụtara na ọ bụghịdị naanị m ka ihe a gbagwojuru anya. Ahụ eruola m ala ugbu a m matara na ọ bụghị naanị m bụ onye na-aghọtaghị ya.Kelvin:Ihe mere Daniel aghọtaghị ihe ndị dị namụma ahụ o dere bụ na oge erubeghị mgbe Chineke chọrọ ka ndị mmadụ ghọtachaa amụma niile dị nakwụkwọ Daniel. Ọ bụ noge anyị a ka Chineke chọrọ ka anyị ghọta ha, ọ bụ yamereanyị ji aghọta ha nke ọma.Jon:Gịnị mere i ji kwuo ihe a i kwuru?Kelvin:Ka anyị gụọ ihe e kwuru naDaniel 12:9. Ọ sịrị: E zochiwo okwu ndị a, mechiekwa yaruo noge ikpeazụ.Ihe e kwuru nebe a gosiri na ọ bụ noge ikpeazụ ka a ga-aghọta ihe amụma a pụtara. Ihe mụ na gị ka ga-amụ na Baịbụl ga-eme ka ị mata na e nwere ọtụtụ ihe gosiri na anyị bi noge ikpeazụ ugbu a.Jon:Ngwanụ, kọwaziere m ihe amụma Daniel ahụ pụtara.Kelvin:Ka m gbalịanụ.NRỌ NEBUKADNEZAKelvin:Ka m burugodị ụzọ kọọrọ gị ihe Nebukadneza rọrọ ná nrọ ahụ tupu anyị ekwuwe ihe ọ pụtara.Jon:M na-ege ntị.Kelvin:Ná nrọ ahụ, Nebukadneza hụrụ otu nnukwu osisi toruru neluigwe. Ọ nụkwara mgbe otu mmụọ ozi Chineke nyere iwu ka e gbutuo osisi ahụ ma hapụ úkwù ya. O kwukwara na osisi ahụ ga-epulite ọzọ mgbe oge asaa gachara.Amụma a bu ụzọ mezuo nisi Eze Nebukadneza. A ma eze a ama nke na e nwere ike iji ya tụnyere osisi ogo ya ruru eluigwe. Ma e gbuturu ya, ya anọọ oge asaa. Ì chetara ihe mere mgbe ahụ?Jon:Mba, echetaghị m.Kelvin:Nsogbu adịghị. Baịbụl gosiri na ara gbara Nebukadneza ruo afọ asaa zuru ezu. Noge ahụ, o nweghịzi ike ịchị Babịlọn. Ma, mgbe oge asaa gachara, Nebukadneza matara onwe ya, malitekwa ịchị Babịlọn.Jon:M ghọtara ihe i kwuru. Ma, oleekwanụ ihe jikọrọ nrọ ahụ Nebukadneza rọrọ na Alaeze Chineke nakwa afọ 1914?Kelvin:Amụma a ga-emezu ugboro abụọ. O bu ụzọ mezuo mgbe ahụ ọchịchị Nebukadneza kwụsịtụrụ. O mezuru nke ugboro abụọ ya mgbe ọchịchịChinekekwụsịtụrụ ịchị nụwa. Ọ bụ mmezu ya nke abụọ gbasara Alaeze Chineke.Jon:Olee otú i si mara na amụma a ga-emezu ugboro abụọ nakwa na nke abụọ ya gbasara Alaeze Chineke?Kelvin:Ọ bụ ihe e kwuru naDaniel 4:17mere anyị ji mata. Ebe ahụ sịrị: ka ndị dị ndụ wee mara na Onye Kasị Elu bụ Onye Na-achị Achị nalaeze ụmụ mmadụ, ọ bụkwa onye ọ chọrọ inye ya ka ọ na-enye ya. Ị hụrụ na ebe a kwuru alaeze ụmụ mmadụ?Jon:Ọọ eziokwu. Ọ sịrị na Onye Kasị Elu bụ Onye Na-achị Achị nalaeze ụmụ mmadụ.Kelvin:I kwutere ya. Ònye ka i chere bụ Onye Kasị Elu?Jon:Echere m na ọ bụ Chineke.Kelvin:Gbam! Nke a gosiri na ọ bụghị naanị Nebukadneza ka amụma a gbasara. Kama, ọ gbasakwara alaeze ụmụ mmadụ, ya bụ, ọchịchị Chineke nke na-achị ụmụ mmadụ. Ị gụọ ihe e dere namaokwu ndị ọzọ dị nakwụkwọ Daniel, ị ga-ahụ na ọ bụ eziokwu.Jon:Aghọtachaghị m ihe ị na-ekwu.ISIOKWU AKWỤKWỌ DANIELKelvin:Ọ bụ otu isiokwu ka e kwuru ọtụtụ ugboro nakwụkwọ Daniel. Isiokwu ahụ bụ otú Alaeze Chineke nke Jizọs ga-abụ eze ya ga-esi malite ịchị. Dị ka ihe atụ, ka anyị gụọ ihe e dere naDaniel isi nke 2. Biko, gụọ amaokwu nke 44.Jon:Ebe ahụ sịrị: Ma nụbọchị ndị eze ahụ, Chineke nke eluigwe ga-eme ka otu alaeze nke a na-agaghị ebibi ebibi malite ịchị. A gaghịkwa enyefe ndị ọ bụla ọzọ alaeze ahụ. Ọ ga-egwepịa alaeze ndị a niile, mee ka ha ghara ịdịkwa, ma ya onwe ya ga-adịru mgbe ebighị ebi.Kelvin:I meela. Ì chere na amaokwu a na-ekwu banyere Alaeze Chineke?Jon:Amaghị m.Kelvin:Ị hụrụ na amaokwu a kwuru na Alaeze Chineke ga-adịru mgbe ebighị ebi? Ọ bụ naanị Alaeze Chineke ka anyị nwere ike ikwu na ọ ga-adịru mgbe ebighị ebi. Ka ànyị ga-asịnụ na ọchịchị ụmụ mmadụ ga-adịru mgbe ebighị ebi?Jon:Mbanụ!Kelvin:E nwere amụma ọzọ e dere nakwụkwọ Daniel nke kwuru banyere Alaeze Chineke. E dere ya naDaniel 7:13, 14. Ebe ahụ kwuru gbasara eze ga-achị nAlaeze Chineke nọdịnihu, sị: E wee nye ya ọchịchị na ùgwùna alaeze,ka ndị dị iche iche, mba dị iche iche na ndị na-asụ asụsụ dị iche iche na-ejere ya ozi. Ọchịchị ya bụ ọchịchị na-adịru mgbe ebighị ebi nke na-agaghị agabiga agabiga,alaezeya bụkwa nke a na-agaghị ebibi ebibi. Olee ihe e kwuru namụma a nke anyị kwutụrụla okwu ya?Jon:Ọọ alaeze.Kelvin:Ọọ ya. Ma, ọ bụghị alaeze ọ bụla ka ọ na-ekwu. Leenụ ihe ebe ahụ kwuru. Ọ sịrị na Alaeze ahụ ga-achị ndị dị iche iche, mba dị iche iche na ndị na-asụ asụsụ dị iche iche. Ihe ọ pụtara bụ na Alaeze ahụ ga-achị ụwa niile.Jon:Amaghị m na ọọ ihe ebe a na-ekwu. Ma, ihe i kwuru bụ eziokwu.Kelvin:Leekwa ihe ọzọ amụma ahụ kwuru: Ọchịchị ya bụ ọchịchị na-adịru mgbe ebighị ebi nke na-agaghị agabiga agabiga, alaeze ya bụkwa nke a na-agaghị ebibi ebibi. Ị chọpụtara na ihe e kwuru ebe a na ihe e kwuru naDaniel 2:44bụ otu?Jon:Ee, ha bụ otu.Kelvin:Ka anyị lebagharịa anya nihe ndị anyị kwurula. Ihe mere e ji buo amụma ahụ e dere naDaniel isi 4bụ ka ndị mmadụ mata na Onye Kasị Elu bụ Onye Na-achị Achị nalaeze ụmụ mmadụ. Nke a gosiri na amụma ahụ ga-emezu ọzọ. Otú ọ ga-esi emezu na nke ugboro abụọ ya ga-akarị otú o si mezuo nisi Nebukadneza. Nakwụkwọ Daniel, e kwuru otú Alaeze Chineke nke Jizọs ga-abụ eze ya ga-esi malite ịchị. Ugbu a, ọ bụrụ na anyị ekwuo na e nwere ihe gbasara amụma a e dere naDaniel isi 4na Alaeze Chineke, í cheghị na anyị kwutere ya?Jon:Echere m otú ahụ. Ma, aghọtabeghị m otú o si gbasa afọ 1914.KA OGE ASAA GABIGAKelvin:Nsogbu adịghị. Ma, ì chetara ihe anyị kwuburu banyere Eze Nebukadneza? Ọ bụ ya ka osisi ahụ e gbuturu nọchiri anya ya mgbe amụma ahụ mezuru na nke mbụ ya. Osisi ahụ e gbuturu ma hapụ ya ka oge asaa gafee nọchiri anya ọchịchị ya nke kwụsịtụrụ mgbe ara gbara ya ruo oge asaa. Oge asaa ahụ gwụrụ mgbe anya doro Nebukadneza, ya amalitekwa ịchị. Otú amụma a ga-esi emezu na nke ugboro abụọ ya bụ na a ga-enwe mgbe ọchịchị Chineke ga-akwụsịtụ ịchị. Ma, ihe mere ọ ga-eji akwụsịtụ ịchị abụghị na ike ụmụ mmadụ akarịala nke Chineke.Jon:Olee ihe mere i ji kwuo otú ahụ?Kelvin:E nwere ike ikwu na ndị eze nọ na Jeruselem chịa Izrel noge ochie nọ nocheeze Jehova.Ha nọchitere anya Chineke mgbe ha na-achị ụmụ Izrel. Nihi ya, e nwere ike ikwu na ọchịchị ndị eze ahụ bụ ọchịchị Chineke. Ma, ọtụtụ nime ndị eze ahụ mechara na-enupụrụChineke isi. Ndị ha na-achị sokwa ha na-enupụrụ ya isi. Nnupụisi ha mere ka Chineke kwe ka ndị Babịlọn merie ha nagha nafọ 607 Tupu Oge Ndị Kraịst. Malite mgbe ahụ gawa, e nweghịzi eze nọ na Jeruselem na-anọchite anya Jehova. Ọ bụ otú a ka ọchịchị Chineke si kwụsịtụ noge ahụ. Ihe ndị a m kọwara hà doro gị anya?Jon:Ee, ha doro m anya.Kelvin:Ọ bụ nafọ 607 Tupu Oge Ndị Kraịst ka oge asaa ahụ bidoro, ọ bụkwa mgbe ahụ ka ọchịchị Chineke kwụsịtụrụ. Mgbe oge asaa ahụ gachara, Chineke họpụtara eze ọhụrụ ga-anọchi anya ya, ma eze ahụ ga-esi neluigwe na-achị. Ọ bụ mgbe ọ ga-achịwa ka amụma ndị ọzọ anyị gụrụ nakwụkwọ Daniel ga-emezu. Ajụjụ bụzi: Olee mgbe oge asaa ahụ gwụrụ? Azịza ajụjụ a ga-eme ka anyị mata mgbe Alaeze Chineke bidoro ịchị.Jon:Èee? Ya bụ na ọ bụ nafọ 1914 ka oge asaa ahụ gwụrụ?Kelvin:Ọọ ya. I kwutere ya.Jon:Ma, oleekwanụ otú o si bụrụ 1914?Kelvin:Mgbe Jizọs na-ekwusa ozi ọma nụwa, ihe o kwuru gosiri na oge asaa ahụ agwụbeghị.Ọ bụ ya mere o ji bụrụ na oge ahụ dị ogologo. Oge asaa ahụ bidoro ọtụtụ narị afọ tupu Jizọs abịa nụwa, ọ gwụghịkwa ozugbo ọ laghachiri neluigwe. Cheta na amụma dị iche iche dị nakwụkwọ Daniel agaghị edocha ndị mmadụ anya ruo noge ikpeazụ.Malite nafọ 1879, ndị ji obi ha niile na-amụ Baịbụl bidoro ịmụsi Baịbụl ike ka ha ghọta amụma a na amụma ndị ọzọ e buru nakwụkwọ Daniel. Ha bidoro ịghọta na oge asaa ahụ ga-agwụ nafọ 1914. Ihe ndị merela nụwa kemgbe afọ 1914 gosiri na ọ bụ nafọ ahụ ka Alaeze Chineke malitere ịchị neluigwe. Ọ bụkwa nafọ ahụ ka oge ikpeazụ bidoro. Ama m na ihe niile a agaghị edocha gị anya otu mgbe.Jon:Ọọ eziokwu. Ahụla m na m kwesịrị ịgụgharị ihe ndị a ọzọ ka m ghọta ha nke ọma.Kelvin:Nsogbu adịghị. O wekwara m ezigbo oge tupu mụ amata ihe amụma ndị a pụtara na mgbe ha mezuru. Ma, ama m na ụka a anyị kpara emeela ka i kweta na ihe niile Ndịàmà Jehova na-akụzi gbasara Alaeze Chineke si na Baịbụl.Jon:Ekwetala m. Obi dị m ụtọ na ihe niile unu na-akụzi si na Baịbụl.Kelvin:Achọpụtara m na ọ na-agụkwa gị agụụ ime ihe Baịbụl kwuru. Dị ka m kwuru, ihe a bụ ihe ọhụrụ i kwesịrị iji nwayọọ mụọ. O nwekwara ike ịbụ na e nwere ajụjụ ndị ọzọ ị ka chọrọ ịjụ. Dị ka ihe atụ, anyị kwuru na oge asaa ahụ gbasara Alaeze Chineke nakwa na o bidoro nafọ 607 Tupu Oge Ndị Kraịst. Ma, olee otú anyị si mara na oge asaa ahụ gwụrụ nafọ 1914?Jon:Ọ dị ka ị ma na ọọ ihe m chọrọ ịjụ gị.Kelvin:Ọ bụ Baịbụl ga-eme ka anyị mata otú oge asaa ahụ hà nogologo. Ị ga-achọ ka anyị kpaa ya ma m bịaghachi?Jon:Nsogbu adịghị.Ihe M Na-eche Mgbe Niile Bụ Gbasara Onwe MNDỤ M BIRI NA MBỤ:Mgbe m bụ nwata, ndị ezinụlọ anyị bi nebe dị nso nobodo Laịpsig, nke dị na Ist Jamanị. Ebe ahụ dị nso nókè mba Chek na mba Poland. Mgbe m dị afọ isii, ọrụ papa m na-arụ mere ka ọ kpọrọ ezinụlọ anyị gaa biri na Brazil. Anyị mechara si na Brazil kwaga Ekwedọ.Noge m dị afọ iri na anọ, e tinyere m nụlọ akwụkwọ a na-ebi ebi nke dị na Jamanị. Ebe ọ bụ na papa m na mama m ebighị nso, ọ bụzi m na-elekọta onwe m. Ihe a mere ka ọ bụrụ m na-atụrụ onwe m ụka. Anaghịkwa m achọ ịma ma ihe m na-eme ọ dịkwa ndị ọzọ mma.Mgbe m dị afọ iri na asaa, ndị mụrụ m lọtara Jamanị. Mgbe ha lọtara, mụ na ha bitụrụ. Ma ebe ọ bụ na mụ aghọọla eze onye agwala m, ọ dịghịrị m mfe ịnọ nokpuru ha. Nihi ya, m kwapụrụ nụlọ anyị mgbe m dị afọ iri na asatọ.Ahụ na-agbakasị m mgbe niile nihi na amaghị m ihe m ga-eji ndụ m mee emee. Mgbe m lechara ihe ndị mmadụ ji ndụ ha na-eme na ihe òtù dị iche iche na-eme, obi m gwara m na ihe kacha mma m ga-eji ndụ m mee bụ ịga ebe dị iche iche nụwa na-ekiri ihe ndị mara mma dị na ya tupu ndị mmadụ ebibie ya.M hapụrụ Jamanị, zụta ọgba tum tum, ma buru ya gawa Afrịka. O teghị aka mụ alaghachi Yurop ka m nwee ike rụzie ọgba tum tum ahụ. Obere oge m laghachiri Yurop, m gara nakụkụ otu osimiri dị na Pọtugal. M kpebiri na m ga-ahapụ ọgba tum tum ahụ chọta ụgbọ mmiri m ga na-eji aga ebe ọ bụla m chọrọ ịga.Ahụrụ m ụmụ okoro na agbọghọ chọrọ iji ụgbọ mmiri gafee Oké Osimiri Atlantik, mụ esoro ha. Aha otu nime ha bụ Laurie. Ọ bụ ya ka m mechara lụọ. Ebe ndị anyị bu ụzọ gaa bụ obodo ndị osimiri Karịbian gbara gburugburu. Mgbe anyị nọrọ obere oge na Puweto Riko, anyị laghachiri Yurop. Anyị bu nobi na anyị ga-enweta ụgbọ mmiri anyị ga-arụgharị ma jiri ya mere ụlọ. Ma mgbe anyị chọrọ ụgbọ mmiri ọnwa atọ, anyị kwụsịziri ịchọ nihi na gọọmenti Jamanị kpọrọ m mgbe ahụ ka m ghọọ onye amị.M so ndị agha ụgbọ mmiri Jamanị rụọ ọrụ otu afọ na ọnwa atọ. Noge ahụ, mụ na Laurie lụrụ, anyị kpebikwara na ihe anyị ga-eji ndụ anyị mee bụ ịga ebe dị iche iche nụwa na-elegharịanya. Mụ na ya zụrụ otu okpokoro ụgbọ mmiri obere oge tupu mụ aghọọ onye amị. Noge ahụ m bụ onye amị, anyị ji nke nta nke nta rụzigharịa ụgbọ mmiri ahụ. Anyị bu nobi na anyị ga-ebi na ya ma jiri ya na-aga elegharị anya nebe dị iche iche nọmarịcha ụwa anyị a. Ọ bụ mgbe m si amị pụta ka anyị na Ndịàmà Jehova hụrụ, ha ebido ịkụziri anyị Baịbụl. Anyị arụzichabeghị ụgbọ mmiri ahụ mgbe ahụ.OTÚ BAỊBỤL SI GBANWEE NDỤ M:E nwetụdịghị mgbe m chere na o nwere oké ihe m kwesịrị ịgbanwe ná ndụ m. Alụrụ m nwaanyị mụ na ya bi alụ, akwụsịkwala m ịṅụ sịga. Ndị Efesọs 5:5 Echere m na o nweghị ihe ka mma mụ na nwunye m ga-eji ndụ anyị mee ma ọ bụghị ịna-aga ebe dị iche iche na-ekiri ọmarịcha ihe ndị Chineke kere.Ma neziokwu, e nwere ihe ndị m kwesịrị ịgbanwe ná ndụ m, karịchaa otú m si akpa àgwà. Ebe m dị mpako ma bụrụ eze onye agwala m, ebe uche m na-adị mgbe niile bụ nihe ndị m merela ná ndụ na ihe ndị m ga-emeli. Ihe m na-eche mgbe niile bụ gbasara onwe m.Otu ụbọchị, agụrụ m ihe Jizọs kụziri mgbe ọ nọ nelu ugwu. Matiu, isi nke 5-7 Ná mmalite, ihe Jizọs kwuru ga-eme ka mmadụ na-enwe obi ụtọ gbagwojuru m anya. Dị ka ihe atụ, ọ sịrị na obi ụtọ na-adịrị ndị agụụ na-agụ na ndị akpịrị na-akpọ nkụ. Matiu 5:6 O juru m anya otú onye ihe siiri ike ga-esi na-enwe obi ụtọ. Ka m nọ na-amụkwu Baịbụl, m ghọtara na mmadụ niile kwesịrị ife Chineke. Ma, tupu anyị efewe ya, anyị kwesịrị iwetu onwe anyị ala ma kweta na ọ bụ ihe anyị kwesịrị ime. Ọ bụ ya mere Jizọs ji sị: Obi ụtọ na-adịrị ndị maara mkpa ime mmụọ ha.Matiu 5:3.Obere oge mụ na nwunye m Laurie bidoro ịmụ Baịbụl na Jamanị, anyị kwagara Frans, mechaakwa kwaga Ịtali. Ebe ọ bụla anyị kwagara, anyị na-ahụ Ndịàmà Jehova. Otú ha si hụ ibe ha nanya na otú ha si dịrị notu masịrị m. Achọpụtakwara m na Ndịàmà Jehova nọ nebe niile nụwa. Jọn 13:34, 35 E mechara mee mụ na nwunye m baptizim, anyị abụrụ Ndịàmà Jehova.Mgbe e mechara anyị baptizim, m ka nọ na-agbalị ka m gbanwee àgwà m. Mụ na nwunye m kpebiri na anyị ga-eji ụgbọ mmiri anyị gaa Afrịka, si nAfrịka banye nOké Osimiri Atlantik, sizie ya banye nAmerịka. Ọ bụ mgbe anyị abụọ nọ nobere ụgbọ anyị ahụ na-agba noké osimiri ka m ghọtara na o nweghịdị ihe m bụ ma e jiri m tụnyere Onye kere ụwa. Ebe ọ na-enweghị oké ihe m na-eme mgbe ahụ, eji m ohere ahụ gụwa Baịbụl. Nihe niile m gụrụ, ihe kacha ruo m nobi bụ otú Jizọs si bie ndụ nụwa. Ọ bụ nwoke zuru okè, nke mere ọtụtụ ihe dị ịtụya. Ma, o bulighị onwe ya elu. O jighịkwa ndụ ya mee ihe dị ya mma, kama o ji ya mee ihe dị Nna ya nke eluigwe mma.M ghọtara na ọ bụ ịchọ Alaeze Chineke kwesịrị ịbụ ihe mbụ ná ndụ mKa m nọ na-echebara otú Jizọs si bie ndụ echiche, m ghọtara na ọ bụ ịchọ Alaeze Chineke kwesịrị ịbụ ihe mbụ ná ndụ m, ọ bụghị ime ihe ọ bụla masịrị m. Matiu 6:33 Mgbe mụ na nwunye m rutere Amerịka, anyị kpebiri ịnọrọzi ebe ahụ na-efe Jehova.URU NDỊ M RITERELA:Mgbe ahụ m bụ eze onye agwala m, ọ na-abụ m kpebie ihe m chọrọ ime, obi anaghị esi m ike ma ihe m kpebiri ime ọ dịkwa mma. Ma ugbu a, enwetala m ihe na-enyere m aka ime mkpebi dị mma. Aịzaya 48:17, 18 Ndụ m enweela isi ugbu a karịa otú ọ dị na mbụ nihi na ana m efe Chineke ma na-enyere ndị ọzọ aka ka ha mụta banyere ya.Ime ihe Baịbụl kwuru emeela ka mụ na nwunye m Laurie na-ebi nudo. Jehova jikwa otu ọmarịcha nwa nwaanyị gọzie anyị. Ọ matala onye Jehova bụ, ọ hụkwara ya nanya.Neziokwu, ihe anaghị agara anyị siriri werere mgbe niile. Ma ebe ọ bụ na Jehova na-enyere anyị aka, anyị agaghị akwụsị ife ya na ịtụkwasị ya obi.Ilu 3:5, 6.Ajụjụ Ndị Baịbụl ZaraGịnị mere anyị ji kwesị ịna-ekpe ekpere ka Alaeze Chineke bịa?Ị ga-achọ ịmatakwu banyere Alaeze Chineke na ihe ndị ọ ga-emere anyị?Alaeze Chineke bụ ọchịchị ga-esi neluigwe na-achị ụwa. Jizọs gwara ndị na-eso ụzọ ya ka ha na-ekpe ekpere ka Alaeze Chineke bịa nihi na Alaeze ahụ ga-eme ka ndị mmadụ na-eme ezi omume nebe niile nụwa, meekwa ka udo dị. Ọchịchị ụmụ mmadụ enweghị ike ime ka tigbuo zọgbuo, mmegbu, ma ọ bụ ọrịa gharazie ịdị. Ma Alaeze Chineke nwere ike iwepụrụ anyị nsogbu ndị ahụ, ọ ga-emekwa ya. Chineke ahọpụtala Ọkpara ya bụ Jizọs ka ọ chịwa nAlaeze ya. Jehova Chineke ahọpụtakwala ụfọdụ nime ndị na-eso ụzọ Jizọs ka ha soro ya chịa nAlaeze ahụ.GụọLuk 11:2;22:28-30.Noge na-adịghị anya, Alaeze Chineke ga-ebibi ndị niile na-agba ọchịchị Chineke ụkwụ. Nihi ya, mgbe anyị na-ekpe ekpere ka Alaeze Chineke bịa, ihe anyị na-arịọ Chineke bụ ka ọchịchị ya bịa nọchie ọchịchị ụmụ mmadụ.GụọDaniel 7:13, 14;Mkpughe 11:15,18.Gịnị mere Alaeze Chineke ga-eji baara ụmụ mmadụ uru?Jizọs bụ eze kacha mma ga-achị ụmụ mmadụ nihi na o nwere ọmịiko. Ebe ọ bụ Ọkpara Chineke, ọ ga-agbatara ndị niile na-akpọku Chineke ọsọ enyemaka.GụọAbụ Ọma 72:8,12-14.Alaeze Chineke ga-abara ndị ji obi ha niile na-ekpe ekpere ka ọ bịa uru, ya bụ, ndị na-eme ihe Chineke chọrọ. O nweghị ihe ga-eme ka ị kwaa mmakwaara ma ọ bụrụ na ị mụọ ihe Baịbụl kwuru banyere Alaeze Chineke.GụọLuk 18:16, 17;Jọn 4:23. 