ยุคน้ำแข็งคือยุคใด?
ยุคน้ำแข็ง หรือยุคไครโอจีเนีย ()เป็นช่วงเวลาที่มีการลดลงของอุณหภูมิอย่างยาวนานบนพิ้นผิวและชั้นบรรยากาศโลกและโลกเกือบถึงจุดจบ
ทำให้เกิดการขยายตัวของแผ่นน้ำแข็งในผืนทวีป แผ่นน้ำแข็งขั้วโลก และธารน้ำแข็งอัลไพน์ เมื่อเริ่มเข้าสู่ยุคน้ำแข็ง หรือยุคไครโอจีเนีย จะมีหิมะตกลงมาอย่างหนักทั่วผืนผิวโลก ทั้งพื้นดิน และพื้นน้ำ เช่น มหาสมุทรแปซิฟิก เป็นต้น โลกต้องประสบกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นระยะๆในอดีตที่ผ่านมารวมทั้งสี่ยุคน้ำแข็งที่สำคัญ ยุคเหล่านี้ประกอบด้วยช่วงน้ำแข็ง () เมื่อสภาวะอากาศจะหนาวเย็นกว่าปกติ แยกจากกันโดยช่วง interglacial period การสะสมของหิมะและน้ำแข็งในช่วงยุคน้ำแข็งจะเพิ่มอัตราส่วนการสะท้อนของพื้นผิว () ซึ่งจะสะท้อนพลังงานของดวงอาทิตย์มากขึ้นออกสู่อวกาศและรักษาอุณหภูมิชั้นบรรยากาศให้ต่ำลง การเพิ่มขึ้นของก๊าซเรือนกระจกเช่นโดยการระเบิดของภูเขาไฟสามารถเพิ่มอุณหภูมิของโลกและทำให้เกิดยุค interglacial สาเหตุการเกิดของช่วงยุคน้ำแข็งจะรวมถึงตำแหน่งของทวีปรวมทั้งการเปลี่ยนแปลงในวงโคจรของโลกและการเปลี่ยนแปลงในการส่งออกของพลังงานแสงอาทิตย์และภูเขาไฟ
เมื่อสองหมื่นปีก่อน โลกใบนี้ยังประหลาดมหัศจรรย์ และเป็นยุคก่อนจะจารึกประวัติศาสตร์ที่เต็มไปด้วยอันตราย ทั้งยังเป็นช่วงก่อนยุคน้ำแข็งเสียด้วยซ้ำ สัตว์โลกน้อยใหญ่จึงต้องหนีเอาตัวให้รอดจากพายุหิมะ - แม้แต่สัตว์ที่เกียจคร้านเป็นที่สุด – ต่างก็อพยพย้ายถิ่นลงใต้กันทั้งนั้น ส่วนพวกผ่าเหล่าก็มี แมนเฟร็ด ช้างแมมมอธขนยาวหนุ่มใหญ่ใจพเนจรที่ทำทุกอย่างตามใจปรารถนา ซิด ตัวซลอธแสนเฉื่อยชาที่วันหนึ่งๆ ไม่ทำอะไรสักอย่าง ก็ตามใจปรารถนาอีกนั่นแหละ เมื่อ ซิด รับ แมนเฟร็ด มาเป็นผู้พิทักษ์ของเขา เจ้าช้างแมมมอธก็พยายามทุกวิถีทางที่จะสลัดภาระหนักอกไปให้พ้น แต่นั่นเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของเรื่องน่าเวียนหัวเท่านั้น แมนนี่ยังถูกดึงตัวเข้าไปช่วยส่งตัวหนูน้อยโรชานกลับคืนสู่ครอบครัวมนุษย์ ทั้งต้องร่วมทางกับ ดีเอโก้ เสือเขี้ยวดาบคิดคดที่เข้ามาตีสนิทกับ ซิด และ แมนนี่ ด้วยความหวังที่จะได้หนูน้อยเป็นอาหารมื้อโอชะ ในขณะที่ ซิด แมนนี่ และ ดีเอโก้ เดินทางข้ามภูมิประเทศเวิ้งว้าง และปกคลุมด้วยน้ำแข็งกว้างไกลสุดลูกหูลูกตา ก็ยังมี สแคร็ท เจ้าสัตว์ก่อนยุคประวัติศาสตร์ที่ดูคล้ายกับหนูผสมกระรอกเข้ามาพัวพันตลอด เส้นทาง พร้อมกับภารกิจสำคัญยิ่งชีวิต นั่นคือการหาจุดฝังกลบผลลูกโอ๊ค ซึ่งท้ายที่สุดแล้วกลายเป็นการสร้างความหายนะให้อุบัติขึ้นเป็นประวัติ ศาสตร์หน้าสำคัญเสียด้วย ระหว่างที่ สแคร็ท ง่วนฝังผลไม้เปลือกแข็งในยุคน้ำแข็ง แมนนี่ ซิด ดีเอโก้ และ หนูน้อยโรชาน ก็ร่วมเดินทางเจาะยุคน้ำแข็งมหัศจรรย์ไปด้วยกัน พวกเขาเกือบจะเอาตัวไม่รอดจากหิมะถล่ม ต้องต่อสู้แย่งชิงอาหารจากกลุ่มนกโดโด้ ที่ดิ้นรนปกป้องอย่างสิ้นหวัง ค้นพบความลึกลับของผ้าอ้อม ลื่นไหลไปตามถ้ำน้ำแข็งราวกับขี่รถไฟเหาะในโลกยุคน้ำแข็ง และยังต้องข้ามสะพานน้ำแข็งที่ทอดผ่านทะเลลาวาร้อนสุดๆ ซึ่งไหลออกมาจากปากปล่องภูเขาไฟ ทั้งหมดจึงกลายเป็นกลุ่มสัตว์ที่ผ่านการเดินทางสุดมหัศจรรย์ยิ่งกว่ายุคใดๆ เลยเชียวล่ะ ส่วน สแคร็ท นะหรือ อาจจะพยายามขุดหาผลลูกโอ๊คอาถรรพ์อยู่กระมัง เรารู้ตามประวัติของโลกว่า มียุคน้ำแข็ง 12 ยุคที่ได้ผ่านมาแล้ว
อาจจะมียุคน้ำแข็งเกิดขึ้นอีกภายใน 40,000-100,000 ปี
ซึ่งจะเป็นปัญหารุนแรงกับอารยธรรมเพราะว่า พื้นที่เป็นจำนวนมาก (โดยหลักในอเมริกา ยุโรป และเอเชีย ทางภาคเหนือ) อาจจะไม่สามารถอยู่ได้
การอยู่ในเขตร้อนจะยังเป็นไปได้ แต่อาจจะในระดับความชื้นและระดับน้ำที่ลดลง
ในขณะปัจจุบัน โลกอยู่ในช่วงคั่นช่วงเวลาธารน้ำแข็ง (Interglacial)
การขยายตัวของธารน้ำแข็งครั้งสุดท้าย หยุดลงเมื่อประมาณหมื่นปีก่อน
และอารยธรรมมนุษย์ทั้งหมด เกิดพัฒนาการหลังจากนั้น
ถึงอย่างไรก็ดี นักวิทยาศาสตร์ไม่พยากรณ์ว่า ยุคน้ำแข็งตามธรรมชาติจะเกิดขึ้นภายในเร็ว ๆ นี้ มียุคน้ำแข็งใหญ่ ๆ 11 ยุค และยังมียุคน้ำแข็งน้อย ๆ อีกมากมายในสมัยไพลสโตซีน
ยุคน้ำแข็งใหญ่ภาษาอังกฤษเรียกว่า glacial ส่วนช่วงคั่นยุคน้ำแข็งเรียกว่า interglacial
แต่ว่าในช่วงยุคน้ำแข็ง ธารน้ำแข็งก็มีทั้งการขยายและการหดตัวแบบย่อย ๆ
การขยายตัวแบบย่อย ๆ เรียกว่า stadial (ยุคน้ำแข็งน้อย)
ส่วนช่วงระหว่างการขยายตัวแบบย่อย ๆ เรียกว่า interstadial (ช่วงคั่นยุคน้ำแข็งน้อย) เหตุการณ์เหล่านี้จะต่าง ๆ กันขึ้นอยู่กับละติจูด ภูมิประเทศ และภูมิอากาศ
แต่ยุคน้ำแข็งใหญ่ในที่ต่าง ๆ ก็ยังมีความสัมพันธ์กันโดยทั่วไป
ดังนั้น ถ้าประวัติยุคน้ำแข็งของที่ที่หนึ่งยังไม่ได้กำหนด ผู้ตรวจสอบอาจจะนำชื่อยุคน้ำแข็งของอีกที่หนึ่งมาใช้
แต่โดยทั่วแล้ว เป็นเรื่องไม่ถูกต้องที่จะนำชื่อยุคน้ำแข็งของอีกที่หนึ่งมาใช้ในอีกที่หนึ่ง ยุคไครโอเจเนียน () เป็นยุคที่สองแห่งมหายุคนีโอโพรเทอโรโซอิก อยู่ระหว่าง 850 ล้านปีมาแล้วถึง 635 ล้านปีมาแล้ว ยุคนี้น้ำแข็งปกคลุมทั่วโลกตั้งแต่ขั้วโลกจนถึงเส้นศูนย์สูตร สิ่งมีชีวิตในยุคนี้ไม่ค่อยน่าสนใจมากนัก มีการเคลื่อนที่ของทวีปชื่อโรดิเนีย (Rodinia) นักธรณีวิทยาได้พิสูจน์ว่ามีคลื่นความเย็นจัด 2 ลูกมากระทบกัน จึงทำให้อณหภูมิโลกลดลงมาก โดยเราเรียกวิกฤตการณ์นี้ว่า โลกบอลหิมะ (Snowball Earth) ยุคหินญี่ปุ่น เริ่มต้นตั้งแต่ระยะเวลาจากรอบ 35,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช - 14,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช เป็นยุคแรกในประวัติศาสตร์อารยธรรมญี่ปุ่น และเป็นยุคก่อนประวัติศาสตร์ ไม่พบตัวอักษรใด ๆ ในยุคนี้ สมัยนั้นเป็นยุคน้ำแข็ง และแผ่นดินญี่ปุ่นยังติดกับจีนแผ่นดินใหญ่ เพราะญี่ปุ่นในสมัยนั้นยังไม่ห่างจากจีนมากนัก และช่วงนั้นเป็นยุคน้ำแข็ง ทำให้เกิดสะพานน้ำแข็งเชื่อมระหว่างจีนกับญี่ปุ่น อารยธรรมและเมืองยังไม่ค่อยมีในยุคนี้ เนื่องจากในช่วงยุคน้ำแข็งอันแร้นแค้น ชาวญี่ปุ่นในยุคนั้นจึงเลือกที่จะทำการออกล่าสัตว์ คิดค้นอาวุธล่าสัตว์ ออกเดินทางไปยังท้องถิ่นต่อไปเมื่อสัตว์ในท้องถิ่นถูกฆ่าหมด และกังวลเรื่องอาหารมื้อต่อไปเสียมากกว่า ญี่ปุ่นในยุคนี้จึงหาอารยธรรมใด ๆ ไม่ง่ายนัก ในช่วงยุคหินเก่าตอนกลาง (3 แสนปี-3 หมื่นปีมาแล้ว) ได้เกิดยุคน้ำแข็งครั้งสุดท้ายขึ้นพร้อมกับวัฒนธรรมของมนุษย์นีแอนเดอร์ทัล ("Homo neanderthalensis") มีการค้นพบกะโหลกมนุษย์กลุ่มนี้อายุประมาณ 6 หมื่นปีมาแล้วที่ยิบรอลตาร์ รวมทั้งมีการค้นภาพเขียนบนผนังในถ้ำลาร์เบรดาซึ่งเขียนขึ้นในยุคนี้ที่แคว้นกาตาลุญญา และเมื่อประมาณ 16,000 ปีมาแล้ว (ซึ่งอยู่ในช่วงยุคหินเก่าตอนปลาย) วัฒนธรรมแมกดาเลเนียน (Magdalenian; "Magdaleniense") ก็ได้กำเนิดขึ้นในแถบแคว้นอัสตูเรียส แคว้นกันตาเบรีย และแคว้นประเทศบาสก์ปัจจุบัน สัญลักษณ์ที่โดดเด่นของการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ในบริเวณดังกล่าวคือ ภาพวาดที่มีชื่อเสียงในถ้ำอัลตามีรา ซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ดีของศิลปะถ้ำ ธารน้ำแข็งในสมัยไพลสโตซีนเกิดเป็นวงจรของยุคน้ำแข็ง (glacial) สลับช่วงคั่นยุคน้ำแข็ง (interglacial) และยุคน้ำแข็งน้อย (stadial) สลับช่วงคั่นยุคน้ำแข็งน้อย (interstadial)
ปัจจัยการทำงานของวงจรภูมิอากาศเชื่อว่าเป็นแบบวงจรมิแลนโกวิช (Milankovitch cycles)
ซึ่งเป็นความแตกต่างของการแผ่รังสีดวงทิตย์มาสู่เขตต่าง ๆ ของโลก ที่มีความผันเปลี่ยนอย่างเป็นวงจรเพราะเหตุของวงจรการเคลื่อนย้ายของโลก