เมืองหลวงกัมพูชาคือเมืองอะไร?
พนมเปญ หรือ ภนุมปึญ ( "ภฺนุํเพญ" ออกเสียง: ; ) อีกชื่อหนึ่งคือ "ราชธานีพนมเปญ" เป็นเมืองหลวงของประเทศกัมพูชา และยังเป็นเมืองหลวงของนครหลวงพนมเปญด้วย ครั้งหนึ่งเคยได้ชื่อว่า ไข่มุกแห่งเอเชีย (เมื่อคริสต์ทศวรรษ 1920 พร้อมกับเมืองเสียมราฐ) นับเป็นเมืองที่เป็นเป้าการท่องเที่ยวทั้งจากผู้คนในประเทศและจากต่างประเทศ พนมเปญยังมีชื่อเสียงในฐานะที่มีสถาปัตยกรรมแบบเขมรดั้งเดิมและแบบได้รับอิทธิพลฝรั่งเศส น้ำ ข้าว และปลาน้ำจืดเป็นสิ่งที่มีอิทธิพลมากต่ออาหารกัมพูชา แม่น้ำโขงไหลผ่านใจกลางประเทศกัมพูชา เมืองหลวงของประเทศคือพนมเปญตั้งอยู่ระหว่างจุดตัดของแม่น้ำโขงกับแม่น้ำโตนเลสาบและแม่น้ำบาสัก ทำให้กัมพูชามีปลาน้ำจืดอุดมสมบูรณ์ และเหมาะสมต่อการปลูกข้าว ในปัจจุบันอาหารกัมพูชามีความใกล้เคียงกับอาหารของประเทศเพื่อนบ้านคืออาหารไทยในด้านการใช้พริก น้ำตาลหรือกะทิ และอาหารเวียดนามในด้านที่ได้รับอิทธิพลจากอาหารฝรั่งเศสเช่นกัน และยังได้รับอิทธิพลจากอาหารจีนอีกด้วย โดยเฉพาะอาหารจำพวกที่ใช้เส้นก๋วยเตี๋ยว อาหารจำพวกแกงที่ในภาษาเขมรเรียกว่า "การี" (ការី) แสดงถึงอิทธิพลของอาหารอินเดีย และยังมีอิทธิพลบางส่วนจากอาหารโปรตุเกสและอาหารสเปน ซึ่งเป็นผลจากการติดต่อค้าขาย อย่างไรก็ตามอาหารกัมพูชาไม่ได้มีรสจัดเท่าอาหารไทย อาหารลาว และอาหารมาเลเซีย ด้วยประชากรกว่า 14.8 ล้านคน กัมพูชาเป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดอันดับที่ 66 ของโลก ศาสนาพุทธนิกายเถรวาทเป็นศาสนาประจำชาติ ซึ่งประชากรกัมพูชานับถือประมาณ 95% ชนกลุ่มน้อยในประเทศมีชาวเวียดนาม ชาวจีน ชาวจาม และชาวเขากว่า 30 เผ่า เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุด คือ พนมเปญ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการเมือง เศรษฐกิจและวัฒนธรรมของกัมพูชา
เมืองลำทางฝั่งขวาแม่น้ำโขงตั้งอยู่บนพื้นที่ลุ่ม เมื่อถึงฤดูฝนน้ำจากลำห้วยมุเคไหลบ่าท่วมบ้านเรือนราษฎรเกือบทุกปี เป็นเหตุให้ได้รับความลำบากมาก ท้าวบัวเจ้าเมืองได้อพยพราษฎรย้ายบ้านเรือนข้ามห้วยมุเคมาสร้างบ้านเรือนใหม่บนพื้นที่ดอนน้ำท่วมไม่ถึง ชาวบ้านเรียกว่า โคกจั๊กจั่น คือบริเวณหมู่บ้านรามราชในปัจจุบัน แล้วแจ้งความแก่เจ้าเมืองนครพนม เจ้าเมืองนครพนมพิจารณาเห็นว่าเมืองลำที่ย้ายมาสร้างใหม่เป็นชุมชนขนาดใหญ่ มีจำนวนราษฎรมากขึ้น บ้านเรือนสร้างด้วยไม้เนื้อแข็ง มั่นคงถาวรและแข็งแรงดี อีกทั้งท้าวบัวเจ้าเมืองก็มีความเข้มแข็ง ปกครองราษฎรด้วยความสงบเรียบร้อยดี พ.ศ. ๒๓๘๗ เจ้าเมืองนครพนมจึงมีใบบอกแจ้งไปยังกรุงเทพมหานคร นำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฯ พ.ศ. ๒๓๘๘ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓) เห็นเป็นโอกาสดีที่ไพร่พลหัวเมืองลาวเข้ามาเป็นกำลังแก่สยาม จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีท้องตราฯ ยกบ้านเมืองลำ (ภาษาไทยออกนามว่าบ้านเมืองราม) เป็น เมืองรามราช และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานบรรดาศักดิ์ให้ท้าวบัวเป็นที่ พระอุทัยประเทศ เจ้าเมืองรามราช ขึ้นตรงต่อเมืองนครพนมต่อไปตามเดิม บรรดาศักดิ์ของพระอุทัยประเทศ (บัว) นี้หมายถึงเมืองพระอาทิตย์แรกขึ้น สันนิษฐานว่าทรงตั้งให้มีความหมายสอดคล้องกับชื่อเมืองท่าอุเทน นอกจากนี้ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งคณะอาญาเมืองรามราชตามขนบธรรมเนียบการปกครองของหัวเมืองลาว ดังนี้ กระแจะ () เป็นเมืองศูนย์กลางของจังหวัดกระแจะ ประเทศกัมพูชา มีประชากร 38,215 คน เป็นเมืองตลาดการค้า และมีตึกเก่าสมัยอาณานิคม ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขงซึ่งมีชายหาด และยังเป็นแหล่งอาศัยของโลมาอิรวดีอีกด้วย จากการสำรวจในปี ค.ศ. 2007 โดยโครงการอนุรักษ์โลมาแม่น้ำโขง (CMDCP) พบว่า มีโลมาเหลืออยู่ 66-68 ตัวในกัมพูชา อสูรกายภูมิในเรื่องนี้เป็นภพอสูร มีเมืองเอกอยู่ด้วยกันสี่เมือง คือเมืองอุตรกุรุทางทิศเหนือ เมืองบุรพวิเทหะทางตะวันออก เมืองอมรโคยานทางตะวันตก เมืองชมพูทางใต้ ตรงกลางมีต้นจิตตปาลิ (ต้นแคฝอย) ใหญ่ เป็นต้นไม้หลักทวีป มีคำอธิบายในเรื่องว่า "พวกอสูรกินผลของจิตตปาลิ ถากเปลือกไม้จิตตปาลิมาสร้างบ้าน แต่กิ่งก้านของมหาพฤกษายังถูกนำมาม้วน แล้วชุบน้ำมันทำเป็นกระบองแน่นเหนียวซึ่งพวกอสูรใช้เป็นอาวุธกันอย่างแพร่หลาย" กันดาล หรือ ก็อนฎาล () เป็นจังหวัดหนึ่งทางภาคใต้ของประเทศกัมพูชา มีตาเขมาเป็นเมืองหลักของจังหวัด พื้นที่ของจังหวัดนี้โอบล้อมกรุงพนมเปญซึ่งเป็นเมืองหลวงของประเทศ เมืองหลักของจังหวัดคือเมืองแสนมโนรมย์ซึ่งตั้งอยู่ในตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด ห่างจากเมืองหลวงของกัมพูชา พนมเปญ ประมาณ 390 กิโลเมตร (240 ไมล์) แขวงไชยสมบูรณ์ก่อตั้งเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2556 เป็นแขวงลำดับที่ 18 ของประเทศ (รวมนครหลวง) ด้วยวัตถุประสงค์เพื่อให้คณะปกครองแขวงและเมืองมีความสะดวกที่จะพัฒนาพื้นที่ดังกล่าวให้เจริญอย่างรวดเร็วและทั่วถึงเหมือนเมืองอื่น ๆ โดยพร้อมกันนั้นได้เปลี่ยนชื่อเมืองเอกจากเมืองไชยสมบูรณ์เป็นเมืองอะนุวงตามพระนามเจ้าอนุวงศ์ พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์พระองค์สุดท้าย และแบ่งเขตปกครองออกเป็น 5 เมือง ในจำนวนนี้ตั้งขึ้นใหม่ 3 เมือง ได้แก่ เมืองล้องซาน แยกออกจากเมืองฮ่ม เมืองล้องแจ้ง และเมืองอะนุวง ตั้งขึ้นจากเมืองไชยสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังย้ายเมืองท่าโทมซึ่งเคยเป็นเขตปกครองของแขวงเชียงขวางมาขึ้นต่อแขวงไชยสมบูรณ์ด้วย พระวิหาร หรือ เปรียะวิเฮีย () เป็นจังหวัดสำคัญทางภาดเหนือของประเทศกัมพูชา มีชายแดนติดกับประเทศไทยทางด้านจังหวัดศรีสะเกษ มีเมืองพนมตะแบงมีชัยเป็นเมืองหลักของจังหวัด จังหวัดนี้เป็นที่ตั้งของปราสาทพระวิหารซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชาที่มีปัญหาเรื่องพื้นที่ทับซ้อน และได้เกิดกรณีพิพาทเรื่องปราสาทหินนี้จนต้องมีการตัดสินในศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ เมื่อ พ.ศ. 2505 ไพรแวง หรือ กรุงไพรแวง () เป็นเมืองหลักของจังหวัดไพรแวง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศกัมพูชา เมืองนี้เป็นที่อยู่อาศัยของชาวฝรั่งเศสในยุคอินโดจีน ซึ่งสถาณที่หลายแห่งทรุดโทรมแล้ว มีทะเลสาบขนาดใหญ่ทางตะวันตกของเมือง ซึ่งโดยปกติจะแห้งตั้งแต่เดือนมีนาคมถึงเดือนสิงหาคม