เม็กซิโก มีเมืองหลวงชื่ออะไร ?
หลังจากได้รับเอกราชจากประเทศสเปน ก็มีการตกลงว่าจะตั้งชื่อประเทศใหม่แห่งนี้ตามชื่อเมืองหลวงคือ กรุงเม็กซิโกซิตี ซึ่งมีชื่อดั้งเดิมในสมัยก่อตั้งว่า "เม็กซิโก-เตนอชตีตลัน" (Mexico-Tenochtitlan) มีที่มาจากชื่อของชนเผ่าเม็กซิกา (Mexica) ซึ่งเป็นชนกลุ่มหลักในอารยธรรมแอซเท็กอีกทอดหนึ่ง ส่วนต้นกำเนิดของชื่อเม็กซิกานั้นยังไม่ทราบชัดเจน มีการตีความไปหลาย ๆ ทาง มีข้อสันนิษฐานว่า มาจากคำในภาษานาอวตล์ว่า "เมชตลี" ("Mextli") หรือ "เมชิตลี" ("Mēxihtli") ซึ่งเป็นชื่อลับของเทพเจ้าวิตซีโลโปชตลี (Huitzilopochtli) เทพเจ้าแห่งสงครามและผู้คุ้มครองชาวแอซเท็ก (หรือชาวเม็กซิกา) ในกรณีนี้ "Mēxihco" [เมชิโก] จึงอาจจะแปลว่า "สถานที่ซึ่งเมชตลีทรงสถิตอยู่"
รัฐเมฮีโก ( หรือย่อว่า Edomex; ) เป็นรัฐที่เป็นศูนย์กลางของประเทศเม็กซิโก มีเมืองหลวงของรัฐคือเมืองโตลูกา รัฐเริ่มก่อตั้งมาตั้งแต่ครั้งเป็นดินแดนของจักรวรรดิแอซเต็ก และยังคงมีเรื่อยมาจนอยู่ในเขตอุปราชแห่งนิวสเปนในยุคล่าอาณานิคม หลังจากที่ได้รับอิสรภาพ รัฐแบ่งแยกออกเป็นรัฐต่าง ๆ คือ รัฐอีดัลโก รัฐเกร์เรโร และรัฐโมเรโลส ซึ่งเม็กซิโกซิตีได้รับเลือกให้เป็นเมืองหลวงของชาติใหม่นี้ และดินแดนก็จึงถูกแบ่งแยกออกมา ดินแดนถูกแยกออกมาที่มีรูปร่างหน้าตาดังปัจจุบันนี้ มาจากหุบเขาโตลูกา ทางตะวันตกของเม็กซิโกซิตีและรูปด้ามกะทะมีพื้นที่ทางทิศเหนือและตะวันออก ที่เป็นเอกลักษณ์ของรัฐนี้ อากาปุลโก () หรือที่รู้จักกันอย่างเป็นทางการในชื่อ อากาปุลโกเดคัวเรซ () เป็นเมือง เทศบาล และท่าเรือที่สำคัญในรัฐเกร์เรโร บนชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกของประเทศเม็กซิโก อยู่ห่างออกไป 300 กิโลเมตรทางทิศตะวันตกเฉียงใต้จากกรุงเม็กซิโกซิตี อากาปุลโกตั้งอยู่บนอ่าวลึกทรงครึ่งวงกลมและได้เป็นท่าเรือตั้งแต่ยุคอาณานิคมในช่วงต้นของประวัติศาสตร์ของเม็กซิโก เป็นท่าเรือสำหรับการขนส่งและล่องเรือระหว่างปานามากับแซนแฟรนซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา อากาปุลโกเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในรัฐ ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าเมืองหลวงของรัฐที่ชื่อชิลปันซิงโกเสียอีก อากาปุลโกยังเป็นเมืองชายหาดและรีสอร์ตที่ใหญ่ที่สุดของเม็กซิโกอีกด้วย โตลูกา () หรือ ชื่ออย่างเป็นทางการคือ โตลูกาเดเลร์โด () เป็นเมืองหลวงของรัฐเม็กซิโก เป็นเมืองที่เจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ปัจจุบันเป็นเมืองใหญ่ที่สุดอันดับ 5 ของประเทศเม็กซิโก ตั้งอยู่ห่างจากเม็กซิโกซิตี ทางทิศตะวันตก-ตะวันตกเฉียงใต้ 63 กิโลเมตร จากข้อมูลสำรวจประชากรในปี ค.ศ. 2005 มีประชากร 467,713 คน และเขตเทศบาลมีประชากรรวม 747,512 คน เป็นเมืองใหญ่เป็นอันดับ 8 ของเม็กซิโกในด้านประชากร ปัตซ์กัวโร () เป็นเมืองและเทศบาลในรัฐมิโชอากัง ประเทศเม็กซิโก เมืองก่อตั้งในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1320 แรกทีเป็นเมืองหลวงรัฐตารัสกัน หลังจากที่สเปนเข้ายึดครอง บัสโก เด กิโรกา (Vasco de Quiroga) ได้ทำให้เมืองเป็นเมืองหลวงของรัฐมิโชอากังของเขตอุปราชแห่งนิวสเปน หลังจากเสียชีวิต เมืองหลวงได้ย้ายมายังเมืองใกล้เคียงคือเมืองบายาโดลิด (ปัจจุบันคือเมืองมอเรเลีย) เมืองยังคงรักษาเอกลักษณ์ของเมืองอาณานิคมและชนพื้นเมืองได้อย่างดีนับแต่นั้นมา อาร์ชดยุกแฟร์ดีนันด์ และอาร์คดัชเชสชาร์ลอตพระชายา ได้เลือกเม็กซิโกซิตี้เป็นเมืองหลวง โดยทรงเลือกปราสาทชาพัลเทเพ็ค ซึ่งตั้งอยู่บนเนินเขา ชานเมืองเม็กซิโก ซิตี้เป็นพระราชฐานหลัก ซึ่งปราสาทนี้เคยเป็นพระราชฐานหลักของหัวหนเชนเผ่าแอซแท็กมาก่อน ทั้ง 2 พระองค์ทรงทำพระราชพิธีเถลิงวัลย์ราชสมบัติที่มหาวิหาร เมโทรโปลิตานา แต่เป็นพระราชพิธีที่ไม่เป็นทางการ เพราะเนื่องจากระบอบการปกครองที่ไม่มั่นคง อีกทั้งไม่มั่นใจในการจัดตั้งคณะรัฐบาลใหม่ เอกาเตเปกเดมอเรโลส () หรือชื่อทางการคือ ซานกริสโตบัลเอกาเตเปกเดมอเรโลส (San Cristóbal Ecatepec de Morelos) เป็นนครและเทศบาลในรัฐเม็กซิโก รู้จักในชื่อสั้น ๆ ว่า เอกาเตเปก ซึ่งชื่อมาจากภาษานาวัตล์ (Nahuatl) แปลว่า เนินเขาแห่งสายลม (windy hill) หรือ เนินเขาที่อุทิศให้เอคัตล์ (hill devoted to Ehecatl) ส่วนคำว่ามอเรโลส เป็นนามสกุลของ โฮเซ มารีอา มอเรโลส วีรบุรุษแห่งสงครามประกาศเอกราชเม็กซิโก รัฐนิวเม็กซิโก (, ; ) เป็นรัฐทางตอนตะวันตกเฉียงใต้ ของสหรัฐอเมริกา ติดกับประเทศเม็กซิโก เมืองหลวงของรัฐคือ ซานตาเฟ โดยมีเมืองที่ใหญ่ที่สุดคือ อัลบูเคอร์คี ถึงแม้ว่าในสหรัฐอเมริกา ภาษาอังกฤษนิยมใช้กันมากที่สุด แต่ในรัฐนิวเม็กซิโกเป็นรัฐที่มีการใช้ภาษาสเปนมากที่สุดรัฐหนึ่งในสหรัฐอเมริกา โดยประชากรในรัฐประกอบด้วย ชาวอเมริกา ชาวสเปน และชาวเม็กซิโก โมเรเลีย () เป็นเมืองและเทศบาลทางตอนเหนือของรัฐมิโชอากัง รัฐทางตอนกลางของประเทศเม็กซิโก และเป็นเมืองหลวงของรัฐ ชาวสเปนเข้ายึดครองบริเวณแห่งนี้ในคริสต์ทศวรรษ 1520 โดยบีเซรอย อันโตเนียว เด เมนโดซา ก่อตั้งเมืองในปี ค.ศ. 1541 ตั้งชื่อเมืองว่า บายาโดลิด ภายหลังสงครามประกาศเอกราชเม็กซิโก เมืองได้เปลี่ยนชื่อใหม่ตามชื่อผู้นำปฏิวัติชาวท้องถิ่นชื่อ โคเซ มารีอา โมเรโลส อี ปาบอน เมื่อ ค.ศ. 1828 ในปี ค.ศ. 1991 ได้รับประกาศเป็นมรดกโลกจากยูเนสโก สำหรับอาคารยุคอาณานิคมและกลุ่มอาคารประวัติศาสตร์ใจกลางเมือง กษัตริย์ที่มีชื่อเสียงของแอซเท็กได้แก่ พระเจ้ามอกเตซูมาที่ 2 เมื่อถึงปี ค.ศ. 1519 เตนอชตีตลัน เมืองหลวงของจักรวรรดิแอซเท็ก (เม็กซิกา) เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีประชากรถึงประมาณ 350,000 คน ซึ่งกรุงลอนดอนในขณะนั้นมีประชากรเพียง 80,000 คนเท่านั้น เตนอชตีตลันเป็นที่ตั้งของกรุงเม็กซิโกซิตีในปัจจุบัน