3. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 23 Απρ./3 Μαΐου 1923 Περί αδείας ανοίγματος και εκμεταλλεύσεως καταστημάτων ιαματικών πηγών, υδροθεραπείας φυσικής και παραπλησίας θεραπείας. Εξεδόθη δυνάμει των άρθρων 7 και 9 νόμ. 2188/1920 (ανωτ. αριθ. 1). Άρθρ.1.-Η εκμετάλλευσις εν Ελλάδι οιασδήποτε χρήσεως ιαματικών πηγών, ανακηρυχθεισών τοιούτων κατά τας διατάξεις του ν. 2188 και του εις εκτέλεσιν αυτού εκδοθέντος Β.Δ/τος της 7 Αυγ. 1920  περί ανακηρύξεως μιας πηγής υδάτων μεταλλικών ή μη εις ιαματικήν πηγήν και αδείας εκμεταλλεύσεως αυτής, απαγορεύεται εάν δια την από πάσης απόψεως, ιδία δε δια την από υγιεινής τοιαύτης εκμετάλλευσιν, δεν λειτουργούσι παρ’ αυτή τα κατά το επόμενον άρθρον αναγκαιούντα καταστήματα. Αι βάσει του από 7 Αυγ. 1920 ως ανωτέρω Β.Δ/τος γενόμεναι μέχρι σήμερον ανακηρύξεις ιαματικών πηγών ισχύουσι μόνον ως προσδιοριστικαί τοιαύται, δια την εκμετάλλευσιν δε αυτών απαιτείται οι ιδιοκτήται ή ενοικιασταί αυτών να συμμορφωθώσι προς τας διατάξεις του παρόντος, και να τύχωσιν ειδικής προς τούτο αδείας ως κατωτέρω ορίζεται. Άρθρ.10.-Εν παντί καταστήματι πωλήσεως ιαματικού ύδατος και εν παντί τοιούτω ιαματικών πηγών υδροθεραπείας, φυσικής ή παραπλησίου θεραπείας ο ενοικιαστής ή ο αντιπρόσωπος αυτού υποχρεούται να παρουσιάση προς θεώρησιν εις τας υγειονομικάς αρχάς ή τους αρμοδίους επιθεωρητάς, οίτινες ζητούν τούτο, την πράξιν της παροχής αδείας. Άρθρ.11.-Όταν αι κατά το άρθρον 3 του παρόντος υποβαλλόμεναι αιτήσεις αποβλέπουν εις εκτελεσθησόμενα έργα, το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας δύναται να εξαρτήση την άδειαν εκ των συνεχών εξακριβώσεων της πορείας των γενομένων έργων. Εν τοιαύτη περιπτώσει η πράξις του υπουργού δέον να ορίζη τας προθεσμίας, καθ’ ας θέλουν αρχίσει και λήξει τα έργα. Άρθρ.12.-Εις τους ιδιοκτήτας ιαματικών πηγών ή και τους ενοικιαστάς αυτών, εις όσας δεν υπάρχουσι μέχρι σήμερον αι δια του παρόντος επιβαλλόμεναι εγκαταστάσεις καταστημάτων κλπ. παρέχεται προθεσμία τριών ετών από της ισχύος του παρόντος να συμμορφωθώσι με τας διατάξεις περί υποχρεωτικής εγκαταστάσεως παρ’ εκάστη ιαματική πηγή καταστήματος θεραπευτικού, πληρούντος τους όρους της υγιεινής και συμφώνου προς τας διατάξεις του παρόντος ή άλλας. Αι προθεσμίαι αύται δύνανται να παραταθώσι, πάντοτε δια χρόνον ωρισμένον εκ των προτέρων, εν περιπτώσει ανωτέρας βίας ή δι’ άλλους λόγους, ανεξαρτήτως της θελήσεως των εκδοχέων μετ’ απόφασιν του διοικητικού συμβουλίου της υπηρεσίας ξένων και εκθέσεων. Παρερχομένης της προθεσμίας η άδεια ανακαλείται δια πράξεως του αυτού υπουργού μετά γνωμοδότησιν του διοικητικού συμβουλίου της υπηρεσίας ξένων και εκθέσεων. Άρθρ.13.-Τα σχέδια των ανεγειρομένων καταστημάτων (ETABLISSEMENT) παρά ιαματικαίς πηγαίς (ιδιωτικαίς, κοινοτικαίς κ.λ.π.) δέον να υποβάλλωνται προηγουμένως υπό την έγκρισιν του διοικητικού συμβουλίου της υπηρεσίας ξένων και εκθέσεων, το οποίον δύναται να διαπέμπη αυτά προς γνωμοδότησιν εις το συμβούλιον των δημοσίων έργων. Η μη συμμόρφωσις προς την διάταξιν του άρθρου τούτου παρέχει εις τον επί της Εθνικής Οικονομίας υπουργόν το δικαίωμα να αρνηθή ή να ανακαλέση την άδειαν λειτουργίας της ιαματικής πηγής. Άρθρ.14.-Αρμόδιαι οδηγίαι του υπουργείου της Εθνικής Οικονομίας δίδουν: α) τους θεμελιώδεις κανόνας της υγιεινής τους αφορώντας την χρησιμοποίησιν και την εμπορίαν των ιαματικών υδάτων, β) καθορίζουν τον τρόπον των αναλύσεων, γ) την από απόψεως υγιεινής λειτουργίαν των καταστημάτων, και δ) την κατάρτισιν των εσωτερικών κανονισμών των καταστημάτων. Άρθρ.15.-Πάσα μεταβολή αφορώσα το πρόσωπον του εκδοχέως της επιχειρήσεως και το του τεχνικού διευθυντού των καταστημάτων ιαματικών υδάτων, υδροθεραπείας, φυσικών ή παραπλησίων θεραπειών, δέον ν’ ανακοινούται εις το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας. Εν περιπτώσει αντικαταστάσεως διευθυντού εν τη ανακοινώσει επισυνάπτεται δήλωσις του νέου τεχνικού διευθυντού συντεταγμένης συμφώνως προς τας διατάξεις του παρόντος. Άρθρ.16.-Τα έξοδα προς επίσκεψιν, ήτις γίνεται ίνα ληφθώσι μέτρα σχετικώς προς τας αιτήσεις παροχής αδείας, όπως τεθή εις το εμπόριον το ιαματικόν ύδωρ ή όπως ανοίξουν και γίνη η εκμετάλλευσις των καταστημάτων ιαματικών πηγών υδροθεραπείας και φυσικών και παραπλησίων θεραπειών, επιβαρύνουσι τον αιτούντα, όστις δέον να καταθέση προκαταβολικώς εις το δημόσιον ταμείον το υπό του υπουργείου υποδειχθέν ποσόν. Σελ.131 Ιαματικές Πηγές 18.Δ.α.3 Προκειμένου περί ιαματικών πηγών, αίτινες δεν ανήκουν εις το Δημόσιον ή διακατέχονται υπό τρίτων, εις τας οποίας κρίνεται επιβαλλομένη χάριν κοινής ωφελείας και λόγων υγιεινής η επιτόπιος μετάβασις επιστημονικών επιτροπών προς μελέτην επί των υδάτων και ανάλυσιν αυτών, τα έξοδα μεταβάσεως κλπ. ορίζονται υπό του υπουργού επί της Εθνικής Οικονομίας και προκαταβάλλονται υπό των ιδιοκτητών ή των ενοικιαστών εις βάρος των πρώτων. Τα έξοδα ταύτα προκειμένου μεν περί δημοσίων υπαλλήλων συνίστανται εκ των οδοιπορικών εξόδων και ποσού ίσου προς τας χορηγουμένας αυτοίς κατά νόμον αποδοχάς, προκειμένου δε περί ιδιωτών επιστημόνων εκ των οδοιπορικών εν γένει αυτών εξόδων και εκ χρηματικού ποσού ίσου με τας αποδοχάς (μισθόν, αποζημίωσιν) του διευθυντού των δημοσίων έργων του υπουργείου της Συγκοινωνίας (ως τεχνικού). Η άρνησις των υποχρέων όπως συμμορφωθώσιν αποτελεί λόγον ανακλήσεως των χορηγουμένων αδειών εκμεταλλεύσεως και απαγόρευσιν της περαιτέρω λειτουργίας της πηγής. Άρθρ.2.-Παρ’ εκάστη ιαματική πηγή δέον να λειτουργήση ανάλογον προς τον αριθμόν των λουομένων και το είδος της χρησιμοποιήσεως του ύδατος υδροθεραπευτικόν δια μεταλλικού ύδατος κατάστημα (ETABLISSEMENT), εάν δε κρίνεται σκόπιμον και κατάστημα υδροθεραπευτικόν δια κοινού ύδατος ως και τοιούτον φυσικής ή παραπλησίας θεραπείας. Θεωρούνται: 1) Υδροθεραπευτικά δια μεταλλικού ύδατος καταστήματα ιαματικών πηγών εκείνα εις τας οποία χρησιμοποιούνται δια θεραπευτικούς σκοπούς: α) ιαματικά ύδατα (μεταλλικά), β) ιλύες (λάσπαι) είτε φυσικαί είτε τεχνητώς παρασκευαζόμεναι, καθιζήματα αλάτων και παρόμοια, γ) ατμοθεραπείαι φυσικαί ή τεχνηταί. 2) Υδροθεραπευτικά καταστήματα δια κοινού ύδατος εκείνα εις τα οποία γίνεται χρήσις κοινού ύδατος προς θεραπευτικόν σκοπόν. 3) Καταστήματα φυσικής ή παραπλησίας θεραπείας εκείνα εις α ενεργείται γενικόν ή μερικόν μασάζ, κινησιοθεραπεία, μηχανοθεραπεία, ακτινοθεραπεία, ραδιοθεραπεία, φωτοθεραπεία, θερμοθεραπεία, ηλεκτροθεραπεία, αεροθεραπεία, ηλιοθεραπεία, θεραπείαι βασιζόμεναι επί ειδικών κανονισμών διαίτης και παρόμοιαι. Άρθρ.3-Ο αιτών άδειαν ανοίγματος και εκμεταλλεύσεως των εν τω προηγουμένω άρθρω αναφερομένων καταστημάτων δέον να υποβάλη εις το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας αίτησιν περιέχουσαν τας γενικότητας (χρονολογίαν, ονοματεπώνυμον και διαμονήν του αιτούντος), την δήλωσιν της χρήσεως δι’ ην προορίζεται το κατάστημα και αναφέρουσαν και τας εποχάς καθ’ ας το κατάστημα θα μένη ανοικτόν εις το κοινόν. Η αίτησις δέον να συνοδεύηται υπό των επομένων στοιχείων: 1) Υπό σχεδίου κανονισμού καθορίζοντος τας προς εξυπηρέτησιν των εχόντων ανάγκην θεραπείας σχετικάς υΣελ.129 Ιαματικές Πηγές 18.Δ.α.3 πηρεσίας, την αρμοδιότητα και τας υποχρεώσεις εκάστης εξ αυτών και τον τρόπον εισδοχής προς θεραπείαν, μετά της πληροφορίας, εάν μεταξύ αυτών υπάρχουσι κατηγορίαι προσώπων, άτινα θεραπεύονται δωρεάν χάριν φιλανθρωπίας, τας υπηρεσίας της επιβλέψεως, ως και τα εφαρμοζόμενα μέτρα χάριν της υγιεινής εν τοις καταστήμασι και εν γένει τα της εσωτερικής λειτουργίας αυτών, επίσης τα της προσλήψεως του υπηρετικού προσωπικού των καταστημάτων από απόψεως υγιεινής. Το προσωπικόν τούτο προσλαμβάνει επί ιδία ευθύνη ο διευθύνων την λειτουργίαν των καταστημάτων, είτε μισθωτής των πηγών είτε απλώς διευθυντής των καταστημάτων αυτών τυγχάνει ούτος, και πάσα ιδιαιτέρα μετά των τυχόν ιδιοκτητών των πηγών συμφωνία του ενοικιαστού ως αντιβαίνουσα εις ρητάς περί της τηρήσεως των όρων της υγιεινής υποχρεώσεως του διευθυντού, δεν υποχρεοί αυτόν: 2) Υπό δηλώσεως ιατρού, κατά προτίμησιν ειδικού εις την λουτρολογίαν, υδροθεραπείαν, φυσικήν θεραπείαν ή υγιεινήν, όστις αναλαμβάνει την τεχνικήν διεύθυνσιν του καταστήματος, εκεί όπου υφίσταται εγκατάστασις απαιτούσα διεύθυνσιν ιατρού (Κυλλήνη επί παραδείγματι). Δέον να συνυποβάλλεται ωσαύτως πιστοποιητικόν εμφαίνον ότι η πηγή, ης τα ύδατα πρόκειται να χρησιμοποιηθούν, ανεκηρύχθη ως ιαματική τοιαύτη, συμφώνως προς τας σχετικάς διατάξεις του από 7 Αυγ. 1920 Β.Δ/τος. 3.Υπό περιγραφικής σημειώσεως συνοδευομένης υπό σχεδίων εις κλίμακα ουχί ελάσσονα του 1:100 και υπογεγραμμένης παρά του αιτούντος και ενός μηχανικού, σαφηνιζούσης δε εάν πρόκειται περί σχεδίου υπό εκτέλεσιν μόνον ή περί υπαρχούσης ήδη εγκαταστάσεως: α) των έργων της υδρολήψεως, των υδαταποθηκών, της διοχετεύσεως και του υλικού κατασκευής αυτής, ως και των τυχόν μηχανημάτων προς μηχανικήν ανύψωσιν του ύδατος, β) των χώρων προς πόσιν, διαμονήν, μαγειρείων, λουτρών, καταιονήσεων, εισπνοών και του ακαλύπτου χώρου και του περί αυτό εμβαδού εις ακτίνα 30 μέτρων. Προκειμένου περί των λουτήρων, δέον να αναγράφεται ο αριθμός αυτών. Το είδος της κατασκευής των, εάν εν τινι διαμερίσματι είναι τοποθετημένοι πλείονες του ενός, το εμβαδόν του χώρου, εν ω ευρίσκεται ο λουτήρ και πάσα άλλη σχετική λεπτομέρεια, γ) των μηχανημάτων καταιονήσεων, εισπνοών και των εν τη λάσπη λουτρών, δ) του χώρου εφιδρωτικής θεραπείας, ε) του χώρου απομονώσεως και των απολυμαντικών μηχανημάτων, ς) του πλυντηρίου, των αποχωρητηρίων και των υπονόμων. Τα σχεδιαγράμματα δέον να ώσι θεωρημένα υπό του οικείου δημάρχου ή προέδρου της κοινότητος. Σελ.130 Προκειμένου δε περί καταστήματος υδροθεραπείας φυσικής να παρέχωνται και πληροφορίαι επί του χρησιμοποιουμένου ύδατος προς θεραπείαν, επί της προελεύσεώς του και επί των εγγυήσεων επί της τηρήσεως των όρων υγιεινής. Επίσης πληροφορίαι εάν πρόκειται μόνον περί σχεδίου υπό εκτέλεσιν ή περί υπαρχούσης ήδη εγκαταστάσεως. Άρθρ.4.-Η έγκρισις του υπουργού η αφορώσα την παρεχομένην άδειαν δια το άνοιγμα και την εκμετάλλευσιν των καταστημάτων ιαματικών πηγών, υδροθεραπείας φυσικής και παραπλησίου θεραπείας δημοσιεύεται δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως και δέον να περιέχη: α) Την χρονολογίαν της αιτήσεως, το ονοματεπώνυμον και την διαμονήν του αδειούχου. β) Τον τόπον και την ονομασίαν του καταστήματος, τας θεραπείας αίτινες ενεργούνται εν αυτώ και ειδικήν μνείαν εάν πρόκειται περί ιαματικών υδάτων προς πώλησιν. γ) Πάσαν άλλην ένδειξιν και πληροφορίαν, αίτινες κρίνονται χρήσιμοι. Άρθρ.5.-Η άδεια ανοίγματος και εκμεταλλεύσεως των άνω καταστημάτων είναι διαρκής. Τα μένοντα ανοικτά εις το κοινόν καθ’ ωρισμένας περιόδους του έτους καταστήματα δέον προ εκάστου ανοίγματος να υποβληθώσιν εις την επίσκεψιν του αρμοδίου ιατρού ή υπαλλήλου. Άρθρ.6.-Εις τας διατάξεις του παρόντος υπόκεινται και τα εις λουτροπόλεις ή παρ’ ιαματικαίς πηγαίς λειτουργούντα ξενοδοχεία ή οικοτροφεία εφ’ όσον εν αυταίς γίνεται συστηματική χρήσις ιαματικών υδάτων προς θεραπείαν δια λούσεως, ή εάν γίνεται χρήσις υδροθεραπείας φυσικής ή παραπλησίας θεραπείας. Άρθρ.7.-Ο έλεγχος των άνω καταστημάτων ενεργείται παρά του υπουργείου της Εθνικής Οικονομίας και των αρμοδίων παρ’ αυτώ υπαλλήλων, των υγειονομικών επιθεωρητών του Κράτους και των νομαρχών, δυναμένων να βοηθούνται και παρά των διωρισμένων παρά ταις ιαματικαίς πηγαίς ιατρών. Οι εξασκούντες τον έλεγχον τούτον δημόσιοι υπάλληλοι δύνανται ανά πάσαν στιγμήν να εισέλθωσιν ελευθέρως εις πάντα τα διαμερίσματα των άνω καταστημάτων. Το προσωπικόν δε των ειρημένων τόπων και καταστημάτων οφείλει να τίθεται εις την διάθεσιν των αρμοδίων αρχών, αίτινες εξασκούσι τον έλεγχον. 18.Δ.α.3 Ιαματικές Πηγές Άρθρ.8.-Η αρμοδία υπηρεσία του υπουργείου της Εθνικής Οικονομίας, προς τον σκοπόν να περιφρουρήση την δημοσίαν υγιεινήν και ιδία να βεβαιωθή περί της τηρήσεως των εν τη παρασχεθείση αδεία αναφερομένων (άρθρ.7 και 9 του νόμου), δύναται εν παντί καιρώ να λαμβάνη δείγματα, να προβαίνη εις αναλύσεις και επιθεωρήσεις της πηγής των καταστημάτων κλπ. Τα μέτρα ταύτα δύνανται να λαμβάνωνται και υπό των κατά το προηγούμενον άρθρον αρχών, ως και υπό της κατά τόπους αστυνομικής αρχής, αλλά κατόπιν πάντοτε διαταγής των κατά το προηγούμενον άρθρον προϊσταμένων υπηρεσιών, των δειγμάτων μετά σχετικής εκθέσεως υποβαλλομένων προς το υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας δια τα περαιτέρω. Άρθρ.9.-Πιστοποιουμένης ανωμαλίας κατά την χρήσιν αδείας ή παραβάσεως των όρων του Δ/τος τούτου, ο υπεύθυνος καλείται να άρη τα αίτια της ανωμαλίας και της παραβάσεως. Παρελθούσης της τεταγμένης προς τούτο προθεσμίας η άδεια δύναται να ανασταλή ή ν’ ακυρωθή. Η αναστολή ή η ακύρωσις αποφασίζεται δι’ υπουργικής πράξεως μετά γνώμην του διοικητικού συμβουλίου της υπηρεσίας ξένων και εκθέσεων. Κατά των συμφώνως προς το α΄ εδάφιον του παρόντος υπευθύνων επιβάλλονται επί τη εκ μέρους του επί της Εθνικής Οικονομίας υπουργού ή και του διευθυντού της υπηρεσίας των ξένων και εκθέσεων καταμηνύσει αι ποιναί του άρθρ.12 του Νόμ. 2188 περί ιαματικών πηγών. 