3. ΑΠΟΦΑΣΙΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αριθ.Γ4/90/17.1.74 της 17/19 Ιαν. 1974 (ΦΕΚ Β΄ 52) Περί υποχρεωτικής φθοριώσεως του εκ των συστημάτων υδρεύσεως παρεχομένου ποσίμου ύδατος. Έχοντες υπ’ όψει: α)Την γνωμάτευσιν του Ανωτάτου Υγειον. Συμβουλίου 336/23.5.73. β)Το Β.Δ. 84/1965 «περί Οργανώσεως του Υπουργείου Υγιεινής» (ΦΕΚ 22ον τεύχος Α/6.2.65). γ)Τον Α.Ν. 2520/1940 «περί υγειονομικών διατάξεων». δ)Την υπ’ αριθ. Γ3α/761/6 Μαρτίου 1968 υγειονομικήν διάταξιν «περί ποιότητος του ποσίμου ύδατος». ε)Την ανάγκην υγιεινής προστασίας των οδόντων του κοινού και ιδία της παιδικής ηλικίας. Εκδίδομεν την κάτωθι υγειονομικήν διάταξιν. Άρθρον 1. Ορισμοί. 1.«Πόσιμον ύδωρ» καλείται το προοριζόμενον δι’ ανθρωπίνην κατανάλωσιν. 2.«Ύδρευσις» καλείται παν σύστημα παρέχον πόσιμον ύδωρ. 3.«Δημοσία ύδρευσις» καλείται η εξυπηρετούσα τον πληθυσμόν πόλεων ή χωρίων ή ομάδας ατόμων, ως εις Ιδρύματα εν γένει, χώρους συγκεντρώσεως και εξυπηρετήσεως του κοινού, βιομηχανικάς εγκαταστάσεις, πλοία κ.λ.π. ανεξαρτήτως ιδιοκτησίας ή διαχειρίσεως και ασχέτως πληρωμής ή μη του παρεχομένου ύδατος. 4.«Υγειονομική Υπηρεσία» καλείται εν τη παρούση η εις έκαστον Νομόν εδρεύουσα αρμοδία επί θεμάτων δημοσίας υγείας Υπηρεσία του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών. 5.«Υπεύθυνον πρόσωπον» εν τη εννοία της παρούσης Διατάξεως καλείται το φυσικόν πρόσωπον, το οποίον μεριμνά δια την φθορίωσιν και είναι ικανόν να εξασφαλίζη την ορθήν εφαρμογήν των όρων της παρούσης, τυγχάνει δε της αποδοχής της Υγειονομικής Υπηρεσίας. 6.«Φθορίωσις» καλείται η προσθήκη ποσότητος φθορίου εις το πόσιμον ύδωρ. Άρθρον 2. Φθορίωσις ύδατος υδρεύσεων, υπόχρεοι. 1.Το πόσιμον ύδωρ το παρεχόμενον υπό των δημοσίων υδρεύσεων θα φθοριούται δαπάναις και ευθύνη του υποχρέου δια την ύδρευσιν φυσικού ή νομικού προσώπου. 2.Η φθορίωσις είναι υποχρεωτική δια πάσας τας υδρεύσεις τας εξυπηρετούσας οικισμούς πληθυσμού άνω των δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων. 3.Δι’ αποφάσεως του οικείου Νομάρχου, εκδιδομένης κατόπιν εισηγήσεως της Υγειονομικής Υπηρεσίας, δύναται προσωρινώς να επιτραπή εξαίρεσις εκ της διατάξεως της προηγουμένης παραγράφου δημοσίων υδρεύσεων, εξ ολοκλήρου ή εις τμήμα αυτών, ων δεν κρίνονται επαρκείς αι τεχνικαί και οργανωτικαί προϋποθέσεις προς επιτυχή και ασφαλή εφαρμογήν της φθοριώσεως. 4.Η φθορίωσις του ποσίμου ύδατος δύναται να καταστή υποχρεωτική δι’ υδρεύσεις εξυπηρετούσας οικισμούς πληθυσμού κάτω των δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων, δι’ αποφάσεως του Νομάρχου τη εισηγήσει της Υγειονομικής Υπηρεσίας, εφ’ όσον συντρέχουν λόγοι Δημοσίας Υγείας και εξασφαλίζονται προϋποθέσεις επιτυχούς και ασφαλούς εφαρμογής αυτής. Άρθρον 3. Εφαρμογή φθοριώσεως-Ανίχνευσις φθορίου. Η φθορίωσις του ύδατος των υδρεύσεων θα ενεργήται δια προσθήκης καταλλήλων ενώσεων φθορίου (φθοριοπυριτικού νατρίου κ.λπ.) εις ποσότητα τοιαύτην, ώστε η τελική πυκνότης αυτού εις το ύδωρ να ανέρχεται εις 0,8 MG/L, δυναμένη να κυμαίνεται από 0,7 έως 1,0 MG/L περίπου (ως F) μετρουμένη χρωματομετρικώς δια χρήσεως διαλύματος ζιρκονίου-αλιζαρίνης. Άρθρον 4. Εγκαταστάσεις φθοριώσεως, μέτρα προφυλάξεως. 1.Αι εφαρμόζουσαι φθορίωσιν υδρεύσεις θα είναι εφοδιασμέναι δια καταλλήλων δοσομετρικών συσκευών, ως μηχανημάτων αυτομάτως ρυθμιζομένων υπό εν σειρά συνδεδεμένων οργάνων αυτομάτου ελέγχου και καταγραφής μηχανημάτων και μέσων δια την εισαγωγήν της απαιτουμένης ποσότητος φθορίου και την πλήρη αυτού ανάμιξιν μετά του ύδατος. 2.Προς μέτρησιν της πυκνότητος του φθορίου, εκάστη ως άνω ύδρευσις θα είναι εφωδιασμένη δια των καταλλήλων προς τούτο μετρητών και αντιδραστηρίων. 3.Η φθορίωσις του ύδατος θα ενεργήται εις σημείον του συστήματος υδρεύσεως τοιούτον, ώστε να εξασφαλίζεται η πλήρης διάλυσις αυτού και η ισόποσος κατανομή εις το διοχετευόμενον εν τω δικτύω καταναλώσεως ύδωρ, προ της λήψεως τούτου υπό των καταναλωτών. 4.Οι χώροι εγκαταστάσεως των συσκευών και μηχανημάτων φθοριώσεως θα είναι ικανών διαστάσεων δια την άνετον εκτέλεσιν των αναγκαιούντων χειρισμών και επιθεώρησιν αυτών, θα αερίζωνται δε και θα φωτίζονται επαρκώς. Δια τον φυσικόν αερισμόν δέον να προβλέπωνται ανοίγματα εις σημεία πλησίον του δαπέδου και μακράν της θύρας εισόδου. Επί μεγάλων εγκαταστάσεων δέον να προβλέπεται τεχνητός αερισμός δια την ανανέωσιν του αέρος. Οι χώροι ούτοι θα είναι απομεμονωμένοι από άλλα διαμερίσματα προς αποφυγήν των εκ της επιδράσεως του φθορίου δυσμενών επιδράσεων επί του εργαζομένου εν αυτοίς προσωπικού και των λοιπών εγκαταστάσεων μηχανημάτων κ.λπ. 5.Δέον να αποφεύγωνται αι εξαιρετικώς χαμηλαί ή υψηλαί θερμοκρασίαι των χώρων τούτων δια της καταλλήλου θερμομονώσεως αυτών. 6.Πλησίον της εγκαταστάσεως φθοριώσεως δέον να προβλέπεται κατάλληλον σημείον υδατοληψίας δια τον απαιτούμενον εις το σημείον τούτο τακτικόν έλεγχον της διενεργουμένης φθοριώσεως. 7.Το χρησιμοποιούμενον φθόριον θα αποθηκεύεται εις ιδιαίτερον ξηρόν και καλώς αεριζόμενον χώρον. 8.Αι χρησιμοποιούμεναι συσκευαί και μέσα δια τον χειρισμόν και τροφοδότησιν των ενώσεων του φθορίου, δέον να περιορίζουν εις το ελάχιστον την δημιουργίαν κονιορτού. Περαιτέρω δια την προστασίαν του χειριζομένου τας εγκαταστάσεις προσωπικού, δέον κατά περίπτωσιν, εφ’ όσον εκ των πραγμάτων κριθή αναγκαίον, να προβλέπεται η χρήσις ελαστικών ή πλαστικών χειροκτίων ή ειδικών ενδυμάτων, αναπνευστικών προσωπίδων ή εγκαταστάσεων απορροφήσεως του κονιορτού. Άρθρον 5. Έλεγχος φθοριώσεως. 1.Ο έλεγχος της παρουσίας εις το ύδωρ φθορίου, εις την καθορισθείσαν πυκνότητα (άρθρον 3), θα ενεργήται δειγματοληπτικώς μερίμνη και δαπάναις του υποχρέου δια την ύδρευσιν, άπαξ τουλάχιστον της ημέρας, εις διάφορα αντιπροσωπευτικά σημεία του δικτύου, εκλεγόμενα κατά  τρόπον, ώστε να επιτυγχάνηται πλήρης έλεγχος ολοκλήρου (Μετά την σελ. 384) Σελ. 384,01 Τεύχος 540-Σελ. 113 Απολύμανση Υδάτων 34.Δ.δ.3 του συστήματος διανομής του ύδατος. Εκ παρατηρηθησομένης υπερβολικής ποσότητος εξ αιτίας της οποίας είναι δυνατόν να προκληθή βλάβη της υγείας του κοινού, υπεύθυνος δια πάσαν εκ τούτου συνέπειαν τυγχάνει ο υπεύθυνος της υδρεύσεως. 2.Ο αριθμός των ως άνω σημείων μετρήσεως θα είναι επαρκής, ώστε να επιβεβαιούται η ομοιόμορφος φθορίωσις του ύδατος, καθ’ όλην την έκτασιν του δικτύου. Παρά της Υγειονομικής Υπηρεσίας δύναται να καθορισθή ενδεικτικώς όπου απαιτείται, ο ελάχιστος αριθμός και τα σημεία μετρήσεως του φθορίου. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων της πυκνότητος του φθορίου θα καταχωρούνται αναλυτικώς εις ειδικόν βιβλίον, το οποίον θα τίθεται υπ’ όψιν των Υπηρεσιών ελέγχου της εποπτευούσης Υγειονομικής Υπηρεσίας. Άρθρον 6. Προσωπικόν φθοριώσεως. 1.Η παρακολούθησις της κανονικής λειτουργίας και συντηρήσεως των συσκευών και μηχανημάτων φθοριώσεως του ύδατος θα ανατίθεται εις υπεύθυνον πρόσωπον, το οποίον θα γνωρίζη καλώς την λειτουργίαν και συντήρησιν των χρησιμοποιουμένων εγκαταστάσεων, τα επιβαλλόμενα προφυλακτικά μέτρα κατά τους χειρισμούς των ενώσεων φθορίου και εν γένει την μέθοδον φθοριώσεως, με μόνιμον αυτού αναπληρωτήν δια τας περιπτώσεις απουσίας του. 2.Τα ονόματα αμφοτέρων των ως άνω υπευθύνων προσώπων θα γνωστοποιούνται εκάστοτε εγγράφως εις την Υγειονομικήν Υπηρεσίαν, η οποία δύναται να μη εγκρίνη ταύτα και να απαιτήση την αντικατάστασίν των, εφ’ όσον δεν κρίνωνται παρ’ αυτής κατάλληλα ή αποδειχθώσιν ανεπαρκή δια την εργασίαν ταύτην. Άρθρον 7. Ισχύς και κυρώσεις. 1.Ισχύς υγειονομικής διατάξεως. Η ισχύς της παρούσης άρχεται εξ (6) μήνας από της δημοσιεύσεώς της εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εφαρμόζεται δε αύτη εις πρώτον στάδιον εις τας υδρεύσεις των πολεοδομικών συγκροτημάτων Αθηνών και Θεσσαλονίκης. Η επέκτασις εφαρμογής ταύτης εις ετέρους οικισμούς της χώρας της κατηγορίας της παραγρ. 2 του άρθρου 2 θα γίνεται δι’ αποφάσεως του Υπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών. Η εκτέλεσις της ανωτέρω υγειονομικής διατάξεως ανατίθεται εις τας αρμοδίας Υγειονομικάς Υπηρεσίας. (Εις τα αρμόδια υγειονομικά όργανα των οικείων Υγειονομικών Υπηρεσιών). Σελ. 384,02 Τεύχος 540-Σελ. 114 2.Κυρώσεις. Οι παραβάται της παρούσης διώκονται και τιμωρούνται κατά τας διατάξεις του Ποινικού Κώδικος, εκτός εάν υπό ετέρας γενικής ή ειδικής διατάξεως προβλέπονται αυστηρώτεραι ποιναί, ότε ισχύουν αι τελευταίοι αύται. Εν περιπτώσει υποτροπής προ της παρελεύσεως έτους από της πρώτης καταδίκης οι παραβάται τιμωρούνται κατά το άρθρον 458 του Ποινικού Κώδικος. 34.Δ.δ.3 Απολύμανση Υδάτων 