20. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 152 της 22/25 Φεβρ. 1978 (ΦΕΚ Α΄ 31) Περί μέτρων υγιεινής και ασφαλείας των εργαζομένων εις πιεστήρας δι’ εκκέντρου και παρομοίους τοιούτους. Έχοντες υπ’ όψιν: α)Τας διατάξεις του άρθρου 6 του από 258/5.9.1920 Β.Δ/τος «περί κωδικοποιήσεως των περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών διατάξεων». β)Τας διατάξεις του άρθρου 17 του Νόμου ΔΚΘ΄/1912 «περί εργασίας γυναικών και ανηλίκων». γ)Την από 14.12.1977 γνωμοδότησιν του Ανωτάτου Υγειονομικού Συμβουλίου. δ)Την από 4.1.1978 γνωμοδότησιν του Ανωτάτου Συμβουλίου Εργασίας. ε)Τας υπ’ αριθμ. 17/1978 και 81/1978 γνωμοδοτήσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, προτάσει του Υπουργού Εργασίας, αποφασίζομεν: Άρθρον 1. Γενικαί διατάξεις. Καθιερούνται οι κάτωθι όροι υγιεινής και ασφαλείας των εργαζομένων εις πιεστήρας λειτουργούντας δι’ εκκεντρικού στροφάλου ως και παρομοίους τοιούτους, χρησιμοποιουμένους κυρίως εις την επεξεργασίαν μετάλλου εν ψυχρώ ή εν θερμώ, πέραν των γενικών όρων των καθοριζομένων υπό του από 14/22.3.1934 Π.Δ/τος «περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών και υπαλλήλων των πάσης φύσεως βιομηχανικών και βιοτεχνικών εργοστασίων, εργαστηρίων κ.λπ.». Άρθρον 10. Προπαίδευσις Χειριστών. Το πρώτον χειριζόμενα πιεστήρας πρόσωπα, δέον όπως προ πάσης τοιαύτης απασχολήσεώς των εκπαιδευθούν επαρκώς υπό εμπείρου προσώπου εις την λειτουργίαν και τους κινδύνους εκ του χειρισμού των πιεστήρων. Άρθρον 11. Διαπίστωσις καταλληλότητος χειριστών. Ουδείς τοποθετείται ως χειριστής των περί ων το παρόν, εκκέντρων και παρομοίων πιεστήρων προ της συμπληρώσεως του 18ου έτους της ηλικίας του, ως και άνευ προηγουμένης σχετικής ιατρικής εξετάσεως προς διαπίστωσιν της προς τούτο καταλληλότητός του. (Μετά την σελ. 306,776) Σελ. 306,777 Τεύχος 664-Σελ. 137 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων 15.Λ.α.20 Άρθρον 12. Ατομικά προστατευτικά μέσα. Οι χειρισταί των περί ων το παρόν πιεστήρων δέον όπως εφοδιάζωνται παρά του εργοδότου και χρησιμοποιούν τα κατά περίπτωσιν κατάλληλα προστατευτικά μέσα, ως, χειρόκτια, ομματοϋάλια, εμπροσθέλλας και καλύμματα κεφαλής. Άρθρον 13. Προστασία εκ του θορύβου. Εις άπαντας τους πιεστήρας δέον όπως λαμβάνωνται μέτρα μειώσεως του εκ της λειτουργίας των παραγομένου θορύβου, όπου δε η μείωσις της εντάσεως του θορύβου εις ανεκτά όρια δεν είναι τεχνικώς εφικτή, δέον όπως εφοδιάζωνται οι εργαζόμενοι παρά του εργοδότου δια των καταλλήλων ατομικών μέσων προστασίας των ώτων, (βύσματα, ωτασπίδες κ.λπ.). Άρθρον 14. Ποινικαί διατάξεις. Πάσα παράβασις των διατάξεων του παρόντος τιμωρείται κατά τας διατάξεις του Νόμου ΓϠΛΔ/1911 «περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών», ως αύται εκωδικοποιήθησαν υπό του Β.Δ/τος της 25-8/5.9.1920 «περί κωδικοποιήσεως των περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών διατάξεων» και ετροποποιήθησαν υπό των διατάξεων του εδαφ. Β του άρθρου 1 του Νόμου 2943/1922 «περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως εργατικών τινων Νόμων». Άρθρον 15. Η ισχύς του παρόντος άρχεται μετά εξ (6) μήνας από της δημοσιεύσεώς του δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως. Εις τον Υπουργόν Εργασίας, ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του παρόντος Διατάγματος. Σελ. 306,778 Τεύχος 664-Σελ. 138 15.Λ.α.20 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων Άρθρον 2. Λιετουργία Συμπλέκτου. 1.Οι συμπλέκται των δι’ εκκέντρου και παρομοίων πιεστήρων δέον όπως λειτουργούν ούτως ώστε να μη δύναται να προκληθή εμβολισμός εκ της εμπλοκής του συμπλέκτου, ή εν όσω ο πιεστήρ ευρίσκεται εκτός λειτουργίας. 2.Τ’ ανωτέρω δεν απαιτούνται δια πιεστήρας, οίτινες χρησιμοποιούνται αποκλειστικώς δια: α)συνεχή ή και αυτόματον παραγωγικήν διαδικασίαν. β)εργασίας, καθ’ ας δεν είναι δυνατή η παρεμβολή των χειρών των εργαζομένων μεταξύ των μητρών, διαρκούσης της κινήσεως καθόδου του πιέστρου και γ)μορφοποιητικάς εργασίας εν θερμώ (διαπύρω). 3.Επί των πιεστήρων της προηγουμένης παραγράφου δέον όπως υπάρχουν εμφανείς πινακίδες, περί του ότι οι πιεστήρες ούτοι χρησιμοποιούνται αποκλειστικώς δια τας περί ων πρόκειται εργασίας. Άρθρον 3. Ασφάλεια απλού Εμβολισμού. 1.Οι δι’ εκκέντρου και παρόμοιοι πιεστήρες, οίτινες ένεκα της κατασκευής των επιτρέπουν την ερ Σελ. 306,776 Τεύχος 664-Σελ. 136 γασίαν εις απλήν παλινδρόμησιν δέον όπως διαθέτουν σύστημα μηχανικής ή παρομοίας ασφαλείας έναντι αθελήτου δευτέρας καθόδου του πιέστρου, ήτις θα τίθεται υποχρεωτικώς εις χρήσιν υπό του εκκεντροφόρου άξονος κατά το τελευταίον τέταρτον της περιστροφής του. 2.Η απλή διαδρομή του πιέστρου εκ του άνω νεκρού σημείου εις το κάτω νεκρόν σημείον και η εν συνεχεία στάσις αυτού, δέον όπως εξασφαλίζηται και εις περίπτωσιν νέας ή συνεχούς χρήσεως των οργάνων χειρισμού του πιεστήρος, καθ’ όλην την διάρκειαν της ως άνω παλινδρομήσεως του πιέστρου. 3.Η μετατροπή των ως είρηται πιεστήρων εκ της εργασίας απλής διαδρομής εις τοιαύτην συνεχούς παλινδρομήσεως, δέον όπως πραγματοποιήται ακινδύνως δι’ ειδικού εργαλείου. Άρθρον 4. Ασφάλεια Ελατηρίων. Η θραύσις ελατηρίου εν ουδεμιά περιπτώσει επιτρέπεται να έχη ως συνέπειαν την αθέλητον πτώσιν του πιέστρου. Προς τούτο δέον όπως χρησιμοποιώνται πλείονα εφελκύοντα ελατήρια, εκ καταλλήλου υλικού, επιμελημένης επιμετρήσεως και τοποθετήσεως ή έν πιεστικόν ελατήριον το οποίον και εις περίπτωσιν θραύσεώς του θα παραμείνη ενεργόν. Άρθρον 5. Ειδικά συστήματα προφυλάξεως των χειρών. 1.Πρός αποτελεσματικήν προστασίαν των χειρών των χειριστών πιεστήρων, δέον όπως επί πλέον των εν τοις προηγουμένοις άρθροις αναφερομένων, χρησιμοποιήται και έν εκ των κατωτέρω ειδικών συστημάτων προφυλάξεως αναλόγως της κατασκευής και του τρόπου εργασίας του πιεστήρος: α)Παντελώς κλεισταί μήτραι πιεστήρων, εκ κατασκευής ή δια της επί πλέον τοποθετήσεως προστατευτικών κιγκλιδωμάτων, αποκλείουσαι τον τραυματισμόν των χειρών του χειριστού. β)Συστήματα επί των πιεστήρων, άτινα επιτρέπουν την ασφαλή προώθησιν και απαγωγήν των προς κατεργασίαν αντικειμένων. γ)Αυτόματος προσαγωγή των προς επεξεργασίαν αντικειμένων. δ)Σταθερά περίφραξις της επικινδύνου περιοχής. Αφαίρεσις ταύτης δέον όπως συνεπάγεται έγκαιρον ανακοπήν της κινήσεως καθόδου του πιέστρου. ε)Διαδρομή πιέστρου κατά μέγιστον πέντε (5) χιλιοστών. στ)Ακίνδυνος και εξ ικανής αποστάσεως συγκράτησις, δι’ αμφοτέρων των χειρών, του προς κατεργασίαν αντικειμένου κατά την διάρκειαν καθόδου του πιέστρου. ζ)Τοποθέτησις καταλλήλων κινητών κιγκλιδωμάτων, άτινα επιτρέπουν την κίνησιν του πιέστρου, μόνον μετά την λήψιν της θέσεως προστασίας. Ταύτα δέον όπως περικλείουν και προστατεύουν καθολικώς την επικίνδυνον περιοχήν. Απρόβλεπτος ανωμαλία εις το κύκλωμα ρυθμίσεως του κινητού προφυλακτήρος δέον όπως συνεπάγεται, ή αδυναμίαν απομακρύνσεως τούτου εκ της θέσεως προστασίας, ή αποτροπήν της κινήσεως καθόδου του πιέστρου. Εν όσω ο κινητός προφυλακτήρ ευρίσκεται εκτός θέσεως προστασίας, δέον όπως απρόβλεπτος ανωμαλία του κυκλώματος ρυθμίσεως μη συνεπάγεται αθέλητον κίνησιν του πιέστρου. 15.Λ.α.20 Υγιεινή και ασφάλεια χώρων εργασίας και εργαζομένων η)Αναγκαστική ταυτόχρονος χρησιμοποίησις αμφοτέρων των χειρών προς λειτουργίαν του πιεστήρος. Τα προς τούτο όργανα δέον να είναι ούτω κατεσκευασμένα και διατεταγμένα, ώστε να αποκλείηται η περίπτωσις μη ηθελημένου χειρισμού των. Απαγορεύεται η καθ΄ οιονδήποτε τρόπον μονιμοποίησις εις την θέσιν λειτουργίας ή αχρήστευσις ενός εκ των δύο χειριστηρίων ταυτοχρόνου χειρισμού. Η απόστασις των οργάνων χειρισμού δια ταυτοχρόνου χρησιμοποίησεως αμφοτέρων των χειρών εκ του επικινδύνου πεδίου δέον όπως είναι τοιαύτη, ώστε να τελειούται η κίνησις καθόδου του πιέστρου πριν ή αι χείρες του χειριστού υπεισέλθουν εις το επικίνδυνον πεδίον, άλλως δέον όπως η κίνησις καθόδου του πιέστρου διακόπτεται εγκαίρως και άμα τη αφέσει έστω και του ενός εκ των οργάνων χειρισμού. Η κατασκευή των οργάνων ταυτοχρόνου χειρισμού δέον όπως είναι τοιαύτη, ώστε οιαδήποτε απρόβλεπτος βλάβη τμήματος αυτών να μη συνεπάγεται αθέλητον κάθοδον του πιέστρου η την συνεχή παλινδρόμησιν τούτου. Το σύστημα χειρισμού του πιεστήρος δι΄ αμφοτέρων των χειρών δέον όπως αποχωρίζεται υποχρεωτικώς και αυτομάτως κατά τον χειρισμόν του πιεστήρος δια ποδομοχλού, όστις επί πλέον δέον όπως προστατεύηται καταλλήλως προς αποτροπήν αθελήτου πιέσεως. θ)Φωτοηλεκτρικόν παραπέτασμα, διακόπτον ακαριαίως και εγκαίρως την κίνησιν του πιέστρου, άμα τη παρεμβολή των χειρών του χειριστού εντός της επικινδύνου περιοχής. Η ως άνω προστατευτική διάταξις δέον όπως είναι ούτω τοποθετημένη ώστε η προσέγγισις του επικινδύνου σημείου του πιεστήρος να δύναται να επιτευχθή μόνον μέσω ταύτης. Η απόστασις ασφαλείας μεταξύ του προστατευτικού πεδίου και του πλησιεστέρου επικινδύνου σημείου δέον όπως είναι τοιαύτη, ώστε κατά την εισδοχήν χειρός δια του προστατευτικού πεδίου να μη δύναται αύτη να προσεγγίση το επικίνδυνον σημείον, πριν ή διακοπή η κίνησις καθόδου του πιέστρου. Η εν λόγω ελαχίστη απόστασις ασφαλείας δέον όπως αναγράφεται ευκρινώς και μονίμως επί του πιεστήρος. Μετά την διακοπήν αρξαμένης κινήσεως καθόδου του πιέστρου, λόγω παρεμβολής χειρός εις το προστατευτικόν πεδίον, δέον όπως η συνέχισις της καθόδου του πιέστρου και άμα τη αποκαταστάσει του πεδίου τούτου καθίσταται εφικτή μόνον κατόπιν χειρισμού ιδιαιτέρου προς τούτο πλήκτρου. Δια της θέσεως εκτός λειτουργίας του κατά τα ως άνω προστατευτικού πεδίου δέον όπως καθίσταται αδύνατος πάσα κίνησις καθόδου του πιέστρου, τοιαύτη δε ήδη αρξαμένη μη δύναται να συνεχισθή. Το ως είρηται προστατευτικόν φωτοηλεκτρικόν παραπέτασμα δέον όπως είναι ούτω διαρρυθμισμένον, ώστε διακοπή ή ανωμαλία εις το κύκλωμα του πεδίου να συνεπάγεται αποτροπήν της ενάρξεως της επομένης κινήσεως καθόδου του πιέστρου. Η ρύθμισις της ευαισθησίας του προστατευτικού πεδίου δέον όπως είναι εφικτή μόνον εντός ορίων, καθ΄ α η αποτελεσματικότης της προστασίας του πεδίου παραμένει αμείωτος. Ξέναι επιρροαί δέον όπως μη είναι δυνατόν να επηρεάζουν αρνητικώς την αποτελεσματικότητα του προστατευτικού πεδίου. ι)Σύστημα αναγκαστικής απομακρύνσεως των χειρών του χειριστού εκ του επικινδύνου πεδίου, εν συσχετισμώ προς την κίνησιν καθόδου του πιέστρου. 2.Τα ως άνω προστατευτικά συστήματα των χειρών δέον όπως είναι ούτω κατεσκευασμένα και διατεταγμένα, ώστε να μην είναι δυνατή η δι΄ απλών τρόπων εξουδετέρωσίς των . 3.Εφ΄ όσον αι χείρες του χειριστού δύνανται να τεθούν εν κινδύνω εξ αθελήτου συνεχούς παλινδρομήσεως του πιέστρου, κατά την τοποθέτησιν και απομάκρυνσιν των προς κατεργασίαν αντικειμένων, δέον όπως χρησιμοποιώνται επί πλέον των ανωτέρω συστημάτων τα προς τούτο κατάλληλα βοηθητικά εργαλεία καθ΄ ο μέτρον είναι τούτο δυνατόν εξ απόψεως βάρους και όγκου των προς κατεργασίαν αντικειμένων. Άρθρον 6. Απασχόλησις πλειόνων προσώπων. Εις περίπτωσιν απασχολήσεως πλειόνων προσώπων εις τον αυτόν πιεστήρα δέον όπως λαμβάνωνται τα ανωτέρω μέτρα προστασίας δι΄ έκαστον των απασχολουμένων και δη κατά τρόπον αποκλείοντα αμοιβαίαν επικίνδυνον ενέργειαν. Άρθρον 7. Πιεστήρες δι΄ ατράκτου. Εις τους πιεστήρας δι΄ ατράκτου δέον όπως, επί πλέον των εν τω άρθρω 5 διαλαμβανομένων, λαμβάνηται μέριμνα ούτως ώστε: α)Θραύσις της ατράκτου μη συνεπάγεται πτώσιν του σφονδύλου. β)Διαθέτουν κατάλληλον πέδησιν αποτρέπουσαν ανεπιθύμητον επακόλουθον κίνησιν του κριού. γ)Αλλαγή των μητρών ή έτεραι εργασίαι κάτωθεν του κριού, εκτελούνται μόνον εφ΄ όσον ληφθούν επαρκή μέτρα, αποκλείοντα την αθέλητον πτώσιν του κριού. Άρθρον 8. Ρύθμισις-Μετατροπή πιεστήρων. 1.Η ρύθμισις και η μετατροπή των πιεστήρων καθώς και η τοποθέτησις των μητρών δέον όπως εκτελούνται μόνον υπό των προς τούτο εντεταλμένων και εμπείρων προσώπων, άτινα γνωρίζουν καλώς τους κανόνας ασφαλείας των πιεστήρων. 2.Εάν εις εξαιρετικάς περιπτώσεις δια λόγους τεχνικούς η παραγωγής δεν είναι δυνατή η λήψις των ως άνω προστατευτικών μέτρων, δύναται να λαμβάνωνται έτερα αποτελεσματικά τοιαύτα, τη εγγράφω αιτήσει του υποχρέου εις ην θα αναφέρωνται οι ειδικοί λόγοι οίτινες καθιστούν αναγκαίαν την λήψιν τούτων, μόνον κατόπιν προηγουμένης εγκρίσεως της αρμοδίας υπηρεσίας του Υπουργείου Εργασίας. Άρθρον 9. Έλεγχος πιεστήρων-Βιβλίον εγγραφών. 1.Οι πιεστήρες και τα μέσα προστασίας αυτών δέον όπως αναλόγως της καταπονήσεώς των, τουλάχιστον όμως άπαξ του έτους, ελέγχωνται επισταμένως ως προς την μηχανικήν κατάστασιν και ασφαλή λειτουργίαν των, υπό ειδικού και προς τούτο υπό του εργοδότου εντεταλμένου προσώπου. 2.Το αποτέλεσμα του ελέγχου δέον όπως καταχωρίζηται λεπτομερώς εις ειδικόν προς τούτο τηρούμενον βιβλίον. 3.Εις το ανωτέρω βιβλίον δέον όπως καταγράφωνται και τα υποδεικνυόμενα υπό των αρμοδίων Εποπτικών Οργάνων προληπτικά μέτρα υγιεινής και ασφαλείας, ως και ο έλεγχος της πραγματοποιήσεως αυτών. 