5. ΝΟΜΟΘΕΤ. ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 57 της 7/19 Ιουλ. 1973 (ΦΕΚ Α΄ 149)  Περί λήψεως μέτρων κοινωνικής προστασίας των οικονομικώς αδυνάτων και καταργήσεως των διεπουσών τον θεσμόν της απορίας διατάξεων.  ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α΄ Περιπτώσεις παροχής κοινωνικής προστασίας  Άρθρ.1.-1.Το Κράτος δια του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών και δια των υπό την εποπτείαν του Υπουργείου τούτου τελούντων φορέων παρέχει κοινωνικήν προστασίαν εις ας περιπτώσεις Έλλην πολίτης διαμένων μονίμως εν Ελλάδι: α)τελεί εις κατάστασιν ενδείας, ή β)ευρίσκεται εις μειωμένην κοινωνικήν, σωματικήν ή διανοητικήν κατάστασιν (αναπηρίαι πάσης φύσεως, γήρας κλπ.), ή γ)περιέρχεται προσωρινώς ή μονίμως εις κατάστασιν ανάγκης συνεπεία ασθενείας, θεομηνίας ή άλλου απροβλέπτου συμβάντος. 2.Η κατά τας διατάξεις του παρόντος προστασία τελεί υπό την βασικήν προϋπόθεσιν ότι: α)η κατάστασις εις ην τελούν τα ως άνω πρόσωπα και αι εξ αυτής ανάγκαι τούτων δεν καλύπτονται παρ’ οιουδήποτε φορέως κοινωνικής ασφαλίσεως και β)υφίσταται αποδεδειγμένης ανάγκης δι’ ιδίων μέσων αυτών και των μελών της οικογενείας των. 3.Το περιεχόμενον, η έκτασις και ο χρόνος παροχής της κατά τας διατάξεις του παρόντος προβλεπομένης κοινωνικής προστασίας καθορίζονται δια του εφαρμοζομένου εκάστοτε κοινωνικού προγράμματος αναλόγως των προς τούτο διατιθεμένων οικονομικών μέσων. 4.Δι’ αποφάσεων του Υπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών, δημοσιευομένων δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, ορίζονται η διαδικασία, αι προϋποθέσεις και τα κριτήρια, κατά γενικάς κατηγορίας, δια την υπαγωγήν εις το οικείον πρόγραμμα των δεομένων παροχής κοινωνικής προστασίας κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων του παρόντος. Αποφάσεις παροχής κοινωνικής προστασίας και διαδικασία εκδόσεως αυτών Άρθρ.2.-1.Περί της συνδρομής εν τω προσώπω τινός των υπό του άρθρ. 1 του παρόντος προϋποθέσεων παροχής κοινωνικής προστασίας αποφαίνεται, επί τη υποβολή υπευθύνου, κατά τας διατάξεις του Ν.Δ. 105/1969 «περί ατομικής ευθύνης του δηλούντος ή βεβαιούντος», δηλώσεως, ο οικείος Νομάρχης, μετά γνώμην ειδικής Επιτροπής εδρευούσης παρ’ εκάστη Νομαρχία. Η Επιτροπή αποτελείται εξ ενός δημοσίου υπαλλήλου επί βαθμώ τουλάχιστον 6ω ενός Εκκλησιαστικού Λειτουργού και ενός ευϋπολήπτου πολίτου, οριζομένων μετά των αναπληρωτών αυτών δι’ αποφάσεως του οικείου Νομάρχου, επί ενιαυσία θητεία, δυναμένη να ανανεούται. Δια της αυτής ή ετέρας αποφάσεως ορίζεται και ο Πρόεδρος αυτής. 2.Εν περιπτώσει υποβολής ψευδούς υπευθύνου δηλώσεως, ο δηλών διώκεται, κατά τας διατάξεις του Ν.Δ. 105/1969, καταλογιζομένης άμα εις βάρος τούτου της εκ της παροχής της κοινωνικής προστασίας προκληθείσης δαπάνης, ήτις εισπράττεται ως δημόσιον έσοδον, κατά τα ειδικώτερον δια κοινής αποφάσεως των Υπουργών Οικονομικών και Κοινωνικών Υπηρεσιών, δημοσιευομένης δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, εκάστοτε οριζόμενα. Τοπικαί Επιτροπαί Κοινωνικής Προστασίας Άρθρ.3.-1.Δι’ αποφάσεως του οικείου Νομάρχου συνιστώνται παρ’ εκάστω Δήμω ή Κοινότητι ή οικισμώ τριμελείς Τοπικαί Επιτροπαί Κοινωνικής Προστασίας εξ ενός εκκλησιαστικού λειτουργού ως Προέδρου, ενός δημοσίου ή δημοτικού ή κοινοτικού υπαλλήλου και ενός ευϋπολήπτου πολίτου, επιφορτιζόμεναι με την κατ’ αρχήν εξέτασιν των υποβαλλομένων αιτήσεων ή αυτεπαγγέλτως, περί παροχής της υπό του παρόντος προβλεπομένης κοινωνικής προστασίας και υποβολήν προτάσεων δια την, κατά την διαδικασίαν του προηγουμένου άρθρου, έκδοσιν της εν αυτώ προβλεπομένης αποφάσεως. Εν ελλείψει Εκκλησιαστικού Λειτουργού ή υπαλλήλων εκ των εν τη παρούση παραγράφω αναφερομένων, αι Επιτροπαί δύνανται να συγκροτώνται εξ ευϋπολήπτων πολιτών, του Προέδρου τούτων οριζομένου δια της περί διορισμού αποφάσεως. 2.Τα της συνθέσεως, συγκροτήσεως και λειτουργίας των τοπικών τούτων επιτροπών, καθορίζονται δια κανονιστικής αποφάσεως του Υπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών, δημοσιευομένης δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως. «3.Ειδικώς τα πιστοποιητικά κοινωνικής προστασίας εις τους φοιτητάς Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, χορηγούνται υπό των οικείων Νομαρχών, μετά γνώμην ειδικής τριμελούς Επιτροπής οριζομένης υπό του οικείου Νομάρχου και αποτελουμένης εξ ενός δικαστικού λειτουργού, ενός εφοριακού υπαλλήλου και ενός υπαλλήλου του Κέντρου Κοινων. Υπηρεσιών ή των νομίμων αναπληρωτών αυτών. Η ανωτέρω Επιτροπή δύναται να καλή τον Δημαρχον ή Πρόεδρον Κοινότητος, της πόλεως ή της Κοινότητος εξ ης προέρχεται ο φοιτητής, προς παροχήν στοιχείων ή πληροφοριών». Η παρ. 3 προσετέθη δια του άρθρ. 5 Νόμ. 379/1976 (τόμ. 31 σελ. 34,325).        (Αντί της σελ. 62,01(α) Σελ. 62,01(β) Τεύχος 1302 Σελ. 93 Περίθαλψη απόρων και ανασφάλιστων 35.Β.αα.5    Υποκατάστασις Πιστοποιητικού απορίας Άρθρ.4.-Εις ας περιπτώσεις, κατά τας υφισταμένας διατάξεις Νόμων ή Κανονισμών Ιδρυμάτων, Οργανισμών, και Νομικών Προσώπων Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου, προβλέπεται η παροχή κοινωνικής προστασίας βάσει πιστοποιητικών απορίας, αύτη παρέχεται εφεξής υπό των οικείων φορέων, συντρεχουσών των υπό των διατάξεων τούτων οριζομένων προϋποθέσεων, βάσει αποφάσεως του οικείου Νομάρχου εκδιδομένης συμφώνως τω άρθρ. 2 του παρόντος. Επέκτασις κοινωνικής προστασίας   εις ομογενείς και αλλοδαπούς Άρθρ.5.-Δι’ αποφάσεων του Υπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών, δημοσιευομένων δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως ή υπό του παρόντος προβλεπομένη κοινωνική προστασία, δύναται να επεκτείνεται, κατά περίπτωσιν, εις άτομα ή ομάδας ομογενών διαμενόντων εν Ελλάδι, ή μονίμως εγκατεστημένων εν τη Ελληνική Επικρατεία αλλοδαπών. Τοιαύτη απόφασις δεν απαιτείται, προκειμένου περί υπηκόων Κρατών, υπέρ ων, βάσει της δια του Ν.Δ. 4017/1959 κηρωθείσης Ευρωπαϊκής Συμβάσεως περί Κοινωνικής και Ιατρικής Αντιλήψεως, έχει αναληφθή υποχρέωσις της Χώρας, προς παροχήν κοινωνικής προστασίας προβλεπομένης υπό του παρόντος. Παροχή νοσηλευτικής και ιατροφαρμακευτικής περιθάλψεως Άρθρ.6.-1.Έλληνες πολίται, διαμένοντες εν Ελλάδι, δύνανται να τύχουν, υπό τας εν άρθρ. 1 του παρόντος προϋποθέσεις, δωρεάν νοσηλευτικής και ιατροφαρμακευτικής περιθάλψεως. 2.Η κατά τας διατάξεις της προηγουμένης παραγράφου νοσηλεία ασθενών παρέχεται αποκλειστικώς δια κλινών Γ΄ θέσεως εις τα Νοσηλευτικά Ιδρύματα Ν.Δ. 2592/1953 «περί Οργανώσεως της Ιατρικής Αντιλήψεως «και τα μετά του Δημοσίου συμβεβλημένα τοιαύτα επί τη προσκομίσει εις το Νοσηλευτικόν Ίδρυμα της προβλεπομένης υπό του άρθρ. 2 του παρόντος αποφάσεως. Η υπό νοσηλευομένου επιλογή κλίνης νοσηλείας ετέρας θέσεως αποκλείει τούτον του δικαιώματος της παρεχομένης δια των διατάξεων του παρόντος κρατικής νοσηλευτικής προστασίας, μη επιτρεπομένου του συμψηφισμού των δαπανών της Γ΄ θέσεως προς τας τοιαύτας της εις ην νοσηλεύεται ανωτέρας θέσεως. 3.Η περί εισαγωγής εις Νοσηλευτικόν Ίδρυμα απόφασις δύναται να εκδίδεται οίκοθεν υπό του οικείου Νομάρχου, οσάκις ο δικαιούμενος της δωρεάν νοσηλευτικής περιθάλψεως ασθενής στερείται συγγενών, επί πλέον δε, ως εκ της ασθενείας του, αδυνατεί να επιμεληθή της εκδόσεως ταύτης.    Σελ. 62,02(β) Τεύχος 1302 Σελ. 94 4.Εν περιπτώσει εκτάκτου και επειγούσης ανάγκης, απαιτούσης την άμεσον εισαγωγήν ασθενούς εις Νοσηλευτικόν Ίδρυμα, η απαλλαγή εκ των δαπανών νοσηλείας του επέρχεται επί τη περιελεύσει εις τούτο της υπό του άρθρ. 2 του παρόντος αποφάσεως του οικείου Νομάρχου. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄ Σύστασις Λογαριασμού Πρώτων Κοινωνικών Βοηθειών Άρθρ.7.-1.Επί σκοπώ αντιμετωπίσεως των εκάστοτε παρουσιαζομένων εκτάκτων κοινωνικών αναγκών και της δια κοινωνικών μέτρων καταπολεμήσεως της επαιτείας και αλητείας, συνιστάται παρά τω οικείω Υποκαταστήματι της Τραπέζης της Ελλάδος της έδρας εκάστης Νομαρχίας και εν ανυπαρξία τούτου παρά τω Υποκαταστήματι ετέρας Τραπέζης, οριζομένης δια κοινής αποφάσεως των Υπουργών Οικονομικών και Κοινωνικών Υπηρεσιών, ειδικός Λογαριασμός, υπό τον τίτλον «Λογαριασμός Πρώτων Κοινωνικών Βοηθειών», κινούμενος κατά παρέκκλισιν των περί Δημοσίου Λογιστικού διατάξεων και κατά τα ειδικώτερον δια κοινής αποφάσεως των Υπουργών Οικονομικών και Κοινωνικών Υπηρεσιών, δημοσιευομένης δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, καθοριζόμενα. «1α. Στη Νομαρχία  Αθηνών συνιστάται στο αντίστοιχο υποκατάστημα ή πρακτορείο της Τράπεζας της Ελλάδος της έδρας κάθε Νομαρχιακού Τομέα ειδικός Λογαριασμός, υπό τον τίτλο «Λογαριασμός Πρώτων Κοινωνικών Βοηθειών». Η μέσα σε «» παρ. 1α, προστέθηκε από την παρ. 7 άρθρ 26 Νόμ. 2646/15-20 Οκτ. 1998 (ΦΕΚ Α΄236), ανωτ. σελ. 60,31 2.Εις τον Λογαριασμόν τούτον κατατίθενται πόροι: α)Εκ χρηματοδοτήσεων του Κρατικού Προϋπολογισμού. Η χρηματοδότησις αύτη παρέχεται εκ των εγγεγραμμένων εκάστοτε πιστώσεων της Κοινωνικής Προνοίας, άνευ ειδικής προσθέτου εγγραφής πιστώσεως εις τον Κρατικόν Προϋπολογισμόν. β)Εκ χρηματοδοτήσεων, δωρεών και εισφορών εις χρήμα ή εις είδος φυσικών ή νομικών προσώπων. γ)Εξ έσοδων εκ διενεργουμένων εράνων, λαχειοφόρων ή φιλανθρωπικών αγορών και πάσης φύσεως κοινωνικών εκδηλώσεων, ως και εκ ποσοστού 2% επί του ακαθαρίστου προϊόντος των διενεργουμένων εν τη περιοχή του οικείου Νομού εράνων και λαχειοφόρων ή φιλανθρωπικών αγορών. 3.Δι’ αποφάσεως του Υπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών, καθορίζονται αι προϋποθέσεις, ο τρόπος και η διαδικασία παροχής βοηθείας εις  περιπτώσεις περί ων η παρ. 1 του παρόντος, ως και τα της αυτουσίας διαθέσεως των εις είδος εισφορών.  35.Β.αα.5 Περίθαλψη απόρων και ανασφάλιστων    ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ΄ Κατά παρέκκλισιν διάθεσις πιστώσεων Άρθρ.8.-Η κατά τας διατάξεις του παρόντος διάθεσις πιστώσεων εκ του Κρατικού Προϋπολογισμού δύναται, συντρεχούσης επειγούσης ανάγκης, να ενεργήται και κατά παρέκκλισιν των περί δημοσίου λογιστικού διατάξεων, κατά τα δια κοινής αποφάσεως των Υπουργών Οικονομικών και Κοινωνικών Υπηρεσιών, δημοσιευομένης δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, ειδικώτερον εκάστοτε οριζόμενα. Εμπιστευτικός χαρακτήρ στοιχείων Άρθρ.9.-Τα ατομικά στοιχεία των κατά τας διατάξεις του παρόντος προστατευομένων, ως και τα σχετιζόμενα με την διαδικασίαν εξακριβώσεως της οικονομικής και οικογενειακής καταστάσεως αυτών υπηρεσιακά έγγραφα, έχουν χαρακτήρα εμπιστευτικόν, απαγορευομένης της προς τρίτους γνωστοποιήσεως του περιεχομένου τούτων. Υποχρέωσις παροχής στοιχείων Άρθρ.10.-1.Αι Δημόσιαι η Δημοτικαί Αρχαί και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου, ως και αι επιχειρήσεις πάσης φύσεως υποχρεούνται να παρέχουν αμελλητί, εις τα επιφορτιζόμενα με την εφαρμογήν του παρόντος όργανα του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών, πάσαν πληροφορίαν η στοιχείον, ευρισκόμενον, ως εκ της φύσεως της ασκουμένης υπηρεσίας, εις την διάθεσιν αυτών και αφορών εις την οικογενειακήν η οικονομικήν κατάστασιν των αξιούντων την, κατά τας διατάξεις του παρόντος, κοινωνικήν προστασίαν. 2.Παράλειψις παροχής των κατά την προηγουμένην παράγραφον στοιχείων συνιστά πειθαρχικόν αδίκημα δια τους εκ των υπευθύνων υπαλλήλους του Δημοσίου η Ν.Π.Δ.Δ., Ο.Τ.Α., Δημοσίων Οργανισμών και Δημοσίων Επιχειρήσεων. Ποινικαί κυρώσεις Άρθρ.11.-Αρμόδια όργανα Δημοσίων Υπηρεσιών, Ιδρυμάτων, Οργανισμών, Νομικών Προσώπων, ως και υπεύθυνοι επιχειρήσεων πάσης φύσεως, παραβαίνοντες τας διατάξεις του παρόντος, ανεξαρτήτως των τυχόν πειθαρχικών αυτών ευθυνών, διώκονται και τιμωρούνται ποινικώς, κατά τας διατάξεις του άρθρ. 458 του Ποινικού Κώδικος, εφ΄ όσον δεν διώκονται εξ άλλης διατάξεως αυστηρότερον. Ατέλειαι Άρθρ.12.-Αι δυνάμει του παρόντος υποβαλλόμεναι αιτήσεις, δηλώσεις, εξαιρέσει των τοιούτων του άρθρ. 2 του παρόντος, και εκδιδόμεναι βεβαιώσεις και πιστοποιητικά παρ΄ οιασδήποτε Αρχής, απαλλάσσονται παντός τέλους χαρτοσήμου. Οργανισμός Κοινωνικής Αντιλήψεως Άρθρ.13.-1.Από της ισχύος του παρόντος, η διεπομένη υπό των διατάξεων του Ν.Π. 1470/1944 «περί συστάσεως και οργανώσεως Κοινωνικής Αντιλήψεως» Οργάνωσις Κοινωνικής Αντιλήψεως, μετονομάζεται εις Οργανισμόν Κοινωνικής Αντιλήψεως και τελεί υπό την άμεσον εποπτείαν του Υπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών, κατά τα ειδικώτερον δι αποφάσεως αυτού, δημοσιευομένης δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, οριζόμενα. 2.Δια Π.Δ/τος εκδιδομένου προτάσει του Υπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών δύναται ν΄ ανατίθεται εις τον Οργανισμόν Κοινωνικής Αντιλήψεως η εκτέλεσις εν όλω η εν μέρει των κατά τας διατάξεις του παρόντος εφαρμοζομένων προγραμμάτων. 3.Επί σκοπώ πληρεστέρας εφαρμογής των, κατά τας διατάξεις του παρόντος, προγραμμάτων και εκτελέσεως τούτων υπό του περί ου η προηγουμένη παράγραφος Οργανισμού, δύναται δια Π.Δ/τος, εκδιδομένου τη προτάσει των Υπουργών Οικονομικών και Κοινωνικών Υπηρεσιών, να τροποποιηθούν και συμπληρωθούν αι αφορώσαι εις την οργάνωσιν και λειτουργίαν του Οργανισμού τούτου κείμεναι διατάξεις, άνευ δημιουργίας νέων θέσεων η νέων δαπανών εις βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού. Ρύθμισις λεπτομερειών Άρθρ.14.-Δι΄ αποφάσεων του Υπουργού Κοινωνικών Υπηρεσιών, δημοσιευομένων δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, ρυθμίζονται αι λεπτομέρειαι ως και παν θέμα σχετικόν με την εφαρμογήν του παρόντος. Κατάργησις ισχυουσών περί απορίας διατάξεων Άρθρ.15.-1.Από της ισχύος του παρόντος οι υφιστάμενοι πίνακες απορίας, απόλλυσι την ισχύ των. Τα καθ΄ οιονδήποτε τρόπον ευρισκόμενα εις χείρας των ενδιαφερομένων πιστοποιητικά απορίας, ουδεμίαν έχοντα ισχύν, δεν γίνονται δεκτά παρά Δημοσίων Υπηρεσιών η Νομικών Προσώπων Δημοσίου η Ιδιωτικού Δικαίου η οιουδήποτε Οργανισμού κοινωφελούς σκοπού, προς παροχήν οιασδήποτε προστασίας. 2.Από της αυτής ως άνω χρονολογίας καταργούνται: α)Αι διατάξεις των παρ. 1 εως και 3 του άρθρ. 10 του υπ΄ αριθ. 85/1946 Ν.Δ/τος «περί Υπηρεσιών Κοινωνικής Προνοίας ........... κλπ.». β)Το από 11.5.1946 Β.Δ/μα «περί της εννοίας της απορίας και του τρόπου αποδείξεως αυτής» ως συνεπληρώθη και ετροποποιήθη.       (Μετά την σελ. 62,02) Σελ. 62,03 Τεύχος 504-Σελ. 117 Περίθαλψη απόρων και ανασφάλιστων 35.Β.αα.5    Άρθρ.16.-1.Η ισχύς του παρόντος άρχεται μετά την πάροδον έτους από της δημοσιεύσεώς του εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, πλην των διατάξεων των άρθρ. 7 εως και 14, ων η ισχύς άρχεται από της δημοσιεύσεως τούτου εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 2.Τα υπό του παρόντος προβλεπόμενα Προεδρικά Δ/τα και υπουργικαί αποφάσεις δύναται να εκδοθούν από της δημοσιεύσεως τούτου εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η ισχύς τούτων άρχεται από της τοιαύτης των περί ων αι προβλέπουσαι την έκδοσιν τούτων σχετικαί διατάξεις.   