3. ΑΝΑΓΚ.ΝΟΜΟΣ υπ’ αριθ. 2 της 7/7 Αυγ. 1936 (ΦΕΚ Α΄ 333) Περί κυρώσεως της από 20 Ιουλ. 1936 εν Μοντρέ υπογραφείσης Συμβάσεως της αφορώσης εις το καθεστώς των Στενών. Άρθρον μόνον.-Η από 20 Ιουλ. 1936 εν Μοντρέ υπογραφείσα Σύμβασις η αφορώσα εις το καθεστώς των Στενών, ης το κειμένον, εν γαλλικώ πρωτοτύπω και ελληνική μεταφράσει έπεται, έχει πλήρη και νόμιμον ισχύν. ΣΥΜΒΑΣΙΣ ΠΕΡΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΥΠΟΓΡΑΦΕΙΣΑ ΕΝ ΜΟΝΤΡΕ ΤΗ 20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1936 Η Αυτού Μεγαλειότης ο Βασιλεύς των Βουλγάρων, ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, η Αυτού Μεγαλειότης ο Βασιλεύς της Μεγάλης Βρετανίας, της Ιρλανδίας και των πέραν των θαλασσών Βρετανιικών κτήσεως, Αυτοκράτωρ των Ινδιών, η Αυτού Μεγαλειότης ο Βασιλεύς των Ελλήνων, η Αυτού Μεγαλειότης ο Αυτοκράτωρ της Ιαπωνίας, η Αυτού Μεγαλειότης ο Βασιλεύς της Ρουμανίας, ο Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας, η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή της Ενώσεως των Σοσιαλιστικών Σοβιετικών Δημοκρατιών, και η Αυτού Μεγαλειότης ο Βασιλεύς της Γιουγκοσλαυΐας. Εμφορούμενοι υπό της επιθυμίας να ρυθμίσωσι τον διάπλουν και την ναυσιπλοΐαν εν τοις Στενοίς των Δαρδανελλίων, τη Θαλάσση του Μαρμαρά και τω Βοσπόρω συμπεριλαμβανομένων εν τη γενική κατονομασία «Στενά», εις τρόπον ώστε να διαφυλαχθή, εν τω πλαισίω της ασφαλείας της Τουρκίας, και της  ασφαλείας, εν τω Ευξείνω Πόντω, των παροχθίΣελ. 369 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 40.Γ.ε.3 61 ων Κρατών, η αρχή η καθιερωθείσα υπό του άρθρ. 23 της Συνθήκης της Ειρήνης της υπογραφείσης εν Λωζάνη τη 24η Ιουλ. 1923. Απεφάσισαν να υποκαταστήσωσι την παρούσαν Σύμβασιν εις την Σύμβασιν την υπογραφείσαν εν Λωζάνη τη 24η Ιουλ. 1923 και διώρισαν ως Πληρεξουσίους Αυτών, ήτοι: (Ακολουθούν τα ονόματα των πληρεξουσίων της Βουλγαρίας, Γαλλίας, Μ. Βρεττανίας, Αυστραλίας, Ελλάδος, Ιαπωνίας, Ρουμανίας, Τουρκίας Ε.Σ.Σ.Δ. και Γιουγκοσλαυΐας). Οίτινες αφού επέδειξαν τα πληρεξούσια αυτών, άτινα ανεγνωρίσθηκαν ως νομίμως συντεταγμένα, συνομολόγησαν τας ακολούθους διατάξεις: Άρθρ.9.-Τα βοηθητικά πλοία πολεμικού ναυτικού και ειδικώς ναυπηγημένα δια την μεταφοράν των καυσίμων υλών, υγρών ή όχι, δεν θα υποχρεούνται εις την προειδοποίησιν την προβλεπομένην υπό του άρθρ. 13 και δεν θα υπολογίζωνται δια τον υπολογισμόν των εκτοπισμάτων των υποβαλλομένων εις περιορισμόν δυνάμει των άρθρ. 14 και 18, υπό τον όρον όπως διαπλέωσιν μεμονωμένως τα Στενά. Εν τούτοις θα εξομοιούνται προς τα πολεμικά πλοία όσον αφορά τους λοιπούς όρους του διάπλου. Τα βοηθητικά πλοία τα προβλεπόμενα υπό της προηγουμένης παραγράφου δεν θα δύνανται να επωφελούνται της ως άνω εξαιρέσεως ει μη αν ο οπλισμός των δεν συμπεριλαμβάνει όσον αφορά το πυροβολικόν κατά πλεόντων στόχων, πλείονα των δύο πυροβόλων διαμετρήματος 105 χ.μ. κατ’ ανώτατον όριον όσον αφορά το πυροβολικόν κατά εναερίων στόχων, πλείονας των δύο συσκευών διαμετρήματος 75 χ.μ. κατ’ ανώτατον όριον. Άρθρ.10.-Εν καιρώ ειρήνης, τα ελαφρά σκάφη επιφανείας, τα μικρά πλοία μάχης και τα βοηθητικά πλοία, είτε ανήκωσιν εις παροχθίους του Ευξείνου Πόντου Δυνάμεις είτε μη, οιαδήποτε και αν είναι η σημαία αυτών θα απολαμβάνωσι της ελευθερίας του διάπλου εν τοις Στενοίς άνευ ουδενός τέλους ή άλλης τινός επιβαρύνσεως, υπό τον όρον όπως εισέρχωνται εις τα Στενά την ημέραν και υπό των κάτωθι άρθρ. 13 και επομένων. Τα πολεμικά σκάφη τα μη υπαγόμενα εις τας κατηγορίας περί ων η προηγουμένη παράγραφος δεν θα δικαιούνται να διαπλέωσι τα Στενά ει μη υπό τους ειδικούς όρους τους προβλεπομένους υπό των άρθρ. 11 και 12. Άρθρ.11.-Επιτρέπεται ο διάπλους των Στενών εις πλοία γραμμής εκτοπίσματος ανωτέρου του προβλεπομένου υπό της πρώτης παραγράφου του άρθρ. 14, ανήκοντα εις παροχθίους του Ευξείνου Πόντου Δυνάμεις, υπό τον όρον όπως τα πλοία ταύτα διέρχωνται τα Στενά έν προς έν συνοδευόμενα υπό δύο κατ’ ανώτατον όριον τορπιλλικών. Άρθρ.12.-Τα υποβρύχια των παροχθίων του Ευξείνου Πόντου Δυνάμεων τα ναυπηγηθέντα ή αγορασθέντα εκτός της θαλάσσης ταύτης, θα έχωσι το δικαίωμα να διαπλέωσιν τα Στενά ίνα μεταβώσιν εις την βάσιν των, εφόσον εδόθη εν καιρώ τω δέοντι προειδοποίησις εις την Τουρκίαν περί της ενάρξεως της ναυπηγήσεως ή περί της αγοράς αυτών. Τα υποβρύχια τα ανήκοντα εις τας ρηθείσας δυνάμεις θα δύνανται επίσης να διαπλέωσιν τα Στενά ίνα επισκευασθώσιν εις ναυπηγεία κείμενα εκτός της θαλάσσης ταύτης υπό τον όρον όπως δίδωνται εις την Τουρκίαν ακριβείς περί τούτου πληροφορίαι. Εν εκατέρα περιπτώσει, τα υποβρύχια δέον να πλέωσιν εν ημέρα και εν επιφανεία και να διέρχωνται δια των Στενών μεμονωμένως. Άρθρ.13.-Δια τον διάπλουν των Στενών υπό πολεμικών σκαφών δέον να δίδεται προειδοποίησις εις την Τουρκικήν Κυβέρνησιν δια της διπλωματικής οδού. Η κανονική προθεσμία της προειδοποιήσεως θα είναι οκταήμερος, αλλά είναι ευκταίον όπως, δια τας Δυνάμεις τας μη παροχθίους του Ευξείνου Πόντου, η προθεσμία αυξηθή εις δεκαπενθήμερον. Εν τη προειδοποιήσει θα δηλούται ο προορισμός, το όνομα, ο τύπος και ο αριθμός των σκαφών ως και η ημερομηνία του διάπλου δια την μετάβασιν και, εάν συντρέχει λόγος, δια την επιστροφήν. Πάσα μεταβολή ημερομηνίας δέον να αποτελέση αντικείμενον τριημέρου προειδοποιήσεως. Η είσοδος εις τα Στενά δια τον διάπλουν μεταβάσεως δέον να λαμβάνη χώραν εντός πενθημέρου προθεσμίας από της ημερομηνίας της καθοριζομένης εν τη αρχική προειδοποιήσει. Μετά την λήξιν της προθεσμίας ταύτης, δέον να δίδεται ετέρα προειδοποίησις υφ’ ους όρους και η αρχική τοιαύτη. Κατά την διάρκειαν του διάπλου ο αρχηγός της ναυτικής δυνάμεως δέον να γνωστοποιήση, χωρίς να αναγκασθή να σταθμεύση, εις ένα σηματοφορικόν σταθμόν εις την είσοδον των Δαρδανελλίων ή του Βοσπόρου, την ακριβή σύνθεσιν της υπ’ αυτόν δυνάμεως. Σελ. 371 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 40.Γ.ε.3 63 Άρθρ.14.-Το ανώτατον όριον συνολικού εκτοπίσματος απασών των ξένων ναυτικών δυνάμεων να ευρίσκωνται υπό διαμετακόμισιν εν τοις Στενοίς, δέον να μη υπερβαίνη τους 15.000 τόννους, πλην των περιπτώσεων των προβλεπομένων υπό του άρθρ. 11 και παραρτήματος ΙΙΙ της παρούσης Συμβάσεως.  Εν τούτοις αι περί ων η προηγουμένη παράγραφος δυνάμεις δέον να μη περιλαμβάνουν περισσότερα των 9 σκαφών. Δεν θα συνυπολογίζωνται εν τω εκτοπίσματι τούτω τα σκάφη τα ανήκοντα εις παροχθίους ή μη του Ευξείνου Πόντου Δυνάμεις, άτινα συμφώνως προς τας διατάξεις του άρθρ. 17, επισκέπτονται λιμένα τινά των Στενών. Δεν θα συνυπολογίζωνται επίσης εν τω εκτοπίσματι τούτω τα πολεμικά σκάφη άτινα θα είχον υποστή αβαρίαν κατά τον διάπλουν τα σκάφη ταύτα θα υποβάλλωνται, κατά την διάρκειαν της επισκευής εις τας ειδικάς διατάξεις της ασφαλείας τας εκδιδομένας υπό της Τουρκίας. Άρθρ.15.-Τα εν διαμετακομίσει δια των Στενών πολεμικά σκάφη δεν θα δύνανται εν ουδεμιά περιπτώσει να χρησιμοποιώσιν τα αερόπλοια άτινα ενδεχομένως θα έφερον. Άρθρον πρώτον.-Τα Υψηλά Συμβαλλόμενα; Μέρη αναγνωρίζουσι και βεβαιώνουσι την αρχήν της ελευθερίας του διάπλου και της θαλασσοπλοΐας εν τοις Στενοίς. Η χρήσις της ως άνω ελευθερίας διαρρυθμίζεται από τούδε υπό των διατάξεων της παρούσης Συμβάσεως. ΤΜΗΜΑ Ι Εμπορικά πλοία Άρθρ.16.-Τα εν διαμετακομίσει δια των Στενών πολεμικά σκάφη δέον να μη παραμένωσιν εν τοις Στενοίς πέραν του αναγκαίου δια την εκτέλεσιν του διάπλου χρονικού διαστήματος, εξαιρουμένης της περιπτώσεως αβαρίας ή θαλασσίου ατυχήματος. Άρθρ.17.-Αι διατάξεις των προηγουμένων άρθρων δεν θα δύνανται εν ουδεμία περιπτώσει να παρεμποδίσωσι ναυτικήν δύναμιν οιουδήποτε εκτοπίσματος και οιασδήποτε συνθέσεως, να προβή, τη προσκλήσει της Τουρκικής Κυβερνήσεως, εις επίσκεψιν αβροφροσύνης περιωρισμένης διαρκείας εις τινα λιμένα των Στενών. Η δύναμις αύτη δέον να εγκαταλείψη τα Στενά δια της αυτής οδού ης εποιήσατο χρήσιν δια τον είσπλουν, εκτός εάν ευρίσκεται υπό τας συνθήκας τας απαιτουμένας δια τον εν διαμετακομίσει διάπλουν αυτής δια των Στενών, συμφώνως προς τας διατάξεις των άρθρων 10, 14 και 18. Άρθρ.18.-1.Το εκτόπισμα το οποίον αι μη παρόχθιοι του Ευξείνου Πόντου δυνάμεις δύνανται συνολικώς να έχωσιν εν καιρώ ειρήνης εν τη θαλάσση ταύτη περιορίζεται κατά τον εξής τρόπον: Σελ. 372     α)Εξαιρουμένης της περιπτώσεως της προβλεπομένης υπό της ακολούθου παρ. β, το συνολικόν εκτόπισμα των ρηθεισών Δυνάμεων δεν θα υπερβαίνη τους 30.000 τόννους. β)Εν τη περιπτώσει καθ’ ην, εν οιαδήποτε στιγμή το εκτόπισμα του ισχυροτέρου στόλου του Ευξείνου Πόντου ήθελεν υπερβή τουλάχιστον κατά 10.000 τόννους το εκτόπισμα του ισχυροτέρου εν τη θαλάσση ταύτη στόλου κατά την ημερομηνίαν της υπογραφής της παρούσης Συμβάσεως, το συνολικόν εκτόπισμα των 30.000 τόννων, το αναφερόμενον εις την παρ. α΄, θέλει αυξηθή αναλόγως μέχρι του ορίου των 45.000 τόννων. Επί τω σκοπώ τούτω, εκάστη παρόχθιος Δύναμις θα ανακοινώση, συμφώνως προς το παράρτημα ΙΙ της παρούσης Συμβάσεως, εις την Τουρκικήν Κυβέρνησιν, την 1ην Ιανουαρίου και την 1ην Ιουλίου εκάστου έτους, το συνολικόν εκτόπισμα του εν τω Ευξείνω Πόντω στόλου της, η δε Τουρκική Κυβέρνησις θέλει διαβιβάζει την πληροφορίαν ταύτην εις τα λοιπά Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη, ως και εις τον Γενικόν Γραμματέα της Κοινωνίας των Εθνών. γ)Το εκτόπισμα το οποίον μία οιαδήποτε μη παρόχθιος Δύναμις θα έχη την ευχέρειαν να έχη εν τω Ευξείνω Πόντω, θα περιορίζεται εις τα 2/3 του συνολικού εκτοπίσματος του προβλεπομένου υπό των ανωτέρω παρ.α΄ και β΄. 40.Γ.ε.3 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 64 δ)Εν τούτοις εν η περιπτώσει μία ή πλείονες μη παρόχθιοι του Ευξείνου Πόντου Δυνάμεις θα επεθύμουν να αποστείλωσιν επί ανθρωπιστικώ σκοπώ ναυτικάς δυνάμεις εις την θάλασσσαν ταύτην, αι δυνάμεις αύται, ων το σύνολον δέον εν ουδεμία υποθέσει να μη υπερβαίνη τους 8.000 τόννους, θα γίνωνται δεκταί όπως εισέρχωνται εις τον Εύξεινον Πόντον, άνευ της προειδοποιήσεως της προβλεπομένης υπό του άρθρ. 13 της παρούσης Συμβάσεως, κατόπιν αδείας παρεχομένης υπό της Τουρκικής Κυβερνήσεως υπό τους ακολούθους όρους: Εάν το συνολικόν εκτόπισμα το προβλεπόμενον υπό των ως άνω α΄ και β΄ παραγράφων δεν έχει συμπληρωθή και δεν πρόκειται να γίνη υπέρβασις τούτου υπό των δυνάμεων των οποίων ζητείται η αποστολή, η Τουρκική Κυβέρνησις θα παρέχη την εν λόγω άδειαν το ταχύτερον μετά την λήξιν της αιτήσεως ήτις ήθελε τη υποβληθή εάν το περί ου ο λόγος συνολικόν εκτόπισμα έχη ήδη χρησιμοποιηθή, ή εάν πρόκειται να γίνη υπέρβασις τούτου υπό των Δυνάμεων ων εζητήθη η αποστολή, η Τουρκική Κυβέρνησις θα κοινοποιήση αμέσως την αίτησιν αδείας εις τας λοιπάς παροχθίους του Ευξείνου Πόντου Δυνάμεις, και εάν αι Δυνάμεις αύται, δεν προβάλλουν αντίρρησιν εντός 24 ωρών από της κοινοποιήσεως, η Τουρκική Κυβέρνησις θα γνωστοποιή εις τας ενδιαφερομένας Δυνάμεις εντός ωφελίμου προθεσμίας τεσσαράκοντα οκτώ τουλάχιστον ωρών την συνέχειαν ην θα ήθελεν αποφασίσει να δώση εις την αίτησιν των. Πάσα μεταγενεστέρα είσοδος εις τον Εύξεινον Πόντων ναυτικών δυνάμεων των μη παραχθίων Δυνάμεων δεν θα εκτελήται ει μη εν τοις διαθεσίμοις ορίοις του συνολικού εκτοπίσματος του προβλεπομένου υπό των άνω α΄ και β΄ παραγράφων. 2.Οιοσδήποτε και αν είναι ο σκοπόςς της παρουσίας αυτών εν τω Ευξείνω Πόντω, τα πολεμικά σκάφη των μη παροχθίων Δυνάμεων δεν θα δύνανται να παραμένωσιν εν αυτώ πέραν των είκοσι και μιας ημερών. Άρθρ.19.-Εν καιρώ πολέμου, της Τουρκίας μη ούσης εμπολέμου, τα πολεμικά πλοία θα απολαμβάνουν απολύτου ελευθερίας διάπλου και ναυσιπλοΐας εν τοις Στενοίς υπό όρους ομοίους προς τους συνομολογηθέντας εν τοις άρθρ. 10 έως 18. Εν τούτοις θα απαγορεύεται εις τα πολεμικά πλοία πάσης εμπολέμου Δυνάμεως να διαπλέωσι τα Στενά, εξαιρουμένων των περιπτώσεων των υπαγομένων εις την εφαρμογήν του άρθρ. 25 της παρούσης Συμβάσεως, ως και της περιπτώσεως συνδρομής παρεχομένης εις Κράτος όπερ εγένετο θύμα επιθέσεως, δυνάμει Συνθήκης αμοιβαίας συνδρομής υποχρεούσης την Τουρκίαν, συνομολογηθείσης εν τω πλαισίω του Συμφώνου της Κοινωνίας των Εθνών, καταχωρηθείσης και δημοσιευθείσης συμφώνως προς τας διατάξεις του άρθρ. 18 του εν λόγω Συμφώνου. Εις τας εξαιρετικάς περιπτώσεις τας προβλεπομένας υπό της προηγουμένης παραγράφου δεν θα εφαρμόζωνται οι εν τοις άρθρ. 10 έως 18 σημειούμενοι περιορισμοί. Παρά την απαγόρευσιν διάπλου την διατυπωθείσαν εις την ως άνω παρ. 2, τα πολεμικά πλοία των εμπολέμων Δυνάμεων παροχθίων ή μη του Ευξείνου Πόντου τα αποχωρισμένα της βάσεως εξ ης εξαρτώνται θα είναι ελεύθερα να επαναπλεύσωσιν εις τους εν λόγω λιμένας.  Απαγορεύεται εις τα εμπόλεμα πολεμικά σκάφη να προβαίνωσιν εις οιανδήποτε αιχμαλωσίαν, να εξασκώσι το δικαίωμα επισκέψεως και να προβαίνωσιν εις οιανδήποτε εχθρικήν πράξιν εντός των Στενών. Άρθρ.20.-Εν καιρώ πολέμου. της Τουρκίας μη ούσης εμπολέμου, αι διατάξεις των άρθρ. 10 έως 18 δεν θα εφαρμόζωνται ο διάπλους των πολεμικών σκαφών θα επαφίεται εξ ολοκλήρου εις την διάθεσιν της Τουρκικής Κυβερνήσεως. Άρθρ.21.-Εν η περιπτώσει η Τουρκία θα εθεώρει εαυτήν απειλουμένην υπό του επικειμένου κινδύνου πολέμου θα είχεν το δικαίωμα να εφαρμόση τας διατάξεις του αρθρ. 20 της παρούσης Συμβάσεως. Τα πολεμικά πλοία άτινα αφού διέπλευσαν τα Στενά, προ της χρήσεως υπό της Τουρκίας της ευχερείας ην τη παρέχει η προηγουμένη παράγραφος ήθελον ούτω ευρεθή αποκεχωρισμένα των βάσεων εις ας είναι προσκεκολλημένα θα δύνανται να επαναπλεύσωσιν εις τους λιμένας τούτους. Εννοείται εν τούτοις ότι η Τουρκία θα δύναται να μη παράσχη το δικαίωμα τούτο εις τα πλοία του Κράτους εκείνου του οποίου η στάσις θα είχε προκαλέση την εφαρμογήν του παρόντος άρθρου. Εν η περιπτώσει η Τουρκική Κυβέρνησις ήθελε ποιήσει χρήσιν της ευχερείας ην τη παρέχει η ως άνω πρώτη παράγραφος θα απευθύνη ανακοίνωσιν επί τω τέλει τούτω εις τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη ως και εις τον Γενικόν Γραμματέα της Κοινωνίας των Εθνών.  Αν το Συμβούλιον της Κοινωνίας των Εθνών δια πλειοψηφίας των δύο τρίτων αποφασίση ότι τα μέτρα τα ούτω ληφθέντα υπό της Τουρκίας δεν δικαιολογούνται, και εάν τοιαύτη είναι επίσης η γνώμη της πλειοψηφίας των Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών των υπογραψάντων την παρούσαν Σύμβασιν, η Τουρκική Κυβέρνησις υποχρεούται να ανακαλέση τα εν λόγω μέτρα ως και εκείνα άτινα ήθελον ληφθή δυνάμει του άρθρ. 6 της παρόύσης Συμβάσεως. Άρθρ.22.-Τα πολεμικά πλοία εφ’ ων υπάρχουν κρούσματα πανώλους, χολέρας, κιτρίνου πυρετ-τού, εξανθηματικού τύφου ή ευφλογίας, ή  Σελ. 373 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 40.Γ.ε.3 65 εφ’ ων εξεδηλώθησαν τοιαύτα κρούσματα προ διαστήματος βραχυτέρου των επτά ημερών, ως και τα πλοία άτινα απέπλευσαν εκ μεμολυσμένου λιμένος προ διαστήματος βραχυτέρου των πέντε εικοσιτετραώρων δέον να διαπλέωσιν τα Στενά υπό κάθαρσιν και να εφαρμόζωσιν δια των επί του πλοίου μέσων τα αναγκαία προφυλακτικά μέτρα προς αποφυγήν πάσης ενδεχομένης μολύνσεως των Στενών. ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ Αεροσκάφη Άρθρ.23.-Επί τω σκοπώ να εξασφαλίση την διέλευσιν των πολιτικών αεροσκαφών μεταξύ της Μεσογείου και του Ευξείνου Πόντου η Τουρκική Κυβέρνησις θα καθορίση εκτός των απηγορευμένων ζωνών των Στενών, τας εναερίους οδούς τας προοριζομένας δια την διέλευσιν ταύτην τα πολιτικά αεροσκάφη θα δύνανται να χησιμοποιώσι τας οδούς ταύτας κατόπιν προειδοποιήσεως τριών ημερών προς την Τουρκικήν Κυβέρνησιν δια τας εκτάκτους πτήσεις, και δια τας πτήσεις τακτικών συγκοινωνιών κατόπιν γενικής προειδοποιήσεως περιεχούσης τας ημερομηνίας διελεύσεως. Αφ’ ετέρου, παρά την επανοχύρωσιν των Στενών, η Τουρκική Κυβέρνησις θα παρέχη τας αναγκαίας ευκολίας δια την διέλευσιν εν πάση ασφαλεία των πολιτικών αεροσκαφών εις α επετράπη, συμφώνως προς τον αεροπορικόν κανονισμόν τον ισχύοντα εν Τουρκία, να υπερίπτανται του τουρκικού εδάφους μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Δια την περίπτωσιν καθ’ ην άδεια πτήσεως ήθελε παρασχεθή η ακολουθητέα οδός εν τη ζώνη των Στενών θα καθορίζεται περιοδικώς. ΤΜΗΜΑ IV Γενικαί διατάξεις Άρθρ.24.-Αι αρμοδιότητες της Διεθνούς Επιτροπής της συσταθείσης δυνάμει της Συμβάσεως της αφορώσης το καθεστώς των Στενών, υπό ημερομηνίαν 24 Ιουλ. 1923, μεταβιβάζονται εις την Τουρκικήν Κυβέρνησιν. Η Τουρκική Κυβέρνησις αναλαμβάνει την υποχρέωσιν να συγκεντρώνη τας στατιστικάς και να παρέχη τας πληροφορίας τας σχετικάς προς την εφαρμογήν των άρθρ. 11, 12, 14 και 18. Οφείλει να επαγρυπνή δια την εκτέλεσιν πάσης διατάξεως της παρούσης Συμβάσεως αφορώσης τον διάπλουν των πολεμικών σκαφών δια των Στενών.  Άμα τη προειδοποιήσει περί μέλλοντος διάπλου δια των Στενών ξένης ναυτικής δυνάμεως, η Τουρκική Κυβέρνησις θα γνωστοποιή εις τους εν Αγκύρα αντιπροσώπους των Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών την σύνθεσιν της δυνάμεως ταύτης, το εκτόπισμα, την προβλεπομένην ημερομηνίαν της εισόδου αυτής εις τα Στενά και αν συντρέχη λόγος Σελ. 374   την πιθανήν ημερομηνίαν της επιστροφής αυτής. Η Τουρκική Κυβέρνησις θα απευθύνη εις τον Γενικόν Γραμματέα της Κοινωνίας των Εθνών ως και εις τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη ετησίαν έκθεσιν αναφέρουσαν τας κινήσεις των ξένων πολεμικών πλοίων εν τοις Στενοίς και παρέχουσαν πάσας τας χρησίμους πληροφορίας δια το εμπόριον, την ναυσιπλοΐαν και την αεροπλοΐαν, ως προβλέπονται υπό της παρούσης Συμβάσεως. Άρθρ.25.-Ουδεμία διάταξις της παρούσης συμβάσεως θίγει τα δικαιώματα και τας υποχρεώσεις τας απορρέουσας εκ του Συμφώνου της Κοινωνίας των Εθνών όσον αφορά την Τουρκίαν ή έτερον οιονδήποτε Υψηλόν Συμβαλλόμενον Μέρος, μέλος της Κοινωνίας των Εθνών. ΤΜΗΜΑ V Ακροτελεύτιοι διατάξεις Άρθρ.2.-Εν καιρώ ειρήνης, τα εμπορικά πλοία θα απολαμβάνουσι της πλήρους ελευθερίας του διάπλου και της θαλασσοπλοΐας εν τοις Στενοίς, την ημέραν και την νύκτα, οιασδήποτε και αν είναι αι σημαίαι και το φορτίον αυτών, άνευ ουδεμιάς διατυπώσεως, υπό την επιφύλαξην των διατάξεων του κάτωθι άρθρ. 3. Ουδέν τέλος ή επιβάρυνσις άλλη πλην εκείνων των οποίων η είσπραξις προβλέπεται υπό του παραρτήματος Ι της παρούσης Συμβάσεως, θα εισπράττεται υπό των Τουρκικών αρχών επί των πλοίων τούτων όταν διαπλέουσιν εν διαμετακομίσει και άνευ σταθμεύσεως είς τινα λιμένα των Στενών. Προς διευκόλυνσιν της εισπράξεων των τελών ή επιβαρύνσεων τούτων τα εμπορικά πλοία άτινα θα διήρχοντο τα Στενά θα γνωστοποιώσιν εις τους πράκτορας του σταθμού του προβλεπομένου υπό του άρθρ. 3 το όνομα,. την εθνικότητα, την χωριτικότητα, τον προρισμόν και την προέλευσιν αυτών. Η πλοηγία και η ρυμούλκησις παραμένουσι  προαιρετικαί Άρθρ.26.-Η παρούσα Σύμβασις θα κυρωθή εν τω κατά το δυνατόν βραχυτέρω διαστήματι. Αι επικυρώσεις θα κατατεθώσιν εις τα αρχεία της Κυβερνήσεως της Γαλλικής Δημοκρατίας εν Παρισίοις. Η Ιαπωνική Κυβέρνησις θα έχει την ευχέρειαν να αρκεσθή εις το να γνωστοποιήση εις την Κυβέρνησιν της Γαλλικής Δημοκρατίας δια του διπλωματικού εν Παρισίοις Αντιπροσώπου της, ότι η επικύρωσις εχορηγήθη, και εν τη περιπτώσει ταύτη δεόν να διαβιβάση το όργανον επικύρωσεως κατά το δυνατόν ταχύτερον. Πρακτικόν καταθέσεως θέλει συνταχθή άμα τη καταθέσει έξ οργάνων επικυρώσεως συμπεριλαμβανομένου και του της Τουρκίας. Επί τω τέλει τούτω η προβλεπομένη εν τη προηγουμένη παραγράφω πιστοποίησις θα ισοδυναμή προς την κατάθεσιν του οργάνου επικυρώσεως. Η παρούσα Σύμβασις θέλει τεθή εν ισχύϊ την ημερομηνίαν του πρακτικού τούτου. Η Γαλλική Κυβέρνησις θα επιδώση εις όλα τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη αυθεντικόν αντίγραφον του προβλεπομένου εν τη προηγουμένη παραγράφω πρακτικού και των πρακτικών καταθέσεως των μεταγενεστέρων επικυρώσεων. 40.Γ.ε.3 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 66 ΄Αρθρ.27.-Από της ενάρξεως της ισχύος αυτής η παρούσα Σύμβασις θα είναι ανοικτή εις την προσχώρησιν πάσης Δυνάμεως υπογραψάσης της Συνθήκην ειρήνης της Λωζάνης της 24 Ιουλ. 1923. Πάσα προσχώρησις θα ανακοινούται δια της διπλωματικής οδού εις την Κυβέρνησιν τη Γαλλικής Δημοκρατίας, και υπό της τελευταίας ταύτης εις άπαντα τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη. Θα επιφέρη τα αποτελέσματα αυτής από της ημέρας της ανακοινώσεως εις την Γαλλικήν Κυβέρνησιν. ΄Αρθρ.28.-Η παρούσα σύμβασις θα είναι εικοσαετούς διαρκείας από της θέσεως αυτής εν ισχύϊ. Εν τούτοις η αρχή της Ελευθερίας του διάπλου και της ναυσιπλοΐας η βεβαιωθείσα εν τω άρθρ. 1 της παρούσης Συμβάσεως, θα είναι απεριορίστου διαρκείας. Αν δύο έτη προ της λήξεως της ρηθείσης εικοσαετούς περιόδου, ουδέν Υψηλόν Συμβαλλόμενον Μέρος δεν προέβη εις προειδοποίησιν καταγγελίας παρά τη Γαλλική Κυβερνήσει, η παρούσα Σύμβασις θα παραμείνη εν ισχύϊ μέχρι παρόδου δύο ετών από της αποστολής προειδοποιήσεως τινός καταγγελίας. Η προειδοποίησις θα ανακοινωθή υπό της Γαλλικής Κυβερνήσεως εις τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη. Αν η παρούσα Σύμβασις ήθελε τυχόν καταγγελθή συμφώνως προς τας διατάξεις του παρόντος άρθρου, τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη συμφωνούσι να αντιπροσωπευθώσιν εις συνδιάσκεψιν ίνα καθορίσωσι τους όρους της νέας συμβάσεως. ΄Αρθρ.29.-Κατά την λήξιν εκάστης πενταετούς περιόδου υπολογιζομένης από της θέσεως εν ισχύϊ της παρούσης Συμβάσεως, έκαστον Υψηλόν Συμβαλλόμενον Μέρος θα δύναται να λάβη την πρωτοβουλίαν να προτείνη τροποποιήσεις εις μίαν ή πλείονας διατάξεις της παρούσης Συμβάσεως. Ίνα γίνη αποδεκτή η αίτησις αναθεωρήσεως ή διατυπωθείσα υφ’ ενός των Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών δέον να τύχη της υποστηρίξεως, εάν πρόκειται περί τροποποιήσεως του άρθρ. 14 και του άρθρ. 18, ετέρου Υψηλού Συμβαλλομένου Μέρους, και, αν πρόκειται περί τροποποιήσεων παντός άλλου άρθρου, δύο ετέρων Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών. Η αίτησις αναθεωρήσεως ούτως υποστηριζομένη δέον να ανακοινωθή εις άπαντα τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη τρεις μήνας προ της λήξεως της τρεχούσης πενταετούς περιόδου. Η προειδοποίησις θα περιέχη τον καθορισμόν και τους λόγους των προτεινομένων τροποποιήσεων. Εάν δεν καταστή δυνατόν να καταλήξωσιν αι συνεννοήσεις επί των προτάσεων τούτων δια της διπλωματικής οδού, τα Υψηλά Συμβαλλόμενα   Μέρη θα αντιπροσωπευθώσιν εις Συνδιάσκεψιν επί τούτω συγκαλουμένην. Η συνδιάσκεψις αύτη δεν θα δύναται να λάβη αποφάσεις ειμή μόνον κατά παμψηφίαν εξαιρουμένων των περιπτώσεων αναθεωρήσεως των σχετικών προς το άρθρ. 14 και το άρθρ. 18, όσον αφορά τα οποία πλειοψηφία των 3/4 των Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών θα είναι επαρκής. Η πλειοψηφία αύτη θα υπολογίζεται συμπεριλαμβανομένων των 3/4 των παροχθίων του Ευξείνου Πόντου Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Εις πίστωσιν των ανωτέρω οι ως άνω κατονομαζόμενοι πληρεξούσιοι υπέγραψαν την παρούσαν Σύμβασιν. Εγένετο εν Μοντρέ τη εικοστή Ιουλίου χιλιοστού εννεακοσιοστού τριακοστού έκτου έτους εις ένδεκα αντίτυπα ων το πρώτον περιβεβλημένον δια των σφραγίδων των πληρεξουσίων θέλει κατατεθή εν τοις αρχείοις της Κυβερνήσεως της Γαλλικής Δημοκρατίας και εκ των οποίων τα λοιπά παρεδόθησαν εις τας συνυπογραψάσας Δυνάμεις. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 1.Τα τέλη και αι επιβαρύνσεις άτινα δύνανται να εισπραχθώσι συμφώνως προς το άρθρ. 2 της παρούσης Συμβάσεως είναι εκείνα άτινα αναφέρονται εις τον κάτωθι πίνακα. Αι ενδεχόμεναι μειώσεις των τελών τούτων και επιβαρύνσεων τας οποίας ήθελε παραδεχθή η Τουρκική Κυβέρνησις θα εφαρμόζονται άνευ διακρίσεως σημαίας.                 Ποσόν του εισπρακτέου τέλους ή επιβαρύνσεως δι’ Είδος προαναφερθείσης έκαστον κόρον           υπηρεσίας καθαράς χωρητικότητος (NET REGISTER TONNAGE) Φράγκα Χρυσά (1) (1)Επί του παρόντος 100 γρόσια αντιστοιχούν προς 2 φράγκα 50 λεπτά χρυσά. α) Υγειονομικός έλεγχος….......... 0.075 β) Φάροι, φωτοβόλοι σημαντήρες      και σημαντήρες διαύλων ή έτεροι: μέχρι 800 κόρων ........................  0,42 άνω των 800 κόρων ....................  0,21 γ) Ναυαγοσωστική Υπηρεσία, συμ    περιλαμβανομένων των ναυα    γοσωστικών εφολκίων, σχοι    νοβόλων σκυταλίδων, των σει    ρήνων ομίχλης, των ραδιοφά    ρων, ως και των φωτοβόλων      σημαντήρων μη συμπεριλαμ    βανομένων εν β ή άλλων εγκα    ταστάσεων του αυτού είδους ......  0,10 Σελ. 375 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 40.Γ.ε.3 67 2.Τα τέλη και αι επιβαρύνσεις τα καθοριζόμενα εις τον προσηρτημένον πίνακα εις την πρώτην παράγραφον του παρόντος παραρτήματος θα εφαρμόζωνται επί διπλού διάπλου των Στενών (ήτοι επί διάπλου από του Αιγαίου Πελάγους μέχρι Ευξείνου Πόντου και επί του ταξειδίου επιστροφής προς το Αιγαίον Πέλαγος, είτε επί διάπλου των Στενών από του Ευξείνου Πόντου εις το Αιγαίον Πέλαγος μετ’ επιστροφής εις τον Εύξεινον Πόντον). Εν τούτοις ένα εμπορικόν τι πλοίον διαβή εκ νέου τα Στενά επί τω σκοπώ όπως επιστρέφη εις το Αιγαίον Πέλαγος ή εις τον Εύξεινον Πόντον, κατά τας περιστάσεις, μετά πάροδον πλέον των έξ μηνών από της ημερομηνίας της εισόδου εις τα Στενά δια το ταξείδιον μεταβάσεως, είναι δυνατόν να απαιτηθή παρά του πλοίου ή εκ νέου καταβολή των τελών τούτων και επιβαρύνσεων άνευ διακρίσεως σημαίας. 3.Eάν κατά το ταξείδιον μεταβάσεως, εμπορικόν τι πλοίον δηλώση ότι δεν πρόκειται να επανέλθη, δεν θα υποχρεούται να καταβάλη, όσον αφορά τα τέλη και τας επιβαρύνσεις τας προβλεπομένας υπό των εδαφ. β΄ και γ΄ της παραγράφου πρώτης του παρόντος παραρτήματος ειμή το ήμισυ του καθωρισμένου ποσού. 4.Τα τέλη και αι επιβαρύνσεις τα καθωριζόμενα εις τον πίνακα τον προσηρτημένον εις την πρώτην παράγραφον του παρόντος παραρτήματος και το ποσόν των οποίων δεν θα είναι μεγαλείτερον ή όσον είναι απαραίτητον δια να καλύψη τα έξοδα τα προκαλούμενα υπό των εν λόγω υπηρεσιών και δια την διατήρησιν ενός αποθεματικού κεφαλαίου ή ενός κεφαλαίου κινήσεως λογικού, δεν θα αυξάνωνται ή δεν θα συμπληρούνται ει μη κατ’ εφαρμογήν του άρθρ. 29 της παρούσης Συμβάσεως. Θα καταβάλωνται εις φράγκα χρυσά ή εις Τουρκικόν νόμισμα συμφώνως προς την τιμήν του συναλλάγματος κατά την ημερομηνίαν της πληρωμής. 5.Τα εμπορικά πλοία είναι δυνατόν να υποχρεωθώσι να καταβάλλωσι τέλη και επιβαρύνσεις δια τας προαιρετικάς υπηρεσίας οίαι η πλοηγία και η ρυμούλκησις, όταν τοιαύτη υπηρεσία ήθελε δεόντως παρασχεθή υπό των Τουρκικών αρχών τη αιτήσει του πράκτορος ή του πλοιάρχου του εν λόγω πλοίου. Η Τουρκική Κυβέρνησις θα δημοσιεύη από καιρού εις καιρόν το τιμολόγιον των τελών και επιβαρύνσεων άτινα θα εισπράττωνται δια τας προαιρετικάς αυτάς υπηρεσίας. 6.Τα τιμολόγια ταύτα δεν θα αυξάνωνται εις τας περιπτώσεις καθ’ ας αι εν λόγω υπηρεσίαι θα καταστώσιν υποχρεωτικαί κατ’ εφαρμογήν του άρθρ. 5. Σελ. 376 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ (1) (1)Τα κείμενα του παρόντος παραρτήματος ελήφθησαν εκ της ναυτικής Συνθήκης του Λονδίνου της εκ 25 Μαρτ. 1936. Α)Συμβατικόν εκτόπισμα. 1.Το συμβατικόν εκτόπισμα ενός πλοίου επιφανείας είναι το εκτόπισμα του πλοίου μετά την αποπεράτωσιν της ναυπηγήσεώς του μετά πλήρους του πληρώματός του, των μηχανών και λεβήτων του, έτοιμον να αναχθή εις το πέλαγος, έχων ολόκληρον τον οπλισμόν και όλα του τα πυρομαχικά, τας εγκαταστάσεις, τα εξαρτήματα, τρόφιμα, γλυκύ ύδωρ δια το πλήρωμα, εφόδια παντός είδους εργαλεία και ανταλλακτικά πάσης φύσεως, τα οποία δέον να συναποφέρη εν καιρώ πολέμου, αλλ΄ άνευ καυσίμων και άνευ εφεδρικού ύδατος δια την τροφοδότησιν των μηχανών και των λεβήτων. 2.Το συμβατικόν εκτόπισμα ενός υποβρυχίου είναι το εν επιφανεία εκτόπισμα του υποβρυχίου μετά το πέρας της ναυπηγήσεώς του (μη συμπεριλαμβανομένου του ύδατος των μη στεγανών χώρων) μετά πλήρους του πληρώματός του, των προωστήρων, έτοιμον να αναχθή εις το πέλαγος, έχον ολόκληρον τον οπλισμόν και πάντα τα πυρομαχικά του, τας εγκαταστάσεις, εξαρτήματα, τρόφιμα δια το πλήρωμα, εργαλεία διάφορα και ανταλλακτικά πάσης φύσεως, άτινα δέον να συναποφέρη εν καιρώ πολέμου, αλλά άνευ των καυσίμων, ελαίου λιπάνσεως, γλυκέος ύδατος, ή ύδατος θαλασσερμάτων πάσης φύσεως. 3.Η λέξις «τόννος» εξαιρουμένης της εκφράσεως «μετρικοί τόννοι» σημαίνει τόννον 1.016 χιλιογράμμων (2.240 λίτραι) 40.Γ.ε.3 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 68 Β)Κατηγορίαι 1.Τα πλοία γραμμής είναι τα πολεμικά πλοία επιφανείας τα ανήκοντα εις μίαν των κάτωθι κατηγοριών: α)Πολεμικά επιφανείας, πλην των αεροπλανοφόρων, των βοηθητικών ή των πλοίων γραμμής της υποκατηγορίας β΄, των οποίων το συμβατικόν εκτόπισμα είναι ανώτερον των 10.000 τόννων (10.160 μετρικοί τόννοι) ή τα οποία φέρωσι, πυροβόλον διαμετρήματος ανωτέρου των 203 χιλιοστομέτρων (8 αγγλικών δακτύλων) β)Τα πολεμικά πλοία επιφανείας πλην των αεροπλανοφόρων, των οποίων το συμβατικόν εκτόπισμα δεν είναι ανώτερον των 8.000 τόννων (8.128 μετρικών τόννων) και άτινα φέρουσι πυροβόλον διαμετρήματος ανωτέρου των 203 χιλιοστομέτρων (8 αγγλικών δακτύλων). 2.Τα αεροπλανοφόρα πλοία είναι πολεμικά πλοία επιφανείας, άτινα ανεξαρτήτως του εκτοπίσματος αυτών, εσχεδιάσθησαν ή διασκευάσθησαν κυρίως ίνα μεταφέρωσι και θέτωσιν εν δράσει αεροσκάφη κατά θάλασσαν. Αν πολεμικόν πλοίον δεν εσχεδιάσθη ή διασκευάσθη κυρίως προς μεταφοράν και θέσιν εν δράσει αεροσκαφών, η εγκατάστασις επί του πλοίου τούτου καταστρώματος προσγειώσεως ή απογειώσεως δεν θα είχε ως αποτέλεσμα την κατάταξιν του πλοίου τούτου εις την κατηγορίαν υτων αεροπλανοφόρων. Η κατηγορία των αεροπλανοφόρων υποδιαιρείται εις δύο υποκατηγορίας, ήτοι: α)Πλοία εφωδιασμένα δια καταστρώματος τοιούτου ώστε τα αεροσκάφη να δύνανται να απογειωθώσιν ή να προσγειωθώσιν εξ αυτού ή επ’ αυτού. β)Πλοία μη εφωδιασμένα δια του εν τη ανωτέρω παρ. α περιγραφένος καταστρώματος. 3.Τα ελαφρά πλοία επιφανείας, έτερα των αεροπλανοφόρων ή των πλοίων μάχης και των βοηθητικών πλοίων, των οποίων το συμβατικόν εκτόπισμα είναι ανώτερον των 100 τόννων (102 τόννοι μετρικοί), χωρίς να υπερβαίνη τους 10.000 τόννους (10.160 μετρικοί τόννοι), και δεν φέρωσι πυροβόλον διαμετρήματος ανωτέρου των 203 χιλιοστομέτρων (8 αγγλικών δακτύλων). Η κατηγορία των ελαφρών πλοίων επιφανείας υποδιαιρείται εις τρεις υποκατηγορίας, ήτοι: α)πλοία φέροντα πυροβόλον διαμετρήματος ανωτέρου των 155 χιλιοστομέτρων, (6,1 αγγλικών δακτύλων). β)πλοία άτινα δεν φέρουσι πυροβόλον διαμετρήματος ανωτέρου των 155 χιλιοστομέτρων (6,1 αγγλικών δακτύλων), και των οποίων το συμβατικόν εκτόπισμα είναι ανώτερον των 3.000 τόννων (3.048 μετρικών τόννων). γ)πλοία μη φέροντα πυροβόλον διαμετρήματος ανωτέρου των 155 χιλιοστομέτρων (6,1   αγγλικών δακτύλων) και των οποίων το συμβατικόν εκτόπισμα δεν είναι ανώτερον των 3.000 τόννων (3.048 μετρικών τόννων). 4.Τα υποβρύχια είναι άπαντα τα πλοία τα σχεδιασθέντα προς ναυσιπλοΐαν υπό την επιφάνειαν της θαλάσσης. 5.Τα μικρά πλοία μάχης είναι πολεμικά πλοία επιφανείας, έτερα των βοηθητικών πλοίων, ων το συμβατικόν εκτόπισμα είναι ανώτερον των 100 τόννων (102 μετρικών), χωρίς να υπερβαίνουσι τους 2.000 τόννους (2.032 μετρικούς) και τα οποία δεν έχουσι ουδέν των κατωτέρω χαρακτηριστικών: α)να είναι εξωπλισμένα δι΄ ενός πυροβόλου διαμετρήματος ανωτέρου των 155 χιλιοστομέτρων (6,1 αγγλικών δακτύλων), β)να είναι σχεδιασμένα ή να εφωδιάσθησαν προς εκσφενδόνησιν τορπιλλών: γ)να έχουν σχεδιασθή δια να φθάνουν ταχύτητα ανωτέραν των 20 κόμβων. 6.Τα βοηθητικά πλοία είναι πλοία επιφανείας αποτελούντα μέρος του πολεμικού στόλου, των οποίων το συμβατικόν εκτόπισμα είναι ανώτερον των 100 τόννων (102 μετρικών) άτινα χρησιμοποιούνται κατά κανόνα δια την υπηρεσίαν του στόλου, ή ως μεταγωγικά στρατευμάτων, ή δι΄ οιανδήποτε χρήσιν άλλην από την των μαχίμων πλοίων, τα οποία δεν κατεσκευάσθησαν ειδικώς, ως μάχιμα πλοία και άτινα δεν έχωσιν ουδέν των κατωτέρω χαρακτηριστικών: α)να είναι εξωπλισμένα δια πυροβόλου διαμετρήματος ανωτέρου των 155 χιλιοστομέτρων (6,1 αγγλικοί δάκτυλοι) β)να είναι εξωπλισμένα δια πλέον των οκτώ πυροβόλων διαμετρήματος ανωτέρου των 76 χιλιοστομέτρων (3 αγγλικοί δάκτυλοι) γ)να έχωσι σχεδιασθή ή να εφωδιάσθησαν προς εκσφενδόνησιν τορπιλλών δ)να έχωσι σχεδιασθή δια να είναι προστατευμένα υπό θωρηκτών πλακών˙ ε)να έχωσι σχεδιασθή δια να φθάσουν ταχύτητα ανωτέραν των 28 κόμβων ς)να έχωσι σχεδιασθή ή διασκευασθή κυρίως δια να θέτωσιν εν δράσει αεροσκάφη κατά θάλασσαν. ζ)να είναι εφωδιασμένα δια πλέον των 2 μηχανημάτων προς εκφενδόνησιν αεροσκαφών. Γ΄ Υπερήλικα πλοία Τα πλοία των κάτωθι κατηγοριών ή υποκατηγοριών ή υποκατηγοριών θα θεωρούνται ως «υπερήλικα» όταν από της αποναυπηγήσεώς των θα έχη διαρρεύσει ο κάτωθι αριθμός ετών: α)δια πλοίον γραμμής …………… 26 έτη β)δι΄ αεροπλανοφόρον πλοίον ….. 20   » γ)δια ελαφρόν πλοίον επιφανείας  των υποκατηγοριών α και β: Ι.Εάν ετέθη επί της ναυπηγικής  εσχάρας προ της 1ης Ιαν. του 1920 .. 16   » Σελ. 377 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 40.Γ.ε.3 69 ΙΙ.Εάν ετέθη επί της ναυπηγικής  εσχάρας μετά την 31η Δεκ. 1919 .... 20 έτη δ)δια ελαφρόν πλοίον επιφανείας  της υποκατηγορίας γ ……………... 16    » ε)δια υποβρύχιον ……………… 13    » ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ Συμφωνείται όπως μεταξύ των κάτωθι σημειουμένων τριών υπερηλίκων πλοίων-σχολών του Ιαπωνικού Ναυτικού, δύο μονάδες θα είναι αποδεκταί όπως επισκέπτωνται ομού τους λιμένας των Στενών. (Ακολουθεί περιγραφή των πλοίων Ασάμα, Γιακούμο, Ιουάτε). ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV 1.Aι κατηγορίαι και υποκατηγορίαι των περιληπτέων πλοίων εις τον υπολογισμόν του συνολικού εκτοπίσματος των στόλων των παροχθίων Δυνάμεων του Ευξείνου Πόντου του προβλεπομένου υπό του άρθρ. 18 της παρούσης Συμβάσεως είναι ακόλουθοι: Πλοία γραμμής: υποκατηγορία α, υποκατηγορία β. Αεροπλανοφόρα πλοία: υποκατηγορία α, υποκατηγορία β. Ελαφρά πλοία επιφανείας: υποκατηγορία α υποκατηγορία β, υποκατηγορία γ. Υποβρύχια: κατά τους ορισμούς του παραρτήματος ΙΙ της παρούσης Συμβάσεως. Το εκτόπισμα όπερ δέον να λαμβάνεται υπ’ όψιν κατά τον υπολογισμόν του συνολικού εκτοπίσματος είναι το συμβατικόν εκτόπισμα, οίον καθορίζεται εν τω Παραρτήματι ΙΙΙ. Δεν θα λαμβάνωνται υπ’ όψιν ει μη τα μη υπερήλικα πλοία ως καθωρίσθησαν εν τω ρηθέντι παραρτήματι. 2.Η ανακοίνωσις η προβλεπομένη υπό του άρθρ. 18, εδαφ. β΄ δέον να περιλαμβάνη επί πλέον το συνολικόν εκτόπισμα των πλοίων των κατηγοριών και υποκατηγοριών των αναφερομένων εις την πρώτην παράγραφον του παρόντος παραρτήματος. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΝ Κατά την στιγμήν της υπογραφής της υπό σημερινήν ημερομηνίαν Συμβάσεως, οι κάτωθι υπογεγραμμένοι πληρεξούσιοι δεσμεύοντες τας οικείας αυτών Κυβερνήσεις, δηλούσιν ότι αποδέχονται τας κάτωθι διατάξεις: Σελ. 378 1.Η Τουρκία θα δύναται να επανοπλήση αμέσως την ζώνην των Στενών οία καθορίζεται εν τω προϊμίω της ρηθείσης Συμβάσεως. 2.Από της 15ης Αυγ. 1936 η Τουρκική Κυβέρνησις θα εφαρμόση προσωρινώς το καθεστώς όπερ καθορίζει ειδικώς η ρηθείσα Σύμβασις. 33.Το παρόν Πρωτόκολλον θα ισχύη από της σήμερον. Εγένετο εν Μοντρέ, τη εικοστή Ιουλίου χίλια εννεακόσια τριάκοντα έξ. 40.Γ.ε.3 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 70 Άρθρ.3.-Πάν πλοίον εισερχόμενον εις τα Στενά εκ του Αιγαίου Πελάγους ή του Ευξείνου Πόντου θέλει σταθμεύσει εις Υγειονομικόν σταθμόν πλησίον της εισόδου των Στενών επί τω σκοπώ του υγειονομικού ελέγχου του καθοριζομένου υπό των  Σελ. 370   Τουρκικών κανονισμών εν τω πλαισίω των διεθνών υγειονομικών διατάξεως. Ο έλεγχος ούτος εν περιπτώσει πλοίων κατεχόντων καθαράν υγειονομικήν πιστοποίησιν η παρουσιαζόντων υγειονομικήν βεβαίωσιν, βεβαιούσαν ότι δεν εφαρμόζονται επ’ αυτών αι διατάξεις της παρ. 2 του παρόντος άρθρου, θα εκτελήται την ημέραν και την νύκτα μετά πάσης δυνατής ταχύτητος, και τα πλοία ταύτα δέον να μη υποβάλλωνται εις ουδεμία άλλην στάθμευσιν κατά την διάρκειαν του διάπλου αυτών δια των Στενών. Τα πλοία εφ’ ων υπάρχουσι κρούσματα πανώλους, χολέρας, κιτρίνου πυρετού, εξανθηματικού τύφου ή ευφλογίας, ή εφ’ ων εσημειώθησαν τοιαύτα κρούσματα προ διαστήματος βραχυτέρου του επταημέρου, ως και τα πλοία άτινα απέπλευσαν εκ λιμένος μεμολυσμένου προ διαστήματος βραχυτέρου των πέντε εικοσιτετραώρων, θέλουσι σταθμεύει εις τον υγειονομικόν σταθμόν το σημειούμενον εν τη προηγουμένη παραγράφω ίνα παραλάβωσι τους υγειονομικούς φύλακας τους οποίους αι τοπικαί αρχαί ήθελον τυχόν ορίση. Ουδέν τέλος ή επιβάρυνσις θέλει εισπράττεσθαι επί τω λόγω, οι δε φύλακες δέον να αποβιβάζωνται είς τινα υγειονομικήν σταθμόν εις την έξοδον των Στενών. Άρθρ.4.-Εν καιρώ πολέμου, της Τουρκίας μη ούσης εμπολέμου, τα εμπορικά πλοία, οιανδήποτε και αν ώσιν η σημαία και το φορτίον αυτών,. θα απολαμβάνωσι της ελευθερίας του διάπλου και της ναυσιπλοΐας εν τοις Στενοίς υπό τους όρους τους προβλεπομένους υπό των άρθρ. 2 και 3. Η πλοηγία και ρυμούλκησις παραμένουσι προαιρετικαί. Άρθρ.5.-Εν καιρώ πολέμου, της Τουρκίας ούσης εμπολέμου, τα εμπορικά πλοία τα μη ανήκοντα εις Κράτος εμπόλεμον έναντι της Τουρκίας θα απολλαμβάνωσιν της Ελευθερίας του διάπλου και της ναυσιπλοΐας εν τοις Στενοίς υπό τον όρον να μη βοηθώσι κατ’ ουδένα τρόπον τον εχθρόν. Τα πλοία ταύτα θα εισέρχωνται κατά την ημέραν εις τα Στενά ο δε διάπλους αυτών θα πραγματοποιήται δια της οδού ήτις εν εκάστη περιπτώσει θα υποδεικνύεται αυτοίς υπό των Τουρκικών αρχών. 40.Γ.ε.3 Συμφωνίες περί Πλωτών Οδών 62 Άρθρ.6.-Εν η περιπτώσει η Τουρκία θα εθεώρει εαυτήν απειλουμένην δι’ επικειμένου κινδύνου πολέμου, ή εφαρμογή των διατάξεων το άρθρ. 2 θα εξηκολούθει μολοντούτο, πλην του ότι τα πλοία θα ήσαν υποχρεωμένα να εισέρχωνται εις τα Στενά κατά την ημέραν και του ότι ο διάπλους αυτών θα ώφειλεν να πραγματοποιήται δια της οδού της καθοριζομένης εν εκάστη περιπτώσει υπό των Τουρκικών αρχών. Η πλοηγία θα ήτο δυνατόν εν τη περιπτώσει ταύτη να καταστή υποχρεωτική αλλά άνευ αμοιβής. Άρθρ.7.-Ο όρος «εμπορικά πλοία» εφαρμόζεται εφ’ όλων των πλοίων εις τα οποία δεν αφορά το τμήμα ΙΙ της παρούσης Συμβάσεως. ΤΜΗΜΑ ΙΙ Πολεμικά πλοία Άρθρ.8.-Επί τω τέλει της παρούσης, Συμβάσεως, ο εφαρμοστέος καθορισμός των πολεμικών πλοίων και των χαρακτηριστικών αυτών, ως και ο τρόπος υπολογισμού των εκτοπισμάτων, είναι οι περιεχόμενοι εν τω παραρτήματι ΙΙ της παρούσης Συμβάσεως. 