2. ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ υπ’ αριθ. 49 της 2/3 Αυγ. 1899 Ισχύει δυνάμει του άρθρ. 31 ν. 148/1914 (κατωτ. αρ. 3). ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α΄ Σύστασις και προσωπικόν μεταφραστικών γραφείων Άρθρ.1.-Παρ’ εκάστω των Πρωτοδικείων Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Λασηθίου συνιστάται μεταφραστικόν γραφείον, κεντρικόν δε τοιούτο παρά τω Εφετείω Χανίων. Άρθρ.10.-Μέχρις ου συντελεσθή η μετάφρασις και επιστραφώσι τα βιβλία ταύτα εις τα οικεία υποθηκοφυλακεία, οι προϊστάμενοι των μεταφραστικών γραφείων εισίν υπόχρεοι να χορηγώσιν εις πάντα αιτούντα τας αναγκαίας πιστοποιήσεις εκ των εις χείρας των βιβλίων των μεταγραφών. Άρθρ.11.-Τα βιβλία μεταγραφών και ευρετηρίων μεταγραφών των υποθηκοφυλακείων των πόλεων Χανίων, Ρεθύμνης, Ηρακλείου και Νεαπόλεως θέλουσι μένει προσωρινώς εις τα οικεία υποθηκοφυλακεία μέχρις ου περατωθή η μετάφρασις των βιβλίων των επαρχιακών υποθηκοφυλακείων. Μετά τούτο δε θέλουσι και ταύτα παραπεμφθή επιμελεία του οικείου εισαγγελέως εις τα μεταφραστικά γραφεία, όπως γίνη και τούτων η μετάφρασις. Εν τω μεταξύ, εντολή του προέδρου του δικαστηρίου, παρ’ ω είναι προσηρτημένον το μεταφραστικόν γραφείον, δύναται να αποσπασθή παρ’ εκάστω των ειρημένων υποθηκοφυλακείων είς των βοηθών, όπως χορηγή τας ζητουμένας εκ των τουρκικών εγγράφων ή βιβλίων πληροφορίας και εκτελή και άλλας μεταφραστικάς εργασίας ας ήθελε του ορίσει ο προϊστάμενος αυτού. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ΄ Διεξαγωγή της υπηρεσίας αυτών Άρθρ.12.-Οσάσης ζητείται η έκδοσις ελληνιστί μεταπεφρασμένου αντιγράφου ή απογράφου τινός  Σελ. 246 των εν τω άρθρ.4 αναφερομένων τουρκικών εγγράφων, ο προϊστάμενος του γραφείου εκτελεί την εις την ελληνικήν μετάφρασιν, καταχωρίζει ταύτην κατ’ αύξοντα αριθμόν εις βιβλίον μονογραφημένον υπό του προέδρου και εξ αυτού εκδίδει το αντίγραφον ή απόγραφον. Ο εκτελεστήριος τύπος περιάπτεται επί του εν τω ανωτέρω βιβλίω κατακεχωρισμένου πρωτοτύπου της μεταφράσεως, εις μεν τα μεταφραστικά γραφεία υπό του προέδρου των Πρωτοδικών εις δε το κεντρικόν τοιούτον υπό του προέδρου των Εφετών. Άρθρ.13.-Οσάκις το ελληνικόν πρωτότυπον αποφάσεως ή το τουρκιστί συντεταγμένον πρωτότυπον συμβολαιογραφικού εγγράφου έχει απολεσθή, ο εκτελεστήριος τύπος, αποφάσει του δικαστηρίου, παρ’ ω είναι προσκεκολλημένον το μεταφραστικόν γραφείον, εκδιδομένη επί απλή μη κοινοποιουμένη αναφορά τίθεται επί της μεταφράσεως του σωζομένου τυχόν τουρκικού πρωτοτύπου ή επί της μεταφράσεως σωζομένου αντιγράφου του απολεσθέντος τουρκικού πρωτοτύπου του συμβολαιογραφικού εγγράφου. Το εξ ου η μετάφρασις τουρκικόν έγγραφον μένει εις το μεταφραστικόν γραφείον. Άρθρ.14.-Εις έκαστον μεταφραστικόν γραφείον, ως και εις το κεντρικό τοιούτο, τηρείται ίδιον βιβλίον μονογραφημένον υπό του προέδρου του δικαστηρίου, ενώ καταχωρίζεται εν περιλήψει και κατ’ αύξοντα αριθμόν το περιεχόμενον παντός προς μετάφρασιν ή επικύρωσιν της μεταφράσεως παραδιδομένου αυτοίς εγγράφου, η ημέρα καθ’ ην τούτο παρεδόθη και η ημέρα καθ’ ην επεστράφη. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δ΄ Αποδεικτική δύναμις μεταφράσεων Άρθρ.15.-Η υπό των μεταφραστικών γραφείων, ή του διευθυντού του κεντρικού τοιούτου ή του νομίμου αυτού αναπληρωτού κεκυρωμένη κατά τα ανωτέρω μετάφρασις τεκμέρεται ενώπιον του δικαστηρίου ή άλλης αρχής ακριβής. Άρθρ.16.-Μόνον εάν ο έχων συμφέρον αμφισβητήση την ακρίβειαν της μεταφράσεως κατά τα ουσιώδη αυτής μέρη, ορίση δ’ εγγράφως τίνων ορισμένων μερών της μεταφράσεως αμφισβητεί την ακρίβειαν και προκαταβάλη ταυτοχρόνως παρά τω γραμματεί του δικαστηρίου δραχμάς εκατόν μεν, αν η αμφισβήτησις εγείρεται ενώπιον πολυμελούς δικαστηρίου, είκοσι δε αν η αμφισβήτησις εγείρεται ενώπιον Ειρηνοδικείου, δύναται το δικαστήριον, αν εκ της αμφισβητήσεως γεννώνται εις αυτό ουσιώδης ενδοιασμοί περί της ακριβείας της μεταφράσεως να διατάξη προς έλεγχον αυτής νέαν πραγματογνωμοσύνην. 6.Β.λ.2 Μεταφραστικά Γραφεία Άρθρ.17.-Αν μη προκαταβληθή το κατά το προηγούμενον άρθρον παράβολον, ή αν μη ορισθώσι τα μέρη της μεταφράσεως ων αμφισβητείται η ακρίβεια, η αμφισβήτησις είναι πάντως απαράδεκτος. Μόνον οσάκις ο ενεργών μετάφρασιν μεταφραστής ή διευθυντής είναι εξαιρετέος ως μάρτυς εν τη προκειμένη δίκη, ο αμφισβητών την ακρίβειαν της μεταφράσεως δεν υποχρεούται να καταβάλη παράβολον. Άρθρ.18.-Ο έλεγχος της αμφισβητηθείσης μεταφράσεως ενεργείται δια πραγματογνωμοσύνης, κατά τας περί ταύτης διατάξεις της Πολιτικής και της Ποινικής Δικονομίας. Προκειμένης αμφισβητήσεως της ακριβείας μεταφράσεως, γενομένης υπό τινος των μεταφραστικών γραφείων την πραγματογνωμοσύνην εκτελεί ο διευθυντής μετά δύο εκ των υπαλλήλων του κεντρικού μεταφραστικού γραφείου, υπό του διευθυντού οριζομένων, οσάκις δεν προσδιωρίσθησαν υπό της διαταττούσης την πραγματογνωμοσύνην αποφάσεως. Άρθρ.19.-Ουδείς δύναται να επικαλεσθή εις υποστήριξιν δικαιωμάτων ενώπιον δικαστηρίων ή άλλης αρχής έγγραφον τουρκιστί συντεταγμένον, αν μη συνοδεύηται το έγγραφον τούτο υπό κεκυρωμένης κατά τα ανωτέρω μεταφράσεως. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε΄ Τέλη χαρτοσήμου μεταφράσεως Άρθρ.2.-Το προσωπικόν του μεν κεντρικού μεταφραστικού γραφείου αποτελείται εξ ενός διευθυντού, ενός μεταφραστού και του αναγκαίου αριθμού βοηθών, εκάστου δε των μεταφραστικών γραφείων εξ ενός μεταφραστού και του αναγκαίου αριθμού βοηθών. Άρθρ.20.-(Επί των ελληνιστί μεταπεφρασμένων αντιγράφων, των εις τα μεταφραστικά γραφεία κατά το άρθρ.4 κατατεθησομένων δημοσίων εγγράφων επιτίθεται χαρτόσημον δύο δραχμών. Επί δε των αντιγράφων των αιτήσει ιδιωτών ενεργουμένων μεταφράσεων επιτίθεται χαρτόσημον τόσων δραχμών όσος είναι ο αριθμός των σελίδων ή κλάσματος σελίδος, εις ας εκτείνεται η μετάφρασις). Βλ. ήδη Κώδικα τελών χαρτοσήμου (τόμ.28). Άρθρ.21.-Ο διευθυντής κεντρικού μεταφραστικού γραφείου παρά τω Εφετείω Χανίων διορίζεται δι’ Ηγεμονικού Δ/τος, προτάσει του προέδρου και εισαγγελέως των Εφετών. Άρθρ.22.-Οι μεταφρασταί των μεταφραστικών γραφείων και ο του κεντρικού τοιούτος διορίζονται δι’ Ηγεμονικού Δ/τος συνεπεία διαγωνισμού. Άρθρ.23.-Οι βοηθοί διορίζονται δια διαταγής του επί της Δικαιοσύνης συμβούλου, συνεπεία ωσαύτως διαγωνισμού. Τα των διαγωνισμών τούτων θέλουσι κανονισθή δι’ ιδίου κανονιστικού Δ/τος. Άρθρ.3.-Τον αριθμόν των βοηθών ορίζει εκάστοτε ο επί της Δικαιοσύνης σύμβουλος, προτάσει του συμβουλίου της Δικαιοσύνης, στηριζομένη εις έκθεσιν των προέδρων. Δεν δύναται δε ο αριθμός αυτών να υπερβή τους τρεις δια το κεντρικόν μεταφραστικόν γραφείον, τους δύο δια τα μεταφραστικά γραφεία των Πρωτοδικείων Ηρακλείου και Ρεθύμνης και τον ένα δια το μεταφραστικόν γραφείον του Πρωτοδικείου Λασηθίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄ Καθήκοντα αυτών α΄. Τακτικά Άρθρ.4.-Εις το κεντρικόν μεταφραστικόν γραφείον θέλουσι κατατεθή επιμελεία του γενικού εισαγγελέως πάντα τα τουρκιστί συντεταγμένα πρωτότυπα συμβολαιογραφικών εγγράφων των νομών Χανίων και Σφακίων και πάντα τα υπό Εβκαφίου Χανίων και των συμβολαιογράφων αυτού συντεταγμένα πρωτότυπα φεραγατίων και συμβολαίων, μετά πάντων των εν τοις γραφείοις τούτοις σχετικών εγγράφων και βιβλίων. Εις έκαστον δε των μεταφραστικών γραφείων θέλουσι κατατεθή επιμελεία των εισαγγελέων τα αυτά έγγραφα των οικείων νομών. Άρθρ.5.-Τα καθήκοντα των μεταφραστών των μεταφραστικών γραφείων και του διευθυντού του κεντρικού τοιούτου εισί α)Χρησιμεύουσιν ως ερμηνείς της τουρκικής γλώσσης εις πάσας τας περιπτώσεις, καθ’ ας παρίσταται ανάγκη τοιούτου, ενώπιον οιασδήποτε εν τη έδρα αυτών δικαστικής αρχής, κατά τας διατάξεις της Πολιτικής και Ποινικής Δικονομίας, β)εκδίδουσιν είτε τουρκικά αντίγραφα των εις χείρας αυτών ευρισκομένων, ως ανωτέρω είρηται, εγγράφων, είτε ελληνιστί μεταπεφρρασμένα αντίγραφα ή απόγραφα αυτών συμφώνως τη περί τούτου αιτήσει του ενδιαφερομένου, βεβαιούντες την ακρίβειαν τούτε αντιγράφου και της μεταφράσεως, γ)μεταφράζουσιν εκ της Τουρκικής εις την Ελληνικήν, επί παραγγελία των δικαστηρίων, ανακριτών και πάσης άλλης αρχής ή επί αιτήσει ιδιωτών, παν αντίγραφον, βεβαιούντες την ακρίβειαν της μεταφράσεως, δ)εξελέγχουσι και βεβαιούσιν ωσαύτως επί παραγγελία των δημοσίων αρχών ή επί τη αιτήσει ιδιωτών την ακρίβειαν της παρ’ άλλων γενομένης μεταφράσεως παντός είδους εγγράφων εκ της τουρκικής εις την ελληνικήν. Άρθρ.6.-Οι βοηθοί βοηθούσι τους μεταφραστάς εις την εκτέλεσιν των καθηκόντων αυτών διατελούντες υπό τας αμέσους αυτών διαταγάς, ο δε μεταφραστής του κεντρικού μεταφραστικού γραφείου, πλην τούτου και αναπληρών τον διευθυντήν. Σελ. 245 Άρθρ.7.-Εν τη περιπτώσει του εδ. α΄ του άρθρ. 5 εφαρμόζονται αι περί εξαιρέσεως ερμηνέων της Πολιτικής και Ποινικής Δικονομίας, ότε προσλαμβάνεται ειδικός κατά τας διατάξεις ταύτας ερμηνεύς. β΄.Έκτακτα Άρθρ.8.-Εις τα μεταφραστικά γραφεία θέλουσι συγκεντρωθή προσωρινώς και πάντα τα βιβλία των μεταγραφών και των σχετικών ευρετηρίων των εις την περιφέρειαν εκάστου μεταφραστικού γραφείου ανηκόντων υποθηκοφυλακείων. Οι εκπληρούντες χρέη υποθηκοφυλάκων θέλουσι κλείσει δια πράξεών των τα διάφορα ταύτα βιβλία και θέλουσι πέμψει αυτά ασφαλώς εις τον οικείον εισαγγελέα Πρωτοδικών, όστις θέλει φροντίσει περί συγκεντρώσεως αυτών εις το οικείον μεταφραστικόν γραφείον. Άρθρ.9.-Τα μεταφραστικά γραφεία θέλουσι φροντίσει περί της ταχείας μεταφράσεως εν ιδίω βιβλίω και κατ’ αύξοντα αριθμόν των εν τοις βιβλίοις των μεταγραφών υπαρχόντων εις τουρκικήν γλώσσαν συμβολαίων και τυχόν εις τουρκικήν μόνον γλώσσαν τηρουμένων ευρετηρίων. 