24. ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αριθ. Α1β/9296 της 29 Δεκ. 1979/15  Φεβρ. 1980 (ΦΕΚ Β΄ 140) Περί των όρων ιδρύσεως και λειτουργίας καταστημάτων σε χωριά. Έχοντας υπόψη: 1.Τον Α.Ν. 2520/40 “περί Υγειονομικών Διατάξεων”. 2.Το Π.Δ. 544/77 “περί οργανισμού του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών”. 3.Τον Υγειονομικό Κανονισμό, όπως έχει τροποποιηθεί και συμπληρωθεί. 4.Την εισήγηση της Υπηρεσίας, αποφασίζουμε: 1.Τα καταστήματα και εργαστήρια τροφίμων, καθώς και τα Κουρεία-Κομμωτήρια, που ιδρύονται και λειτουργούν σε χωριά πληθυσμού κάτω των 2.000 κατοίκων, πλήν εκείνων που παρουσιάζουν τουριστική κίνηση, θα συγκεντρώνουν τουλάχιστον τους κατωτέρω βασικούς όρους υγιεινής. 1.1.Το οίκημα θα είναι μόνιμης κατασκευής (λιθόκτιστο, πλιθόκτιστο ή άλλη παρόμοια κατασκευή). Ως οίκημα μόνιμης κατασκευής εννοείται και το προκατασκευασμένο λυόμενο οίκημα, εφόσον έχει εγκατασταθεί σε σταθερή βάση από μπετόν. Δεν επιτρέπεται η λειτουργία των προαναφερομένων καταστημάτων και εργαστηρίων σε παραπήγματα από ξύλα, λαμαρίνες ή άλλα παρεμφερή υλικά: 1.2.Το εμβαδόν θα είναι ανάλογο με το είδος και τον κύκλο εργασιών του καταστήματος ή του εργαστηρίου, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας, ώστε να εξασφαλίζεται η άνετη κυκλοφορία των πελατών και του προσωπικού και να αποκλείεται η συμφόρηση του χώρου με εμπορεύματα και έπιπλα, για να γίνεται εύκολα ο καθαρισμός του. 1.3.Το ύψος θα είναι το προβλεπόμενο από τις σχετικές διατάξεις του Γ.Ο.Κ. Αν από επίσημα στοιχεία της αρμόδιας Δημόσιας ή Κοινοτικής Αρχής (Βεβαίωση Υπηρεσίας Πολεοδομίας ή Κοινοτικής Αρχής) προκύπτει ότι κατά το χρόνο οικοδομήσεως του κτιρίου στο οποίο στεγάζεται το κατάστημα ή εργαστήριο, δεν ίσχυαν στο χωριό που βρίσκεται αυτό, οι διατάξεις του Γ.Ο.Κ. μπορεί να γίνει δεκτό και μικρότερο ύψος, το οποίο όμως σε καμιά περίπτωση δεν θα είναι κατώτερο των 2,50 μ. Στα υπόγεια καταστήματα ή εργαστήρια το ύψος θα είναι 2,70 μ.τουλάχιστο.  1.4.Οι επιφάνειες των τοίχων θα είναι λείες και θα υδροχρωματίζονται συχνά για να διατηρούνται καθαρές, εκτός αν ο καταστηματάρχης επιθυμεί να τις χρωματίσει με ελαιόχρωμα ή πλαστικό χρώμα, οπότε πρέπει να φροντίζει για τον τακτικό καθαρισμό τους.  Ο χρωματισμός των τοίχων θα γίνεται με ανοιχτά χρώματα, με ιδιαίτερη προτίμηση στο λευκό. Η χρησιμοποίηση σκούρων χρωμάτων για τον χρωματισμό των τοίχων των καταστημάτων πρέπει να αποκλείεται. Απαγορεύεται η επικάλυψη των τοίχων των ανωτέρων καταστημάτων με ψάθες ή άλλα, μη αδιαπότιστα, υλικά, που δεν επιδέχονται πλύσιμο. Αν καταστηματάρχης επιθυμεί την επικάλυψη των τοίχων του καταστήματός του για λόγους διακοσμητικούς, μπορεί να χρησιμοποιήσει για το σκοπό αυτό αδιάβροχη ταπετσαρία ή στιλβωμένο ξύλο. Επίσης απαγορεύεται η επικόλληση στους τοίχους αφισσών, λιθογραφιών, διακοσμητικών φωτιστικών και ενημερωτικών έντυπων υλικών, εκτός αν αυτά αναρτώνται τοποθετημένα σε υαλόφρακτα πλαίσια ή είναι κατασκευασμένα απο σκληρό χαρτόνι (ημερολόγια τοίχου) και διατηρούνται καθαρά.  1.5.Η οροφή θα είναι καλής κατασκευής με λεία επιφάνεια και ελαιοχρωματισμένη μεν, αν είναι ξύλινη, υδροχρωματισμένη δε, αν είναι από ασβεστοκτονία. Δεν θεωρείται οροφή καταστήματος η εσωτερική επιφάνεια της κεραμωτής στέγης, που ενδεχομένως το καλύπτει, ή του ξύλινου δαπέδου του αμέσως υπερκειμένου ορόφου, αν δεν είναι επενδυμένη με σανίδες ή ασβεστοκτονία ή άλλο κατάλληλο και ανθεκτικό υλικό χωρίς ρωγμές. 1.6.Το δάπεδο θα είναι κατασκευασμένο από αδιαπότιστο λείο υλικό (τσιμεντοκτονία, μωσαϊκό, πλάκες μαρμάρου ή πέτρας, ξύλο επικαλυμένο με πλαστικό κ. τ. ομ.) και θα διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση, χωρίς ρωγμές ή άλλες φθορές. 1.7.Ο αερισμός, φυσικός ή τεχνιτός,θα είναι επαρκής. 1.8.Ο φωτισμός, φυσικός ή τεχνιτός, θα είναι επαρκής. Όπου υπάρχει δίκτυο της Δ.Ε.Η. για τον τεχνητό φωτισμό θα χρησιμοποιούνται ηλεκτρικοί λαμπτήρες, κατά προτίμηση φθορισμού, επαρκούς ισχύος, αλλοιώς θα γίνεται χρήση καταλλήλων λυχνιών υγραερίου κ.τ. ομ. (ΛΟΥΞ), ικανών να εξασφαλίσουν επαρκή φωτισμό. 1.9.Η ύδρευση, αν στο χωρίο υπάρχει δίκτυο υδρεύσεως, θα γίνεται υποχρεωτικώς απευθείας από το δίκτυο αυτό. Αν το κοινοτικό δίκτυο υδρεύσεως δεν έχει επεκταθεί σε κατοικίες και καταστήματα ή αν για την ύδρευση των κατοίκων του χωριού χρησιμοποιούνται κοινοτικές ή ιδιωτικές πηγές ή πηγάδια, που απαραιτήτως θα έχουν προστατευθεί καταλλήλως σύμφωνα με τις ισχύουσες Υγειονομικές Διατάξεις, το νερό θα μεταφέρεται από τα σημεία υδροληψίας με ειδικώς για αυτό το σκοπό χρησιμοποιούμενα δοχεία και θα αποθηκεύεται σε κατάλληλη δεξαμενή επαρκούς χωρητικότητας τουλάχιστον 1/2 κ.μ. Τα δοχεία μεταφοράς νερού θα είναι μεταλλικά, από γαλβανισμένη λαμαρίνα, χωρίς εσωτερικές συγκολλήσεις μολύβδου, ή πλαστικά, από υγειονομικώς αποδεκτή πλαστική ύλη, και θα κλείνουν στεγανώς. Οι δεξαμενές αποθηκεύσεως νερού μπορεί να είναι κατασκευασμένες από μπετόν ή από γαλβανισμένη  λαμαρίνα, χωρίς  εσωτερικές  συγκολλήσεις (Μετά τη σελ. 334,07) Σελ. 334,09 Τεύχος 738 – Σελ. 63 23 Υγειονομικές Διατάξεις 34.Δ.α.24 μολύβδου, ή από υγειονομικώς αποδεκτή πλαστική ύλη θα καλύπτονται στεγανώς, ώστε να εξασφαλίζεται το περιοχόμενό τους από τις  οποιεσδήποτε ρυπάνσεις και μολύνσεις, και στον πυθμένα θα φέρουν οπή με στρόφιγγα, για την πλήρη εκκένωσή τους σε περίπτωση καθαρισμού τους. Το στόμιο του σωλήνα εξόδου του νερού θα βρίσκεται σε ύψος 5 εκατ. από τον πυθμένα τους. Απαγορεύεται η μεταφορά ή αποθήκευση νερού σε δοχεία, που είχαν χρησιμοποιηθεί ως περιέκτες εντομοκτόνων, φυτοφαρμάκων ή άλλων παρεμφερών χημικών τοξικών ουσιών. Η υδροληψία από τις δεξαμενές αποθηκεύσεως νερού θα γίνεται υποχρεωτικώς με κρουνούς. Η λήψη νερού με εμβάπτιση δοχείων στις υδαταποθήκες απαγορεύεται. 1.10.Η αποχέτευση των ακάθαρτων νερών των καταστημάτων και εργαστηρίων της παρούσας θα γίνεται με κλειστούς αγωγούς σε βόθρο στεγανό ή απορροφητικό. Η διάθεση των νερών αυτών στην επιφάνεια του εδάφους ή σε δίκτυο υπονόμων, προοριζομένων για την απομάκρυνση μόνον των νερών της βροχής, απαγορεύεται. 1.11.Αποχωρητήρια. Στα καταστήματα, στα οποία παραμένουν πελάτες για πολύ χρόνο (καφενεία, κ.τ. ομ.) θα υπάρχει ένα τουλάχιστον αποχωρητήριο, που θα πληροί τους κατωτέρω αναφερόμενους όρους. Εξαιρούνται από την ανωτέρω υποχρέωση τα καταστήματα που στεγάζονται στο ίδιο κτίριο με την κατοικία του καταστηματάρχη, εφόσον το οικογενειακό αποχωρητήριο βρίσκεται σε θέση κατάλληλη για την εξυπηρέτηση και των πελατών του καταστήματος. Το αποχωρητήριο μπορεί να βρίσκεται και έξω από το κατάστημα, σε θέση, που να προσφέρεται για την ευχερή προσπέλαση των πελατών, και πλησιέστερα προς το κατάστημα ή την κατοικία του καταστηματάρχη από κάθε άλλο κτίριο, που χρησιμοποιείται ως κατοικία ή κατάστημα. Ο θάλαμος του αποχωρητηρίου θα είναι μόνιμης κατασκευής, οι δε εσωτερικές επιφάνειες των τοίχων του θα είναι λείες και θα ασβεστοχρίζονται συχνά, για να απολυμαίνονται και να διατηρούνται καθαρές θα αερίζεται επαρκώς από παράθυρο ικανών διαστάσεων, στο οποίο θα υπάρχει συρματόπλεγμα Νο 16 για να εμποδίζεται η είσοδος των μυγών. Ο προθάλαμος δεν είναι απαραίτητος, η θύρα όμως του θαλάμου θα κλείνει αυτομάτως με ειδικό μηχανισμό, που θα είναι τοποθετημένος  στην εσωτερική πλευρά της. Σελ. 334,10  Τεύχος 738 – Σελ. 64 Οι λεκάνες ψηλού (ευρωπαϊκού) ή επιπέδου (τουρκικού) τύπου, αν χρησιμοποιούνται τέτοιες, θα έχουν οπωσδήποτε σιφώνι και θα έχουν συνδεθεί με υδραυλική εγκατάσταση (καζανάκι) με πίεση για το πλύσιμό τους. Αν το αποχωρητήριο είναι ξερού τύπου, στον υποδοχέα (λάκκο) του οποίου δεν επιτρέπεται η απόρριψη νερών και θα αποκλείεται ή με οποιαδήποτε τρόπο είσοδος επιφανειακών ή υπογείων νερών, θα χρησιμοποιούνται, ειδικές ανοιχτές λεκάνες. Αν δεν υπάρχουν στο εμπόριο τέτοιες λεκάνες, αντί λεκάνης θα αφήνεται στην πλάκα καλύψεως του υποδοχέα οπή ικανής διαμέτρου  (0,20) έως 0,25 μ.) ώστε να αποφεύγεται η ρύπανση του δαπέδου και η χρήση νερού για τον καθαρισμό του. Οι κάθε είδους λεκάνες αποχωρητηρίων, πλην εκείνων του επιπέδου τύπου, θα καλύπτονται με ειδικό κάλυμμα. Αν σε αποχωρητήρια ξερού τύπου χρησιμοποιείται, αντί της ειδικής λεκάνης, οπή δαπέδου, η οπή αυτή θα καλύπτεται ύστερα από κάθε χρήση με ξύλινο ή μεταλλικό κάλυμμα, το οποίο θα φέρει χειρολαβή. Στο θάλαμο του αποχωρητηρίου θα υπάρχει χαρτί υγείας, το οποίο μετά τη χρησιμοποίηση του θα απορρίπτεται στη λεκάνη ή, επί αποχωρητηρίων ξερού τύπου, απευθείας στον υποδοχέα. Η απόσταση του υποδοχέα του αποχωρητηρίου από πηγές ή πηγάδια ή από ακτές ομαδικές κολυμβήσεως και θεμέλια κτιρίων, καθώς και από τον υδροφόρο ορίζοντα, θα είναι, αναλόγως του είδους του υποδοχέα και της φύσεως του εδάφους η οριζόμενη από τις σχετικές Υγειονομικές Διατάξεις για τη διάθεση των λυμάτων και παρακειμένου για απόσταση από θεμέλια κτιρίων από τις διατάξεις του Γ.Ο.Κ. 24 34.Δ.α.24 Υγειονομικές Διατάξεις 1.12.Εγκατάσταση πλύσεως σκευών: Αν στο κατάστημα χρησιμοποιούνται σκεύη για την προσφορά ή κατανάλωση ή παρασκευή φαγητών, γλυκισμάτων, ποτών κ.λ.π., θα υπάρχει εγκατάσταση πλύσεως σκευών, η οποία θα αποτελείται από ένα νεροχύτη με μια λεκάνη, αν πλύνονται μόνον ποτήρια, κύπελλα καφέ, πιατέλα και κουτάλια γλυκού, ή με δύο λεκάνες αν πλύνονται πλην των ανωτέρω αναφερομένων σκευών, και πιάτα και μαχαιροπήρουνα φαγητού, και από εγκατάσταση τρεχούμενου κρύου και ζεστού νερού. Ο νεροχύτης θα είναι κατασκευασμένος από μωσαϊκό ή μάρμαρο ή, κατά προτίμηση, από ανοξίδωτο μέταλλο και δεν θα έχει εσωτερικές γωνίες, στον πυθμένα δε της κάθε μιας λεκάνης θα υπάρχει οπή με βούλωμα για την απομάκρυνση ή, όταν χρειάζεται, την κατακράτηση του νερού. Για την εξασφάλιση ζεστού νερού θα χρησιμοποιείται, όπου υπάρχει δίκτυο της ΔΕΗ, ηλεκτρικός θερμοσίφωνας, σε αντίθετη δε περίπτωση όποιο άλλο, κατάλληλο για το σκοπό αυτό, σύστημα θα υποδείξει η αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία. Τα ποτήρια, κύπελλα καφέ, πιατέλα και κουτάλια γλυκού, αφού σαπουνισθούν στη λεκάνη του νεροχύτη με ζεστό νερό και σαπούνι ή άλλο κατάλληλο και αποδεκτό από υγειονομικής απόψεως υγρό απορρυπαντικό, θα ξεπλύνονται με άφθονο τρεχούμενο νερό. Τα πιάτα και τα μαχαιροπήρουνα, που έχουν χρησιμοποιηθεί για την κατανάλωση φαγητών ή γλυκισμάτων, μετά την απομάκρυνση των τυχόν υπολειμμάτων, θα προπλύνονται στην πρώτη λεκάνη του νεροχύτη με πολύ ζεστό νερό για να διαλυθούν τα λίπη, σάλτσες, αυγά κλπ., και ακολούθως, αφού σαπουνισθούν στην ίδια λεκάνη με ζεστό νερό και σαπούνι ή άλλο κατάλληλο και αποδεκτό από υγειονομικής απόψεως υγρό απορρυπαντικό, θα ξεπλύνονται στην άλλη λεκάνη με άφθονο τρεχούμενο νερό. Τα σκεύη, αφού πλυθούν θα τοποθετούνται σε ειδική σχάρα για στράγγισμα και ακολούθως θα σφουγγίζονται με καθαρή πετσέτα και θα τοποθετούνται σε κλειστές προθήκες ή ερμάρια για να προφυλάγονται από τις σκόνες, τις μύγες και οποιεσδήποτε άλλες ρυπάνσεις ή μολύνσεις. 1.13.Απαγωγή καπνών και αερίων: Τα καταστήματα, στα οποία παρασκευάζονται φαγητά, ή γλυκίσματα κλπ. θα διαθέτουν ιδιαίτερο γι’ αυτό το σκοπό χώρο, ανάλογου εμβαδού, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας. Αν ο ιδιαίτερος αυτός χώρος είναι ψησταριά, αυτή  μπορεί να είναι υαλόφρακτη και να βρίσκεται έξω από το κυρίως κατάστημα, στην αυλή ή στην πρασιά του κτιρίου. Για την απαγωγή των καπνών και αερίων, που παράγονται κατά την καύση της καύσιμης ύλης, θα υπάρχει απαγωγικό σύστημα, το οποίο θα φθάνει μέχρι τη στέγη του κτιρίου, που στεγάζεται το κατάστημα ή το εργαστήριο, ή μέχρι το ύψος του τυχόν υπάρχοντος ψηλότερου γειτονικού κτιρίου. Το άνοιγμα της χοάνης του ανωτέρω απαγωγικού συστήματος θα βρίσκεται πάνω από την εστία πυρός και θα είναι επαρκών διαστάσεων, ώστε να καλύπτεται ολόκληρη η επιφάνεια της εστίας. Εξαιρούνται από την υποχρέωση να διαθέτουν ιδιαίτερο χώρο παρασκευής καφέ και το ανωτέρω απαγωγικό σύστημα τα καφενεία, έστω και αν περιστασιακώς παρασκευάζουν ορισμένα πρόχειρα φαγητά, όπως αυγά τηγανητά, πατάτες τηγανητές, σαγανάκι κ.τ.ομ. Επίσης, δεν είναι απαραίτητο το απαγωγικό σύστημα σε καταστήματα ή εργαστήρια, τα οποία χρησιμοποιούν κουζίνες ή κλιβάνους, που λειτουργούν με ηλεκτρικό ρεύμα ή υγραέριο. 1.14.Έπιπλα, ψυγεία, εργαλεία, σκεύη κ.λ.π. Τα χρησιμοποιούμενα έπιπλα (πάγκοι, τραπέζια, καθίσματα, προθήκες, ερμάρια, ράφια κλπλ) θα διατηρούνται σε καλή κατάσταση και καθαρά. Στα καταστήματα, στα οποία προσφέρονται και καταναλώνονται φαγητά, έστω και περιστασιακώς, τα τραπέζια, που χρησιμοποιούνται για το σκοπό αυτό, καλύπτονται απαραιτήτως με καθαρό τραπεζομάντηλο, στην ανάγκη δε με φύλλο καθαρού λευκού χάρτη. Θα υπάρχουν υαλόφρακτες προθήκες ή ερμάρια για τη φύλαξη των σκευών και των τροφίμων, τα οποία τρώγονται όπως έχουν, χωρίς προηγουμένως να βρασθούν ή ψηθούν ή αποφλοιωθούν. Για τέτοια τρόφιμα, που παράλληλα έχουν ανάγκη και αερισμού, θα χρησιμοποιούνται προθήκες καλυμμένες με συρματόπλεγμα Νο. 16, οι οποίες θα τοποθετούνται σε μέρη, που δεν επηρεάζονται από τις σκόνες και άλλες ρυπάνσεις. Η έκθεση των ανωτέρω τροφίμων εκτός προθηκών απαγορεύεται. Τα ευαλλοίωτα τρόφιμα, θα διατηρούνται σε ψυγεία επαρκούς χωρητικότητας υπό σταθερή ψύξη 0 0 μέχρι - 7 0  C το πολύ, αναλόγως του είδους του τροφίμου και του επιθυμητού χρόνου συντηρήσεως, ή, αν πρόκειται για κατεψυγμένα προϊόντα, τουλάχιστον -15 0  C. Απαγορεύεται η διατήρηση ευαλλοίωτων τροφίμων εκτός ψυγείων. Τα ψυγεία, όπου υπάρχει δίκτυο της Δ.Ε.Η., θα είναι υποχρεωτικώς ηλεκτρικά. Αν όμως δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα, μπορεί να χρησιμοποιηθούν και άλλου τύπου ψυγεία όπως πετρελαίου, υγραερίου κλπ., τα οποία θα είναι δυνατό να εξασφαλίσουν την ανωτέρω σταθερή ψύξη. Στα ψυγεία θα υπάρχουν μονίμως τοποθετημένα θερμόμετρα, για να ελέγχεται η ψύξη τους. Τα ψυγεία θα διατηρούνται πάντοτε καθαρά τα δε τρόφιμα θα τοποθετούνται σ’ αυτά με τάξη και κατά τρόπο, που να μην αλληλοεπηρεάζονται. Τα ξύλα κοπής κρέατος, στα κρεοπωλεία, μαγειρεία, και ψητοπωλεία, θα διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση, χωρίς ρωγμές και άλλες φθορές, και θα έχουν ομαλή επιφάνεια. Μετά το τέλος της εργασίας θα καθορίζονται και θα πλύνονται με ζεστό νερό και σαπούνι, ακολούθως δε θα καλύπτονται με μεταλλικό κάλυμμα. (Μετά τη σελ. 334,10) Σελ. 334,11 Τεύχος 738 - Σελ- 65 25 Υγειονομικές Διατάξεις 34.Δ.α.24 Τα χρησιμοποιούμενα σκεύη και εργαλεία θα διατηρούνται σε καλή κατάσταση και απολύτως καθαρά. Σκεύη και εργαλεία που παρουσιάζουν ρωγμές, οξιδώσεις ή άλλες φθορές θα απομακρύνονται με την ευθύνη του καταστηματάρχη. Στα κουρεία και κομμωτήρια, αν υπάρχουν περισσότερες της μιας πολυθρόνες περιποιήσεως πελατών ή μεταξύ τους απόσταση θα είναι 1μ. τουλάχιστον. Τα κάθε είδους εργαλεία και οι συσκευές, που χρησιμοποιούνται στα κουρεία και κομμωτήρια, θα διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση και απολύτως καθαρά. Πριν από κάθε χρήση τους τα εργαλεία θα απολυμαίνονται μπροστά στον πελάτη με οινόπνευμα ή διάλυμα φαινικού οξέος 3-5% ή άλλο κατάλληλο αντισηπτικό, που κυκλοφορεί στο εμπόριο. Η απολύμανση δεν θα γίνεται με απλή εμβάπτιση των εργαλείων στο αντισηπτικό, αλλά με επάληψη 2-3 φορές από κάθε πλευρά τους με βαμβάκι ποτισμένο με αντισηπτικό. Ιδιαίτερα τα ξυράφια θα απολυμαίνονται και κάθε φορά που ακονίζονται στη δερμάτινη λωρίδα. Για τους πάσχοντες από δερματικά νοσήματα θα υπάρχουν ιδιαίτερα εργαλεία. Τα πινέλλα και τα δοχεία σαπουνάδας ξυρίσματος θα είναι διπλά για κάθε κουρέα, θα πλύνονται καλά με ζεστό νερό, ύστερα από κάθε χρήση και ακολούθως θα παραμένουν σε διάλυμα αντισηπτικού. Τα προσόψια κοπής  μαλλιών και ξυρίσματος θα είναι λευκά ή ελαφρώς χρωματιστά και απολύτως καθαρά. Ελαφρώς χρωματιστά και απολύτως καθαρά θα είναι και τα προσόψια, που χρησιμοποιούνται για τη βαφή ή την περμανάντ των μαλλιών και το σφούγγισμά τους μετά το λούσιμο. Σε κάθε πελάτη θα χρησιμοποιείται αμεταχείριστο προσόψιο. Κατά την κοπή των μαλλιών μεταξύ προσοψίου και λαιμού θα παρεμβάλλεται τεμάχιο καθαρού χάρτη υγείας. Επίσης το σημείο του καθίσματος, όπου ακουμπάει το κεφάλι του πελάτη κατά το ξύρισμα θα καλύπτεται κάθε φορά με τεμάχιο καθαρού χάρτη υγείας. Το σκούπισμα των ξυραφιών από τις σαπουνάδες θα γίνεται με καθαρό χάρτη υγείας. Το πρόσωπο μετά το ξύρισμα θα πλύνεται με καθαρό νερό ή κολώνια. Τυχόν αμυχές στο πρόσωπο θα καθαρίζονται με βαμβάκι και οινόπνευμα και ακολούθως θα τοποθετείται σ’ αυτές σκόνη στίψης ή άλλο υγρό αιμοστατικό. Η πούδρα θα διατηρείται σε κλειστό διάτρητο δοχείο, οι δε καλλυντικές κρέμες θα φέρονται σε σωληνάρια. Τα χρησιμοποιούμενα στην κομμωτική τέχνη ιδιοσκευάσματα θα είναι εγκεκριμένα από το Υπουργείο Κοινωνικών Υπηρεσιών. Σελ. 334,12 Τεύχος 738 - Σελ. 66 1.15.Καθαριότητα. Όλοι γενικά οι χώροι των καταστημάτων και εργαστηρίων της παρούσας θα διατηρούνται απολύτως καθαροί με τη φροντίδα και την ευθύνη του καταστηματάρχη. Τα δάπεδα θα σκουπίζονται καθημερινώς μετά το τέλος της εργασία, θα πλύνονται δε τακτικά, τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα, κατά προτίμηση κάθε Δευτέρα, ή και συχνότερα, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας. Οι τοίχοι θα ασβεστοχρίζονται συχνά, ώστε να είναι πάντοτε καθαροί. Δεν θα υπάρχουν ποντικοί ή περιττώματα αυτών, κατσαρίδες, μύγες, αράχνες ή άλλα βλαβερά έντομα, η παρουσία δε αυτών στο κατάστημα ή εργαστήριο αποτελεί στοιχείο ακαθαρσίας. Οι καταστηματάρχες μπορούν να απευθύνονται στην αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία και να ζητούν οδηγίες για τα ενδεικνυόμενα μέσα αποτελεσματικότερης και ακίνδυνης για τον άνθρωπο καταπολεμήσεως των ποντικών και βλαβερών εντόμων. Απαγορεύεται η διατήρηση ή η είσοδος κατοικιδίων ζώων, στα καταστήματα ή εργαστήρια της παρούσας, για την παρουσία δε τέτοιων ζώων στους χώρους αυτούς φέρει όλη την ευθύνη ο καταστηματάρχης. Τα κάθε είδους απορρίματα θα συγκεντρώνονται σε ειδικά μεταλλικά ή πλαστικά δοχεία, που θα κλείνουν καλά, ή σε ειδικές πλαστικές σακκούλες, και ακολούθως θα μεταφέρονται στους αγρούς, όπου θα θάβονται. 26 34.Δ.α.24 Υγειονομικές Διατάξεις 1.16.Προσωπικό. Οι απασχολούμενοι στα καταστήματα της παρούσας θα είναι καθαροί και υγιείς, ανεξαρτήτως δε της σχέσεως αυτών με την επιχείρηση (καταστηματάρχες ή μέλη οικογενειών τους ή υπάλληλοι) θα είναι εφοδιασμένοι  με ατομικό βιβλιάριο υγείας, το οποίο θα εκδίδεται και θα θεωρείται σύμφωνα με τις ισχύουσες σχετικές Υγειονομικές Διατάξεις. Κατά την ώρα της εργασίας τους οι ανωτέρω θα φορούν καθαρή ανοιχτόχρωμη, κατά προτίμηση λευκή, μπλούζα, τα δε ενδύματα τους θα τα κρεμούν σε κρεμάστρα μακριά από τρόφιμα. Οι κομμωτές, που χρησιμοποιούν χημικά ιδιοσκευάσματα για τη βαφή, το κατσάρωμα κλπ. των μαλλιών πρέπει να έχουν τα απαραίτητα προσόντα, που καθορίζει η σχετική Υγειονομική Διάταξη. 2.Ως καταστήματα και εργαστήρια τροφίμων, στα οποία εφαρμόζονται τα ανωτέρω, εννοούνται τα παντοπωλεία, οπωροπωλεία, κρεοπωλεία, ιχθυοπωλεία, πρατήρια κατεψυγμένων προϊόντων, μαγειρεία, ψητοπωλεία, καφενεία, μπαρ, ζαχαροπλαστεία, γαλακτοπωλεία και κάθε άλλο κατάστημα, στο οποίο πωλούνται ή παρασκευάζονται και προσφέρονται κάθε είδους τρόφιμα ή παρασκευάσματα αυτών, με εξαίρεση τα αρτοποιεία και πρατήρια άρτου, για τα οποία ισχύουν, πλην των αναφερομένων στην προηγουμένη παράγραφο, και οι διατάξεις της σχετικής με τα αρτοποιεία και τα πρατήρια άρτου νομοθεσίας. 3.Σε χωριό με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, πλην εκείνων που παρουσιάζουν τουριστική κίνηση, επιτρέπεται η συστέγαση και λειτουργία ως μικτών δυο ή και περισσότερων ομοειδών καταστημάτων, από τα αναφερόμενα ανωτέρω, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας και εφόσον για το κάθε είδος καταστήματος θα υπάρχει και πληρούνται οι ανωτέρω, στην παρ. 1, καθοριζόμενοι όροι. Σε τέτοιες περιπτώσεις στην άδεια λειτουργίας του μικτού καταστήματος θα αναφέρονται όλα τα είδη των καταστημάτων, που το αποτελούν. Στα παντοπωλεία επιτρέπεται η πώληση και άλλων ειδών άσχετων προς τα τρόφιμα (ψιλικά, απορρυπαντικά, είδη υποδήσεως και ιματισμού κλπ.), πλην των γεωργικών φαρμάκων, με την προϋπόθεση ότι τα είδη αυτά θα είναι τοποθετημένα σε ιδιαίτερο νοητό χώρο μακρυά από τα τρόφιμα. Δεν επιτρέπεται η συστέγαση καταστημάτων τροφίμων και κουρείων ή κομμωτηρίων. 4.Για την ίδρυση και λειτουργία των καταστημάτων της παρούσας απαιτείται η προβλεπομένη από το άρθρ. 10 Α.Ν. 2520/1940 άδεια της Αστυν. Αρχής. Οι σχετικές με το χρόνο ισχύος των αδειών λειτουργίας των καταστημάτων, την ανανέωσή τους κλπ. διατάξεις του Υγειονομικού Κανονισμού, όπως έχουν συμπληρωθεί και τροποποιηθεί μεταγενεστέρως, ισχύουν και για τις άδειες λειτουργίας των καταστημάτων της παρούσας. 5.Καταστήματα τα οποία βρίσκονται σε απομακρυσμένους συνοικισμούς χωριών και στα οποία λόγω θέσεως και κατασκευής δεν είναι δυνατή η συνδρομή όλων των καθοριζομένων από την παρούσα Υγειον. Δ/ξη όρων και προϋποθέσεων, μπορούν να λειτουργούν βάση προσωρινής άδειας της Αστυνομικής Αρχής, με σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας, διαρκείας ενός έτους. Η προσωρινή αυτή άδεια είναι δυνατό να παραταθεί κατά την κρίση της Υγειονομικής Υπηρεσίας, αν το κατάστημα πληροί τους στοιχειώδεις όρους υγιεινής και εφόσον δεν υπάρχει στη συνοικία άλλοι παρόμοιο κατάστημα για την εξυπηρέτηση των κατοίκων. Καταστήματα, τα οποία λειτουργούν ήδη σε παλαιά κτίρια, που δεν πληρούν όλους τους καθοριζομένους από την παρούσα  Υγειον. Δ/ξη όρους και προϋποθέσεις, σε περίπτωση μεταβιβάσεώς τους ή ανανεώσεως, λόγω λήξεως της ισχύος της, της άδειας λειτουργίας τους, είναι δυνατό να συνεχίσουν να λειτουργούν βάσει προσωρινής άδειας της Αστυνομικής Αρχής, με σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας, διαρκείας ενός έτους. Η προσωρινή αυτή άδεια μπορεί να παραταθεί κατά την κρίση της Υγειονομικής Υπηρεσίας, ώσπου να γίνουν οι κατορθωτές βελτιώσεις του καταστήματος, με την προϋπόθεση ότι από τη λειτουργία του δεν θα κινδυνεύει η δημόσια υγεία. 6.Κάθε άλλη, αντίθετη προς την παρούσα, Υγειονομική Διάταξη καταργείται. 7.Η εκτέλεση της παρούσας αποφάσεως ανατίθεται στα αρμόδια Υγειονομικά και Αστυνομικά όργανα και η ισχύς της αρχίζει μετά 15/θήμερο από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και οι παραβάτες της διώκονται και τιμωρούνται σύμφωνα με το άρθρ. 3 του Α.Ν. 2520/1940, όπως έχει αντικατασταθεί με το άρθρο μόνο του Νόμ. 290/43, που κυρώθηκε με την 303/46 Π.Υ.Σ. (Αντί για τη σελ. 334,13) Σελ. 334,13(α) Τεύχος Θ12-Σελ. 23 27 Υγειονομικές Διατάξεις 34.Δ.α.24 