2. ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 2/11 Δεκ. 1911 Περί υγειονομικών μέτρων κατά της ευλογίας.  Υποχρεωτική δήλωσις ευλογιώντων Άρθρ.1.-Πας ιατρός επισκεψάμενος ασθενή παρουσιάζοντα βέβαια ή ύποπτα συμπτώματα ευλογίας ή ευλογιοειδούς, οφείλει να γνωστοποιήση πάραυτα τούτο εις την αστυνομικήν Αρχήν της περιφερείας εν η ευρίσκεται η οικία του ασθενούς.  Εις την αυτήν υποχρέωσιν υποβάλλεται και ο οικογενειάρχης ή ο προστάτης της οικογενείας εις ην ανήκει η παρ’ η ευρίσκεται η υπηρετεί ο πάσχων, προς δε οι διευθυνταί νοσοκομείων, φυλακών και άλλων οιωνδήποτε δημοσίων, δημοτικών ή ιδιωτικών καταστημάτων, οι ξενοδόχοι, οι πλοίαρχοι εμπορικών ή πολεμικών πλοίων, είτε ηγκυροβολημένων είτε πλεόντων εν ταις ελληνικαίς θαλάσσαις, άμα τω κατάπλω αυτών εις τον πρώτον ελληνικόν λιμένα, οι οδηγοί σιδηροδρομικών αμαξοστοιχιών, και τέλος πας εις γνώσιν ούτινος περιήλθεν η εμφάνισις της νόσου ταύτης.  Εξακρίβωσις της νόσου Άρθρ.9.-Η αστυνομία οφείλει να ενεργή τας καταλλήλους ανακρίσεις προς εξακρίβωσιν του τρόπου, καθ’ ον μετεδόθη η ευλογία εις τον πρώτον προσβληθέντα.  Μέτρα επί αμφιβόλου διαγνώσεως Άρθρ.10.-Εν η περιπτώσει η διάγνωσις της νόσου είναι εισέτι αμφίβολος, η αστυνομία οφείλει να θεωρή τον ασθενή ως πάσχοντα ευλογίαν και να λαμβάνη τα αυτά μέτρα οία και επί βεβαιωθείσης ευλογίας, μέχρις ου εξακριβωθή οριστικώς η φύσις της νόσου.  Μέτρα Υπουργείου Εσωτερικών Άρθρ.11.-Ο υπουργός των Εσωτερικών, άμα λαβών την περί εμφανίσεως ευλογίας ειδοποίησιν του αστυνόμου, αφ’ ενός μεν γνωστοποιεί τούτο τω β. ιατροσυνεδρίω ζητών την γνώμην αυτού περί του τρόπου της καταστολής της νόσου, αφ’ ετέρου δε διατάσσει τον δια δαμαλείου ύλης εμβολιασμόν των κατοίκων. Εάν δε εις τον υπό ευλογίας προσβληθέντα συνοικισμόν δεν υπάρχη δημόσιον η δημοτικόν απολυμαντήριον, διατάσσει την αποστολήν απολυμαντικών φαρμάκων, ως φαινικού οξέος,, άχνης υδραργύρου, φορμολίνης, αμμωνίας, και άλλων υποδειχθησομένων υπό του β. ιατροσυνεδρίου, προς τούτοις δε φορητού απολυμαντικού κλιβάνου δι’ ατμού ή άλλου τοιούτου, και συσκευών φορμόλης, μετά τινών εμπείρων απολυμαντών. Συγχρόνως δε πέμπει και αριθμόν τινά εντύπων οδηγιών περί ευλογία κει εμβολιασμού, ίνα διανεμηθώσι μεταξύ των εγγραμμάτων κατοίκων του τόπου.  Δαμαλισμός και αναδαμαλισμός των κατοίκων Άρθρ.12.-Η αστυνομία, έχουσα υπ’ όψιν ότι ο δια δαμαλείου ύλης εμβολιασμός είναι το μάλλον τελεσφόρων των μέτρων προς καστολήν της ευλογίας, οφείλει άμα τη εμφανίσει του πρώτου κρούσματος της νόσου ταύτης να διατάξη πάραυτα τον γενικόν δαμαλισμόν και αναδαμαλισμόν των κατοίκων, εκτελεσθησόμενον υπό ιατρών προς τούτο διοριζομένων και επί τη βάσει των υπό του β. ιατροσυνεδρίου συνταχθεισών περί εμβολιασμού οδηγιών, τους δε αρνουμένους να υποβληθώσιν εις τον εμβολιασμόν καταγγέλλει, ίνα τιμωρηθώσι συμφώνως προς τα άρθρ. 568, 569 και 570 του Ποινικού Νόμου.  Ο εμβολιασμός πρέπει να εκτελεσθή ει δυνατόν αυθημερόν επί των προσώπων εκείνων άτινα είτε συγκατοικούσι μετά του ευλογιώντος, είτε οπωσδήποτε συνεχρωτίσθησαν μετ’ αυτού κατά τας τελευταίας ημέρας προ της εις τον άρρωστον εμφανίσεως της νόσου ή κατά το διάστημα ταύτης.  Μη υπαρχούσης επαρκούς δαμαλείου ύλης, η αστυνομία οφείλει να χρησιμοποιή το υπάρχον ποσόν προς εμβολιασμόν εκείνων οίτινες ουδέποτε εδαμαλίσθησαν ή εδαμαλίσθησαν μεν, αλλ’ άνευ επιτυχίας. Μόνον δε όταν  περατωθή ο δαμαλισμός τούτων προβαίνει εις τον αναδαμαλισμόν εκείνων οίτινες προ καιρού είχον επιτυχώς δαμαλισθή ως και εκείνων οίτινες έπαθον ποτέ εξ ευλογίας.  Αι δαπάναι του δαμαλισμού και της απολυμάνσεως καταβάλλονται υπό των δήμων, οσάκις ούτοι ώσιν εύποροι.  Σύστασις υγειονομικών επιτροπών Άρθρ.13.-Αναπτυχρείσης ή απειλουμένης επιδημίας ευλογίας, συνιστώνται υπό του νομάρχου ή της αστυνομίας, εγκρίσει του υπουργείου των Εσωτερικών, παρ’ εκάστω τμήματι της πόλεως και εν εκάστω χωρίω υγειονομικαί επιτροπαί, απατριζόμεναι εξ ενός ιατρού, ως προέδρου, ενός ιερέως, ενός παρέδρου ή δημοτικού συμβούλου,  ενός αξιωματικού ή υπαξιωματικού της αστυνομίας, ενός διδασκάλου, και άλλων καταλλήλων προσώπων.  Αι επιτροπαί αύται έχουσι καθήκον να συντρέχωσι τας Αρχάς κατά την εκτέλεσιν των  υπ’ αυτών  διατασσομένων   προς  περιστολήν   της  Σελ. 441 Ευλογιά 34.Ε.ε.2 ευλογίας μέτρων, να διαφωτίζωσι δια του τύπου, δι’ ιδιαιτέρω δημοσιευμάτων, δια συνομιλιών, ή κατ’ άλλον τρόπον το κοινόν περί του τρόπου της μεταδόσεως και της προφυλάξεως από της νόσου ταύτης, να επιβλέπωσιν αδιαλείπτως την υγιεινήν κατάστασιν της πόλεως ή του χωρίου, την καθαριότητα των οικιών, την απομάκρυσνιν των περιττωματικών ουσιών και υδάτων και να ανακοινώσιν τις τας Αρχάς πάσαν παράλειψιν της εκτελέσεως των διαταγών αυτών. Καθήκοντα της δημοτικής Αρχής Άρθρ.14.-Αναπτυχθέισης ή και απειλουμένης επιδημίας ευλογίας, ή δημοτική Αρχή οφείλει, εάν η οικονομική κατάστασις του δήμου επιτρέπη τούτο, να προβή πάραυτα εις προμήθειαν δαμαλείου ύλης, εις αγοράν απολυμαντικού κλιβάνου κι’ ατμού, συσκευών προς διοχέτευσιν φορμόλης και των απαιτουμένων απολυμαντικών φαρμάκων και λοιπών μέσων, συγχρόνως δε να εξεύρη ανάλογον αριθμόν γεγυμνασμένων απολυμαντών.  Οφείλει επίσης η δημοτική Αρχή να προνοή περί ετοιμασία καταλλήλου νοσοκομείου προς νοσηλείαν των εξ ευλογίας παθόντων και περί προμηθείας ειδών νοσηλείας, φαρμάκων, και πάντων των προς τούτο χρησίμων.  Επίσης πρέπει να φροντίζη περί ευρέσεως μέρους προς προσωρινήν εναπόθεσιν των εξ ευλογίας θανόντων μέχρι του ενταφιασμού αυτών.  Αστυνομικά μέτρα Άρθρ.15.-Η αστυνομία οφείλει να τηρή το υπουργείον των Εσωτερικών ενήμερον περί της πορείας της ευλογίας, των εκ ταύτης επερχομένων κρουσμάτων ή θανάτων, να υποβάλλη δ’ αυτώ εβδομαδιαίως κατάλογον των υπό της νόσου ταύτης προσβληθέντων και θανόντων, συμφώνως προς το προσηρτημένον υπόδειγμα Β. Επικρατούσης δε μεγάλης επιδημίας, οφείλει να απαγορεύη την επί το αυτό συνάθροισιν μεγάλου αριθμού ανθρώπων, τουτέστι τα συλλαλητήρια, τας πανηγύρεις, και  τοιαύτα συνεννοήται δε αρμοδίως προς διακοπήν των μαθημάτων των σχολείων. Άρθρ.16.-Η αστυνομική Αρχή οφείλει επίσης να απαγορεύη την πώλησιν ή ενοικίασιν μετεχειρισμένων ενδυμάτων, εκτός αν ταύτα απελυμάνθησαν δεόντως, να κλείη δε τα καταστήματα πωλήσεως εδωδίμων και ποτών εντός των οποίων εγένοντο κρούσματα ευλογίας, μέχρι της απομακρύνσεως του προσβληθέντος και της απολυμάνσεως της κατοικίας αυτού. Σελ. 442 Μέτρα αφορώντα καταστήματα,    ξενοδοχεία κλπ. Άρθρ.17.-Επικρατούσης επιδημίας ευλογίας εν πόλει, κωμοπόλει, ή χωρίω τινί, άπαντες οι διευθύνοντες καταστήματα ή υπηρεσίας εν αις εργάζεται μέγας αριθμός υπαλλήλων ή εργατών οφείλουσι καθ’ εκάστην ημέραν να αναφέρωσι δια δελτίου ή αυτοπροσώπως εις την αστυνομίαν την υγιεινήν κατάστασιν τούτων, ειδικώτερον δε πόσοι και ποίοι εκ των ανθρώπων τούτων δεν πρσήλθον εις εργασίαν ένεκα ασθενείας, ης την φύσιν δέον να πιστοποιή ο ιατρός. Εις την υποχρέωσιν ταύτην υπάγονται ιδίως οι διευθυνταί βιομηχανικών ή άλλων καταστημάτων, σιδηροδρομικών ή τροχιοδρομικών εταιριών, οι προϊστάμενοι των ταχυδρομείων, τελωνείων κλπ. Επίσης δ’ οι διευθυνταί ξενοδοχείων, οικημάτων μετ’ επίπλων και των ομοίων σχετικώς προς τους εν αυτοίς κατοικούντας.  Ο Διευθυντής του τελωνείου οφείλει να η ενήμερος της υγιεινής καταστάσεως των τε υπαλλήλων αυτού ως και των εν τω τελωνείω εργαζομένων αχθοφόρων. Επίσης ο αστυνόμος εν συνεργασία μετά του λιμενάρχου και του υγειονόμου δέον να φροντίζη όπως πληροφορήται περί της υγιεινής καταστάσεως των λεμβούχων και των εργατών του λιμένος, προς δε και του πληρώματος των εν τω λιμένι ορμούντων πλοίων. Νεκροσκοπία Άρθρ.18.-Αναπτυχθείσης ή και απειλουμένης επιδημίας ευλογίας, η αστυνομική Αρχή διατάσσει την ατυστηράν εκτέλεσιν της νεκροσκοπίας, ενεργουμένη υπό νεκροσκόπων ιατρών επί τούτω διοριζομένων προς ανακάλυψιν τυχόν εξ ευλογίας θανόντων. Μεταφορά και ενταφιασμός νεκρών Εν καιρώ επιδημίας ευλογίας απαγορεύεται η από μέρους εις μέρος μεταφορά νεκρών και ο ενταφιασμός αυτών εις μέρος άλλο εκτός του υπό της αστυνομίας οριζομένου.  Οι εξ ευλογίας αποθανόντες, μετά την υπό του νεκροσκόπου βεβαίωσιν του θανάτου, περιτυλίσσονται καλώς δια σινδόνης βεβρεγμένης εντός διαλύματος άχνης υδραργύρου και τοποθετούνται εντός καλώς κατασκευασμένου φερέτρου, του οποίου ο πυθμήν αποτελείται εκ σανίδων στενώς προς αλλήλας συνηρμοσμένων, ούτως ώστε να μη υπάρχωσι σχισμαί ή οπαί. Το κάλυμμα του φερέτρου προσηλούται στερεώς επ’ αυτού. 34.Ε.ε.2 Ευλογιά Το φέρετρον μεταφέρεται εις τον νεκροταφείον δι’ ιδίας νεκροφόρου, απαγορευομένης της δι’ αγοραίων αμαξών μεταφοράς αυτού. Απαγορεύεται η υπό πολλών ανθρώπων παρακολούθησις της κηδείας του νεκρού, ως και ην εν τη οικία διατήρησις αυτού ακαλύπτου.  Οι αποθανόντες εν τη οικία των μεταφέρονται και θάπτονται εις το νεκροταφείον των ευλογιώντων. Αναζήτησις ευλογιώντων Άρθρ.2.-Ο αστυνόμος ή ο αστυνομικός σταθμάρχης μετά την γνωστοποίησιν ταύτην αποστέλλει πάραυτα τον αστυΐατρον εις την οικίαν του ασθενούς, μετά δε την υπό του αστυϊάτρου και του θεραπεύοντος ιατρού εξακρίβωσιν και βεβαίωσιν της νόσου προβαίνει αμέσως εις την λήψιν των καταλλήλων προφυλακτικών μέτρων.  Μη υπάρχοντος αστυϊάτρου, ο αστυνόμος αρκείται εις την βεβαίωσιν του θεραπεύοντος ιατρού.  Απομόνωσις του ασθενούς Άρθρ.19.-Εάν η αστυνομική Αρχή έχη υπονοίας ότι εις οικίαν τινά νοσηλεύεται κρυφίως ευλογιών, προβαίνει πάραυτα δια του οικείου αστυνομικού ιατρού εις κατ’ οίκον έρευναν προς βεβαίωσιν τούτου και λήψιν των καταλλήλων μέτρων, κατγγέλουσα άμα τον τε αρχηγόν της οικογενείας ως και τον θεράποντα ιατρόν, ίνα τιμωρηθώσιν συμφώνως προς το άρθρ. 567 του Ποινικού Νόμου. Μέτρα εν τοις σχολείοις Άρθρ.20.-Οι διδάσκαλοι των σχολείων οφείλουσι να επιβλέπωσι την υγείαν των μαθητών και ν’ αναφέρωσιν εις την αστυνομίαν πάσαν πληροφορίαν περί εμφανίσεως βεβαίου ή υπόπτου κρούσματος ευλογίας μεταξύ αυτών.  Δέον επίσης να φροντίζωσι περί του δαμαλισμού των μαθητών, αρνούμενοι να δεχθώσι προς φοίτησιν ανεμβολιάστους μαθητάς. Απαγορεύεται η εις το σχολείον φοίτησις των μαθητών εκείνων εις την οικίαν των οποίων επήλθε κρούσμα ευλογίας. Η απαγόρευσις της φοιτήσεως ισχύει επί δύο εβδομάδας μετά την εκ της οικίας απομάκρυνσιν του ασθενούς και την απολύμανσιν αυτής.  Εάν κρούσμα ευλογίας αναφανή εις κατοικίας υπαρχούσας εντός του σχολείου, διακόπτονται τα μαθήματα μέχρις ου απομακρυνθή ταύτης ο πάσχων, ενηργηθή απολύμανσις της κατοικίας και του σχολείου, εμβολιασθώσιν άπαντες οι μαθηταί και εκλίπη πας φόβος περί μεταδόσεως της νόσου.  Επίσης διακόπτονται τα μαθήματα των σχολείων, οσάκις μεγάλη επιδημία ευλογίας αναφανή εις συνοικισμόν τινά. Εάν εις χωρίον τι επικρατεί ευλογία, απαγορεύεται η εις το σχολείον του χωρίου τούτου φοίτησις μαθητών προερχομένων εξ άλλων συνοικισμών. Ευλογιώντες εν ταξιδίω Άρθρ.21.-Απαγορεύεται η από συνοικισμού εις συνοικισμόν δι’ οιουδήποτε μέσου μεταφορά ανθρώπων πασχόντων εξ ευλογίας.  Εάν κατά το διάστημα του δια σιδηροδρόμων, πλοίων, ή αμαξών ταξιδίου αναφανώσιν εις οιονδήποτε συμπτώματα βέβαια ή ύποπτα ευλογίας, ο προσβληθείς αποχωρίζεται πάραυτα των λοιπών επιβατών και απομονούται εντός ιδίου χώρου, όπου τούτο είναι δυνατόν, μετά δε το πέρας του ταξιδίου παραδίδεται εις την αστυνομικήν αρχήν, το δε μέρος εντός του οποίου ευρίσκετο και τα εν αυτώ αντικείμενα απολυμαίνονται  ως τάχιστα.  Εμφάνισις ευλογίας εις την μεθόριον Άρθρ.22.-Εάν εις τους κατά την μεθόριον γραμμήν συνοικισμούς της ομόρου Επικρατείας αναφανώσι περιπτώσεις ευλογίας, ορίζονται πάραυτα δια Β.Δ/τος αι κυριώτεραι δίοδοι, δι’ ων επιτρέπεται η εις την ημετέραν Επικράτειαν είσοδος ανθρώπων και μεταφορά αντικειμένων. Οι δια των διόδων τούτων εισερχόμενοι υποβάλλονται εις ιατρικήν επίσκεψιν. Εάν μεταξύ τούτων ευρεθώσιν ευλογιώντες, απομονούνται πάραυτα εις κατάλληλον μέρος, απολυμαινομένων και των αποσκευών αυτών. Εμφάνισις ευλογίας εις λιμένας και πλοία Άρθρ.23.-Εάν εις λιμένα τινά του εξωτερικού ή εσωτερικού αναφανή ευλογία, αι εξ αυτής προελεύσεις υποβάλλονται μετά γνωμοδότησιν του β. ιατροσυνεδρίου εις ιατρικήν επίσκεψιν.  Εάν δε επί πλοίου τινός υπάρχη ευλογιών ούτος μεν μεταφέρεται πάραυτα και απομονούται, συμφώνως προς τα εν τω Δ/τι τούτω διατασσόμενα, το δε πλοίον απολυμαίνεται κατά τας οδηγίας τας αναγραφομένας εν τω πρώτω παραρτήματι περί εκτελέσεως της απολυμάνσεως.  Απολύμανσις ρακών κλπ. Άρθρ.24.-Η αστυνομική Αρχή πάσης απροσβλήτου περιφερείας δύναται να υποβάλλη εις απολύμανσιν τα ράκη, μετεχειρισμένα ενδύματα, και άλλα τοιαύτα είδη, τα προερχόμενα εξ οιασδήποτε περιφερείας  του εσωτερικού ή εξωτερικού μεμολυσμένης υπό ευλογίας. Η απολύμανσις εκτελείται συμφώνως προς τα εν τοις εδάφ. δ΄, ε΄ και ς΄ του πρώτου παραρτήματος περί απολυμάνσεως επί ευλογία, του προσηρτημένου εις το Δ/μα τούτο. Σύμπραξις διαφόρων Αρχών Άρθρ.25.-Αι διοικητικαί, αι στρατιωτικαί και αι ναυτικαί Αρχαί οφείλουσι να ειδοποιώσιν αμέσως αλλήλας περί της εμφανίσεως υπόπτου ή βεβαίου κρούσματος ευλογίας, αναφανέντος εν τη δικαιοδοσία αυτών, παρέχωσι δε και αμοιβαίαν συνδρομήν προς αποτελεσματικήν και ταχείαν κατστολήν της νόσου εν τη αρχή αυτής.  Ακροτελεύτιος διάταξις Άρθρ.26.-Εις το Δ/μα τούτο προσαρτώνται τρία παραρτήματα και δύο υποδείγματα. Και τα μεν παραρτήματα περιλαμβάνουσι: Το πρώτον,   οδηγίας    περί   της   εκτελέσεως   της   αΣελ. 443 Ευλογιά 34.Ε.ε.2 πολυμάνσεως επί ευλογίας. Το δεύτερον στοιχειώδεις γνώσεις περί ευλογία χάριν των μη ιατρών. Το δε τρίτον οδηγίας προς εκτέλεσιν του δια δαμαλείου ύλης εμβολιασμού.  Το υπόδειγμα Α αφορά την δήλωσιν περιπτώσεως ευλογίας. Το υπόδειγμα Β είναι εβδομαδιαία κατάστασις των εξ ευλογίας νοσησάντων και θανόντων. Τα υποδείγματα και παραρτήματα ταύτα δημοσιευθήσονται δια της εφημερίδος της Κυβερνήσεως, τα δ’ εν αυτοίς αναφερόμενα είναι υποχρεωτικά δι’ όσους αφορώσι ταύτα.  Εις τον Ημέτερον επί των Εσωτερικών υπουργόν ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του Δ/τος τούτου. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β.Δ. ΤΗΣ 2-12-1911 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟΝ Περί της εκτελέσεως της απολυμάνσεως  επί ευλογίας Η απολύμανσις μετά της απομονώσεως είναι τα σπουδαιότατα υγειονομικά μέτρα προς προφύλαξιν από της μεταδόσεως ου μόνον της ευλογίας αλλά και των πλείστων μολυσματικών νόσων. Ίνα όμως επιφέρη το προσδοκώμενον αποτέλεσμα δέον ή απολύμανσις να εφαρμόζηται μετά μεγίστης προσοχής και ακριβείας παρά τε τω ιατρών, των νοσοκόμων και των απολυμαντών. Εις δύο δε περιστάσεις πρέπει να ενεργήται αύτη: Α΄.Καθ’ όλον το διάστημα της νοσήσεως επί των εκκριμάτων του ασθενούς, των χρησιμοποιηθέντων ενδυμάτων ειδών κλινοστρωμνίας, σκευών φαγητού και ποτού κλπ., κατά τα κατωτέρω αναγραφόμενα, και Β΄.Μετά την οπωσδήποτε επελθούσαν (δια θανάτου, ιάσεως, ή εις το νοσοκομείον μεταφοράς) οριστικήν εγκατάλειψιν του δωματίου υπό του ασθενούς. Η τελευταία αύτη απολύμανσις (ήτις καλείται και τελική) ενεργείται υπό του απολυμαντικού σώματος, αν υπάρχη δημόσιον ή δημοτικόν απολυμαντήριον εν ελλείψει δε τοιούτου, δύναται να εκτελεσθή υπό παντός ανθρώπου, τη οδηγία και επιβλέψει του ιατρού, συμφώνως προς τας κατωτέρω εκτιθεμένας υποδείξεις. Εις το τέλος του παραρτήματος τούτου αναγράφονται τα κατάλληλα προς τον σκοπόν τούτον απολυμαντικά μέσα. Α΄.Εκτέλεσις της απολυμάνσεως κατά την  διάρκειαν της νόσου Καθήκοντα ιατρού και νοσοκόμων α)Οι νοσηλεύοντες τον ασθενή πρέπει να φέρωσι λευκόν μανδύαν, φθάνοντα τουλάχιστον μέχρι των γονάτων. Οσάκις δ’ εγγίζωσι τον πάσχοντα ή προ πάσης λήψεως τροφής πρέπει να πλύνωσι τας χείρας δια διαλύματος φαινικού οξέος ή άχνης υδραργύρου. Σελ. 444 Προ της εκ του δωματίου του ασθενούς εξόδου αυτών και της μετ’ άλλων συγκοινωνίας πρέπει να πλύνωσι δια τινός απολυμαντικού διαλύματος ου μόνον τας χείρας καιτ’ αντιβράχια, αλλά και το πρόσωπον, την κεφαλήν, και το γένειον, αφ’ ου προηγουμένως αποβάλωσι τον μανδύαν ον έφερον. Τας αυτάς προφυλάξεις πρέπει να λαμβάνη και ο επισκεπτόμενος τον ασθενή ιατρός, όστις, πλην τούτων, πρέπει ν’ απλυμαίνη και τα χρησιμοποιηθέντα όργανα, οίον το στηθοσκόπιον, το θερμόμετρον κλπ., πλύνων αυτά δια τινός των απολυμαντικών διαλυμάτων. Εάν δε παρατηρήση ότι τα ενδύματα αυτού ήγγισαν τον ασθενή και εκ τούτου υποπτευθή ότι ταύτα εμολύνθησαν, οφείλει να καθαρίση ταύτα καλώς δια ψήκτρας ή σπόγγου, εμβράχεντων εις διάλυμα άχνης υδραργύρου, ή κάλλιον ν’ απολυμάνη ταύτα δια φορμαλίνης ή εντός απολυμαντικού κλιβάνου δι’ ατμού. Εκκρίματα του ασθενούς β)Η κυριωτάτη προσοχή πρέπει να στραφή εις την απολύμανσιν των απεκκριμάτων του πάσχοντος εξ ευλογία και ιδίως των πτυέλων και της βλέννης της ρινός αυτού, του ύδατος δι’ ου εγαργαρίσθη ο ασθενή, των εμεσμάτων, των αποπατημάτων και των ούρων αυτού, διότι δι’ αυτών κατ’ εξοχήν μεταδίδεται η νόσος. Ταύτα πρέπει ν’ αναμιγνύωνται μετ’ ίσης ποσότητος γάλακτος ασβέστου ή διαλύματος φαινικού οξέος, το δε μίγμα να παραμένη εν τω δοχείω τουλάχιστον επί δύο ώρας και τότε μόνον να ρίπτηται εις τον απόπατον, μεθ’ ο το περιέχον ταύτα δοχείον εκπλύνεται αμέσως δια του αυτού απολυμαντικού διαλύματος. Ακάθαρτα ύδατα γ)Παν ακάθαρτον ύδωρ, εκ του ασθενούς ή εκ του δωματίου αυτού προερχόμενον, ως και το ύδωρ δια του οποίου επλύθη ή εν τω οποίω ελούσθη ο ασθενής, πρέπει ν’ αναμιχθή μετά μεγάλης ποσότητος γάλακτος ασβέστου 20% και να χυθή εις τον απόπατον μετά δύο ώρας. Αι δε λεκάναι εντός των οποίων πλύνεται ο ασθενής, τα πτυστήρια, τα ουροδοχεία, οι λουτήρες και τα όμοια, μετά την τοιαύτην απολύμανσιν και έκχυσιν του περιεχομένου αυτών, εκπλύνονται δια διαλύματος φαινικού οξέος ή άχνης υδραργύρου. 34.Ε.ε.2 Ευλογιά Δοχεία φαγητού και ποτού δ)Τα δοχεία και σκεύη του φαγητού και ποτού (ως τα κοχλιάρια, περούνια, μαχαίρια) πρέπει μετά πάσαν υπό του ασθενούς χρησιμοποίησιν αυτών να βράζωνται τουλάχιστον επί ημίσειαν ώραν εντός ύδατος περιέχοντος τέφραν ξύλων εν αναλογία τεσσάρων τοις εκατόν ή ανθρακικόν νάτριον εν αναλογία 2%. Αντικείμενα ευτελούς αξίας ε)Αντικείμενα ευτελούς αξίας, ως εφημερίδες, άχρηστα χαρτία, ράκη κλπ. πρέπει να καίωνται· το άχυρον των στρωμάτων καίεται επιβρεχόμενον προηγουμένως δι’ οινοπνεύματος ή πετρελαίου· τα παιδικά αθύρματα, τα έχοντα αξίαν τινά, απολυμαίνονται πλυνόμενα δια διαλύματος φαινικού οξέος, άλλως καίονται και ταύτα. Λινοστολία στ)Αι σινδόνες, τα εσωτερικά ενδύματα των ασθενών, παν ύφασμα χρησιμοποιηθέν υπ’ αυτών ως χειρόμακτρα, μανδήλια, κλπ. είτε βράζονται επί ημίσειαν ώραν εντός συνήθους λέβητος πλήρους ύδατος, περιέχοντος τέφραν ξύλων εν αναλογία 4%, είτε τίθενται επί δύο ώρας εντός σκάφης περιεχούσης διάλυμα φαινικού οξέος ή άχνης υδραργύρου, εις τοιαύτην ποσότητα ώστε να καλύπτονται εντελώς υπ’ αυτού, μεθ’ ο δύνανται να πλυθώσι κατά τα ειθισμένα. Απολύμανσις χειρών κλπ. ζ)Αι χείρες ή παν άλλο μέρος του σώματος του ιατρού ή νοσοκόμου, όπερ ήλθεν εις επαφήν προς τον άρρωστον ή προς οιονδήποτε μεμολυσμένον αντικείμενον, πρέπει να πλύνωνται κατ’ αρχάς μεν δι’ αφθόνου διαλύματος φαινικού οξέος ή άχνης υδραργύρου και μετά παρέλευσιν πέντε λεπτών της ώρας δια θερμού ύδατος και σάπωνος. Προς τούτο δε πρέπει να υπάρχη πάντοτε εν τω δωματίω των ασθενών επί τινος τραπέζης λεκάνη πλήρης τοιούτου απολυμαντικού διαλύματος, ίνα ο ιατρός και οι νοσοκόμοι πλύνωσι εν αυτώ τας χείράς των, οσάκις εγγίζωσι τον ασθενή. Όταν δε πρόκειται να εγγίση τις μεμολυσμένα αντικείμενα, καλόν είναι προηγουμένως να επαλείφη τας χείρας με έλαιον, βαζελίνην κλπ. Απολύμανσις δαπέδου κλπ. η)Εάν το δάπεδον και οι τοίχοι του δωματίου του ασθενούς, ο σκελετός της κλίνης το παρ’ αυτήν τραπεζίδιον, κλπ. ρυπανθώσι δι’ οιουδήποτε εκκρίματος του ασθενούς, πρέπει να πλυθώσι πάραυτα δι’ αφθόνου διαλύματος φαινικού οξέος ή άχνης υδραργύρου. Εν γένει δε το δάπεδον του δωματίου του ασθενούς πρέπει καθ’ εκάστην να πλύνηται δι’ υφάσματος βεβρεγμένου εις διάλυμα φαινικού οξέος, απαγορευομένης αυστηρώς της ξηράς σαρώσεως αυτού. Σκύβαλα κλπ. θ)Τα σκύβαλα και αι εκ της σαρώσεως του δωματίου του ασθενούς προερχόμεναι ακαθαρσίαι καίονται ή τίθενται επί δύο ώρας εντός διαλύματος φαινικού οξέος. Απολύμανσις αναρρώσαντος ι)Μετά την πάροδον της ευλογίας ο αναρρώσας οφείλει, επί σκοπώ της απολυμάνσεως, εν πρώτοις μεν να λούη καθ’ εκάστην επί τινας κατά συνέχειαν ημέρας ολόκληρον το σώμα, την δε τελευταίαν ημέραν να πλύνη το πρόσωπον, τας χείρας, τα αντιβράχια, τας τρίχας της κεφαλής, και το γένειον δια διαλύματος άχνης υδραργύρου, μετά τούτο δε περιβάλλεται καθαρά εσωτερικά και εξωτερικά ενδύματα, εκ των μη εκτεθέντων εις μόλυνσιν, εξέρχεται του δωματίου εν τω οποίω ενοσηλεύθη και αποπλύνει το διάλυμα της άχνης του υδραργύρου δι’ ύδατος. Νέκροι ευλογιώντες ια)Οι εξ ευλογίας αποθανόντες περιβάλλονται δια σινδόνων βρεγμένων εν διαλύματι φαινικού οξέος ή άχνης υδραργύρου και είτα τοποθετούνται εντός καλώς κατασκευασμένων φερέτρων, μη φερόντων οπάς ή σχισμάς και εις τον πυθμένα των οποίων υπάρχει παχεία στιβάς πριονισμάτων ξύλου. Β΄.Τελική απολύμανσις Απολύμανσις μετά την εγκατάλειψιν του δωματίου υπό του ασθενούς ιβ)Μετά την οπωσδήποτε επελθούσαν οριστικήν εγκατάλειψιν του δωματίου υπό του ασθενούς, τούτο απολυμαίνεται διοχετευομένων εις αυτό μετά προηγουμένην απόφραξιν πάσης οπής, ατμών φορμόλης εν αναλογία τουλάχιστον πέντε γραμμαρίων ταύτης κατά κυβικόν μέτρον του χώρου, συμφώνως προς τον πίνακα, τον εν τω τέλει του παραρτήματος τούτου. Μετά επτά τουλάχιστον ώρας διοχετεύεται αμμωνία προς εξουδετέρωσιν της φορμόλης. Οσάκις η δια φορμόλης απολύμανσις δεν είναι δυνατή, πλύνεται το δάπεδον, οι τοίχοι εις ύψος δύο μέτρων, ψεκαζόμενοι δια ψεκαστήρος, αι θύραι, και τα παράθυρα, έσωθεν και έξωθεν, προς τούτοις δε και όλα τα εν αυτώ έπιπλα και λοιπά αντικείμενα, δια διαλύματος φαινικού οξέος, διδομένης προσοχής όπως μεγάλης ποσότης του διαλύματος τούτου χυθή εις πάσαν σχισμήν ή οπήν του δαπέδου. Μετά μείζονος επιμελείας πρέπει να γίνη η δια του διαλύματος του φαινικού οξέος απολύμανσις του μέρους του δαπέδου  και  των τοίχων, του κειμένου πλησίον της  κλίνης του Σελ. 445 Ευλογιά 34.Ε.ε.2 ασθενούς, ιδίως μάλιστα όταν τούτο προφανώς ερρυπάνθη υπό εκκριμάτων αυτού. Εάν το δάπεδον και οι τοίχοι είναι λίαν λιπαροί, απολυμαίνονται δια σαπωνούχου διαλύματος φαινικού οξέος. Μετά την τοιαύτην απολύμανσιν το δάπεδον πλύνεται εκ νέου δια ζέοντος διαλύματος σάπωνος ή ποτάσσης, οι δε τοίχοι και το τυχόν εκ χώματος αποτελούμενον δάπεδον επιχρίονται αφθόνως δια γάλακτος ασβέστου 20%. Βιβλία και έγγραφα ιγ)Βιβλία και έγγραφα έχοντα αξίαν τινα απολυμαίνονται δι’ ατμών φορμόλης. Κλινοστρωμνία κλπ. ιδ)Όσα ενδύματα δεν είναι επιδεκτικά πλύσεως, προς τούτοις δε τα εφαπλώματα, τα κλινοσκεπάσματα, τα στρώματα, τα παραπετάσματα, οι τάπητες, τα καλύμματα της τραπέζης κλπ. απολυμαίνονται εν τω απολυμαντικώ δι’ ατμού κλιβάνω ή δι’ ατμών φορμόλης. Εν δε ελλείψει τοιούτων μηχανημάτων, απολυμαίνονται τιθέμενα εντός σκάφης ημιπεπληρωμένης δια διαλύματος άχνης υδραργύρου ή φαινικού οξέος, ένθα διατηρούνται τουλάχιστον επί τρεις ώρας. Αποστολή εις τον δι’ ατμού κλίβανον ιε)Τα εις τον δι’ υδρατμού απολυμαντικόν κλίβανον προς απολύμανσιν αποστελλόμενα είδη πρέπει να περιτυλίσσωνται καλώς δια σινδόνων εμβραχεισών εις διάλυμα φαινικού οξέος ή άχνης υδραργύρου και, ει δυνατόν, μετά τούτο και τίθενται εντός καλώς κλειόντων κιβωτίων, μεταφερομένων εφ’ αμάξης εις το απολυμαντήριον. Απαγορεύεται αυστηρώς το τίναγμα ή το κτύπημα παντός μεμολυσμένου είδους. Είδη εκ δέρματος κλπ. ιστ)Τα εκ δέρματος, πιλήματος (κετσέ), πεπιεσμένου χάρτου, ή ελαστικού κόμμεος είδη, ως λ.χ. υποδήματα, γουναρικά, πίλοι ανδρών και γυναικών, προς δε τα βελούδινα, μετάξινα και άλλα τοιαύτα υφάσματα, δεν πρέπει να υποβάλλωνται εις την δι’ ατμού απολύμανσιν, διότι καταστρέφονται, απολυμαίνονται δε δια φορμόλης ή επιτριβόμενα καλώς δι’ υφάσματος εμβαπτισθέντος εις διάλυμα φαινικού οξέος. Απολύμανσις ψηκτρών ιζ)Αι μεμολυσμέναι ψήκτραι της κεφαλής, των ονύχων και τω ενδυμάτων απολυμαίνονται τιθέμεναι επί δύο ώρας εις διάλυμα άχνης υδραργύρου, μεθ’ ο πλύνονται δι’ ύδατος. Αν το επικάλυμμα ή η χειρολαβή των ψηκτρών είναι εκ μετάλλου, απολυμαίνονται τιθέμεναι επί ίσον χρονικόν διάστημα εις διάλυμα φαινικού οξέος. Σελ. 446 Μεταλλικά είδη ιη)Τα μεταλλικά είδη απολυμαίνονται δια διαλύματος φαινικού οξέος, ουχί δε και άχνης υδραργύρου, διότι προσβάλλονται υπ’ αυτής. Νομίσματα Εκ δε των νομισμάτων τα μεν μεταλλικά απολυμαίνονται τιθέμενα επί δύο ώρας εντός διαλύματος, φαινικού οξέος, τα δε χάρτινα δι’ ατμών φορμόλης. Απολύμανσις αποπάτου ιθ)Πλην των άλλων, απαραίτητος είναι η απολύμανσις του αποπάτου. Η προσθία και οπισθία πλευρά της θύρας, ιδίως η χειρολαβή αυτής, οι τοίχοι εις ύψος δύο μέτρων, το δάπεδον και το κάθισμα του αποπάτου πλύνονται κατ’ επανάληψιν δι’ υφάσματος βεβρεγμένου εν διαλύματι φαινικού οξέος ή άχνης υδραργύρου. Μεγάλη ποσότης γάλακτος ασβέστου πρέπει να χυθή εντός της οπής του αποπάτου. Φορεία και άμαξαι κ)Τα φορεία και αι άμαξαι, αι χρησιμοποιηθείσαι προς μεταφοράν ασθενών ή θανόντων εξ ευλογίας ή μεμολυσμένων ειδών, απολυμαίνονται, πλυνόμεναι εσωτερικώς και εξωτερικώς δια διαλύματος φαινικού οξέος. Τα εξ υφάσματος προσκεφάλαια αυτών οι τάπητες, τα καλύμματα κλπ. απολυμαίνονται δι’ υδρατμών ή δια φορμόλης. Άμαξαι σιδηροδρόμων και τροχιοδρόμων κα)Αι άμαξαι των σιδηροδρόμων και τροχιοδρόμων δι’ ων μετεκομίσθησαν ευλογιώντες ή μεμολυσμένα αντικείμενα απολυμαίνονται καθ’ ον τρόπον τα δωμάτια των ασθενών (ιδέ στοιχ. ιβ΄) είτε δια διοχετεύσεως ατμών φορμόλης είτε πλυνόμεναι εσωτερικώς και εξωτερικώς δια διαλύματος φαινικού οξέος. 34.Ε.ε.2 Ευλογιά Απολυμαντικά μέσα 1)Διάλυμα φαινικού οξέος τρία τοις εκατόν. Τριάκοντα κυβικά υφεκατόμετρα ρευστοποιηθέντος κρυσταλλικού φαινικού οξέος αναμιγνύονται και αναταράσσονται καλώς μετά τοσαύτης ποσότητος ύδατος ώστε ν’ αποτελεσθή εν λίτρον (100 κυβ. υφεκ.). 2)Σαπωνούχον διάλυμα φαινικού οξέος. Τριάκοντα γραμμάρια μαλακού καλιούχου σάπωνος αναμιγνύονται μετά χιλίων κυβικών υφεκατομέτρων θερμού ύδατος, εις δε το διάλυμα προστίθενται πεντήκοντα γραμμάρια φαινικού οξέος, καθαρού ή αγοραίου. 3)Διάλυμα άχνης υδραργύρου 1:1.000. Δέκα γραμμάρια τρυγικού οξέος διαλύονται εντός χιλίων κυβ. υφεκ. ύδατος και εις το διάλυμα προστίθεται εν γραμμάριον άχνης υδραργύρου. Το αυτό διάλυμα παράγεται εάν εις εν λίτρον ύδατος διαλυθή είτε εν δισκίον κεχρωσμένον του ενός γραμμαρίου άχνης υδραργύρου είτε δύο δισκία εξ ημίσεος γραμμαρίου έκαστον. 4)Γάλα ασβέστου. Εν χιλιόγραμμον προσφάτως παρασκευασθείσης ξηράς ασβέστου καλής ποιότητος, επιβρέχοντες μικρόν κατά μικρόν εντός κάδου δια του ημίσεος του βάρους αυτής ύδατος, μετατρέπομεν εις λευκήν κόνιν, είτα δ’ επιχύσαντες επ’ αυτής τρία λίτρα ύδατος και αναταράσσοντες διαρκώς, απολαμβάνομεν γάλα ασβέστου είκοσι τοις εκατόν. Εάν δεν έχωμεν πρόσφατον άσβεστον, λαμβάνομεν εν μέρος εσβεσμένης ασβέστου εκ των κατωτέρων στρωμάτων της συνήθως εντός των λάκκων ευρισκομένης και αναμιγνύομεν μετά τριών μερών ύδατος. Προ πάσης χρήσεως το γάλα της ασβέστου πρέπει να αναταράσσηται καλώς. 5)Φορμαλδεΰδη ή φορμόλη. Είναι αέριον έχον ισχυράν οσμήν και ερεθίζον του βλεννογόνους των αναπνευστικών οργάνων, της ρινός και των οφθαλμών. Φέρεται εις το εμπόριον ως υδατούχον διάλυμα εν αναλογία 40% υπό το όνομα φορμαλίνη. Φορμαλίνη περιέχουσα λευκόν κροκυκώδες ίζημα, μη διαλυόμενον δια της θερμάνσεως, δεν πρέπει να χρησιμοποιήται προς απολύμανσιν, διότι απώλεσε μέρος ή και το όλον της μικροβιοκτόνου αυτής δυνάμεως. Φορμαλδεΰδην μεταχειριζόμεθα: α)Εις αεριώδη μορφήν αναπτυσσομένην δια θερμάνσεως της φορμαλίνης εντός της Βρεσλαϋίας, ή άλλης συσκευής. Εν τοιαύτη περιπτώσει πρέπει να θερμανθώσι εντός της συσκευής τα εν τω πίνακι αναγραφόμενα ποσά φορμαλίνης. Το φάρμακον πρέπει να επιδράση επί τετράωρον, μεθ’ ο διοχετεύομεν δι’ ετέρας συσκευής αεριώδη αμμωνίαν προς εξουδετέρωσιν της οσμής της φορμαλδεΰδης. Τα ποσά της φορμαλίνης, του ύδατος, της αμμωνίας, και του οινοπνεύματος, τ’ απαιτούμενα προς απολύμανσιν χώρου τινός αναλόγως των διαστάσεων αυτού καταφαίνονται εν τω όπισθεν παρατιθεμένω πίνακι. β)Εν υδατούχω διαλύματι 1%. Προς τούτο τριάκοντα κυβικά υφεκατόμετρα φορμαλίνης αναμιγνύονται μετά τοσαύτης ποσότητος ύδατος, ώστε ν’ αποτελεσθή εν λίτρον. 6)Υδρατμός. Ο υδρατμός πρέπει να έχη τουλάχιστον την θερμοκρασίαν του ζέοντος ύδατος, ήτοι 100° Κ. Χρησιμοποιείται εντός ιδιαιτέρων μηχανημάτων, άτινα καλούνται απολυμαντικοί κλίβανοι και ενεργούσιν είτε μετά πιέσεως του ατμού, ότε η εσωτερική θερμοκρασία ανυψούται μέχρις 110°115°, είτε άνευ πιέσεως (θερμοκρασία ατμού 100°), είτε μετά μικράς τοιαύτης μέχρις ενός πέμπτου της ατμοσφαίρας, ότε η θερμοκρασία του ατμού φθάνει μέχρις 105°. Ίνα επέλθη τελεία απολύμανσις πρέπει τα αντικείμενα να διατηρηθώσιν εντός των μετά πιέσεως κλιβάνων δέκα πρώτα λεπτά της ώρας, εντός δε των άνευ πιέσεως 20΄ λεπτά, αφ’ ης στιγμής το θερμόμετρον δείξη την ορισθείσαν θερμοκρασίαν του ατμού. Οι απολυμαντικοί κλίβανοι προ της αγοράς αυτών πρέπει να δοκιμάζωνται υπό ειδικών προς εξακρίβωσιν της απολυμαντικής αυτών δυνάμεως. 7)Βρασμός εν ύδατι. Όπου ένεκα ελλείψεως απολυμαντικών κλιβάνων δεν είναι δυνατή η δι’ ατμού απολύμανσις, μεταχειριζόμεθα τον εν ύδατι βρασμόν. Προς τούτο δε θέτομεν τα απολυμαντέα πράγματα εντός κοινού λέβητος πλύσεως, τον οποίον πληρούμεν δι’ ύδατος, εν ω διελύθη τέφρα ξύλων εν αναλογία 4% και καλύπτομεν δια τινος καλύμματος. Ίνα επέλθη τελεία απολύμανσις των πραγμάτων, πρέπει να παρέλθη τουλάχιστον εν τέταρτον της ώρας, αφ’ ης στιγμής το ύδωρ ήρξατο βράζον. 8)Η καύσις ή αποτέφρωσις χρησιμοποιείται όταν τα μεμολυσμένα αντικείμενα είναι μικράς αξίας, π.χ. επί ρακών, αχρήστων χαρτίων, παιδικών αθυρμάτων, χόρτου, αχύρου, μετεχειρισμένων επιδέσμων κλπ. Ενεργείται δε συνήθως μεν εν αυτώ τω απολυμαινομένω δωματίω εντός της τυχόν υπαρχούσης θερμάστρας ή εστίας. Αν όμως η τοιαύτη δεν υπάρχη, τα άχρηστα ταύτα είδη μεταφέρονται εντός σάκκων βεβρεγμένων δι’ απολυμαντικού τινος διαλύματος και, επιβρεχόμενα δι’ οινοπνεύματος ή πετρελαίου, καίονται. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟΝ Στοιχειώδεις γνώσεις περί ευλογίας χάριν των μη ιατρών 1.Η ευλογία είναι λίαν επικίνδυνος νόσος, αναπτυσσομένη μόνον δια μεταδόσεως. Η δε μετάδοσις αυτής εις τους υγιείς επέρχεται είτε απ’ ευθείας δια του συγχρωτισμού αυτών προς τους ασθενείς, είτε εμμέσως δια μεμολυσμένων αντικειμένων, ως εσωτερικών και εξωτερικών ενδυμάτων, κλινοσκεπασμάτων, σινδόνων, στρωμάτων, προσκεφαλαίων, ταπήτων, παραπετασμάτων κλπ. είτε δι’ υγιών Σελ. 447 Ευλογιά 34.Ε.ε.2 ανθρώπων, οίτινες ήγγισαν τον ευλογιώντα ή τα ενδύματα αυτού, είτε δι’ εντόμων, ως μυιών κλπ., άτινα ήγγισαν τον ευλογιώντα και μετέφερον εξ αυτού το μόλυσμα εις τους υγιείς, είτε τέλος και δια του αέρος του δωματίου εν τω οποίω νοσηλεύεται ο ευλογιών. 2.Η ευλογία εμφανίζεται δύο περίπου εβδομάδας μετά την μόλυνσιν του ανθρώπου και άρχεται ως επί το πολύ με ρίγος και σφοδρόν πυρετόν. Ο ασθενής αισθάνεται ισχυράν κεφαλαλγίαν, κόπωσιν των μελών, τάσιν προς λιποθυμίαν, ως και πόνους κατά την οσφυϊκήν χώραν, το ιερόν οστούν και εν γένει την ράχιν. Πολλάκις επέρχεται έμετος και αιμορραγία από της ρινός. Εάν ο τοιούτος άρρωστος είχεν έλθει εις επαφήν προς μεμολυσμένον υπό ευλογίας άνθρωπον ή αντικείμενον, τα συμπτώματα ταύτα πρέπει να μας δώσωσιν υποψίαν ότι προσεβλήθη ούτος υπό της νόσου ταύτης και επομένως είναι ανάγκη να ειδοποιηθή αμέσως περί τούτου η αστυνομία. Το εξάνθημα της ευλογίας αναφαίνεται την τετάρτην ημέραν της νόσου εις το πρόσωπον, κατόπιν δε εις τον θώρακα και τα λοιπά μέρη του σώματος, εμφανίζονται ερυθρά επαρμάτια, τα οποία μετατρέπονται βαθμηδόν εις μικράς φυσαλλίδας, προξενούσας καυστικούς πόνους εις τον άρρωστον. Το υγρόν των φυσαλίδων τούτων μετατρέπεται εις πυώδες (φλύκταιναι). Εάν αι φυσαλίδες αύται είναι πολυάριθμοι και κείνται πολύ πλησίον αλλήλων, το πρόσωπον του ασθενούς εξογκούται μεγάλως, εις τρόπον ώστε ούτος καθίσταται αγνώριστος, οι δε οφθαλμοί μένουν κλειστοί επί πολλάς ημέρας. Οι ασθενείς αναδίδουσι δυσάρεστον οσμήν. Ο πυρετός, ο οποίος κατά την εμφάνισιν του εξανθήματος είχε κάπως ελλατωθή, αυξάνεται εκ νέου. Πολλάκις μάλιστα οι άρρωστοι καταλαμβάνονται υπό μεγάλης ανησυχίας και ζητούσι να φύγωσιν εκ του δωματίου δι’ ο πρέπει να επιτηρώνται αδιαλείπτως. Αι φλύκταιναι της ευλογίας μετατρέπονται εις εσχάρας, αίτινες βαθμηδόν και κατ’ ολίγον αποπίπτουσιν, εγκαταλείπουσαι τας γνωστάς ουλάς. Εάν φλύκταιναι αναφανώσιν εις τον κερατοειδή χιτώνα του οφθαλμού, δύναται να επέλθη τύφλωσις, αν δε η νόσος καταλάβη το ους, δύναται να επιφέρη βαρυκοΐαν ή τελείαν κώφωσιν. Εάν προσβληθώσι τα εσωτερικά όργανα του ασθενούς, ως π.χ. οι πνεύμονες, η κατάστασις δύναται να χειροτερεύση μεγάλως. Ενίοτε η ευλογία διατρέχει ελαφρώς, οπότε εμφανίζονται ολίγαι μόνον φλύκταιναι εις το πρόσωπον και το σώμα. 3.Το μικρόβιον της νόσου είναι άγνωστον μέχρι τούδε. Δια πειραμάτων όμως και παρατηρήσεων εβεβαιώθη ότι τούτο ευρίσκεται εντός του περιεχομένου των φλυκταινών, ότι αντέχει μεγάλως εις τας διαφόρους εξωτερικάς επιδράσεις, και ότι δύναται να ζήση επί πολύν χρόνον εν ξηρά καταστάσει. Σελ. 448 4.Και εξ ελαφροτάτων κρουσμάτων της ευλογίας δύνανται ν’ αναπτυχθώσιν επί άλλων ανθρώπων βαρύταται μορφαί αυτής. Τούτο δ’ είναι λίαν επικίνδυνον, διότι πολλάκις οι ελαφρώς πάσχοντες συγχρωτίζονται ελευθέρως προς άλλους υγιείς ανθρώπους. Εκτός των περιποιουμένων τον άρρωστον διατρέχουσι τον κίνδυνον να προσβληθώσιν υπό της νόσου όσοι ασχολούνται με αντικείμενα ελθόντα εις επαφήν προς τους ευλογιώντας, ως λ.χ. αι πλύντριαι, οι απολυμανταί οι ρακοσυλλέκται κλπ. 5.Προς παρεμπόδισιν της περαιτέρω μεταδόσεως της ευλογίας, πρέπει ν’ απαγορευθή αυστηρώς πάσα συγκοινωνία των υγιών προς τους ευλογιώντας. Ένεκα τούτου οι τοιούτοι άρρωστοι δεν πρέπει να νοσηλεύωνται εις τας οικίας των, αλλ’ εις ιδιαίτερον νοσοκομείον, διότι μόνον εν αυτώ δύνανται ν’ απομονωθώσι εντελώς. Οι υγιείς δεν πρέπει να επισκέπτωνται το νοσοκομείον των ευλογιώντων, ουδέ να δέχωνται επισκέψεις ανθρώπων προερχομένων εκ του νοσοκομείου τούτου, ή εκ της οικίας, εν τη οποία νοσηλεύεται ευλογιών. 6.Εάν εις ασθενή αναφανώσιν έστω και ύποπτα συμπτώματα ευλογίας, πρέπει να προσκληθή αμέσως ιατρός. 7.Κατά το διάστημα της νόσου πρέπει να τηρήται μεγίστη καθαριότης, τη επιμελεία δε του ιατρού να ενεργήται επιμελής απολύμανσις. Το δωμάτιον του ασθενούς πρέπει να πλύνηται τουλάχιστον καθ’ εκάστην και να αερίζηται πολλάκις της ημέρας. Τα εσωτερικά ενδύματα αυτού και τα συνδόνια πρέπει να αλλάσσωνται συχνά και μετά τούτο ν’ απολυμαίνωνται αμέσως. Επειδή δε παν μόριον εκ των φλυκταινών, είτε υγραί είτε ξηραί είναι αύται, περιέχει το μικρόβιον της ευλογίας, πρέπει τα επίδεσμα και παν άλλον αντικείμενον ρυπανθέν υπ’ αυτών, είτε ν’ απολυμαίνηται αμέσως, είτε να καταστρέφηται δια του πυρός. 8.Ο αναρρώσας δύναται να μεταδώση εις άλλους την νόσον εφ’ όσον φέρει εις το σώμα αυτού εσχάρας. Ως εκ τούτου, πριν ή ελευθεροκοινωνήση, πρέπει να λούη το σώμα κατ’ επανάληψιν δια σάπωνος επί τινας ημέρας και ν’ απολυμάνη αυτό συμφώνως προς τας οδηγίας του ιατρού. 34.Ε.ε.2 Ευλογιά 9.Όταν ο ευλογιών εγκαταλείψη το δωμάτιον εν τω οποίω ενοσηλεύθη, πρέπει τούτο να απολυμανθή αμέσως, συμφώνως προς τας οδηγίας του ιατρού. 10.Η ευλογία δύναι να μεταδοθή και δια των εκ της νόσου ταύτης θανόντων ανθρώπων. Επομένως οι νεκροί πρέπει αμέσως να μεταφέρωνται εις ιδιαίτερον μέρος και ν’ αποφεύγηται η κηδεία αυτών εν ανοικτώ φερέτρω ως και η συνάθροισις ανθρώπων εν τη μεμολυσμένη οικία αυτών. 11.Τα ενδύματα, εσωτερικά και εξωτερικά, τα σινδόνια της κλίνης, και εν γένει παν μεμολυσμένον αντικείμενον του ευλογιώντος δεν πρέπει να χρησιμοποιώνται ή να δίδωνται εις άλλους ή να πλύνωνται ή ν’ αποστέλλωνται εις έτερον μέρος, πριν ή προηγουμένως απολυμανθώσι. 12.Το άριστον μέσον προς προφύλαξιν από της ευλογίας είναι ο δια δαμαλείου ύλης εμβολιασμός. Όσοι εδαμαλίσθησαν ή ανεδαμαλίσθησαν επιτυχώς προφυλάσσονται από της νόσου ταύτης επί δέκα έτη από της εποχής του εμβολιασμού τούτου. Αλλά και αν προσβληθώσιν υπ’ αυτής, πάσχουσιν ελαφράν μορφήν ευλογίας. Όσον βραχύτερον χρονικόν διάστημα παρήλθεν από του τελευταίου επιτυχούς εμβολιασμού, τοσούτον μικρότερος είναι ο κίνδυνος της προσκτήσεως ευλογίας. Επομένως οι συγγενείς και οι περιποιούμενοι τον πάσχοντα πρέπει να εμβολιάζωνται αμέσως, έστω και αν πρότερον είχον δαμαλισθή ή αναδαμαλισθή επιτυχώς. Όταν δε εκραγή επιδημία ευλογίας, πρέπει να εμβολιάζωνται αμέσως όσοι άνθρωποι, ως εκ του επαγγέλματος αυτών, έρχονται εις σχέσιν προς ευλογιώντας και τα εξ αυτών αντικείμενα, οίον οι ιατροί, οι ιερείς, οι νοσοκόμοι, αι μαίαι, οι απολυμανταί, οι νεκροθάπται, οι γραμματοκομισταί κλπ. επίσης δε και οι ερχόμενοι εις συνάφειαν προς μετεχειρισμένα ενδύματα, ράκη κλπ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟΝ Οδηγίαι περί εκτελέσεως του δια δαμαλείου ύλης εμβολιασμού των ανθρώπων Δι’ ιατρούς 1.Ο δια δαμαλείου ύλης εμβολιασμός των ανθρώπων πρέπει να θεωρήται ως αληθής εγχειρητική επέμβασις και να ενεργήται εφαρμοζομένων όλων εκείνων των μέτρων καθαριότητος και ασηψίας άτινα απαιτούνται προς προφύλαξιν από των τραυματικών επιπλοκών. 2.Προς εκτέλεσιν τοιούτου εμβολιασμού επί πολλών εν ταυτώ ανθρώπων, εκλέγονται δωμάτια φωτιζόμενα επαρκώς και καθαριζόμενα δια πλύσεως του δαπέδου από της προτεραίας. 3.Προ της ενάρξεως του εμβολιασμού, η αστυνομία ειδοποιεί τους κατοίκους, όπως προσέλθωσιν εις το προς τούτο ωρισμένον μέρος, φέροντες και τα έχοντα ανάγκην εμβολιασμού τέκνα αυτών. Συγχρόνως δε καθιστά γνωστόν ότι οι εμβολιασθησόμενοι πρέπει να φέρωσι καθαρά εσωτερικά ενδύματα και να πλύνωσι προηγουμένως δια χλιαρού ύδατος και σάπωνος τους βραχίονας και τα αντιβράχια αυτών, ει δυνατόν δε και ολόκληρον το σώμα. 4.Προσελθόντων δε των προς εμβολιασμόν κατοίκων, ο ιατρός τοποθετεί αυτούς έξωθεν του δωματίου υπό την επίβλεψιν αστυφύλακος και προσκαλεί ένα έκαστον τούτων προς εμβολιασμόν επί τη βάσει καταλόγου, εκ των προτέρων συνταχθέντος κατά οικογενείας, απαγορεύων τον εις τον δωμάτιον του εμβολιασμού συνωστισμόν πολυαρίθμων ατόμων. 5.Προ της ενάρξεως του εμβολιασμού ο ιατρός περιβάλλεται λευκόν καθαρόν μανδύαν και, αφού αποκόψη βαθέως τους όνυχας, πλύνει τας χείρας δια χλιαρού ύδατος και σάπωνος, επιτρίβων αυτάς καλώς δια ψήκτρας, είτα δ’ απολυμαίνει δια διαλύματος άχνης υδραργύρου 1:1000. Δοχείον πλήρες τοιούτου διαλύματος πρέπει να ευρίσκεται πάντοτε πλησίον του ιατρού, ίνα ούτος εμβαπτίζη εις αυτό από καιρού εις καιρόν τας χείρας. 6.Προ της εκτελέσεως του εμβολιασμού επί εκάστου ανθρώπου, ο ιατρός οφείλει να απολυμαίνη καλώς δια βράσεως εν ύδατι ή δια καύσεως εν φλογί οινοπνεύματος ή φωταερίου το προς τούτο χρησιμοποιηθησόμενον μαχαιρίδιον. 7.Οι προς εμβολιασμόν προσερχόμενοι πρέπει να παρουσιάζωσιν εις τον ιατρόν γυμνόν τον βραχίονα εφ’ ου ενεργηθήσεται ο εμβολιασμός. Και αν μεν ο βραχίων ούτος και τα εσωτερικά ενδύματα του ατόμου είναι καθαρά ο ιατρός προβαίνει πάραυτα εις τον εμβολιασμόν, αφού προηγουμένως δια τεμαχίου βάμβακος, εμβαπτισθέντος εις αιθέρα, καθαρίση καλώς την χώραν εν η ενεργηθήσεται ο εμβολιασμός. Εν η όμως περιπτώσει οι βραχίονες του ατόμου ή τα εσωτερικά αυτού ενδύματα εισίν ακάθαρτα, ιατρός αποπέμπει αυτόν, ίνα πλυθή και αλλάξη ενδύματα. Ο ιατρός προσέχει συγχρόνως όπως οι εμβολιαζόμενοι μη φέρωσι στενάς χειρίδας, παρακωλυούσας την κυκλοφορίαν και δυναμένας να επιφέρωσιν, ως εκ της πιέσεως ή της τριβής, ερεθισμόν του εμβολιασθέντος μέρους. 8.Επί νεαρών παιδίων ο μεν δαμαλισμός ενεργείται επί του δεξιού βραχίονος, ο δε αναδαμαλισμός επί του αριστερού. Επί δε των λοιπών, ιδίως των εκτελούντων βαρείας εργασίας, ο τε δαμαλισμός και ο αναδαμαλισμός ενεργούνται επί του αριστερού βραχίονος. Σελ. 449 Ευλογιά 34.Ε.ε.2 Προς δαμαλισμόν ο ιατρός ποιεί δια του αποστειρωθέντος και εις την δαμάλειον ύλην εμβαπτισθέντος μαχαιριδίου επί της εξωτερικής επιφανείας του βραχίονος, κατά την κατάφυσιν του δελτοειδούς μυός, τέσσαρας καθέτους τομάς, μήκους το πολύ ενός εκατοστομέτρου, απεχούσας απ’ αλλήλων τρία εκατοστόμετρα και σταυροειδώς διατεταγμένας. Αι αμυχαί αύται δέον να ώσιν εντελώς επιπόλαιοι, ώστε να φαίνωνται μεν ολίγον αιμάζουσαι αλλά να μη εκρέη εξ αυτών αίμα. Εκάστη τομή επιχρίεται δια δαμαλείου ύλης, λαμβανομένης φροντίδος όπως αποφεύγηται η περίσσεια αυτής, διότι αύτη δύναται να προκαλέση τοπικόν φλεγμονώδη ερεθισμόν και να μολύνη έτερα μέρη του σώματος, φέροντα τυχόν εκδοράς ή άλλας δερματικάς παθήσεις. 10.Μετά τον εμβολιασμόν πρέπει να προφυλαχθώσιν αι ενεργηθείσαι αμυχαί από πάσης επιγενούς λοιμώξεως, δι’ ο, μετά την αποξήρανσιν, επικαλύπτονται αύται δια μικρού τεμαχίου αποστειρωμένης γάζης ή βάμβακος ή καλύπτονται δι’ αζύμου άρτου, διατηρουμένων επ’ αυτών δια ταινίας επιδέσμου επί 24 τουλάχιστον ώρας. 11.Η δαμάλειος ύλη δεν πρέπει να είναι πεπαλαιωμένη, ουδέ δύσοσμος, ουδέ λίαν λεπτόρευστος. Δέον να διατηρήται υπό των ιατρών εν τόπω δροσερώ και σκοτεινώ. Εξαγομένη δ’ εκ των σωληναρίων αμέσως προ του εμβολιασμού τίθεται εντός υάλου ωρολογίου ή άλλου τοιούτου λείου δοχείου, αποστειρωθέντος δια της εις την φλόγα επιθέσεως. 12.Απαγορεύεται ο εμβολιασμός παιδίων αγόντων ηλικίαν κατωτέραν των δύο μηνών ή πασχόντων οξέα νοσήματα, ή και χρόνια, επιφέροντα εξάντλησιν του ασθενούς. Επίσης απαγορεύεται ο εμβολιασμός ανθρώπων φερόντων οιονδήποτε εξάνθημα δερματικόν, μάλιστα δε εκτεταμένον έκζεμα, οπότε ο εμβολιασμός δύναται να καταστή και επικίνδυνος ένεκα της επεκτάσεως αυτού επί του πάσχοντος μέρους. 13.Απαγορεύεται η εις τον τόπον του εμβολιασμού προσέλευσις ανθρώπων εις την κατοικίαν των οποίων επήλθε κρούσμα μολυσματικής νόσου, οίον ιλαράς, διφθερίτιδος, ευλογίας, εξανθηματικού τύφου, κοκκύτου κλπ. διότι ο μετά των λοιπών ανθρώπων συγχρωτισμός αυτών δύναται να συντελέση εις περαιτέρω μετάδοσιν των νοσημάτων τούτων. Σελ. 450 14.Ο ενεργών τον εμβολιασμόν ιατρός οφείλει να καθιστά γνωστόν εις τους εμβολιαζομένους ενηλίκους ως και εις τους γονείς των εμβολιαζομένων παιδίων ότι μέχρι του πέρατος της επεξεργασίας του εμβολιασμού, οι εμβολιασθέντες πρέπει ν’ αλλάσωσι συχνά τα εσωτερικά αυτών ενδύματα, να μη κουράζωσι τον εμβολιασθέντα βραχίονα, και να καταφεύγωσιν εις ιατρόν, αν τυχόν αναφανή επιπλοκή τις κατά την θέσιν του εμβολιασμού. Επίσης δε να συμβουλεύη ότι δεν πρέπει να εγγίζωσι δι’ ακαθάρτων χειρών ή να ξέωσι τας παραχθησομένας φλυκταίνας ή και να εγγίζωσιν ανθρώπους πάσχοντας δερματικά νοσήματα, ιδίως ερυσίπελας, και τα εκ τούτων προερχόμενα αντικείμενα, διότι εκ τούτου δύναται να προέλθη μετάδοσις των νοσημάτων τούτων εις τον εμβολιασθέντα. 15.Ο ενεργών τον δαμαλισμόν ιατρός τηρεί ίδιον κατάλογον, εν τω οποίω αναγράφει το όνομα και το επώνυμον του εμβολιασθέντος, την ηλικίαν αυτού, την διεύθυνσιν της κατοικίας του, την χρονολογίαν του ενεργηθέντος εμβολιασμού, επίσης δε και αν πρόκειται περί δαμαλισμού ή αναδαμαλισμού. Αναγράφει προς τούτοις εν τω αυτώ καταλόγω και το αποτέλεσμα του εμβολιασμού, αν δηλαδή επέτυχεν ή απέτυχεν ούτος, όπερ εξάγει επισκεπτόμενος τον εμβολιασθέντα μετά εξ έως οκτώ ημέρας από του εμβολιασμού. Εν αποτυχία φροντίζει όπως επαναλάβη το ταχύτερον τον εμβολιασμόν. Τον κατάλογον μετά των αποτελεσμάτων του εμβολιασμού υποβάλλει εις την Αρχήν ήτις ανέθεσεν αυτώ την εκτέλεσιν του εμβολιασμού. 34.Ε.ε.2 Ευλογιά 16.Ως επιτυχών θεωρείται ο μεν δαμαλισμός, εάν αναπτυχθή τουλάχιστον μία κανονική φλύκταινα, ο δε αναδαμαλισμός, εάν κατά το μέρος του εμβολιασμού αναπτυχθώσι δύο, έστω και ατελείς, φλύκταιναι ή σχηματισθώσι καταφανείς εσχάραι αυτών. 17.Εάν ο ιατρός κατά την επιθεώρησιν των εμβολιασθέντων παρατηρήση ότι αι φλύκταιναι της δαμαλίδος έχουσι διαρραγή, δια δε του υγρού τούτου υπάρχει φόβος να προσκολληθώσιν επί της τραυματικής επιφανείας τα ενδύματα του ατόμου, επιπάσσει την φλύκταινα δια δερματόλης και επικαλύπτει αυτήν δια ασηπτικής γάζης, συνιστών όπως εξακολουθήση η κατά τον τρόπον τούτον προάσπισις των φλυκταινών προς αποφυγήν επιπλοκών. 18.Εν η περιπτώσει επέλθη κρούσμα ευλογίας εν κατοικία τινί, ο ιατρός οφείλει να μεταβή πάραυτα εις την κατοικίαν ταύτην και να εμβολιάση άπαντας τους εν αυτή. Επίσης μεταβαίνει εις τας κατοικίας και εμβολιάζει τους συγκατοίκους των παθόντων μολυσματικόν τι νόσημα, εκ των καταριθμουμένων εν τω άρθρ. 13. Εν καιρώ δε μεγάλης επιδημίας ευλογίας συνιστάται όπως μη συναθροίζωνται επί το αυτό άπαντες οι έχοντες ανάγκην εμβολιασμού, αλλ’ ο ιατρός μεταβαίνη προς εμβολιασμόν εις τας οικίας των κατοίκων· τούτο δε όπως αποσοβήση ο κίνδυνος ενδεχομένης εξαπλώσεως της ευλογίας ένεκα συγκεντρώσεως πολλών ανθρώπων προς εμβολιασμόν. Καθ’ απάσας τας περιπτώσεις ταύτας, ως και εν γένει επί παντός εμβολιασμού, ενεργουμένου εν τη οικία, δέον να τηρούνται οι εν ταις παρ. 6, 7 και 10 του παραρτήματος τούτου μνημονευόμενοι κανόνες καθαριότητος και ασηψίας. Άρθρ.3.-Βεβαιωθείσης της νόσου ή και υπονοίας μόνον περί ταύτης υπαρχούσης, ο αστυνόμος ή ο αστυνομικός σταθμάρχης αφ’ ενός μεν ειδοποιεί τάχιστα το υπουργείον των Εσωτερικών, τον οικείον νομάρχην, τον δήμαρχον και τον ατυνομικόν διευθυντήν, εφ’ ετέρου δε διατάσσει πάραυτα την απομόνωσιν του ασθενούς.  Η απομόνωσις του ασθενούς τελείται είτε εν τη αυτή οικία εν ή τούτος νοσηλεύεται εάν τούτο είναι δυνατόν, συμφώνως προς τα εν τω άρθρ. 6 του Δ/τος τούτου διατασσόμενα είτε εν καταλλήλω απομονωτικώ νοσοκομείω, εάν υπάρχη τοιούτον. Εν ελλείψει απομονωτικού νοσοκομείου απομονούται ο ασθενής εν ιδία καταλλήλω οικία, μακράν της πόλεως κειμένη και πληρούση, κατά την γνωμοδότησιν των ιατρών όλους του προς νοσηλείαν τοιούτου ασθενούς απαιτουμένους όρους.  Μεταφορά του ασθενούς Εις το νοσοκομείον ή την ούτως ορισθείσαν οικίαν μεταφέρεται ο ασθενής δια καταλλήλου αμάξης, μετά πάσης προσοχής, το μεν προς αποφυγήν επιδεινώσεως της καταστάσεως αυτού, το δε προς πρόληψιν της διασποράς των μικροβίων της ευλογίας και μεταδόσεως της νόσου ταύτης εις άλλους.  Η άμαξα απολυμαίνεται κατόπιν κατά το εδάφ. κ΄ του πρώτου περί απολυμάνσεως παραρτήματος του προσηρτημένου εις το Δ/μα τούτο. Οι δε συγκάτοικοι του ασθενούς εμβολιάζονται πάραυτα τη φροντίδι της αστυνομίας συγχρόνως δε περιβάλλονται καθαρά ενδύματα εσωτερικά και εξωτερικά, εκ των μη εκτεθέντων εις μόλυνσιν, μέχρις ου απολυμανθώσιν εκείνα άτινα έφερον κατά τον μετά του ασθενούς συγχρωτιμόν αυτών. Επιτηρούνται δε υπό της αστυνομίας επί δύο εβδομάδας μήπως αναφανώσιν εις αυτούς συμπτώματα ευλογίας.  Σελ. 439 Ευλογιά 34.Ε.ε.1-2 Απολύμασις της κατοικίας    του ευλογιώντος Άρθρ.4.-Η οικία εν η ανεφάνη κρούσμα αβέβαιον ή ύποπτον ευλογίας απολυμαίνεται αμέσως μετά την απομάκρυνσιν του ασθενούς. Η απολύμασνις εκτελείται υπό του προσωπικού του τυχόν υπάρχοντος δημόσιου ή δημοτικού απολυμαντηρίου, τοιούτου δε μη υπάρχοντος, ενεργείται αύτη συμφώνως προς τας οδηγίας τας εν τω πρώτω παραρτήματι περί εκτελέσεως τη απολυμάνσεως, τω προσηρτημένω εις το Δ/μα τούτο.  Διακανονισμός της λειτουργία   του νοσοκομείου των ευλογιώντων Άρθρ.5.-Η αστυνομία, εν συνεννοήσει μετά της δημοτικής Αρχής, οφείλει να φροντίζη περί παντός απαιτουμένου προς εγκατάστασιν και νοσηλείαν των ασθενών εν τη προς τούτο ορισθείση οικία, ως και περί της τακτικής επισκέψεως και περιθάλψεως των εν αυτή πασχόντων, υπό καταλλήλων ιατρών και νοσοκόμων.  Οι ιατροί οι νοσοκόμοι, ως και το λοιπόν προσωπικόν του νοσοκομείου των ευλογιώντων εκλέγονται μεταξύ εκείνων οίτινες είτε έχουσιν αναδαμαλισθή επιτυχώς, είτε υπέστησαν ευλογίαν εις εποχήν απέχουσαν το πολύ δεκαετίαν.  Η αστυνομία φροντίζει επίσης περί της εις το νοσοκομείον των ευλογιώτων τακτικής αποστολής των απαιτουμένων τροφίμων και φαρμάκων, τοποθετεί δε σκοπούς εις απόστασιν τινά από του νοσοκομείου τούτου προς παρακώλυσιν παντός συγχρωτισμού μετά των εν αυτώ.  Το κατώτερον προσωπικόν του νοσοκομείου τούτου διατηρείται εν απομονώσει, ο δε ιατρός δύναται να ευλευθεροκοινωνή λαμβάνων τα προς πρόληψιν από της μεταδόσεως της νόσου μέτρα. Νοσηλεία του ευλογιώντος εν τη εαυτού  οικία Άρθρ.6.-Δύναται να επιτραπή η νοσηλεία του ευλογιώντος εν τη ιδία αυτού κατοικία, εάν αύτη είναι τελείως αποκεχωρισμένη των άλλων κατοικιών, εάν έχη τα κατάλληλα δωμάτια προς αποτελεσματικήν απομόνωσιν του ασθενούς, εάν ο ασθενής έχη επαρκή τα προς νοσηλείαν μέσα, και εν γένει αν εκ τη κατ’ οίκον νοσηλείας ταύτης ουδείς φόβος περαιτέρω μεταδόσεως της νόσου υπάρχη.  Η αστυνομία πρέπει να φέρη εις γνώσιν του αρχηγού της οικογενείας και των περιποιουμένων τον πάσχοντα ότι καθ’ όλον το διάστημα της νοσηλείας και της αναρρώσεως του ασθενούς πρέπει να εκτελήται τακτική απολύμανσις των ενδυμάτων, των εκκριμάτων κλπ. του ασθενούς συμφώνως προς τα εδάφ. α΄-ια΄ του πρώτου παραρτήματος περί εκτελέσεως της απολυμάνσεως, και ότι ο αναρρώσας και οι περιποιούμενοι τον πάσχοντα δεν δύνανται να εξέλθωσι της οικίας εάν δεν συμμορφωθώσι τελείως προς τα εν τοις ειρημένοις εδαφίοις αναφερόμενα. Σελ. 440 Μετά δε την πάροδον της νόσου, η αστυνομία φροντίζει όπως απολυμανθώσι καταλλήλως τα δωμάτια εν οις διέμενεν ο ασθενής, συμφώνως προς το άρθρ. 4 του Δ/τος τούτου.  Επί της εξωτερική θύρας της οικίας εν ή νοσηλεύεται ευλογιών αναρτάται πινακίς φέρουσα την λέξιν «ευλογία». Επίσκεψις και ευλευθεροκοινωνία   ευλογιώντων Άρθρ.7.-Οι εν τω νοσοκομείων των ευλογιώντων ή εν τη οικία αυτών απομονούμενοι ως πάσχοντες ευλογίαν ή φέροντες ύποπτα συμπτώματα αυτής έρχονται εις επικοινωνίαν μόνον μετά του θεραπεύοντος ιατρού και των περιποιουμένων αυτούς νοσοκόμων, απαγορευομένης πάσης οιασδήποτε επισκέψεως άλλων ανθρώπων.  Εξαιρετικώς δύναται να επιτραπή επίσκεψις ευλογιώντος εις τας επομένας περιπτώσεις: α)Εις έτερον ιατρόν, λόγω ιατρικού συμβουλίου, γινομένου τη συγκαταθέσει του θεραπεύοντος ιατρού και τη αιτήσει των συγγενών του αρρώστου, ή λόγω επιστημονικής εργασίας, προς διαγνωστικόν σκοπόν.  β)Εις ιερέα όπως εξομολογήση ετοιμοθάνατον ασθενή και μεταλάβη αυτόν των αχράντων μυστηρίων.  γ)Εις συμβολαιογράφον ή έτερον δικαστικόν πρόσωπον προκειμένου περί συντάξεως διαθήκης ή άλλης σπουδαίας συμβολαιογραφικής πράξεως. δ)Εις του γονείς, τους αδελφούς, ή τα τέκνα του πάσχοντος επί όλως εξαιρετικών περιπτώσεων. Αι ανωτέρω επισκέψεις πρέπει να ώσι βραχυτάτης διαρκείας και γίνονται πάντοτε επί παρουσία του θεραπεύοντος ιατρού, όστις οφείλει να λάβη τα κατάλληλα μέτρα όπως προληφθή η μετάδοσις τη νόσου εις του επισκέπτας ή δι’ αυτών εις άλλους. Ο ιατρός οφείλει επίσης να ερευνήση αν οι επισκέπται έχωσιν υποστή επιτυχώς ή ανεπιτυχώς δαμαλισθέντα. 34.Ε.ε.2 Ευλογιά Απαγορεύεται εις τους επισκέπτας ο ασπασμός των ασθενών ως και η λήψις οιουδήποτε μεμολυσμένου αντικειμένου άνευ προηγουμένης απολυμάνσεως αυτού. Οι καθ’ οιονδήποτε τρόπον εις επαφήν προς του ασθενείς ελθόντες απολυμαίνονται τη φροντίδι του παρισταμένου ιατρού.  Η ελευθεροκοινωνία των εξ ευλογία αναρρωσάντων επιτρέπεται μετά εκπλήρωσιν των επομένων όρων: α)Αφού εκλίπη εντελώς παν νοσηρόν σύμπτωμα και αποπέσωσι τελείως αι επί του σώματος αυτού εσχάραι ή εφελκίδες, και  β)Αφού ο ασθενής υποστή απολύμασνιν του σώματος συμφώνως προς το εδάφ. ι΄ του εις το Δ/μα τούτο προσηρτημένου πρώτου παραρτήματος περί απολυμάνσεως επί ευλογίας.  Έκδοσις αστυνομικής διατάξεως Άρθρ.3.-Άμα τη εμφανίσει του πρώτου κρούσματος της ευλογίας, η αστυνομία εκδίδει πάραυτα αστυνομικήν διάταξιν, δι’ ης προσκαλεί τους ιατρούς και τους κατοίκους της περιφερείας αυτής, όπως δηλώσιν εις την αστυνομίαν πάν κρούσμα βέβαιον ή ύποπτον ευλογίας, τους δε με συμμορφουμένους προς τούτο καταγγέλλει, ίνα τιμωρηθώσι συμφώνως πτος το άρθρ. 567 του Ποινικού Νόμου.  Η αστυνομία οφείλει να γνωστοποιήση εις το κοινόν ότι οι παραβαίνοντες τας αατυνομικάς διατάξεις περί προφυλάξεως από της ευλογίας τιμωρούνται συμφώνως προς τα άρθρ. 570 και 572 του Ποινικού Νόμου.  Εξακρίβωσις του τρόπου της επελεύσεως  της ευλογίας 