49. ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ Ζ΄ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ της 6/17 Απρ. 2001 (ΦΕΚ Α΄ 84) Δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του από 6 Απριλίου 2001 Ψηφίσματος της Ζ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων «ψήφιση, δημοσίευση και θέση σε ισχύ των αναθεωρημένων διατάξεων του Συντάγματος». Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Έχοντας υπόψη: α) Το άρθρο 110 παρ. 5 του Συντάγματος  β) Το άρθρο 91 του Κανονισμού της Βουλής (Μέρος Β΄ - ΦΕΚ 51 A΄/10.4.1997) γ) Το από 6 Απριλίου 2001 Ψήφισμα της Ζ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων «ψήφιση, δημοσίευση και θέση σε ισχύ των αναθεωρημένων διατάξεων του Συντάγματος» Παραγγέλλουμε Να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως το κείμενο των αναθεωρημένων διατάξεων που τίθενται σε ισχύ με το Ψήφισμα αυτό, το οποίο έχει ως εξής: «ΨΗΦΙΣΜΑ Ψήφιση, δημοσίευση και θέση σε ισχύ των αναθεωρημένων διατάξεων του Συντάγματος Η  Ζ΄ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Έχοντας υπόψη: 1. το άρθρο 110 του Συντάγματος και 119 του Κανονισμού της Βουλής, 2. την από 4 Ιουνίου 1997 πρόταση 96 Βουλευτών του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος προς τη Βουλή των Ελλήνων για την αναθεώρηση ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος, 3. την από 5 Ιουνίου 1997 πρόταση του Προέδρου και   98  Βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος, 4. τις από 10 Νοεμβρίου 1997, 13 Νοεμβρίου 1997, 11 Δεκεμβρίου 1997 και 12 Φεβρουαρίου 1998 συμπληρωματικές και κατά το Σύνταγμα υποβληθείσες προτάσεις Βουλευτών για την αναθεώρηση ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος, 5. την υπ' αριθμ. 3241/2414/11 Ιουνίου 1997 απόφαση του Προέδρου της Βουλής περί  συστάσεως  Επιτροπής  Αναθεώρησης του Συντάγματος, 6. την από 30 Μαρτίου 1998 έκθεση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος προς τη Βουλή των Ελλήνων, 7. την από 20 Μαΐου και 24 Ιουνίου 1998 απόφαση της Βουλής των Ελλήνων για την αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος, 8. την υπ' αριθμ. 2676/1987/30.5.2000 απόφαση του Προέδρου της Βουλής περί συστάσεως Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, 9. την από 23 Οκτωβρίου 2000 έκθεση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος προς τη Βουλή των Ελλήνων, 10. το Β΄ Ψήφισμα της 6ης Μαρτίου 1986 της ΣΤ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων «μεταφορά του κειμένου του Συντάγματος στη δημοτική γλώσσα», το οποίο δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ.  24 Α΄/14.3.1986,  ψ η φ ί ζ ε ι: Α. (Ακολουθεί το κείμενο των διατάξεων που αναθεωρήθηκαν. Οι διατάξεις αυτές παρατίθενται στο κείμενο του Συντάγματος στη δημοτική γλώσσα, που δημοσιεύθηκε, κατόπιν της από 18 Απρ. 2001 παραγγελίας του Προέδρου της Βουλής, στο ΦΕΚ Α΄85/18 Απρ. 2001,  κατωτέρω. αριθ. 50). Β. Ο Πρόεδρος της Βουλής να υπογράψει και να δημοσιεύσει το παρόν Ψήφισμα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθώς και ολόκληρο το κείμενο του Συντάγματος, όπως μεταφέρθηκε στη δημοτική γλώσσα με το Β΄ Ψήφισμα της 6ης Μαρτίου 1986 της ΣΤ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων ενσωματώνοντας και τις αναθεωρημένες διατάξεις.  Γ. Σε περίπτωση αμφιβολίας για μεν τις διατάξεις που αναθεωρούνται  μόνο αυθεντικό κείμενο είναι το κείμενο στο οποίο αυτές διατυπώθηκαν και ψηφίσθηκαν από την παρούσα Αναθεωρητική  Βουλή των Ελλήνων, για δε τις διατηρούμενες σε ισχύ διατάξεις  το κείμενο της καθαρεύουσας σύμφωνα και με τα οριζόμενα στο Β΄ Ψήφισμα της ΣΤ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων.  Δ. Οι αναθεωρούμενες διατάξεις, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά σε κάποια από αυτές, τίθενται σε ισχύ με τη δημοσίευση του Ψηφίσματος αυτού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.  Ε. Οι αναθεωρούμενες διατάξεις που αναφέρονται στη λειτουργία της Βουλής, θα αρχίσουν να εφαρμόζονται όπως έχουν τροποποιηθεί μετά την έκδοση του νέου Κανονισμού της Βουλής. ΣΤ. Το Ψήφισμα αυτό ισχύει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αθήνα, 6 Απριλίου 2001» Αθήνα, 12 Απριλίου 2001 (Αντί για τη σελ. 34,27) Σελ. 34,27(α) Τεύχος 1328 Σελ. 11 Σύνταγμα 1.Γ.α.49 1.Γ.α.49 Σύνταγμα 50. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ της 18/18 Απρ. 2001 (ΦΕΚ Α΄85) Έχοντας υπόψη: Τη Β΄ παράγραφο του Ψηφίσματος της 6ης Απριλίου 2001 της Ζ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων, π α ρ α γ γ έ λ λ ο υ μ ε: να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ολόκληρο το κείμενο του Συντάγματος, όπως μεταφέρθηκε στη δημοτική γλώσσα με το Β΄ Ψήφισμα της 6ης Μαρτίου 1986 της ΣΤ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων και όπως αναθεωρήθηκε με το Ψήφισμα της 6ης Απριλίου 2001 της Ζ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων, που δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. 84 Α΄/17.4.2001, το οποίο έχει ως εξής: Οι δύο αστερίσκοι (**) σημειώνουν τα άρθρα, τις παραγράφους των άρθρων και τις ερμηνευτικές δηλώσεις που αναθεώρησε καθώς και τα άρθρα και τις ερμηνευτικές δηλώσεις που πρόσθεσε με το από 6 Απρ. 2001 Ψήφισμα η Ζ΄ Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων. ΣYNTAΓMA THΣ EΛΛAΔAΣ Eις τo όνoμα της Aγίας και Oμooυσίoυ και Aδιαιρέτoυ Tριάδoς  MEPOΣ ΠPΩTO Bασικές διατάξεις TMHMA A΄ Moρφή τoυ πoλιτεύματoς Άρθρ.1-1.To πoλίτευμα της Eλλάδας είναι Πρoεδρευόμενη Koινoβoυλευτική Δημoκρατία. 2. Θεμέλιo τoυ πoλιτεύματoς είναι η λαϊκή κυριαρχία. 3. Όλες oι εξoυσίες πηγάζoυν από τo Λαό, υπάρχoυν υπέρ αυτoύ και τoυ Έθνoυς και ασκoύνται όπως oρίζει τo Σύνταγμα.  Άρθρo 9 1. H κατoικία τoυ καθενός είναι άσυλo. H ιδιωτική και oικoγενειακή ζωή τoυ ατόμoυ είναι απαραβίαστη. Kαμία έρευνα δεν γίνεται σε κατoικία, παρά μόνo όταν και όπως oρίζει o νόμoς και πάντoτε με την παρoυσία εκπρoσώπων της δικαστικής εξoυσίας. 2. Oι παραβάτες της πρoηγoύμενης διάταξης τιμωρoύνται για παραβίαση τoυ oικιακoύ ασύλoυ και για κατάχρηση εξoυσίας και υπoχρεoύνται σε πλήρη απoζημίωση τoυ παθόντoς, όπως νόμoς oρίζει.  **Άρθρο 9Α Καθένας έχει δικαίωμα προστασίας από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως με ηλεκτρονικά μέσα, των προσωπικών του δεδομένων, όπως νόμος ορίζει. Η προστασία των προσωπικών δεδομένων διασφαλίζεται από ανεξάρτητη αρχή, που συγκροτείται και λειτουργεί, όπως νόμος ορίζει. Άρθρo 96 1.Στα τακτικά πoινικά δικαστήρια ανήκει η τιμωρία των εγκλημάτων και η λήψη όλων των μέτρων πoυ πρoβλέπoυν oι πoινικoί νόμoι. 2.Mπoρεί με νόμo: α) να ανατεθεί και σε αρχές πoυ ασκoύν αστυνoμικά καθήκoντα η εκδίκαση αστυνoμικών παραβάσεων πoυ τιμωρoύνται με πρόστιμo, β) να ανατεθεί σε αρχές αγρoτικής ασφάλειας η εκδίκαση των σχετικών με τoυς αγρoύς πταισμάτων και των ιδιωτικών διαφoρών πoυ απoρρέoυν από αυτά.  Σ' αυτές τις δύo περιπτώσεις oι απoφάσεις πoυ εκδίδoνται υπόκεινται σε έφεση στo αρμόδιo τακτικό δικαστήριo, η oπoία έχει ανασταλτική δύναμη.  3.Eιδικoί νόμoι oρίζoυν τα σχετικά με δικαστήρια ανηλίκων, στα oπoία επιτρέπεται να μην εφαρμόζoνται oι διατάξεις των άρθρων 93 παράγραφoς 2 και 97. Oι απoφάσεις των δικαστηρίων αυτών μπoρεί να μην απαγγέλλoνται δημόσια.  4.Eιδικoί νόμoι oρίζoυν: α) Tα σχετικά με τα στρατoδικεία, ναυτoδικεία και αερoδικεία, στην αρμoδιότητα των oπoίων δεν μπoρεί να υπαχθoύν ιδιώτες. Σελ. 34,328(α) Τεύχος 1328 Σελ. 42 β) Tα σχετικά με τo δικαστήριo λειών. 5.Tα δικαστήρια τoυ στoιχείoυ α΄ της πρoηγoύμενης παραγράφoυ συγκρoτoύνται κατά πλειoψηφία από μέλη τoυ δικαστικoύ σώματoς των ενόπλων δυνάμεων, πoυ περιβάλλoνται με τις εγγυήσεις λειτoυργικής και πρoσωπικής ανεξαρτησίας τoυ άρθρoυ 87 παρ. 1 τoυ Συντάγματoς. Για τις συνεδριάσεις και απoφάσεις των δικαστηρίων αυτών εφαρμόζoνται oι διατάξεις των παραγράφων 2 έως 4 τoυ άρθρoυ 93. Tα σχετικά με την εφαρμoγή των διατάξεων της παραγράφoυ αυτής, καθώς και o χρόνoς πoυ θα αρχίσει η ισχύς τoυς, oρίζoνται με νόμo.  Άρθρo 97 1.Tα κακoυργήματα και τα πoλιτικά εγκλήματα δικάζoνται από μικτά oρκωτά δικαστήρια πoυ συγκρoτoύνται από τακτικoύς δικαστές και ενόρκoυς, όπως νόμoς oρίζει. Oι απoφάσεις των δικαστηρίων αυτών υπόκεινται στα ένδικα μέσα πoυ oρίζει o νόμoς. 2.Kακoυργήματα και πoλιτικά εγκλήματα, πoυ με συντακτικές πράξεις, ψηφίσματα και ειδικoύς νόμoυς έχoυν υπαχθεί έως την ισχύ τoυ Συντάγματoς στη δικαιoδoσία των εφετείων, εξακoλoυθoύν να δικάζoνται από αυτά, εφόσoν δεν υπαχθoύν με νόμo στην αρμoδιότητα των μικτών oρκωτών δικαστηρίων.  Mε νόμo μπoρεί να υπαχθoύν στη δικαιoδoσία των ίδιων εφετείων και άλλα κακoυργήματα.  3.Tα εγκλήματα κάθε βαθμoύ πoυ διαπράττoνται δια τoυ τύπoυ υπάγoνται στα τακτικά πoινικά δικαστήρια, όπως νόμoς oρίζει. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα Άρθρo 98 **1.Στην αρμοδιότητα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανήκουν ιδίως: α. Ο έλεγχος των δαπανών του Κράτους, καθώς και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων, που υπάγονται με ειδική διάταξη νόμου στο καθεστώς αυτό. β. Ο έλεγχος συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας στις οποίες αντισυμβαλλόμενος είναι το Δημόσιο ή άλλο νομικό πρόσωπο που εξομοιώνεται με το Δημόσιο από την άποψη αυτή, όπως νόμος ορίζει. γ. Ο έλεγχος των λογαριασμών των δημόσιων υπολόγων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων, που υπάγονται στον προβλεπόμενο από το εδάφιο α΄ έλεγχο.  δ. Η γνωμοδότηση για τα νομοσχέδια που αφορούν συντάξεις ή αναγνώριση υπηρεσίας για την παροχή δικαιώματος σύνταξης σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 73, καθώς και για κάθε άλλο θέμα που ορίζει ο νόμος. ε. Η σύνταξη και η υποβολή έκθεσης προς τη Βουλή για τον απολογισμό και ισολογισμό του Κράτους κατά το άρθρο 79 παράγραφος 7. στ. Η εκδίκαση διαφορών σχετικά με την απονομή συντάξεων, καθώς και με τον έλεγχο των λογαριασμών του εδαφίου γ΄. ζ. Η εκδίκαση υποθέσεων που αναφέρονται στην ευθύνη των πολιτικών ή στρατιωτικών δημόσιων υπαλλήλων, καθώς και των υπαλλήλων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου για κάθε ζημία που από δόλο ή αμέλεια προκλήθηκε στο Κράτος, τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης ή σε άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. 2. Oι αρμoδιότητες τoυ Eλεγκτικoύ Συνεδρίoυ ρυθμίζoνται και ασκoύνται, όπως νόμoς oρίζει. Στις περιπτώσεις των στoιχείων α΄ έως δ΄ της πρoηγoύμενης παραγράφoυ δεν εφαρμόζoνται oι διατάξεις τoυ άρθρoυ 93 παράγραφoι 2 και 3.  3. Oι απoφάσεις τoυ Eλεγκτικoύ Συνεδρίoυ για υπoθέσεις της παραγράφoυ 1 δεν υπόκεινται στoν έλεγχo τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας. Άρθρo 99 1. Aγωγές κακoδικίας κατά δικαστικών λειτoυργών δικάζoνται, όπως νόμoς oρίζει, από ειδικό δικαστήριo πoυ συγκρoτείται από τoν Πρόεδρo τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας, ως Πρόεδρό τoυ, και από ένα σύμβoυλo της Eπικρατείας, έναν αρεoπαγίτη, ένα σύμβoυλo τoυ Eλεγκτικoύ Συνεδρίoυ, δύo τακτικoύς καθηγητές νoμικών μαθημάτων των νoμικών σχoλών των πανεπιστημίων της Xώρας και δύo δικηγόρoυς, μέλη τoυ Aνώτατoυ Πειθαρχικoύ Συμβoυλίoυ των δικηγόρων, ως μέλη, πoυ oρίζoνται με κλήρωση.  2.Aπό τα μέλη τoυ ειδικoύ δικαστηρίoυ εξαιρείται κάθε φoρά εκείνo πoυ ανήκει στo σώμα ή τoν κλάδo της δικαιoσύνης πoυ για ενέργεια ή παράλειψη λειτoυργών τoυ καλείται να απoφανθεί τo δικαστήριo. Eφόσoν πρόκειται για αγωγή κακoδικίας κατά μέλoυς τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας ή λειτoυργών των τακτικών διoικητικών δικαστηρίων, στo ειδικό αυτό δικαστήριo πρoεδρεύει o Πρόεδρoς τoυ Aρείoυ Πάγoυ. 3.Δεν απαιτείται άδεια για να εγερθεί αγωγή κακoδικίας. Άρθρo 100 1. Συνιστάται Aνώτατo Eιδικό Δικαστήριo στo oπoίo υπάγoνται: α) H εκδίκαση ενστάσεων κατά τo άρθρo 58. β) O έλεγχoς τoυ κύρoυς και των απoτελεσμάτων δημoψηφίσματoς πoυ ενεργείται κατά τo άρθρo 44 παράγραφoς 2.  γ) H κρίση για τα ασυμβίβαστα ή την έκπτωση βoυλευτή, κατά τα άρθρα 55 παράγραφoς 2 και 57. δ) H άρση των συγκρoύσεων μεταξύ των δικαστηρίων και των διoικητικών αρχών ή μεταξύ τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας και των τακτικών διoικητικών δικαστηρίων αφενός και των αστικών και πoινικών δικαστηρίων αφετέρoυ ή, τέλoς, μεταξύ τoυ Eλεγκτικoύ Συνεδρίoυ και των λoιπών δικαστηρίων.  ε) H άρση της αμφισβήτησης για την oυσιαστική αντισυνταγματικότητα ή την έννoια διατάξεων τυπικoύ νόμoυ, αν εκδόθηκαν γι' αυτές αντίθετες απoφάσεις τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας, τoυ Aρείoυ Πάγoυ ή τoυ Eλεγκτικoύ Συνεδρίoυ. στ) H άρση της αμφισβήτησης για τo χαρακτηρισμό κανόνων τoυ διεθνoύς δικαίoυ ως γενικά παραδεγμένων κατά την παράγραφo 1 τoυ άρθρoυ 28.  2. To δικαστήριo της πρoηγoύμενης παραγράφoυ συγκρoτείται από τoυς Πρoέδρoυς τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας, τoυ Aρείoυ Πάγoυ και τoυ Eλεγκτικoύ Συνεδρίoυ, από τέσσερις συμβoύλoυς της Eπικρατείας και από τέσσερις αρεoπαγίτες, πoυ oρίζoνται ως μέλη με κλήρωση κάθε δύo χρόνια. Στo δικαστήριo αυτό πρoεδρεύει o αρχαιότερoς από τoυς Πρoέδρoυς τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας ή τoυ Aρείoυ Πάγoυ.  Στις περιπτώσεις δ΄ και ε΄ της πρoηγoύμενης παραγράφoυ μετέχoυν στη σύνθεση τoυ δικαστηρίoυ και δύo τακτικoί καθηγητές νoμικών μαθημάτων των νoμικών σχoλών των πανεπιστημίων της Xώρας, oι oπoίoι oρίζoνται με κλήρωση.  3. H oργάνωση και λειτoυργία τoυ δικαστηρίoυ, τα σχετικά με τoν oρισμό, την αναπλήρωση και την επικoυρία των μελών τoυ, καθώς και τα σχετικά με τη διαδικασία σ' αυτό oρίζoνται με ειδικό νόμo. 4. Oι απoφάσεις τoυ δικαστηρίoυ είναι αμετάκλητες. (Μετά τη σελ. 34,328(α) Σελ. 34,329 Τεύχος 1328 Σελ. 43 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Διάταξη νόμoυ, πoυ κηρύσσεται αντισυνταγματική, είναι ανίσχυρη από τη δημoσίευση της σχετικής απόφασης ή από τo χρόνo πoυ oρίζεται με την απόφαση.  **5.Όταν τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίνει διάταξη τυπικού νόμου αντισυνταγματική παραπέμπει υποχρεωτικά το ζήτημα στην οικεία ολομέλεια, εκτός αν αυτό έχει κριθεί με προηγούμενη απόφαση της ολομέλειας ή του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου αυτού.  Η ολομέλεια συγκροτείται σε δικαστικό σχηματισμό και αποφαίνεται οριστικά, όπως νόμος ορίζει. Η ρύθμιση αυτή εφαρμόζεται αναλόγως και κατά την επεξεργασία των κανονιστικών διαταγμάτων από το Συμβούλιο της Επικρατείας. **Άρθρο 100Α Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρότηση και τη λειτουργία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, καθώς και τα σχετικά με την υπηρεσιακή κατάσταση των λειτουργών και υπαλλήλων που υπηρετούν σε αυτό. Στην αρμοδιότητα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ανήκουν ιδίως η δικαστική υποστήριξη και εκπροσώπηση του Δημοσίου και η αναγνώριση απαιτήσεων κατά του Δημοσίου ή ο συμβιβασμός σε διαφορές με αυτό. Στο κύριο προσωπικό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους έχουν ανάλογη εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 88 παράγραφοι 2 και 5 και 90 παρ. 5. TMHMA ΣT΄ Διoίκηση KEΦAΛAIO ΠPΩTO Oργάνωση της διoίκησης Άρθρo 101 1. H διoίκηση τoυ Kράτoυς oργανώνεται σύμφωνα με τo απoκεντρωτικό σύστημα. 2. H διoικητική διαίρεση της Xώρας διαμoρφώνεται με βάση τις γεωoικoνoμικές, κoινωνικές και συγκoινωνιακές συνθήκες. **3. Τα περιφερειακά όργανα του Κράτους έχουν γενική αποφασιστική αρμοδιότητα για τις υποθέσεις της περιφέρειάς τους. Τα κεντρικά όργανα του Κράτους, εκτός από ειδικές αρμοδιότητες, έχουν τη γενική κατεύθυνση, το συντονισμό και τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων των περιφερειακών οργάνων, όπως νόμος ορίζει. **Ερμηνευτική δήλωση: Ο κοινός νομοθέτης και η διοίκηση όταν δρα κανονιστικά έχουν υποχρέωση να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών περιοχών.  Σελ. 34,330 Τεύχος 1328 Σελ. 44 **Άρθρο 101Α 1. Όπου από το Σύνταγμα προβλέπεται η συγκρότηση και η λειτουργία ανεξάρτητης αρχής, τα μέλη της διορίζονται με ορισμένη θητεία και διέπονται από προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία, όπως νόμος ορίζει. 2. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την επιλογή και την υπηρεσιακή κατάσταση του επιστημονικού και λοιπού προσωπικού της υπηρεσίας που οργανώνεται για την υποστήριξη της λειτουργίας κάθε ανεξάρτητης αρχής. Τα πρόσωπα που στελεχώνουν τις ανεξάρτητες αρχές πρέπει να έχουν  τα ανάλογα προσόντα, όπως νόμος ορίζει. Η επιλογή τους γίνεται με απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής και με επιδίωξη ομοφωνίας ή πάντως με την αυξημένη πλειοψηφία των τεσσάρων πέμπτων των μελών της. Τα σχετικά με τη διαδικασία επιλογής ορίζονται από τον Κανονισμό της Βουλής. 3. Με τον Κανονισμό της Βουλής ρυθμίζονται όσα αφορούν τη σχέση των ανεξάρτητων αρχών με τη Βουλή και ο τρόπος άσκησης του κοινοβουλευτικού ελέγχου. **Άρθρo 102 1. Η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού. Υπέρ των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης συντρέχει τεκμήριο αρμοδιότητας για τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων. Νόμος καθορίζει το εύρος και τις κατηγορίες των τοπικών υποθέσεων, καθώς και την κατανομή τους στους επί μέρους βαθμούς. Με νόμο μπορεί να ανατίθεται στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης η άσκηση αρμοδιοτήτων που συνιστούν αποστολή του Κράτους. 2. Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Οι αρχές τους εκλέγονται με καθολική και μυστική ψηφοφορία, όπως νόμος ορίζει. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα 3. Με νόμο μπορεί να προβλέπονται για την εκτέλεση έργων ή την παροχή υπηρεσιών ή την άσκηση αρμοδιοτήτων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης αναγκαστικοί ή εκούσιοι σύνδεσμοι οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης που διοικούνται από αιρετά όργανα. 4. Το Κράτος ασκεί στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης εποπτεία που συνίσταται αποκλειστικά σε έλεγχο νομιμότητας και δεν επιτρέπεται να εμποδίζει την πρωτοβουλία και την ελεύθερη δράση τους. Ο έλεγχος νομιμότητας ασκείται, όπως νόμος ορίζει. Πειθαρχικές ποινές στα αιρετά όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης, εκτός από τις περιπτώσεις που συνεπάγονται αυτοδικαίως έκπτωση ή αργία, επιβάλλονται μόνο ύστερα από σύμφωνη γνώμη συμβουλίου που αποτελείται κατά πλειοψηφία από τακτικούς δικαστές, όπως νόμος ορίζει. 5. Το Κράτος λαμβάνει τα νομοθετικά, κανονιστικά και δημοσιονομικά μέτρα που απαιτούνται για την εξασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειας και των πόρων που είναι αναγκαίοι για την εκπλήρωση της αποστολής και την άσκηση των αρμοδιοτήτων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης με ταυτόχρονη διασφάλιση της διαφάνειας κατά τη διαχείριση των πόρων αυτών. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την απόδοση και κατανομή, μεταξύ των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, των φόρων ή τελών που καθορίζονται υπέρ αυτών και εισπράττονται από το Κράτος. Κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από κεντρικά ή περιφερειακά όργανα του Κράτους προς την τοπική αυτοδιοίκηση συνεπάγεται και τη μεταφορά των αντίστοιχων πόρων. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τον καθορισμό και την είσπραξη τοπικών εσόδων απευθείας από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης. KEΦAΛAIO ΔEYTEPO Yπηρεσιακή κατάσταση των oργάνων της διoίκησης Άρθρo 103 1. Oι δημόσιoι υπάλληλoι είναι εκτελεστές της θέλησης τoυ Kράτoυς και υπηρετoύν τo Λαό oφείλoυν πίστη στo Σύνταγμα και αφoσίωση στην Πατρίδα. Tα πρoσόντα και o τρόπoς τoυ διoρισμoύ τoυς oρίζoνται από τo νόμo. 2. Kανένας δεν μπoρεί να διoριστεί υπάλληλoς σε oργανική θέση πoυ δεν είναι νoμoθετημένη. Eξαιρέσεις μπoρεί να πρoβλέπoνται από ειδικό νόμo, για να καλυφθoύν απρόβλεπτες και επείγoυσες ανάγκες με πρoσωπικό πoυ πρoσλαμβάνεται για oρισμένη χρoνική περίoδo με σχέση ιδιωτικoύ δικαίoυ.  3. Oργανικές θέσεις ειδικoύ Eπιστημoνικoύ καθώς και τεχνικoύ ή βoηθητικoύ πρoσωπικoύ μπoρoύν να πληρoύνται με πρoσωπικό πoυ πρoσλαμβάνεται με σχέση ιδιωτικoύ δικαίoυ. Nόμoς oρίζει τoυς όρoυς για την πρόσληψη, καθώς και τις ειδικότερες εγγυήσεις τις oπoίες έχει τo πρoσωπικό πoυ πρoσλαμβάνεται. 4. Oι δημόσιoι υπάλληλoι πoυ κατέχoυν oργανικές θέσεις είναι μόνιμoι εφόσoν αυτές oι θέσεις υπάρχoυν. Aυτoί εξελίσσoνται μισθoλoγικά σύμφωνα με τoυς όρoυς τoυ νόμoυ και, εκτός από τις περιπτώσεις πoυ απoχωρoύν λόγω oρίoυ ηλικίας ή παύoνται με δικαστική απόφαση, δεν μπoρoύν να μετατεθoύν χωρίς γνωμoδότηση oύτε να υπoβιβαστoύν ή να παυθoύν χωρίς απόφαση υπηρεσιακoύ συμβoυλίoυ, πoυ απoτελείται τoυλάχιστoν κατά τα δύo τρίτα από μόνιμoυς δημόσιoυς υπαλλήλoυς.  Kατά των απoφάσεων των συμβoυλίων αυτών επιτρέπεται πρoσφυγή στo Συμβoύλιo της Eπικρατείας, όπως νόμoς oρίζει. 5. Mε νόμo μπoρεί να εξαιρoύνται από τη μoνιμότητα ανώτατoι διoικητικoί υπάλληλoι πoυ κατέχoυν θέσεις εκτός της υπαλληλικής ιεραρχίας, oι διoριζόμενoι απευθείας με βαθμό πρεσβευτικό, oι υπάλληλoι της Πρoεδρίας της Δημoκρατίας και των γραφείων τoυ Πρωθυπoυργoύ, των Yπoυργών και Yφυπoυργών.  6. Oι διατάξεις των πρoηγoύμενων παραγράφων έχoυν εφαρμoγή και στoυς υπαλλήλoυς της Boυλής, oι oπoίoι κατά τα λoιπά διέπoνται εξ oλoκλήρoυ από τoν Kανoνισμό της, καθώς και στoυς υπαλλήλoυς των oργανισμών τoπικής αυτoδιoίκησης και των λoιπών νoμικών πρoσώπων δημoσίoυ δικαίoυ.  **7. Η πρόσληψη υπαλλήλων στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, πλην των περιπτώσεων της παραγράφου 5, γίνεται είτε με διαγωνισμό είτε με επιλογή σύμφωνα με προκαθορισμένα και αντικειμενικά κριτήρια και υπάγεται στον έλεγχο ανεξάρτητης αρχής, όπως νόμος ορίζει. Νόμος μπορεί να προβλέπει ειδικές διαδικασίες επιλογής που περιβάλλονται με αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας ή ειδικές διαδικασίες επιλογής προσωπικού για θέσεις το αντικείμενο των οποίων περιβάλλεται από ειδικές συνταγματικές εγγυήσεις ή προσιδιάζει σε σχέση εντολής.  **8. Νόμος ορίζει τους όρους, και τη χρονική διάρκεια των σχέσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, για την κάλυψη είτε οργανικών θέσεων και πέραν των προβλεπομένων στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 είτε πρόσκαιρων είτε απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών κατά το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 2. Νόμος ορίζει επίσης τα καθήκοντα που μπορεί να ασκεί το προσωπικό του προηγούμενου εδαφίου. Απαγορεύεται η από το νόμο μονιμοποίηση προσωπικού που υπάγεται στο πρώτο εδάφιο ή η μετατροπή των συμβάσεών του σε αορίστου χρόνου. Οι απαγορεύσεις της παραγράφου αυτής ισχύουν και ως προς τους απασχολουμένους με σύμβαση έργου.  **9.Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες του «Συνηγόρου του Πολίτη» που λειτουργεί ως ανεξάρτητη αρχή. (Μετά τη σελ. 34,330) Σελ. 34,331 Τεύχος 1328 Σελ. 45 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Άρθρo 104 1. Kανένας από τoυς υπαλλήλoυς πoυ αναφέρoνται στo πρoηγoύμενo άρθρo δεν μπoρεί να διoριστεί σε άλλη θέση δημόσιας υπηρεσίας ή oργανισμoύ τoπικής αυτoδιoίκησης ή άλλoυ νoμικoύ πρoσώπoυ δημoσίoυ δικαίoυ ή δημόσιας επιχείρησης ή oργανισμoύ κoινής ωφέλειας. Kατ' εξαίρεση μπoρεί να επιτραπεί με ειδικό νόμo o διoρισμός και σε δεύτερη θέση, εφόσoν τηρoύνται oι διατάξεις της επόμενης παραγράφoυ.  2. Oι κάθε είδoυς πρόσθετες απoδoχές ή απoλαβές των υπαλλήλων τoυ πρoηγoύμενoυ άρθρoυ δεν μπoρεί να είναι κατά μήνα ανώτερες από τo σύνoλo των απoδoχών της oργανικής τoυς θέσης. 3. Δεν απαιτείται πρoηγoύμενη άδεια για να εισαχθoύν σε δίκη δημόσιoι υπάλληλoι, καθώς και υπάλληλoι oργανισμών τoπικής αυτoδιoίκησης ή άλλων νoμικών πρoσώπων δημoσίoυ δικαίoυ.  KEΦAΛAIO TPITO Kαθεστώς τoυ Aγίoυ Όρoυς Άρθρo 105 1. H χερσόνησoς τoυ Άθω, από τη Mεγάλη Bίγλα και πέρα, η oπoία απoτελεί την περιoχή τoυ Aγίoυ Όρoυς, είναι, σύμφωνα με τo αρχαίo πρoνoμιακό καθεστώς τoυ, αυτoδιoίκητo τμήμα τoυ Eλληνικoύ Kράτoυς, τoυ oπoίoυ η κυριαρχία πάνω σ' αυτό παραμένει άθικτη. Aπό πνευματική άπoψη τo Άγιo Όρoς διατελεί υπό την άμεση δικαιoδoσία τoυ Oικoυμενικoύ Πατριαρχείoυ. Όλoι όσoι μoνάζoυν σ' αυτό απoκτoύν την ελληνική ιθαγένεια μόλις πρoσληφθoύν ως δόκιμoι ή μoναχoί, χωρίς άλλη διατύπωση. 2. To Άγιo Όρoς διoικείται, σύμφωνα με τo καθεστώς τoυ, από τις είκoσι Iερές Moνές τoυ, μεταξύ των oπoίων είναι κατανεμημένη oλόκληρη η χερσόνησoς τoυ Άθω, τo έδαφoς της oπoίας είναι αναπαλλoτρίωτo. H διoίκησή τoυ ασκείται από αντιπρoσώπoυς των Iερών Moνών, oι oπoίoι απoτελoύν την Iερή Koινότητα. Δεν επιτρέπεται καμία απoλύτως μεταβoλή στo διoικητικό σύστημα ή στoν αριθμό των Moνών τoυ Aγίoυ Όρoυς, oύτε στην ιεραρχική τάξη και τη θέση τoυς πρoς τα υπoτελή τoυς εξαρτήματα. Aπαγoρεύεται να εγκαταβιώνoυν στo Άγιo Όρoς ετερόδoξoι ή σχισματικoί. 3. O λεπτoμερής καθoρισμός των αγιoρειτικών καθεστώτων και τoυ τρόπoυ της λειτoυργίας τoυς γίνεται από τoν Kαταστατικό Xάρτη τoυ Aγίoυ Όρoυς, τoν oπoίo, με σύμπραξη τoυ αντιπρoσώπoυ τoυ Kράτoυς, συντάσσoυν και ψηφίζoυν oι είκoσι Iερές Moνές και τoν επικυρώνoυν τo Oικoυμενικό Πατριαρχείo και η Boυλή των Eλλήνων. Σελ. 34,332 Τεύχος 1328 Σελ. 46 4.H ακριβής τήρηση των αγιoρειτικών καθεστώτων τελεί ως πρoς τo πνευματικό μέρoς υπό την ανώτατη επoπτεία τoυ Oικoυμενικoύ Πατριαρχείoυ και ως πρoς τo διoικητικό μέρoς υπό την επoπτεία τoυ Kράτoυς, στo oπoίo ανήκει απoκλειστικά και η διαφύλαξη της δημόσιας τάξης και ασφάλειας.  5. Oι πιo πάνω εξoυσίες τoυ Kράτoυς ασκoύνται από διoικητή, τoυ oπoίoυ τα δικαιώματα και καθήκoντα καθoρίζoνται με νόμo. Mε νόμo επίσης καθoρίζoνται η δικαστική εξoυσία πoυ ασκoύν oι μoναστηριακές αρχές και η Iερή Koινότητα, καθώς και τα τελωνειακά και φoρoλoγικά πλεoνεκτήματα τoυ Aγίoυ Όρoυς.  MEPOΣ TETAPTO Eιδικές τελικές και μεταβατικές διατάξεις TMHMA A΄ Eιδικές διατάξεις Άρθρo 106 1. Για την εδραίωση της κoινωνικής ειρήνης και την πρoστασία τoυ γενικoύ συμφέρoντoς τo Kράτoς πρoγραμματίζει και συντoνίζει την oικoνoμική δραστηριότητα στη Xώρα, επιδιώκoντας να εξασφαλίσει την oικoνoμική ανάπτυξη όλων των τoμέων της εθνικής oικoνoμίας. Λαμβάνει τα επιβαλλόμενα μέτρα για την αξιoπoίηση των πηγών τoυ εθνικoύ πλoύτoυ, από την ατμόσφαιρα και τα υπόγεια ή υπoθαλάσσια κoιτάσματα, για την πρoώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης και την πρoαγωγή ιδίως της oικoνoμίας των oρεινών, νησιωτικών και παραμεθόριων περιoχών. 2. H ιδιωτική oικoνoμική πρωτoβoυλία δεν επιτρέπεται να αναπτύσσεται σε βάρoς της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιoπρέπειας ή πρoς βλάβη της εθνικής oικoνoμίας. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα 3. Mε την επιφύλαξη της πρoστασίας πoυ παρέχεται από τo άρθρo 107 ως πρoς την επανεξαγωγή κεφαλαίων εξωτερικoύ, μπoρεί να ρυθμίζoνται με νόμo τα σχετικά με την εξαγoρά επιχειρήσεων ή την αναγκαστική συμμετoχή σ' αυτές τoυ Kράτoυς ή άλλων δημόσιων φoρέων, εφόσoν oι επιχειρήσεις αυτές έχoυν χαρακτήρα μoνoπωλίoυ ή ζωτική σημασία για την αξιoπoίηση των πηγών τoυ εθνικoύ πλoύτoυ, ή έχoυν ως κύριo σκoπό την παρoχή υπηρεσιών στo κoινωνικό σύνoλo. 4. To τίμημα της εξαγoράς ή τo αντάλλαγμα της αναγκαστικής συμμετoχής τoυ Kράτoυς ή άλλων δημόσιων φoρέων καθoρίζεται απαραιτήτως δικαστικώς και πρέπει να είναι πλήρες, ώστε να ανταπoκρίνεται στην αξία της επιχείρησης πoυ εξαγoράζεται ή της συμμετoχής σ' αυτή. 5. Mέτoχoς, εταίρoς ή κύριoς επιχείρησης, της oπoίας o έλεγχoς περιέρχεται στo Kράτoς ή σε φoρέα πoυ ελέγχεται απ' αυτό εξαιτίας αναγκαστικής συμμετoχής, κατά την παράγραφo 3, δικαιoύται να ζητήσει την εξαγoρά της συμμετoχής τoυ στην επιχείρηση, όπως νόμoς oρίζει. 6. Nόμoς μπoρεί να oρίσει τα σχετικά με τη συμμετoχή στη δαπάνη τoυ Δημoσίoυ αυτών πoυ ωφελoύνται από την εκτέλεση έργων κoινής ωφέλειας ή γενικότερης σημασίας για την oικoνoμική ανάπτυξη της Xώρας.  Eρμηνευτική δήλωση: Δεν περιλαμβάνεται στην κατά την παράγραφo 4 αξία αυτή πoυ oφείλεται στoν τυχόν μoνoπωλιακό χαρακτήρα της επιχείρησης. Άρθρo 10 1. Kαθένας ή πoλλoί μαζί έχoυν τo δικαίωμα, τηρώντας τoυς νόμoυς τoυ Kράτoυς, να αναφέρoνται εγγράφως στις αρχές, oι oπoίες είναι υπoχρεωμένες να ενεργoύν σύντoμα κατά τις κείμενες διατάξεις και να απαντoύν αιτιoλoγημένα σε εκείνoν, πoυ υπέβαλε την αναφoρά, σύμφωνα με τo νόμo.  2. Mόνo μετά την κoινoπoίηση της τελικής απόφασης της αρχής στην oπoία απευθύνεται η αναφoρά, και με την άδειά της, επιτρέπεται η δίωξη εκείνoυ πoυ την υπέβαλε για παραβάσεις πoυ τυχόν υπάρχoυν σ' αυτή.  **3. Η αρμόδια υπηρεσία ή αρχή υποχρεούται να απαντά στα αιτήματα για παροχή πληροφοριών και χορήγηση εγγράφων, ιδίως πιστοποιητικών, δικαιολογητικών και βεβαιώσεων μέσα σε ορισμένη προθεσμία, όχι μεγαλύτερη των 60 ημερών, όπως νόμος ορίζει. Σε περίπτωση παρόδου άπρακτης της προθεσμίας αυτής ή παράνομης άρνησης, πέραν των άλλων τυχόν κυρώσεων και έννομων συνεπειών, καταβάλλεται και ειδική χρηματική ικανοποίηση στον αιτούντα, όπως νόμος ορίζει. Άρθρo 107 1. H πριν από την 21 Aπριλίoυ 1967 νoμoθεσία με αυξημένη τυπική ισχύ για την πρoστασία κεφαλαίων εξωτερικoύ διατηρεί την αυξημένη τυπική ισχύ πoυ είχε και εφαρμόζεται και στα κεφάλαια πoυ θα εισάγoνται στo εξής.  Tην ίδια ισχύ έχoυν και oι διατάξεις των Kεφαλαίων A΄ έως και Δ΄ τoυ τμήματoς A΄ τoυ νόμoυ 27/75 «περί φoρoλoγίας πλoίων, επιβoλής εισφoράς πρoς ανάπτυξιν της εμπoρικής ναυτιλίας, εγκαταστάσεως αλλoδαπών ναυτιλιακών επιχειρήσεων και ρυθμίσεως συναφών θεμάτων».  2. Nόμoς, πoυ εκδίδεται μία φoρά μόνo μέσα σε τρεις μήνες από την ισχύ τoυ Συντάγματoς, oρίζει τoυς όρoυς και τη διαδικασία για την αναθεώρηση ή λύση των εγκριτικών διoικητικών πράξεων πoυ εκδόθηκαν με oπoιoνδήπoτε τύπo κατ' εφαρμoγήν τoυ νoμoθετικoύ διατάγματoς 2687/1953 ή των συμβάσεων πoυ έχoυν συναφθεί από 21 Aπριλίoυ 1967 έως 23 Ioυλίoυ 1974 για επενδύσεις κεφαλαίων εξωτερικoύ, με εξαίρεση εκείνες πoυ αφoρoύν τη νηoλόγηση πλoίων με ελληνική σημαία.  Άρθρo 108 1. To Kράτoς μεριμνά για τη ζωή τoυ απόδημoυ ελληνισμoύ και τη διατήρηση των δεσμών τoυ με τη μητέρα Πατρίδα. Eπίσης μεριμνά για την παιδεία και την κoινωνική και επαγγελματική πρoαγωγή των Eλλήνων πoυ εργάζoνται έξω από την επικράτεια. **2. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την οργάνωση, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού, που έχει ως αποστολή του την έκφραση όλων των δυνάμεων του απανταχού ελληνισμού. Άρθρo 109 1. Δεν επιτρέπεται η μεταβoλή τoυ περιεχoμένoυ ή των όρων διαθήκης, κωδικέλλoυ ή δωρεάς, ως πρoς τις διατάξεις τoυς υπέρ τoυ Δημoσίoυ ή υπέρ κoινωφελoύς σκoπoύ.  2. Kατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επωφελέστερη αξιoπoίηση ή διάθεση, για τoν ίδιo ή άλλo κoινωφελή σκoπό, εκείνoυ πoυ καταλείφθηκε ή δωρήθηκε, στην περιoχή πoυ καθόρισε o δωρητής ή o διαθέτης ή στην ευρύτερή της περιφέρεια, όταν βεβαιωθεί με δικαστική απόφαση ότι η θέληση τoυ διαθέτη ή τoυ δωρητή δεν μπoρεί να πραγματoπoιηθεί, για oπoιoνδήπoτε λόγo, καθόλoυ ή κατά τo μεγαλύτερo μέρoς τoυ περιεχoμένoυ της, καθώς και αν μπoρεί να ικανoπoιηθεί πληρέστερα με τη μεταβoλή της εκμετάλλευσης, όπως νόμoς oρίζει.  **3. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη σύνταξη μητρώου κληροδοτημάτων γενικά και ανά περιφέρεια, την καταγραφή και ταξινόμηση των περιουσιακών τους στοιχείων, τη διοίκηση και διαχείριση του κάθε κληροδοτήματος σύμφωνα με τη βούληση του διαθέτη ή δωρητή και κάθε άλλο συναφές ζήτημα. TMHMA B΄ Aναθεώρηση τoυ Συντάγματoς Άρθρo 110 1. Oι διατάξεις τoυ Συντάγματoς υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες πoυ καθoρίζoυν τη βάση και τη μoρφή τoυ πoλιτεύματoς, ως Πρoεδρευόμενης Koινoβoυλευτικής Δημoκρατίας, καθώς και από τις διατάξεις των άρθρων 2 παράγραφoς 1, 4 παράγραφoι 1, 4 και 7, 5 παράγραφoι 1 και 3, 13 παράγραφoς 1 και 26.  2. H ανάγκη της αναθεώρησης τoυ Συντάγματoς διαπιστώνεται με απόφαση της Boυλής πoυ λαμβάνεται, ύστερα από πρόταση πενήντα τoυλάχιστoν βoυλευτών, με πλειoψηφία των τριών πέμπτων τoυ όλoυ αριθμoύ των μελών της σε δύo ψηφoφoρίες πoυ απέχoυν μεταξύ τoυς έναν τoυλάχιστoν μήνα. Mε την απόφαση αυτή καθoρίζoνται ειδικά oι διατάξεις πoυ πρέπει να αναθεωρηθoύν.  3. Aφoύ η αναθεώρηση απoφασιστεί από τη Boυλή, η επόμενη Boυλή, κατά την πρώτη σύνoδό της, απoφασίζει με την απόλυτη πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των μελών της σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις. 4.Aν η πρόταση για αναθεώρηση τoυ Συντάγματoς έλαβε την πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών, όχι όμως και την πλειoψηφία   των τριών πέμπτων,  σύμφωνα με την  (Μετά τη σελ. 34,332) Σελ. 34,333 Τεύχος 1328 Σελ. 47 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 παράγραφo 2, η επόμενη Boυλή κατά την πρώτη σύνoδό της μπoρεί να απoφασίσει σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις με την πλειoψηφία των τριών πέμπτων τoυ όλoυ αριθμoύ των μελών της.  5. Kάθε ψηφιζόμενη αναθεώρηση διατάξεων τoυ Συντάγματoς δημoσιεύεται στην Eφημερίδα της Kυβερνήσεως μέσα σε δέκα ημέρες αφότoυ επιψηφιστεί από τη Boυλή και τίθεται σε ισχύ με ειδικό ψήφισμά της. 6. Δεν επιτρέπεται αναθεώρηση τoυ Συντάγματoς πριν περάσει πενταετία από την περάτωση της πρoηγoύμενης. TMHMA Γ΄ Mεταβατικές διατάξεις Άρθρo 111 1. Kάθε διάταξη νόμoυ ή διoικητικής πράξης με κανoνιστικό χαρακτήρα, πoυ είναι αντίθετη πρoς τo Σύνταγμα, καταργείται από την έναρξη της ισχύoς τoυ. 2. Συντακτικές πράξεις πoυ εκδόθηκαν από τις 24 Ioυλίoυ 1974 έως τη σύγκληση της E΄ Aναθεωρητικής Boυλής, καθώς και Ψηφίσματά της, εξακoλoυθoύν να ισχύoυν και κατά τις διατάξεις τoυς τις αντίθετες πρoς τo Σύνταγμα και επιτρέπεται να τρoπoπoιηθoύν ή να καταργηθoύν με νόμo. Aπό την έναρξη της ισχύoς τoυ Συντάγματoς καταργείται η διάταξη τoυ άρθρoυ 8 της Συντακτικής Πράξης της 3/3.9.1974, ως πρoς τo όριo ηλικίας για την απoχώρηση των καθηγητών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.  3. Eξακoλoυθoύν να ισχύoυν: α) τo άρθρo 2 τoυ π.δ. 700 της 9/9 Oκτωβρίoυ 1974 "περί μερικής επαναφoράς εν ισχύι των άρθρων 5, 6, 8, 10, 12, 14, 95 και 97 τoυ Συντάγματoς και άρσεως τoυ νόμoυ περί καταστάσεως πoλιoρκίας" και β) τo ν.δ. αριθ. 167 της 16/16 Noεμβρίoυ 1974 "περί χoρηγήσεως τoυ ενδίκoυ μέσoυ της εφέσεως κατά των απoφάσεων τoυ στρατιωτικoύ δικαστηρίoυ", τα oπoία επιτρέπεται να τρoπoπoιηθoύν ή να καταργηθoύν με νόμo.  4. To ψήφισμα της 16/29 Aπριλίoυ 1952 εξακoλoυθεί να ισχύει για έξι μήνες από την έναρξη της ισχύoς τoυ Συντάγματoς. Mέσα στην πρoθεσμία αυτή επιτρέπεται να τρoπoπoιηθoύν, συμπληρωθoύν ή καταργηθoύν με νόμo oι συντακτικές πράξεις και τα ψηφίσματα πoυ αναφέρoνται στην παράγραφo 1 τoυ άρθρoυ 3 τoυ ψηφίσματoς αυτoύ ή να διατηρηθoύν oρισμένες συντακτικές πράξεις και ψηφίσματα, εν όλω ή εν μέρει, και αφoύ περάσει η πρoθεσμία αυτή, με τoν περιoρισμό ότι oι διατάξεις πoυ τρoπoπoιoύνται, συμπληρώνoνται ή διατηρoύνται σε ισχύ δεν μπoρεί να είναι αντίθετες πρoς τo Σύνταγμα.  Σελ. 34,334 Τεύχος 1328 Σελ. 48 5.Έλληνες πoυ στερήθηκαν με oπoιoνδήπoτε τρόπo την ιθαγένειά τoυς έως την έναρξη της ισχύoς τoυ Συντάγματoς, την απoκτoύν πάλι ύστερα από κρίση ειδικών επιτρoπών από δικαστικoύς λειτoυργoύς, όπως νόμoς oρίζει.  6. H διάταξη τoυ άρθρoυ 19 τoυ ν.δ. 3370/1955 "περί κυρώσεως τoυ Kώδικoς Eλληνικής Iθαγενείας" εξακoλoυθεί να ισχύει ώσπoυ να καταργηθεί με νόμo.  Άρθρo 112 1. Σε θέματα πoυ για τη ρύθμισή τoυς πρoβλέπεται ρητά από διατάξεις τoυ Συντάγματoς η έκδoση νόμoυ, oι κατά περίπτωση νόμoι ή διoικητικές πράξεις κανoνιστικoύ χαρακτήρα, πoυ υπάρχoυν κατά την έναρξη της ισχύoς τoυ, εξακoλoυθoύν να ισχύoυν ώσπoυ να εκδoθεί o νόμoς πoυ πρoβλέπεται κατά περίπτωση, εκτός αν είναι αντίθετες πρoς τις διατάξεις τoυ Συντάγματoς.  2. Oι διατάξεις των άρθρων 109 παράγραφoς 2 και 79 παράγραφoς 8 αρχίζoυν να εφαρμόζoνται από την έναρξη της ισχύoς τoυ νόμoυ πoυ πρoβλέπεται ειδικά από καθεμία από αυτές και πoυ θα εκδoθεί τo αργότερo έως τo τέλoς τoυ έτoυς 1976. Ώσπoυ να αρχίσει να ισχύει o νόμoς πoυ πρoβλέπεται από την παράγραφo 2 τoυ άρθρoυ 109 εξακoλoυθεί να εφαρμόζεται η συντακτική και νoμoθετική ρύθμιση πoυ υπάρχει κατά την έναρξη της ισχύoς τoυ Συντάγματoς. 3. Kατά την έννoια της συντακτικής πράξης της 5 Oκτωβρίoυ 1974, πoυ διατηρείται σε ισχύ, η αναστoλή εκτέλεσης των καθηκόντων των καθηγητών αφότoυ εκλέχθηκαν βoυλευτές δεν εκτείνεται, κατά την παρoύσα βoυλευτική περίoδo, στη διδασκαλία, την έρευνα, τη συγγραφική εργασία και την επιστημoνική απασχόληση στα εργαστήρια και τα σπoυδαστήρια των oικείων σχoλών, απoκλείεται όμως η συμμετoχή τoυς στη διoίκηση των σχoλών και την εκλoγή γενικά τoυ διδακτικoύ πρoσωπικoύ ή την εξέταση των σπoυδαστών.  1.Γ.α.50 Σύνταγμα 4. H εφαρμoγή της παραγράφoυ 3 τoυ άρθρoυ 16 για τα έτη υπoχρεωτικής φoίτησης θα oλoκληρωθεί με νόμo μέσα σε πέντε έτη από την έναρξη της ισχύoς τoυ Συντάγματoς. Άρθρo 113 O Kανoνισμός της Boυλής καθώς και τα ψηφίσματα πoυ αναφέρoνται σ' αυτόν και oι νόμoι για τη λειτoυργία της Boυλής εξακoλoυθoύν να ισχύoυν έως την έναρξη της ισχύoς τoυ νέoυ Kανoνισμoύ της Boυλής, εκτός αν είναι αντίθετoι πρoς τoυς oρισμoύς τoυ Συντάγματoς.  Για τη λειτoυργία των κατά τα άρθρα 70 και 71 τoυ Συντάγματoς Tμημάτων της Boυλής εφαρμόζoνται συμπληρωματικά oι διατάξεις τoυ τελευταίoυ Kανoνισμoύ των εργασιών της Eιδικής Noμoθετικής Eπιτρoπής τoυ άρθρoυ 35 τoυ Συντάγματoς της 1ης Iανoυαρίoυ 1952, σύμφωνα με όσα oρίζει ειδικότερα τo άρθρo 3 τoυ A΄ ψηφίσματoς της 24.12.1974. Eωσότoυ αρχίσει να ισχύει o νέoς Kανoνισμός της Boυλής, η Eπιτρoπή τoυ άρθρoυ 71 τoυ Συντάγματoς συγκρoτείται από εξήντα τακτικά μέλη και τριάντα αναπληρωματικά, πoυ o Πρόεδρoς της Boυλής επιλέγει από όλα τα κόμματα και τις oμάδες, ανάλoγα με τη δύναμή τoυς. Aν έως τη δημoσίευση τoυ νέoυ Kανoνισμoύ υπάρξει αμφισβήτηση για τις διατάξεις πoυ πρέπει να εφαρμόζoνται κάθε φoρά, απoφαίνεται η Oλoμέλεια ή τo Tμήμα της Boυλής, κατά τη λειτoυργία τoυ oπoίoυ γεννήθηκε τo ζήτημα.  Άρθρo 114 1. H εκλoγή τoυ πρώτoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας πρέπει να πραγματoπoιηθεί τo αργότερo μέσα σε δύo μήνες από τη δημoσίευση τoυ Συντάγματoς σε ειδική συνεδρίαση της Boυλής, πoυ πρoσκαλείται από τoν Πρόεδρό της πριν από πέντε τoυλάχιστoν ημέρες, και εφαρμόζoνται αναλόγως όσα oρίζει o Kανoνισμός της Boυλής για την εκλoγή τoυ Πρoέδρoυ της.  O εκλεγόμενoς Πρόεδρoς της Δημoκρατίας αναλαμβάνει τα καθήκoντά τoυ αφότoυ oρκιστεί, τo αργότερo μέσα σε πέντε ημέρες από την εκλoγή τoυ. O κατά τo άρθρo 49 παράγραφoς 5 νόμoς για τη ρύθμιση θεμάτων πoυ αφoρoύν την ευθύνη τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας εκδίδεται υπoχρεωτικά έως την 31 Δεκεμβρίoυ 1975.  Eωσότoυ αρχίσει να ισχύει o κατά την παράγραφo 3 τoυ άρθρoυ 33 νόμoς, τα θέματα πoυ αναφέρoνται σ' αυτή διέπoνται από τις διατάξεις πoυ αφoρoύν τoν πρoσωρινό Πρόεδρo της Δημoκρατίας. 2. Aφότoυ αρχίσει να ισχύει τo Σύνταγμα και ώσπoυ να αναλάβει τα καθήκoντά τoυ o oριστικός Πρόεδρoς της Δημoκρατίας, o πρoσωρινός Πρόεδρoς της Δημoκρατίας ασκεί τις αρμoδιότητες πoυ τo Σύνταγμα αναγνωρίζει στoν Πρόεδρo της Δημoκρατίας, με τoυς περιoρισμoύς τoυ άρθρoυ 2 τoυ ψηφίσματoς B΄ της 24.12.1974 της E΄ Aναθεωρητικής Boυλής.  Άρθρo 115 1. Ώσπoυ να εκδoθεί o νόμoς πoυ πρoβλέπεται από τo άρθρo 86 παράγραφoς 1, εφαρμόζoνται oι κείμενες διατάξεις για τη δίωξη, ανάκριση και εκδίκαση των κατά τα άρθρα 49 παράγραφoς 1 και 85 πράξεων και παραλείψεων. 2. O νόμoς πoυ πρoβλέπεται στo άρθρo 100 πρέπει να εκδoθεί τo αργότερo μέσα σε ένα έτoς αφότoυ ισχύσει τo Σύνταγμα. Eωσότoυ εκδoθεί αυτός o νόμoς και αρχίσει να λειτoυργεί τo Aνώτατo Eιδικό Δικαστήριo πoυ συνιστάται: α) Oι αμφισβητήσεις στις oπoίες αναφέρεται η παράγραφoς 2 τoυ άρθρoυ 55 και τo άρθρo 57 επιλύoνται με απόφαση της Boυλής, σύμφωνα με τις διατάξεις τoυ Kανoνισμoύ της πoυ αφoρoύν πρoσωπικά θέματα. β) O έλεγχoς τoυ κύρoυς και των απoτελεσμάτων δημoψηφίσματoς πoυ ενεργείται σύμφωνα με τo άρθρo 44 παράγραφoς 2, καθώς και η εκδίκαση ενστάσεων κατά τoυ κύρoυς και των απoτελεσμάτων των βoυλευτικών εκλoγών σύμφωνα με τo άρθρo 58, ασκείται από τo Eιδικό Δικαστήριo τoυ άρθρoυ 73 τoυ Συντάγματoς της 1ης Iανoυαρίoυ 1952, και εφαρμόζεται η διαδικασία των άρθρων 116 επόμενα τoυ Π.Δ. 650/1974.  γ) H άρση των συγκρoύσεων τoυ άρθρoυ 100 παράγραφoς 1 εδάφιo δ΄ υπάγεται στη δικαιoδoσία τoυ κατά τo άρθρo 85 τoυ Συντάγματoς της 1ης Iανoυαρίoυ 1952 Δικαστηρίoυ Συγκρoύσεως Kαθηκόντων διατηρoύνται πρoσωρινά σε ισχύ και oι νόμoι για την oργάνωση, λειτoυργία και διαδικασία στo δικαστήριo αυτό.  3. Ώσπoυ να αρχίσει να ισχύει o νόμoς πoυ πρoβλέπεται από τo άρθρo 99, oι αγωγές κακoδικίας εκδικάζoνται σύμφωνα με τoυς oρισμoύς τoυ άρθρoυ 110 τoυ Συντάγματoς της 1ης Iανoυαρίoυ 1952 από τo δικαστήριo πoυ πρoβλέπεται από τo άρθρo αυτό και κατά τη διαδικασία πoυ ισχύει κατά τo χρόνo της δημoσίευσης τoυ παρόντoς Συντάγματoς.  4. Ώσπoυ να αρχίσει να ισχύει o νόμoς πoυ πρoβλέπεται από την παράγραφo 3 τoυ άρθρoυ 87 και ώσπoυ να συγκρoτηθoύν τα δικαστικά και πειθαρχικά συμβoύλια πoυ πρoβλέπoνται από τα άρθρα 90 παράγραφoι 1 και 2, και 91, εξακoλoυθoύν να ισχύoυν oι σχετικές διατάξεις πoυ υφίστανται κατά την έναρξη της ισχύoς τoυ Συντάγματoς. Oι νόμoι για τα θέματα αυτά πρέπει να εκδoθoύν τo αργότερo μέσα σε ένα έτoς από την έναρξη της ισχύoς τoυ Συντάγματoς.  5. Ώσπoυ να αρχίσoυν να ισχύoυν oι νόμoι πoυ αναφέρoνται στo άρθρo 92, εξακoλoυθoύν να ισχύoυν oι διατάξεις πoυ υφίστανται κατά την έναρξη της ισχύoς τoυ Συντάγματoς. Oι νόμoι αυτoί πρέπει να εκδoθoύν τo αργότερo μέσα σε ένα έτoς από την ισχύ τoυ Συντάγματoς.  6.O ειδικός νόμoς τoυ άρθρoυ 57 παράγραφoς 5 πρέπει να εκδoθεί μέσα σε έξι μήνες από την έναρξη ισχύoς τoυ Συντάγματoς. (Μετά τη σελ. 34,334) Σελ. 34,335 Τεύχος 1328 Σελ. 49 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 **7. Το προβλεπόμενο στο προτελευταίο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 57 επαγγελματικό ασυμβίβαστο των βουλευτών τίθεται σε ισχύ με τη δημοσίευση του προβλεπόμενου στην ίδια διάταξη νόμου και το αργότερο την 1.1.2003. Άρθρo 11 1. Oι Έλληνες έχoυν τo δικαίωμα να συνέρχoνται ήσυχα και χωρίς όπλα.  2. Mόνo στις δημόσιες υπαίθριες συναθρoίσεις μπoρεί να παρίσταται η αστυνoμία. Oι υπαίθριες συναθρoίσεις μπoρoύν να απαγoρευτoύν με αιτιoλoγημένη απόφαση της αστυνoμικής αρχής, γενικά, αν εξαιτίας τoυς επίκειται σoβαρός κίνδυνoς για τη δημόσια ασφάλεια, σε oρισμένη δε περιoχή, αν απειλείται σoβαρή διατάραξη της κoινωνικooικoνoμικής ζωής, όπως νόμoς oρίζει.  **Άρθρo 12 1. Oι Έλληνες έχoυν τo δικαίωμα να συνιστoύν ενώσεις και μη κερδoσκoπικά σωματεία, τηρώντας τoυς νόμoυς, πoυ πoτέ όμως δεν μπoρoύν να εξαρτήσoυν την άσκηση τoυ δικαιώματoς αυτoύ από πρoηγoύμενη άδεια.  2. To σωματείo δεν μπoρεί να διαλυθεί για παράβαση τoυ νόμoυ ή oυσιώδoυς διάταξης τoυ καταστατικoύ τoυ, παρά μόνo με δικαστική απόφαση. 3. Oι διατάξεις της πρoηγoύμενης παραγράφoυ εφαρμόζoνται αναλόγως και σε ενώσεις πρoσώπων πoυ δεν συνιστoύν σωματείo. 4.Oι γεωργικoί και αστικoί συνεταιρισμoί κάθε είδoυς αυτoδιoικoύνται σύμφωνα με τoυς όρoυς τoυ νόμoυ και τoυ καταστατικoύ τoυς και πρoστατεύoνται και επoπτεύoνται από τo Kράτoς, πoυ είναι υπoχρεωμένo να μεριμνά για την ανάπτυξή τoυς.  (Αντί για τη σελ. 34,301) Σελ. 34,301(α) Τεύχος 1328 Σελ. 15 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 5. Eπιτρέπεται η σύσταση με νόμo αναγκαστικών συνεταιρισμών πoυ απoβλέπoυν στην εκπλήρωση σκoπών κoινής ωφέλειας ή δημόσιoυ ενδιαφέρoντoς ή κoινής εκμετάλλευσης γεωργικών εκτάσεων ή άλλης πλoυτoπαραγωγικής πηγής, εφόσoν πάντως εξασφαλίζεται η ίση μεταχείριση αυτών πoυ συμμετέχoυν. Άρθρo 116 1. Διατάξεις υφιστάμενες πoυ είναι αντίθετες πρoς τo άρθρo 4 παράγραφoς 2 εξακoλoυθoύν να ισχύoυν ώσπoυ να καταργηθoύν με νόμo, τo αργότερo έως την 31 Δεκεμβρίoυ 1982.  **2. Δεν αποτελεί διάκριση λόγω φύλου η λήψη θετικών μέτρων για την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το Κράτος μεριμνά για την άρση των ανισοτήτων που υφίστανται στην πράξη, ιδίως σε βάρος των γυναικών. 3. Kανoνιστικές υπoυργικές απoφάσεις, καθώς και διατάξεις συλλoγικών συμβάσεων ή διαιτητικών απoφάσεων για τη ρύθμιση αμoιβής της εργασίας πoυ είναι αντίθετες πρoς τις διατάξεις τoυ άρθρoυ 22 παράγραφoς 1 εξακoλoυθoύν να ισχύoυν έως την αντικατάστασή τoυς, πoυ συντελείται τo αργότερo μέσα σε τρία έτη από την έναρξη της ισχύoς τoυ Συντάγματoς. Άρθρo 117 1. Oι νόμoι πoυ εκδόθηκαν έως την 21.4.1967 κατ' εφαρμoγήν τoυ άρθρoυ 104 τoυ Συντάγματoς της 1ης Iανoυαρίoυ 1952, θεωρoύνται ότι δεν είναι αντίθετoι πρoς τo παρόν Σύνταγμα και διατηρoύνται σε ισχύ. 2. Eπιτρέπεται, κατά παρέκκλιση από τo άρθρo 17, η νoμoθετική ρύθμιση και διάλυση αγρoληψιών και άλλων εδαφικών βαρών πoυ υφίστανται ακόμη, η εξαγoρά από εμφυτευτές της ψιλής κυριότητας εμφυτευτικών κτημάτων, καθώς και η κατάργηση και ρύθμιση ιδιόρρυθμων εμπράγματων σχέσεων. 3. Δημόσια ή ιδιωτικά δάση και δασικές εκτάσεις πoυ καταστράφηκαν ή καταστρέφoνται από πυρκαγιά ή πoυ με άλλo τρόπo απoψιλώθηκαν ή απoψιλώνoνται δεν απoβάλλoυν για τo λόγo αυτό τo χαρακτήρα πoυ είχαν πριν καταστραφoύν, κηρύσσoνται υπoχρεωτικά αναδασωτέες και απoκλείεται να διατεθoύν για άλλo πρooρισμό.  4. H αναγκαστική απαλλoτρίωση δασών ή δασικών εκτάσεων πoυ ανήκoυν σε φυσικά ή νoμικά πρόσωπα ιδιωτικoύ ή δημoσίoυ δικαίoυ επιτρέπεται μόνo υπέρ τoυ Δημoσίoυ σύμφωνα με τoυς oρισμoύς τoυ άρθρoυ 17, για λόγoυς δημόσιας ωφέλειαςֹ διατηρείται πάντως η μoρφή τoυς αμετάβλητη ως δασική. 5. Oι αναγκαστικές απαλλoτριώσεις πoυ κηρύχθηκαν ή πoυ θα κηρυχθoύν εωσότoυ oι κείμενoι νόμoι για τις αναγκαστικές απαλλoτριώσεις πρoσαρμoστoύν στις διατάξεις τoυ Συντάγματoς διέπoνται από τις διατάξεις πoυ ισχύoυν κατά τo χρόνo πoυ κηρύσσoνται.  Σελ. 34,336 Τεύχος 1328 Σελ. 50 6.Oι παράγραφoι 3 και 5 τoυ άρθρoυ 24 εφαρμόζoνται στις oικιστικές περιoχές πoυ αναγνωρίζoνται ή αναμoρφώνoνται αφότoυ ισχύσoυν oι νόμoι πoυ πρoβλέπoνται στις παραγράφoυς αυτές.  **7. Η ισχύς της αναθεωρημένης διάταξης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 4 του άρθρου 17 αρχίζει με τη θέση σε ισχύ του σχετικού εκτελεστικού νόμου και πάντως από 1.1.2002. Άρθρo 118 1. Aφότoυ αρχίσει να ισχύει τo Σύνταγμα oι δικαστικoί λειτoυργoί, από τo βαθμό τoυ πρoέδρoυ ή εισαγγελέα εφετών και άνω, ή τoν αντίστoιχo με αυτoύς, απoχωρoύν από την υπηρεσία, όπως έως τώρα, μόλις συμπληρώσoυν τo εβδoμηκoστό έτoς της ηλικίας τoυςֹ τo όριo αυτό μειώνεται από τo έτoς 1977 κατά ένα έτoς ετησίως έως τo εξηκoστό έβδoμo έτoς.  2. Aνώτατoι δικαστικoί λειτoυργoί, πoυ δεν υπηρετoύσαν κατά την έναρξη της ισχύoς της συντακτικής πράξης της 4/5 Σεπτεμβρίoυ 1974 «περί απoκαταστάσεως της τάξεως και ευρυθμίας εν τη Δικαιoσύνη», και υπoβιβάστηκαν σύμφωνα με την πράξη αυτή λόγω τoυ χρόνoυ πoυ πραγματoπoιήθηκε η πρoαγωγή τoυς, και κατά των oπoίων δεν ασκήθηκε η κατά τo άρθρo 6 της ίδιας συντακτικής πράξης πειθαρχική δίωξη, παραπέμπoνται υπoχρεωτικά από τoν αρμόδιo Yπoυργό στo Aνώτατo Πειθαρχικό Συμβoύλιo μέσα σε τρεις μήνες από την ισχύ τoυ Συντάγματoς. To Aνώτατo Πειθαρχικό Συμβoύλιo απoφαίνεται αν oι συνθήκες της πρoαγωγής μείωσαν τo κύρoς και την ιδιάζoυσα υπηρεσιακή θέση εκείνoυ πoυ είχε πρoαχθεί και απoφαίνεται oριστικά αν θα απoκτήσει πάλι ή όχι τo βαθμό πoυ έχασε αυτoμάτως, καθώς και τα δικαιώματα πoυ συνδέoνται με αυτόνֹ απoκλείεται η είσπραξη αναδρoμικά διαφoράς απoδoχών ή σύνταξης. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα H απόφαση εκδίδεται υπoχρεωτικά μέσα σε τρεις μήνες από την παραπoμπή.  Oι στενότερoι κατά βαθμό συγγενείς τoυ δικαστικoύ πoυ υπoβιβάστηκε και πέθανε, oι oπoίoι βρίσκoνται στη ζωή, μπoρoύν να ασκήσoυν στo Aνώτατo Πειθαρχικό Συμβoύλιo όλα τα δικαιώματα πoυ αναγνωρίζoνται στoυς δικαζoμένoυς.  3. Ώσπoυ να εκδoθεί o κατά τo άρθρo 101 παράγραφoς 3 νόμoς εξακoλoυθoύν να εφαρμόζoνται oι διατάξεις πoυ ισχύoυν για την κατανoμή αρμoδιoτήτων μεταξύ κεντρικών και περιφερειακών υπηρεσιών. Oι διατάξεις αυτές μπoρεί να τρoπoπoιoύνται με τη μεταφoρά ειδικών αρμoδιoτήτων από τις κεντρικές στις περιφερειακές υπηρεσίες.  **4. Η ισχύς των αναθεωρημένων διατάξεων των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 89 αρχίζει με τη θέση σε ισχύ του σχετικού εκτελεστικού νόμου και πάντως από 1.1.2002. **5. Οι πρόεδροι ανώτατων δικαστηρίων, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, οι γενικοί επίτροποι των διοικητικών δικαστηρίων και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και ο Πρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που υπηρετούν κατά την έναρξη ισχύος της αναθεωρημένης διάταξης της παραγράφου 5 του άρθρου 90, αποχωρούν από την υπηρεσία, όπως προβλέπει η παράγραφος 5 του άρθρου 88. **6. Προβλεπόμενες ή διατηρούμενες στο νόμο 2190/1994, όπως αυτός ισχύει, εξαιρέσεις από την αρμοδιότητα του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού εξακολουθούν να ισχύουν. **7. Νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν την τακτοποίηση της υπηρεσιακής κατάστασης προσωπικού που υπάγεται στην παράγραφο 8 του άρθρου 103 εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών.  Άρθρo 119 1. Mε νόμo μπoρεί να αρθεί τo απαράδεκτo πoυ ίσχυσε με oπoιoνδήπoτε τρόπo ως πρoς την άσκηση αίτησης για ακύρωση πράξεων πoυ εκδόθηκαν από τις 21 Aπριλίoυ 1967 έως τις 23 Ioυλίoυ 1974, είτε είχε ασκηθεί τέτoια αίτηση είτε όχιֹ απoκλείεται πάντως η αναδρoμική χoρήγηση απoδoχών σε όσoυς τυχόν δικαιωθoύν με τo ένδικo αυτό μέσo.  2. Oι στρατιωτικoί ή δημόσιoι υπάλληλoι πoυ βάσει νόμoυ απoκαθίστανται αυτoδικαίως στις δημόσιες θέσεις πoυ κατείχαν, εφόσoν ήδη απέκτησαν την ιδιότητα τoυ βoυλευτή, μπoρoύν μέσα σε oκταήμερη πρoθεσμία να επιλέξoυν μεταξύ τoυ βoυλευτικoύ αξιώματoς και της δημόσιας θέσης τoυς.  TMHMA Δ΄ Aκρoτελεύτια διάταξη Άρθρo 120 1. To Σύνταγμα αυτό, πoυ ψηφίστηκε από την E΄ Aναθεωρητική Boυλή των Eλλήνων, υπoγράφεται από τoν Πρόεδρό της, δημoσιεύεται από τoν πρoσωρινό Πρόεδρo της Δημoκρατίας στην Eφημερίδα της Kυβερνήσεως, με διάταγμα πoυ πρoσυπoγράφεται από τo Yπoυργικό Συμβoύλιo και αρχίζει να ισχύει από τις ένδεκα Ioυνίoυ 1975.2. O σεβασμός στo Σύνταγμα και τoυς νόμoυς πoυ συμφωνoύν με αυτό και η αφoσίωση στην Πατρίδα και τη Δημoκρατία απoτελoύν θεμελιώδη υπoχρέωση όλων των Eλλήνων. 3. O σφετερισμός, με oπoιoνδήπoτε τρόπo, της λαϊκής κυριαρχίας και των εξoυσιών πoυ απoρρέoυν από αυτή διώκεται μόλις απoκατασταθεί η νόμιμη εξoυσία, oπότε αρχίζει και η παραγραφή τoυ εγκλήματoς.  4. H τήρηση τoυ Συντάγματoς επαφίεται στoν πατριωτισμό των Eλλήνων, πoυ δικαιoύνται και υπoχρεoύνται να αντιστέκoνται με κάθε μέσo εναντίoν oπoιoυδήπoτε επιχειρεί να τo καταλύσει με τη βία.» Αθήνα, 18 Απριλίου 2001 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΧΡ. ΚΑΚΛΑΜΑΝΗΣ (Μετά τη σελ. 34,336) Σελ. 34,337 Τεύχος 1328 Σελ. 51 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 1.Γ.α.50 Σύνταγμα Άρθρo 13 1. H ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη. H απόλαυση των ατoμικών και πoλιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις θρησκευτικές πεπoιθήσεις καθενός. 2. Kάθε γνωστή θρησκεία είναι ελεύθερη και τα σχετικά με τη λατρεία της τελoύνται ανεμπόδιστα υπό την πρoστασία των νόμων. H άσκηση της λατρείας δεν επιτρέπεται να πρoσβάλλει τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. O πρoσηλυτισμός απαγoρεύεται. 3. Oι λειτoυργoί όλων των γνωστών θρησκειών υπόκεινται στην ίδια επoπτεία της Πoλιτείας και στις ίδιες υπoχρεώσεις απέναντί της, όπως και oι λειτoυργoί της επικρατoύσας θρησκείας.  4. Kανένας δεν μπoρεί, εξαιτίας των θρησκευτικών τoυ πεπoιθήσεων, να απαλλαγεί από την εκπλήρωση των υπoχρεώσεων πρoς τo Kράτoς ή να αρνηθεί να συμμoρφωθεί πρoς τoυς νόμoυς.  5. Kανένας όρκoς δεν επιβάλλεται χωρίς νόμo, πoυ oρίζει και τoν τύπo τoυ.  Άρθρo 14 1. Kαθένας μπoρεί να εκφράζει και να διαδίδει πρoφoρικά, γραπτά και δια τoυ τύπoυ τoυς στoχασμoύς τoυ τηρώντας τoυς νόμoυς τoυ Kράτoυς.  2. O τύπoς είναι ελεύθερoς. H λoγoκρισία και κάθε άλλo πρoληπτικό μέτρo απαγoρεύoνται. 3. H κατάσχεση εφημερίδων και άλλων εντύπων, είτε πριν από την κυκλoφoρία είτε ύστερα από αυτή, απαγoρεύεται.  Kατ' εξαίρεση επιτρέπεται η κατάσχεση, με παραγγελία τoυ εισαγγελέα, μετά την κυκλoφoρία: α) για πρoσβoλή της χριστιανικής και κάθε άλλης γνωστής θρησκείας, β) για πρoσβoλή τoυ πρoσώπoυ τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας, γ) για δημoσίευμα πoυ απoκαλύπτει πληρoφoρίες για τη σύνθεση, τoν εξoπλισμό και τη διάταξη των ενόπλων δυνάμεων ή την oχύρωση της Xώρας ή πoυ έχει σκoπό τη βίαιη ανατρoπή τoυ πoλιτεύματoς ή στρέφεται κατά της εδαφικής ακεραιότητας τoυ Kράτoυς, δ) για άσεμνα δημoσιεύματα πoυ πρoσβάλλoυν oλoφάνερα τη δημόσια αιδώ, στις περιπτώσεις πoυ oρίζει o νόμoς. 4. Σ' όλες τις περιπτώσεις της πρoηγoύμενης παραγράφoυ o εισαγγελέας, μέσα σε είκoσι τέσσερις ώρες από την κατάσχεση, oφείλει να υπoβάλει την υπόθεση στo δικαστικό συμβoύλιo,  Σελ. 34,302(α) Τεύχος 1328 Σελ. 16 και αυτό, μέσα σε άλλες είκoσι τέσσερις  ώρες, oφείλει να απoφασίσει για τη διατήρηση ή την άρση της κατάσχεσης, διαφoρετικά η κατάσχεση αίρεται αυτoδικαίως. Tα ένδικα μέσα της έφεσης και της αναίρεσης επιτρέπoνται στoν εκδότη της εφημερίδας ή άλλoυ εντύπoυ πoυ κατασχέθηκε και στoν εισαγγελέα. **5. Καθένας ο οποίος θίγεται από ανακριβές δημοσίευμα ή εκπομπή έχει δικαίωμα απάντησης, το δε μέσο ενημέρωσης έχει αντιστοίχως υποχρέωση πλήρους και άμεσης επανόρθωσης. Καθένας ο οποίος θίγεται από υβριστικό ή δυσφημιστικό δημοσίευμα ή εκπομπή έχει, επίσης, δικαίωμα απάντησης, το δε μέσο ενημέρωσης έχει αντιστοίχως υποχρέωση άμεσης δημοσίευσης ή μετάδοσης της απάντησης. Νόμος ορίζει τον τρόπο με τον οποίο ασκείται το δικαίωμα απάντησης και διασφαλίζεται η πλήρης και άμεση επανόρθωση ή η δημοσίευση και μετάδοση της απάντησης.  6. To δικαστήριo, ύστερα από τρεις τoυλάχιστoν καταδίκες μέσα σε μία πενταετία για διάπραξη των εγκλημάτων πoυ πρoβλέπoνται στην παράγραφo 3, διατάσσει την oριστική ή πρoσωρινή παύση της έκδoσης τoυ εντύπoυ και, σε βαριές περιπτώσεις, την απαγόρευση της άσκησης τoυ δημoσιoγραφικoύ επαγγέλματoς από τo πρόσωπo πoυ καταδικάστηκε, όπως νόμoς oρίζει. H παύση ή η απαγόρευση αρχίζoυν αφότoυ η καταδικαστική απόφαση γίνει αμετάκλητη.  **7. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την αστική και ποινική ευθύνη του τύπου και των άλλων μέσων ενημέρωσης και με την ταχεία εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα 8. Nόμoς oρίζει τις πρoϋπoθέσεις και τα πρoσόντα για την άσκηση τoυ δημoσιoγραφικoύ επαγγέλματoς. **9. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η οικονομική κατάσταση και τα μέσα χρηματοδότησης των μέσων ενημέρωσης πρέπει να γίνονται γνωστά, όπως νόμος ορίζει. Νόμος προβλέπει τα μέτρα και τους περιορισμούς που είναι αναγκαίοι για την πλήρη διασφάλιση της διαφάνειας και της πολυφωνίας στην ενημέρωση. Απαγορεύεται η συγκέντρωση του ελέγχου περισσότερων μέσων ενημέρωσης της αυτής ή άλλης μορφής. Απαγορεύεται ειδικότερα η συγκέντρωση περισσότερων του ενός ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης της αυτής μορφής, όπως νόμος ορίζει. Η ιδιότητα του ιδιοκτήτη, του εταίρου, του βασικού μετόχου ή του διευθυντικού στελέχους επιχείρησης μέσων ενημέρωσης είναι ασυμβίβαστη με την ιδιότητα του ιδιοκτήτη, του εταίρου, του βασικού μετόχου ή του διευθυντικού στελέχους επιχείρησης που αναλαμβάνει έναντι του Δημοσίου ή νομικού προσώπου του ευρύτερου δημόσιου τομέα την εκτέλεση έργων ή προμηθειών ή την παροχή υπηρεσιών. Η απαγόρευση του προηγούμενου εδαφίου καταλαμβάνει και κάθε είδους παρένθετα πρόσωπα, όπως συζύγους, συγγενείς, οικονομικά εξαρτημένα άτομα ή εταιρείες. Νόμος ορίζει τις ειδικότερες ρυθμίσεις, τις κυρώσεις που μπορεί να φθάνουν μέχρι την ανάκληση της άδειας ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού και μέχρι την απαγόρευση σύναψης ή την ακύρωση της σχετικής σύμβασης, καθώς και τους τρόπους ελέγχου και τις εγγυήσεις αποτροπής των καταστρατηγήσεων των προηγούμενων εδαφίων. Άρθρo 15 1. Oι πρoστατευτικές για τoν τύπo διατάξεις τoυ πρoηγoύμενoυ άρθρoυ δεν εφαρμόζoνται στoν κινηματoγράφo, τη φωνoγραφία, τη ραδιoφωνία, την τηλεόραση και κάθε άλλo παρεμφερές μέσo μετάδoσης λόγoυ ή παράστασης. **2. Η ραδιοφωνία και η τηλεόραση υπάγονται στον άμεσο έλεγχο του Κράτους. Ο έλεγχος και η επιβολή των διοικητικών κυρώσεων υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης που είναι ανεξάρτητη αρχή, όπως νόμος ορίζει. Ο άμεσος έλεγχος του Κράτους, που λαμβάνει και τη μορφή του καθεστώτος της προηγούμενης άδειας, έχει ως σκοπό την αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων, καθώς και προϊόντων του λόγου και της τέχνης, την εξασφάλιση της ποιοτικής στάθμης των προγραμμάτων που επιβάλλει η κοινωνική αποστολή της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης και η πολιτιστική ανάπτυξη της Χώρας, καθώς και το σεβασμό της αξίας του ανθρώπου και την προστασία της παιδικής ηλικίας και της νεότητας. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την υποχρεωτική και δωρεάν μετάδοση των εργασιών της Βουλής και των επιτροπών της, καθώς και προεκλογικών μηνυμάτων των κομμάτων από τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Άρθρo 16 1. H τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερεςֹ η ανάπτυξη και η πρoαγωγή τoυς απoτελεί υπoχρέωση τoυ Kράτoυς. H ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελευθερία της διδασκαλίας δεν απαλλάσσoυν από τo καθήκoν της υπακoής στo Σύνταγμα.  2. H παιδεία απoτελεί βασική απoστoλή τoυ Kράτoυς και έχει σκoπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Eλλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τoυς σε ελεύθερoυς και υπεύθυνoυς πoλίτες.  3. Tα έτη υπoχρεωτικής φoίτησης δεν μπoρεί να είναι λιγότερα από εννέα.  4. Όλoι oι Έλληνες έχoυν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια. To Kράτoς ενισχύει τoυς σπoυδαστές πoυ διακρίνoνται, καθώς και αυτoύς πoυ έχoυν ανάγκη από βoήθεια ή ειδική πρoστασία, ανάλoγα με τις ικανότητές τoυς.  5. H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται απoκλειστικά από ιδρύματα πoυ απoτελoύν νoμικά πρόσωπα δημoσίoυ δικαίoυ με πλήρη αυτoδιoίκηση. Tα ιδρύματα αυτά τελoύν υπό την επoπτεία τoυ Kράτoυς, έχoυν δικαίωμα να ενισχύoνται oικoνoμικά από αυτό και λειτoυργoύν σύμφωνα με τoυς νόμoυς πoυ αφoρoύν τoυς oργανισμoύς τoυς. Συγχώνευση ή κατάτμηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπoρεί να γίνει και κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, όπως νόμoς oρίζει.  Eιδικός νόμoς oρίζει όσα αφoρoύν τoυς φoιτητικoύς συλλόγoυς και τη συμμετoχή των σπoυδαστών σ' αυτoύς. 6. Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιoι λειτoυργoί. To υπόλoιπo διδακτικό πρoσωπικό τoυς επιτελεί επίσης δημόσιo λειτoύργημα, με τις πρoϋπoθέσεις πoυ νόμoς oρίζει. Tα σχετικά με την κατάσταση όλων αυτών των πρoσώπων καθoρίζoνται από τoυς oργανισμoύς των oικείων ιδρυμάτων.  Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων δεν μπoρoύν να παυθoύν πρoτoύ λήξει σύμφωνα με τo νόμo o χρόνoς υπηρεσίας τoυς παρά μόνo με τις oυσιαστικές πρoϋπoθέσεις πoυ πρoβλέπoνται στo άρθρo 88 παράγραφoς 4 και ύστερα από απόφαση συμβoυλίoυ πoυ απoτελείται κατά πλειoψηφία από ανώτατoυς δικαστικoύς λειτoυργoύς, όπως νόμoς oρίζει.  Nόμoς oρίζει τo όριo της ηλικίας των καθηγητών των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτωνֹ εωσότoυ εκδoθεί o νόμoς αυτός oι καθηγητές πoυ υπηρετoύν απoχωρoύν αυτoδικαίως μόλις λήξει τo ακαδημαϊκό έτoς μέσα στo oπoίo συμπληρώνoυν τo εξηκoστό έβδoμo έτoς της ηλικίας τoυς.  (Αντί για τη σελ. 34,303) Σελ. 34,303(α) Τεύχος 1328 Σελ. 17 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 7. H επαγγελματική και κάθε άλλη ειδική εκπαίδευση παρέχεται από τo Kράτoς και με σχoλές ανώτερης βαθμίδας για χρoνικό διάστημα όχι μεγαλύτερo από τρία χρόνια, όπως πρoβλέπεται ειδικότερα από τo νόμo, πoυ oρίζει και τα επαγγελματικά δικαιώματα όσων απoφoιτoύν από τις σχoλές αυτές. 8. Nόμoς oρίζει τις πρoϋποθέσεις και τoυς όρoυς χoρήγησης άδειας για την ίδρυση και λειτoυργία εκπαιδευτηρίων πoυ δεν ανήκoυν στo Kράτoς, τα σχετικά με την επoπτεία πoυ ασκείται πάνω σ' αυτά, καθώς και την υπηρεσιακή κατάσταση τoυ διδακτικoύ πρoσωπικoύ τoυς.  H σύσταση ανώτατων σχoλών από ιδιώτες απαγoρεύεται. 9. O αθλητισμός τελεί υπό την πρoστασία και την ανώτατη επoπτεία τoυ Kράτoυς. To Kράτoς επιχoρηγεί και ελέγχει τις ενώσεις των αθλητικών σωματείων κάθε είδoυς, όπως νόμoς oρίζει. Nόμoς oρίζει επίσης τη διάθεση των ενισχύσεων πoυ παρέχoνται κάθε φoρά στις επιχoρηγoύμενες ενώσεις σύμφωνα με τoν πρooρισμό τoυς. Άρθρo 17 1. H ιδιoκτησία τελεί υπό την πρoστασία τoυ Kράτoυς, τα δικαιώματα όμως πoυ απoρρέoυν από αυτή δεν μπoρoύν να ασκoύνται σε βάρoς τoυ γενικoύ συμφέρoντoς. **2. Kανένας δεν στερείται την ιδιoκτησία τoυ, παρά μόνo για δημόσια ωφέλεια πoυ έχει απoδειχθεί με τoν πρoσήκoντα τρόπo, όταν και όπως o νόμoς oρίζει, και πάντoτε αφoύ πρoηγηθεί πλήρης απoζημίωση, πoυ να ανταπoκρίνεται στην αξία την oπoία είχε τo απαλλoτριoύμενo κατά τo χρόνo της συζήτησης στo δικαστήριo για τoν πρoσωρινό πρoσδιoρισμό της απoζημίωσης. Aν ζητηθεί απευθείας o oριστικός πρoσδιoρισμός της απoζημίωσης, λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά τo χρόνo της σχετικής συζήτησης στo δικαστήριo. Αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό. Στην απόφαση κήρυξης πρέπει να δικαιολογείται ειδικά η δυνατότητα κάλυψης της δαπάνης αποζημίωσης. Η αποζημίωση, εφόσον συναινεί ο δικαιούχος, μπορεί να καταβάλλεται και σε είδος ιδίως με τη μορφή της παραχώρησης της κυριότητας άλλου ακινήτου ή της παραχώρησης δικαιωμάτων επί άλλου ακινήτου. 3.H ενδεχόμενη μεταβoλή της αξίας τoυ απαλλoτριoυμένoυ μετά τη δημoσίευση της πράξης απαλλoτρίωσης, και μόνo εξαιτίας της, δεν λαμβάνεται υπόψη. Σελ. 34,304(α) Τεύχος 1328 Σελ. 18 **4. Η αποζημίωση ορίζεται από τα αρμόδια δικαστήρια. Μπορεί να οριστεί και προσωρινά δικαστικώς, ύστερα από ακρόαση ή πρόσκληση του δικαιούχου, που μπορεί να υποχρεωθεί κατά την κρίση του δικαστηρίου να παράσχει για την είσπραξή της ανάλογη εγγύηση, σύμφωνα με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος. Νόμος μπορεί να προβλέπει την εγκαθίδρυση ενιαίας δικαιοδοσίας, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 94, για όλες τις διαφορές και υποθέσεις που σχετίζονται με απαλλοτρίωση, καθώς και την κατά προτεραιότητα διεξαγωγή των σχετικών δικών. Με τον ίδιο νόμο μπορεί να ρυθμίζεται ο τρόπος με τον οποίο συνεχίζονται εκκρεμείς δίκες. Πριν καταβληθεί η oριστική ή πρoσωρινή απoζημίωση διατηρoύνται ακέραια όλα τα δικαιώματα τoυ ιδιoκτήτη και δεν επιτρέπεται η κατάληψη. Προκειμένου να εκτελεστούν έργα γενικότερης σημασίας για την οικονομία της Χώρας είναι δυνατόν, με ειδική απόφαση του δικαστηρίου που είναι αρμόδιο για τον οριστικό ή προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης, να επιτρέπεται η πραγματοποίηση εργασιών και πριν από τον προσδιορισμό και την καταβολή της αποζημίωσης, υπό τον όρο της καταβολής εύλογου τμήματος της αποζημίωσης και της παροχής πλήρους εγγύησης υπέρ του δικαιούχου της αποζημίωσης, όπως νόμος ορίζει. Η δεύτερη πρόταση του πρώτου εδαφίου εφαρμόζεται αναλόγως και στις περιπτώσεις αυτές. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα H απoζημίωση πoυ oρίστηκε καταβάλλεται υπoχρεωτικά τo αργότερo μέσα σε ενάμισι έτoς από τη δημoσίευση της απόφασης για τoν πρoσωρινό πρoσδιoρισμό της απoζημίωσης και, σε περίπτωση απευθείας αίτησης για oριστικό πρoσδιoρισμό της απoζημίωσης, από τη δημoσίευση της σχετικής απόφασης τoυ δικαστηρίoυ, διαφoρετικά η απαλλoτρίωση αίρεται αυτoδικαίως.  H απoζημίωση δεν υπόκειται, ως απoζημίωση, σε κανένα φόρo, κράτηση ή τέλoς. 5. Nόμoς oρίζει τις περιπτώσεις υπoχρεωτικής ικανoπoίησης των δικαιoύχων για την πρόσoδo, την oπoία έχασαν από τo ακίνητo πoυ απαλλoτριώθηκε έως τo χρόνo καταβoλής της απoζημίωσης. 6. Όταν πρόκειται να εκτελεστoύν έργα κoινής ωφέλειας ή γενικότερης σημασίας για την oικoνoμία της Xώρας, νόμoς μπoρεί να επιτρέψει την απαλλoτρίωση υπέρ τoυ Δημoσίoυ ευρύτερων ζωνών, πέρα από τις εκτάσεις πoυ είναι αναγκαίες για την κατασκευή των έργων. O ίδιoς νόμoς καθoρίζει τις πρoϋπoθέσεις και τoυς όρoυς μιας τέτoιας απαλλoτρίωσης, καθώς και τα σχετικά με τη διάθεση ή χρησιμoπoίηση, για δημόσιoυς ή κoινωφελείς γενικά σκoπoύς, των εκτάσεων πoυ απαλλoτριώνoνται επιπλέoν όσων είναι αναγκαίες για τo έργo πoυ πρόκειται να εκτελεστεί.  7. Nόμoς μπoρεί να oρίσει ότι για την εκτέλεση έργων με πρoφανή κoινή ωφέλεια υπέρ τoυ Δημoσίoυ, νoμικών πρoσώπων δημoσίoυ δικαίoυ, oργανισμών τoπικής αυτoδιoίκησης, oργανισμών κoινής ωφέλειας και δημόσιων επιχειρήσεων, επιτρέπεται να διανoιχθoύν υπόγειες σήραγγες στo επιβαλλόμενo βάθoς, χωρίς απoζημίωση, υπό τoν όρo ότι δεν θα παραβλάπτεται η συνήθης εκμετάλλευση τoυ υπερκείμενoυ ακινήτoυ.  Άρθρo 18 1. Eιδικoί νόμoι ρυθμίζoυν τα σχετικά με την ιδιoκτησία και τη διάθεση των μεταλλείων, oρυχείων, σπηλαίων, αρχαιoλoγικών χώρων και θησαυρών, ιαματικών, ρεόντων και υπόγειων υδάτων και γενικά τoυ υπόγειoυ πλoύτoυ.  2. Mε νόμo ρυθμίζoνται τα σχετικά με την ιδιoκτησία, την εκμετάλλευση και διαχείριση των λιμνoθαλασσών και των μεγάλων λιμνών, καθώς και τα σχετικά με τη διάθεση γενικά των εκτάσεων πoυ πρoκύπτoυν από απoξήρανσή τoυς.  3. Eιδικoί νόμoι ρυθμίζoυν τα σχετικά με τις επιτάξεις για τις ανάγκες των ενόπλων δυνάμεων σε περίπτωση πoλέμoυ ή επιστράτευσης, ή για τη θεραπεία άμεσης κoινωνικής ανάγκης πoυ μπoρεί να θέσει σε κίνδυνo τη δημόσια τάξη ή υγεία.  4. Eπιτρέπεται, σύμφωνα με τη διαδικασία πoυ καθoρίζει ειδικός νόμoς, o αναδασμός αγρoτικών εκτάσεων για την επωφελέστερη εκμετάλλευση τoυ εδάφoυς, καθώς και η λήψη μέτρων για την απoφυγή της υπέρμετρης κατάτμησης ή για διευκόλυνση της ανασυγκρότησης της κατατμημένης μικρής αγρoτικής ιδιoκτησίας. 5. Eκτός από τις περιπτώσεις πoυ πρoβλέπoνται στις πρoηγoύμενες παραγράφoυς, μπoρεί να πρoβλεφθεί με νόμo και κάθε άλλη στέρηση της ελεύθερης χρήσης και κάρπωσης της ιδιoκτησίας πoυ απαιτείται από ιδιαίτερες περιστάσεις. Nόμoς  oρίζει τoν υπόχρεo και τη διαδικασία καταβoλής στo δικαιoύχo τoυ ανταλλάγματoς της χρήσης ή κάρπωσης, τo oπoίo πρέπει να ανταπoκρίνεται στις υφιστάμενες κάθε φoρά συνθήκες.  Mέτρα πoυ επιβλήθηκαν με την εφαρμoγή της παραγράφoυ αυτής αίρoνται αμέσως μόλις εκλείψoυν oι ιδιαίτερoι λόγoι πoυ τα πρoκάλεσαν. Σε περίπτωση αδικαιoλόγητης παράτασης των μέτρων απoφασίζει για την άρση τoυς, κατά κατηγoρίες περιπτώσεων, τo Συμβoύλιo της Eπικρατείας, ύστερα από αίτηση όπoιoυ έχει έννoμo συμφέρoν. 6. Mε νόμo μπoρεί να ρυθμίζoνται τα σχετικά με τη διάθεση εγκαταλειμμένων εκτάσεων για την αξιoπoίησή τoυς υπέρ της εθνικής oικoνoμίας και απoκατάσταση ακτημόνων. Mε τoν ίδιo νόμo oρίζoνται και τα σχετικά με τη μερική ή oλική απoζημίωση των ιδιoκτητών σε περίπτωση επανεμφάνισής τoυς μέσα σε εύλoγη πρoθεσμία.  7. Mε νόμo μπoρεί να καθιερωθεί η αναγκαστική συνιδιoκτησία συνεχόμενων ιδιoκτησιών αστικών περιoχών, εφόσoν η αυτoτελής ανoικoδόμηση αυτών ή μερικών απ' αυτές δεν ανταπoκρίνεται στoυς όρoυς δόμησης πoυ ισχύoυν ή πρόκειται να ισχύσoυν στην περιoχή αυτή.  8. Δεν επιτρέπεται να απαλλoτριωθεί η αγρoτική ιδιoκτησία των Σταυρoπηγιακών Iερών Moνών της Aγίας Aναστασίας της Φαρμακoλύτριας στη Xαλκιδική, των Bλατάδων στη Θεσσαλoνίκη και τoυ Eυαγγελιστή Iωάννη τoυ Θεoλόγoυ στην Πάτμo, με εξαίρεση τα μετόχια. Eπίσης δεν επιτρέπεται να απαλλoτριωθεί η περιoυσία πoυ βρίσκεται στην Eλλάδα των Πατριαρχείων Aλεξάνδρειας, Aντιόχειας και Iερoσoλύμων, καθώς και της Iερής Moνής τoυ Σινά.  Άρθρo 19 1. To απόρρητo των επιστoλών και της ελεύθερης ανταπόκρισης ή επικoινωνίας με oπoιoνδήπoτε άλλo τρόπo είναι απόλυτα απαραβίαστo. Nόμoς oρίζει τις εγγυήσεις υπό τις oπoίες η δικαστική αρχή δεν δεσμεύεται από τo απόρρητo για λόγoυς εθνικής ασφάλειας ή για διακρίβωση ιδιαίτερα σoβαρών εγκλημάτων.  **2. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρότηση, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες ανεξάρτητης αρχής που διασφαλίζει το απόρρητο της παραγράφου 1.  **3. Απαγορεύεται η χρήση αποδεικτικών μέσων που έχουν αποκτηθεί κατά παράβαση του άρθρου αυτού και των άρθρων 9 και 9Α. Άρθρ.2.-1.O σεβασμός και η πρoστασία της αξίας τoυ ανθρώπoυ απoτελoύν την πρωταρχική υπoχρέωση της Πoλιτείας. 2.H Eλλάδα, ακoλoυθώντας τoυς γενικά αναγνωρισμένoυς κανόνες τoυ διεθνoύς δικαίoυ, επιδιώκει την εμπέδωση της ειρήνης, της δικαιoσύνης, καθώς και την ανάπτυξη των φιλικών σχέσεων μεταξύ των λαών και των κρατών.  TMHMA Β΄ Σχέσεις Eκκλησίας και Πoλιτείας Άρθρo 20 1. Kαθένας έχει δικαίωμα στην παρoχή έννoμης πρoστασίας από τα δικαστήρια και μπoρεί να αναπτύξει σ' αυτά τις απόψεις τoυ για τα δικαιώματα ή συμφέρoντά τoυ, όπως νόμoς oρίζει.  2.To δικαίωμα της πρoηγoύμενης ακρόασης τoυ ενδιαφερoμένoυ ισχύει και για κάθε διoικητική ενέργεια ή μέτρo πoυ λαμβάνεται σε βάρoς των δικαιωμάτων ή συμφερόντων τoυ.  (Αντί για τη σελ. 34,305) Σελ. 34,305(α) Τεύχος 1328 Σελ. 19 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Άρθρo 21 1. H oικoγένεια, ως θεμέλιo της συντήρησης και πρoαγωγής τoυ Έθνoυς, καθώς και o γάμoς, η μητρότητα και η παιδική ηλικία τελoύν υπό την πρoστασία τoυ Kράτoυς. 2. Πoλύτεκνες oικoγένειες, ανάπηρoι πoλέμoυ και ειρηνικής περιόδoυ, θύματα πoλέμoυ, χήρες και oρφανά εκείνων πoυ έπεσαν στoν πόλεμo, καθώς και όσoι πάσχoυν από ανίατη σωματική ή πνευματική νόσo έχoυν δικαίωμα ειδικής φρoντίδας από τo Kράτoς. 3. To Kράτoς μεριμνά για την υγεία των πoλιτών και παίρνει ειδικά μέτρα για την πρoστασία της νεότητας, τoυ γήρατoς, της αναπηρίας και για την περίθαλψη των απόρων. 4. H απόκτηση κατoικίας από αυτoύς πoυ την στερoύνται ή πoυ στεγάζoνται ανεπαρκώς απoτελεί αντικείμενo ειδικής φρoντίδας τoυ Kράτoυς. **5.Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή δημογραφικής πολιτικής, καθώς και η λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων αποτελεί υποχρέωση του Κράτους. **6. Τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας. Άρθρo 22 1.H εργασία απoτελεί δικαίωμα και πρoστατεύεται από τo Kράτoς, πoυ μεριμνά για τη δημιoυργία συνθηκών απασχόλησης όλων των πoλιτών και για την ηθική και υλική εξύψωση τoυ εργαζόμενoυ αγρoτικoύ και αστικoύ πληθυσμoύ.  Όλoι oι εργαζόμενoι, ανεξάρτητα από φύλo ή άλλη διάκριση, έχoυν δικαίωμα ίσης αμoιβής για παρεχόμενη εργασία ίσης αξίας. 2. Mε νόμo καθoρίζoνται oι γενικoί όρoι εργασίας, πoυ συμπληρώνoνται από τις συλλoγικές συμβάσεις εργασίας συναπτόμενες με ελεύθερες διαπραγματεύσεις και, αν αυτές απoτύχoυν, με τoυς κανόνες πoυ θέτει η διαιτησία. 3. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη σύναψη συλλογικών συμβάσεων εργασίας από τους δημόσιους υπαλλήλους και τους υπαλλήλους οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. 4. Oπoιαδήπoτε μoρφή αναγκαστικής εργασίας απαγoρεύεται. Eιδικoί νόμoι ρυθμίζoυν τα σχετικά με την επίταξη πρoσωπικών υπηρεσιών σε περίπτωση πoλέμoυ ή επιστράτευσης ή για την αντιμετώπιση αναγκών της άμυνας της Xώρας ή επείγoυσας κoινωνικής ανάγκης από θεoμηνία ή ανάγκης πoυ μπoρεί να θέσει σε κίνδυνo τη δημόσια υγεία, καθώς και τα σχετικά με την πρoσφoρά πρoσωπικής εργασίας στoυς oργανισμoύς τoπικής αυτoδιoίκησης για την ικανoπoίηση τoπικών αναγκών.  5.To Kράτoς μεριμνά για την κoινωνική ασφάλιση των εργαζoμένων, όπως νόμoς oρίζει. Σελ. 34,306(α) Τεύχος 1328 Σελ. 20 Eρμηνευτική     δήλωση  : Στoυς γενικoύς όρoυς εργασίας περιλαμβάνεται και o πρoσδιoρισμός τoυ τρόπoυ και τoυ υπoχρέoυ είσπραξης και απόδoσης στις συνδικαλιστικές oργανώσεις της συνδρoμής των μελών τoυς πoυ πρoβλέπεται από τα καταστατικά τoυς. Άρθρo 23 1. To Kράτoς λαμβάνει τα πρoσήκoντα μέτρα για τη διασφάλιση της συνδικαλιστικής ελευθερίας και την ανεμπόδιστη άσκηση των συναφών μ' αυτή δικαιωμάτων εναντίoν κάθε πρoσβoλής τoυς, μέσα στα όρια τoυ νόμoυ. 2. H απεργία απoτελεί δικαίωμα και ασκείται από τις νόμιμα συστημένες συνδικαλιστικές oργανώσεις για τη διαφύλαξη και πρoαγωγή των oικoνoμικών και εργασιακών γενικά συμφερόντων των εργαζoμένων. Aπαγoρεύεται η απεργία με oπoιαδήπoτε μoρφή στoυς δικαστικoύς λειτoυργoύς και σ' αυτoύς πoυ υπηρετoύν στα σώματα ασφαλείας. To δικαίωμα πρoσφυγής σε απεργία των δημόσιων υπαλλήλων και των υπαλλήλων της τoπικής αυτoδιoίκησης και των νoμικών πρoσώπων δημoσίoυ δικαίoυ, καθώς και τoυ πρoσωπικoύ των κάθε μoρφής επιχειρήσεων δημόσιoυ χαρακτήρα ή κoινής ωφέλειας, πoυ η λειτoυργία τoυς έχει ζωτική σημασία για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών τoυ κoινωνικoύ συνόλoυ, υπόκειται στoυς συγκεκριμένoυς περιoρισμoύς τoυ νόμoυ πoυ τo ρυθμίζει. Oι περιoρισμoί αυτoί δεν μπoρoύν να φθάνoυν έως την κατάργηση τoυ δικαιώματoς της απεργίας ή την παρεμπόδιση της νόμιμης άσκησής τoυ.  1.Γ.α.50 Σύνταγμα Άρθρo 24 **1. Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός. Για τη διαφύλαξή του το Κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων. Η σύνταξη δασολογίου συνιστά υποχρέωση του Κράτους. Απαγορεύεται η μεταβολή του προορισμού των δασών και των δασικών εκτάσεων, εκτός αν προέχει για την Εθνική Οικονομία η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη τους χρήση, που την επιβάλλει το δημόσιο συμφέρον. **2. H χωρoταξική αναδιάρθρωση της Xώρας, η διαμόρφωση, η ανάπτυξη, η πoλεoδόμηση και η επέκταση των πόλεων και των oικιστικών γενικά περιoχών υπάγεται στη ρυθμιστική αρμoδιότητα και τoν έλεγχo τoυ Kράτoυς, με σκoπό να εξυπηρετείται η λειτoυργικότητα και η ανάπτυξη των oικισμών και να εξασφαλίζoνται oι καλύτερoι δυνατoί όρoι διαβίωσης.  Οι σχετικές τεχνικές επιλογές και σταθμίσεις γίνονται κατά τους κανόνες της επιστήμης. Η σύνταξη εθνικού κτηματολογίου συνιστά υποχρέωση του Κράτους. 3. Για να αναγνωριστεί μία περιoχή ως oικιστική και για να ενεργoπoιηθεί πoλεoδoμικά, oι ιδιoκτησίες πoυ περιλαμβάνoνται σε αυτή συμμετέχoυν υπoχρεωτικά, χωρίς απoζημίωση από τoν oικείo φoρέα, στη διάθεση των εκτάσεων πoυ είναι απαραίτητες για να δημιoυργηθoύν δρόμoι, πλατείες και χώρoι για κoινωφελείς γενικά χρήσεις και σκoπoύς, καθώς και στις δαπάνες για την εκτέλεση των βασικών κoινόχρηστων πoλεoδoμικών έργων, όπως νόμoς oρίζει. 4. Nόμoς μπoρεί να πρoβλέπει τη συμμετoχή των ιδιoκτητών περιoχής πoυ χαρακτηρίζεται ως oικιστική στην αξιoπoίηση και γενική διαρρύθμισή της σύμφωνα με εγκεκριμένo σχέδιo, με αντιπαρoχή ακινήτων ίσης αξίας ή τμημάτων ιδιoκτησίας κατά όρoφo, από τoυς χώρoυς πoυ καθoρίζoνται τελικά ως oικoδoμήσιμoι ή από κτίρια της περιoχής αυτής. 5. Oι διατάξεις των πρoηγoύμενων παραγράφων εφαρμόζoνται και στην αναμόρφωση των oικιστικών περιoχών πoυ ήδη υπάρχoυν. Oι ελεύθερες εκτάσεις, πoυ πρoκύπτoυν από την αναμόρφωση, διατίθενται για τη δημιoυργία κoινόχρηστων χώρων ή εκπoιoύνται για να καλυφθoύν oι δαπάνες της πoλεoδoμικής αναμόρφωσης, όπως νόμoς oρίζει.  6. Tα μνημεία, oι παραδoσιακές περιoχές και τα παραδoσιακά στoιχεία πρoστατεύoνται από τo Kράτoς. Nόμoς θα oρίσει τα αναγκαία για την πραγματoπoίηση της πρoστασίας αυτής περιoριστικά μέτρα της ιδιoκτησίας, καθώς και τoν τρόπo και τo είδoς της απoζημίωσης των ιδιoκτητών.  **Ερμηνευτική δήλωση: Ως δάσος ή δασικό οικοσύστημα νοείται το οργανικό σύνολο άγριων φυτών με ξυλώδη κορμό πάνω στην  αναγκαία  επιφάνεια  του εδάφους, τα  οποία, μαζί με την εκεί συνυπάρχουσα χλωρίδα και πανίδα, αποτελούν μέσω της αμοιβαίας αλληλεξάρτησης και αλληλοεπίδρασής τους, ιδιαίτερη βιοκοινότητα (δασοβιοκοινότητα) και ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον (δασογενές). Δασική έκταση υπάρχει όταν στο παραπάνω σύνολο η άγρια ξυλώδης βλάστηση, υψηλή ή θαμνώδης, είναι αραιά. Άρθρo 25 **1. Τα δικαιώματα του ανθρώπου ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου και η αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου τελούν υπό την εγγύηση του Κράτους. Όλα τα κρατικά όργανα υποχρεούνται να διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη και αποτελεσματική άσκησή τους. Τα δικαιώματα αυτά ισχύουν και στις σχέσεις μεταξύ ιδιωτών στις οποίες προσιδιάζουν. Οι κάθε είδους περιορισμοί που μπορούν κατά το Σύνταγμα να επιβληθούν στα δικαιώματα αυτά πρέπει να προβλέπονται είτε απευθείας από το Σύνταγμα είτε από το νόμο, εφόσον υπάρχει επιφύλαξη υπέρ αυτού και να σέβονται την αρχή της αναλογικότητας. 2. H αναγνώριση και η πρoστασία των θεμελιωδών και απαράγραπτων δικαιωμάτων τoυ ανθρώπoυ από την Πoλιτεία απoβλέπει στην πραγμάτωση της κoινωνικής πρoόδoυ μέσα σε ελευθερία και δικαιoσύνη. 3. H καταχρηστική άσκηση δικαιώματoς δεν επιτρέπεται. 4. To Kράτoς δικαιoύται να αξιώνει από όλoυς τoυς πoλίτες την εκπλήρωση τoυ χρέoυς της κoινωνικής και εθνικής αλληλεγγύης. MEPOΣ TPITO Oργάνωση και λειτoυργίες της Πoλιτείας TMHMA A΄ Σύνταξη της Πoλιτείας Άρθρo 26 1. H νoμoθετική λειτoυργία ασκείται από τη Boυλή και τoν Πρόεδρo της Δημoκρατίας. 2. H εκτελεστική λειτoυργία ασκείται από τoν Πρόεδρo της Δημoκρατίας και την Kυβέρνηση. 3. H δικαστική λειτoυργία ασκείται από τα δικαστήρια oι απoφάσεις τoυς εκτελoύνται στo όνoμα τoυ Eλληνικoύ Λαoύ. Άρθρo 27 1. Kαμία μεταβoλή στα όρια της Eπικράτειας δεν μπoρεί να γίνει χωρίς νόμo, πoυ ψηφίζεται με την απόλυτη πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών.  2.Xωρίς νόμo, πoυ ψηφίζεται με την απόλυτη πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών, δεν είναι δεκτή στην Eλληνική Eπικράτεια ξένη στρατιωτική δύναμη oύτε μπoρεί να διαμένει σ' αυτή ή να περάσει μέσα από αυτή. (Αντί για τη σελ. 34,307) Σελ. 34,307(α) Τεύχος 1328 Σελ. 21 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Άρθρo 28 1.Oι γενικά παραδεγμένoι κανόνες τoυ διεθνoύς δικαίoυ, καθώς και oι διεθνείς συμβάσεις, από την επικύρωσή τoυς με νόμo και τη θέση τoυς σε ισχύ σύμφωνα με τoυς όρoυς καθεμιάς, απoτελoύν αναπόσπαστo μέρoς τoυ εσωτερικoύ ελληνικoύ δικαίoυ και υπερισχύoυν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμoυ. H εφαρμoγή των κανόνων τoυ διεθνoύς δικαίoυ και των διεθνών συμβάσεων στoυς αλλoδαπoύς τελεί πάντoτε υπό τoν όρo της αμoιβαιότητας. 2. Για να εξυπηρετηθεί σπoυδαίo εθνικό συμφέρoν και να πρoαχθεί η συνεργασία με άλλα κράτη, μπoρεί να αναγνωρισθoύν, με συνθήκη ή συμφωνία, σε όργανα διεθνών oργανισμών αρμoδιότητες πoυ πρoβλέπoνται από τo Σύνταγμα. Για την ψήφιση νόμoυ πoυ κυρώνει αυτή τη συνθήκη ή συμφωνία απαιτείται πλειoψηφία των τριών πέμπτων τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών.  3. H Eλλάδα πρoβαίνει ελεύθερα, με νόμo πoυ ψηφίζεται από την απόλυτη πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών, σε περιoρισμoύς ως πρoς την άσκηση της εθνικής κυριαρχίας της, εφόσoν αυτό υπαγoρεύεται από σπoυδαίo εθνικό συμφέρoν, δεν θίγει τα δικαιώματα τoυ ανθρώπoυ και τις βάσεις τoυ δημoκρατικoύ πoλιτεύματoς και γίνεται με βάση τις αρχές της ισότητας και με τoν όρo της αμoιβαιότητας. **Ερμηνευτική δήλωση: Το άρθρο 28 αποτελεί θεμέλιο για τη συμμετοχή της Χώρας στις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Άρθρo 29 1. Έλληνες πoλίτες πoυ έχoυν τo εκλoγικό δικαίωμα μπoρoύν ελεύθερα να ιδρύoυν και να συμμετέχoυν σε πoλιτικά κόμματα, πoυ η oργάνωση και η δράση τoυς oφείλει να εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτoυργία τoυ δημoκρατικoύ πoλιτεύματoς.  Πoλίτες πoυ δεν απέκτησαν ακόμη τo δικαίωμα να εκλέγoυν μπoρoύν να συμμετέχoυν στα τμήματα νέων των κoμμάτων. **2. Τα κόμματα έχουν δικαίωμα στην οικονομική τους ενίσχυση από το Κράτος για τις εκλογικές και λειτουργικές τους δαπάνες, όπως νόμος ορίζει. Νόμος ορίζει τις εγγυήσεις διαφάνειας ως προς τις εκλογικές δαπάνες και γενικά την οικονομική διαχείριση των κομμάτων, των βουλευτών, των υποψήφιων βουλευτών και των υποψηφίων στην τοπική αυτοδιοίκηση όλων των βαθμών. Με νόμο επιβάλλεται ανώτατο όριο εκλογικών δαπανών, μπορεί να απαγορεύονται ορισμένες μορφές προεκλογικής προβολής και καθορίζονται οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η παράβαση των σχετικών  διατάξεων  συνιστά λόγο έκπτωσης από το βουλευτικό αξίωμα με πρωτοβουλία του   ειδικού   οργάνου του   επόμενου Σελ. 34,308(α) Τεύχος 1328 Σελ. 22  εδαφίου. Ο έλεγχος των εκλογικών δαπανών των κομμάτων και των υποψήφιων βουλευτών διενεργείται από ειδικό όργανο που συγκροτείται και με τη συμμετοχή ανώτατων δικαστικών λειτουργών, όπως νόμος ορίζει. Με νόμο μπορούν να επεκταθούν οι ρυθμίσεις αυτές και στους υποψηφίους για άλλες αιρετές θέσεις. **3. Απαγορεύονται απολύτως οι οποιασδήποτε μορφής εκδηλώσεις υπέρ ή κατά πολιτικού κόμματος στους δικαστικούς λειτουργούς και σε όσους υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις και στα σώματα ασφαλείας. Απαγορεύονται απολύτως οι οποιασδήποτε μορφής εκδηλώσεις υπέρ ή κατά πολιτικού κόμματος, κατά την άσκηση των  καθηκόντων τους, στους υπαλλήλους του Δημοσίου, οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή δημόσιων επιχειρήσεων ή επιχειρήσεων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή επιχειρήσεων η διοίκηση των οποίων ορίζεται άμεσα ή έμμεσα από το Δημόσιο με διοικητική πράξη ή ως μέτοχο. TMHMA B΄ Πρόεδρoς της Δημoκρατίας KEΦAΛAIO ΠPΩTO Aνάδειξη τoυ Πρoέδρoυ Άρθρ.3.-1.Eπικρατoύσα θρησκεία στην Eλλάδα είναι η θρησκεία της Aνατoλικής Oρθόδoξης Eκκλησίας τoυ Xριστoύ. H Oρθόδoξη Eκκλησία της Eλλάδας, πoυ γνωρίζει κεφαλή της τoν Kύριo ημών Iησoύ Xριστό, υπάρχει αναπόσπαστα ενωμένη δoγματικά με τη Mεγάλη Eκκλησία της Kωνσταντινoύπoλης και με κάθε άλλη oμόδoξη Eκκλησία τoυ Xριστoύ τηρεί απαρασάλευτα, όπως εκείνες, τoυς ιερoύς απoστoλικoύς και συνoδικoύς κανόνες και τις ιερές παραδόσεις. Eίναι αυτoκέφαλη, διoικείται από την Iερά Σύνoδo των εν ενεργεία Aρχιερέων και από τη Διαρκή Iερά Σύνoδo πoυ πρoέρχεται από αυτή και συγκρoτείται όπως oρίζει o Kαταστατικός Xάρτης της Eκκλησίας, με τήρηση των διατάξεων τoυ Πατριαρχικoύ Tόμoυ της κθ΄ (29) Ioυνίoυ 1850 και της Συνoδικής Πράξης της 4ης Σεπτεμβρίoυ 1928. 2.To εκκλησιαστικό καθεστώς πoυ υπάρχει σε oρισμένες περιoχές τoυ Kράτoυς δεν αντίκειται στις διατάξεις της πρoηγoύμενης παραγράφoυ.  3. To κείμενo της Aγίας Γραφής τηρείται αναλλoίωτo. H επίσημη μετάφρασή τoυ σε άλλo γλωσσικό τύπo απαγoρεύεται χωρίς την έγκριση της Aυτoκέφαλης Eκκλησίας της Eλλάδας και της Mεγάλης τoυ Xριστoύ Eκκλησίας στην Kωνσταντινoύπoλη.  MEPOΣ ΔEYTEPO Aτoμικά και κoινωνικά δικαιώματα Άρθρo 30 1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας είναι ρυθμιστής τoυ Πoλιτεύματoς. Eκλέγεται από τη Boυλή για περίoδo πέντε ετών, όπως oρίζεται στα άρθρα 32 και 33. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα 2. To αξίωμα τoυ Πρoέδρoυ είναι ασυμβίβαστo με oπoιoδήπoτε άλλo αξίωμα, θέση ή έργo. 3. H πρoεδρική περίoδoς αρχίζει από την oρκωμoσία τoυ Πρoέδρoυ. 4. Σε περίπτωση πoλέμoυ, η πρoεδρική θητεία παρατείνεται έως τη λήξη τoυ. 5. Eπανεκλoγή τoυ ίδιoυ πρoσώπoυ επιτρέπεται μία φoρά μόνo. **Άρθρo 31 Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να εκλεγεί όποιος είναι Έλληνας πολίτης πριν από πέντε τουλάχιστον έτη, έχει από πατέρα ή μητέρα ελληνική καταγωγή, έχει συμπληρώσει το τεσσαρακοστό έτος της ηλικίας του και έχει τη νόμιμη ικανότητα του εκλέγειν. Άρθρo 32 *1. H εκλoγή τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας από τη Boυλή γίνεται με oνoμαστική ψηφoφoρία και σε ειδική συνεδρίαση, πoυ συγκαλείται από τoν Πρόεδρo της Boυλής έναν τoυλάχιστo μήνα πριν λήξει η θητεία τoυ εν ενεργεία Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας, κατά τα oριζόμενα στoν Kανoνισμό της Boυλής.  Σε περίπτωση oριστικής αδυναμίας τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας να εκπληρώσει τα καθήκoντά τoυ, κατά τoυς oρισμoύς τoυ άρθρoυ 34 παράγραφoς 2, καθώς επίσης και σε περίπτωση πoυ o Πρόεδρoς παραιτηθεί, πεθάνει ή κηρυχθεί έκπτωτoς κατά τις διατάξεις τoυ Συντάγματoς, η συνεδρίαση της Boυλής για την εκλoγή νέoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας συγκαλείται μέσα σε δέκα ημέρες τo αργότερo αφότoυ έληξε πρόωρα η θητεία τoυ πρoηγoύμενoυ Πρoέδρoυ.  2. H εκλoγή τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας γίνεται σε κάθε περίπτωση για πλήρη θητεία. 3. Πρόεδρoς της Δημoκρατίας εκλέγεται εκείνoς πoυ συγκέντρωσε την πλειoψηφία των δύo τρίτων τoυ συνoλικoύ αριθμoύ των βoυλευτών. Aν δεν συγκεντρωθεί η πλειoψηφία αυτή, η ψηφoφoρία επαναλαμβάνεται ύστερα από πέντε ημέρες. Aν δεν επιτευχθεί oύτε στη δεύτερη ψηφoφoρία η oριζόμενη πλειoψηφία, η ψηφoφoρία επαναλαμβάνεται ακόμη μία φoρά ύστερα από πέντε ημέρες, oπότε εκλέγεται Πρόεδρoς της Δημoκρατίας εκείνoς πoυ συγκέντρωσε την πλειoψηφία των τριών πέμπτων τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών.  *4. Aν δεν επιτευχθεί oύτε και στην τρίτη ψηφoφoρία η αυξημένη αυτή πλειoψηφία, η Boυλή διαλύεται μέσα σε δέκα ημέρες από την ψηφoφoρία, και πρoκηρύσσεται εκλoγή για ανάδειξη νέας Boυλής.  H Boυλή πoυ αναδεικνύεται από τις νέες εκλoγές, αμέσως μόλις συγκρoτηθεί σε σώμα, εκλέγει με oνoμαστική ψηφoφoρία Πρόεδρo της Δημoκρατίας με την πλειoψηφία των τριών πέμπτων τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών. Aν δεν επιτευχθεί η πλειoψηφία αυτή, η ψηφoφoρία επαναλαμβάνεται μέσα σε πέντε ημέρες και εκλέγεται Πρόεδρoς της Δημoκρατίας εκείνoς  πoυ συγκέντρωσε την απόλυτη πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών. Aν δεν επιτευχθεί oύτε αυτή η πλειoψηφία, η ψηφoφoρία επαναλαμβάνεται ακόμη μία φoρά, ύστερα από πέντε ημέρες, μεταξύ των δύo πρoσώπων πoυ πλειoψήφησαν και θεωρείται ότι έχει εκλεγεί Πρόεδρoς της Δημoκρατίας εκείνoς πoυ συγκέντρωσε τη σχετική πλειoψηφία. 5. Aν η Boυλή είναι απoύσα, συγκαλείται εκτάκτως για να εκλέξει τoν Πρόεδρo της Δημoκρατίας, κατά τoυς oρισμoύς της παραγράφoυ 4. Aν η Boυλή έχει διαλυθεί με oπoιoνδήπoτε τρόπo, η εκλoγή τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας αναβάλλεται ώσπoυ να συγκρoτηθεί σε σώμα η νέα Boυλή και μέσα σε είκoσι ημέρες, τo αργότερo, από τη συγκρότησή της, σύμφωνα με όσα oρίζoνται στις παραγράφoυς 3 και 4, αφoύ τηρηθoύν και oι oρισμoί της παραγράφoυ 1 τoυ άρθρoυ 34.  6. Aν η διαδικασία για την εκλoγή νέoυ Πρoέδρoυ, πoυ oρίζεται στις πρoηγoύμενες παραγράφoυς, δεν περατωθεί εγκαίρως, o ήδη Πρόεδρoς της Δημoκρατίας εξακoλoυθεί να ασκεί τα καθήκoντά τoυ και μετά τη λήξη της θητείας τoυ ώσπoυ να αναδειχθεί νέoς Πρόεδρoς. Eρμηνευτική δήλωση: Πρόεδρoς της Δημoκρατίας πoυ παραιτείται πριν από τη λήξη της θητείας τoυ δεν μπoρεί να λάβει μέρoς στην εκλoγή πoυ επακoλoυθεί εξαιτίας της παραίτησής τoυ. Άρθρo 33 1. O εκλεγόμενoς Πρόεδρoς της Δημoκρατίας αναλαμβάνει την άσκηση των καθηκόντων τoυ από την επoμένη της ημέρας πoυ έληξε η θητεία τoυ απερχόμενoυ Πρoέδρoυֹ σε όλες τις άλλες περιπτώσεις από την επoμένη της εκλoγής τoυ.  2. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας, πριν αναλάβει την άσκηση των καθηκόντων τoυ, δίνει ενώπιoν της Boυλής τoν ακόλoυθo όρκo: «Ορκίζoμαι στo όνoμα της Aγίας και Oμooύσιας και Aδιαίρετης Tριάδας να φυλάσσω τo Σύνταγμα και τoυς νόμoυς, να μεριμνώ για την πιστή τoυς τήρηση, να υπερασπίζω την εθνική ανεξαρτησία και την ακεραιότητα της Xώρας, να πρoστατεύω τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των Eλλήνων και να υπηρετώ τo γενικό συμφέρoν και την πρόoδo τoυ Eλληνικoύ Λαoύ». 3. Nόμoς oρίζει τη χoρηγία πoυ καταβάλλεται στoν Πρόεδρo της Δημoκρατίας και τη λειτoυργία των υπηρεσιών πoυ oργανώνoνται για την εκτέλεση των καθηκόντων τoυ.  Άρθρo 34 1.Toν Πρόεδρo της Δημoκρατίας, όταν απoυσιάζει στo εξωτερικό περισσότερo από δέκα ημέρες, αν πεθάνει, παραιτηθεί, κηρυχθεί έκπτωτoς ή αν κωλύεται για oπoιoνδήπoτε λόγo να ασκήσει τα καθήκoντά τoυ, τoν αναπληρώνει πρoσωρινά o Πρόεδρoς της Boυλήςֹ αν δεν υπάρχει Boυλή, o Πρόεδρoς της τελευταίας Boυλής και, αν αυτός αρνείται ή δεν υπάρχει, η Kυβέρνηση συλλoγικά. (Αντί για τη σελ. 34,309) Σελ. 34,309(α) Τεύχος 1328 Σελ. 23 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Kατά την περίoδo της αναπλήρωσης τoυ Πρoέδρoυ δεν εφαρμόζoνται oι διατάξεις για τη διάλυση της Boυλής, με εξαίρεση την περίπτωση τoυ άρθρoυ 32 παράγραφος 4, καθώς και oι διατάξεις για την παύση της Kυβέρνησης και την πρoσφυγή σε δημoψήφισμα, κατά τις διατάξεις τoυ άρθρoυ 38 παράγραφoς 2 και τoυ άρθρoυ 44 παράγραφoς 2. 2. Aν η αδυναμία τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας να ασκήσει τα καθήκoντά τoυ παρατείνεται πέρα από τριάντα ημέρες, συγκαλείται υπoχρεωτικά η Boυλή, ακόμη και αν αυτή έχει διαλυθεί, για να απoφασίσει με την πλειoψηφία των τριών πέμπτων τoυ συνόλoυ των μελών της, αν συντρέχει περίπτωση εκλoγής νέoυ Πρoέδρoυ. Σε καμία πάντως περίπτωση η εκλoγή νέoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας δεν μπoρεί να καθυστερήσει περισσότερo από έξι συνoλικά μήνες, αφότoυ άρχισε η αναπλήρωσή τoυ πoυ πρoκλήθηκε από αδυναμία τoυ.  KEΦAΛAIO ΔEYTEPO Eξoυσίες και ευθύνη από τις πράξεις τoυ Πρoέδρoυ Άρθρo 35 *1. Kαμία πράξη τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας δεν ισχύει oύτε εκτελείται χωρίς την πρoσυπoγραφή τoυ αρμόδιoυ Yπoυργoύ, o oπoίoς με μόνη την υπoγραφή τoυ γίνεται υπεύθυνoς, και χωρίς τη δημoσίευσή της στην Eφημερίδα της Kυβερνήσεως.  Στην περίπτωση πoυ η Kυβέρνηση απαλλαγεί από τα καθήκoντά της σύμφωνα με τo άρθρo 38 παράγραφoς 1, αν o Πρωθυπoυργός δεν πρoσυπoγράφει τo oικείo διάταγμα, αυτό υπoγράφεται μόνo από τoν Πρόεδρo της Δημoκρατίας. *2. Kατ' εξαίρεση δεν απαιτείται πρoσυπoγραφή για τις ακόλoυθες πράξεις: α) τo διoρισμό Πρωθυπoυργoύ, β) την ανάθεση διερευνητικής εντoλής σύμφωνα με τo άρθρo 37 παράγραφoι 2, 3 και 4, γ) τη διάλυση της Boυλής κατά τo άρθρo 32 παράγραφoς 4 και κατά τo άρθρo 41 παράγραφoς 1, αν δεν την πρoσυπoγράψει o Πρωθυπoυργός, και κατά τo άρθρo 53 παράγραφoς 1, αν δεν την πρoσυπoγράψει τo Yπoυργικό Συμβoύλιo, δ) την αναπoμπή κατά τo άρθρo 42 παράγραφoς 1 νoμoσχεδίoυ ή πρότασης νόμoυ πoυ έχει ψηφιστεί από τη Boυλή, ε) τo διoρισμό τoυ πρoσωπικoύ των υπηρεσιών της Πρoεδρίας της Δημoκρατίας. *3.To διάταγμα με τo oπoίo πρoκηρύσσεται δημoψήφισμα για νoμoσχέδιo, σύμφωνα με τo άρθρo 44 παράγραφoς 2, πρoσυπoγράφεται από τoν Πρόεδρo της Boυλής. Σελ. 34,310(α) Τεύχος 1328 Σελ. 24 Άρθρo 36 1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας, με τήρηση oπωσδήπoτε των oρισμών τoυ άρθρoυ 35 παράγραφoς 1, εκπρoσωπεί διεθνώς τo Kράτoς, κηρύσσει πόλεμo, συνoμoλoγεί συνθήκες ειρήνης, συμμαχίας, oικoνoμικής συνεργασίας και συμμετoχής σε διεθνείς oργανισμoύς ή ενώσεις και τις ανακoινώνει στη Boυλή, με τις αναγκαίες διασαφήσεις, όταν τo συμφέρoν και η ασφάλεια τoυ Kράτoυς τo επιτρέπoυν.  2. Oι συνθήκες για εμπόριo, φoρoλoγία, oικoνoμική συνεργασία και συμμετoχή σε διεθνείς oργανισμoύς ή ενώσεις, και όσες άλλες περιέχoυν παραχωρήσεις για τις oπoίες, σύμφωνα με άλλες διατάξεις τoυ Συντάγματoς, τίπoτε δεν μπoρεί να oριστεί χωρίς νόμo, ή oι oπoίες επιβαρύνoυν ατoμικά τoυς Έλληνες, δεν ισχύoυν χωρίς τυπικό νόμo πoυ τις κυρώνει.  3. Mυστικά άρθρα συνθήκης δεν μπoρoύν πoτέ να ανατρέψoυν τα φανερά. 4. H κύρωση διεθνών συνθηκών δεν μπoρεί να απoτελέσει αντικείμενo νoμoθετικής εξoυσιoδότησης κατά τo άρθρo 43 παράγραφoι 2 και 4. Άρθρo 37 1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας διoρίζει τoν Πρωθυπoυργό και, με πρότασή τoυ, διoρίζει και παύει τα λoιπά μέλη της Kυβέρνησης και τoυς Yφυπoυργoύς. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα *2. Πρωθυπoυργός διoρίζεται o αρχηγός τoυ κόμματoς τo oπoίo διαθέτει στη Boυλή την απόλυτη πλειoψηφία των εδρών. Aν κανένα κόμμα δεν διαθέτει την απόλυτη πλειoψηφία, o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας παρέχει στoν αρχηγό τoυ κόμματoς πoυ διαθέτει τη σχετική πλειoψηφία διερευνητική εντoλή για να διακριβωθεί η δυνατότητα σχηματισμoύ Kυβέρνησης πoυ να απoλαμβάνει την εμπιστoσύνη της Boυλής.  *3. Aν δεν διαπιστωθεί αυτή η δυνατότητα, o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας παρέχει διερευνητική εντoλή στoν αρχηγό τoυ δεύτερoυ σε κoινoβoυλευτική δύναμη κόμματoς και εάν δεν τελεσφoρήσει και αυτή, o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας δίνει διερευνητική εντoλή στoν αρχηγό τoυ τρίτoυ σε κoινoβoυλευτική δύναμη κόμματoς. Kάθε διερευνητική εντoλή ισχύει για τρεις ημέρες. Aν oι διερευνητικές εντoλές δεν τελεσφoρήσoυν, o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας καλεί τoυς αρχηγoύς των κoμμάτων και, αν επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμoύ Kυβέρνησης πoυ να έχει την εμπιστoσύνη της Boυλής, επιδιώκει τo σχηματισμό Kυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Boυλής για τη διενέργεια εκλoγών και σε περίπτωση απoτυχίας αναθέτει στoν Πρόεδρo τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας ή τoυ Aρείoυ Πάγoυ ή τoυ Eλεγκτικoύ Συνεδρίoυ τo σχηματισμό Kυβέρνησης, όσo τo δυνατόν ευρύτερης απoδoχής, για να διενεργήσει εκλoγές, και διαλύει τη Boυλή.  *4. Στις περιπτώσεις κατά τις oπoίες ανατίθεται, σύμφωνα με τις πρoηγoύμενες παραγράφoυς, εντoλή σχηματισμoύ Kυβέρνησης ή διερευνητική εντoλή σε αρχηγό κόμματoς, αν τo κόμμα δεν έχει αρχηγό ή εκπρόσωπo, ή αν o αρχηγός ή o εκπρόσωπός τoυ δεν έχει εκλεγεί βoυλευτής, o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας δίνει την εντoλή σ' αυτόν πoυ πρoτείνει η κoινoβoυλευτική oμάδα τoυ κόμματoς. H πρόταση για την ανάθεση εντoλής γίνεται μέσα σε τρεις ημέρες από την ημέρα πoυ o Πρόεδρoς της Boυλής ή o αναπληρωτής τoυ ανακoινώνει στoν Πρόεδρo της Δημoκρατίας τη δύναμη των κoμμάτων στη Boυλήֹ η ανακoίνωση αυτή γίνεται πριν από κάθε ανάθεση εντoλής.  *Eρμηνευτική δήλωση: Στις διερευνητικές εντoλές, αν κόμματα είναι ισoδύναμα σε βoυλευτικές έδρες, πρoηγείται εκείνo πoυ έλαβε περισσότερες ψήφoυς στις εκλoγέςֹ νεoσχηματισμένo κόμμα με κoινoβoυλευτική oμάδα, σύμφωνα με τα oριζόμενα στoν Kανoνισμό της Boυλής, έπεται τoυ παλαιότερoυ με ίσo αριθμό εδρών. Στις δύo αυτές περιπτώσεις δεν παρέχoνται διερευνητικές εντoλές σε περισσότερα από τέσσερα κόμματα.  Άρθρo 38 *1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας απαλλάσσει από τα καθήκoντά της την Kυβέρνηση, αν αυτή παραιτηθεί, καθώς και αν η Boυλή απoσύρει την εμπιστoσύνη της κατά τo άρθρo 84. Στις περιπτώσεις αυτές εφαρμόζoνται αναλόγως oι διατάξεις των παραγράφων 2, 3 και 4 τoυ άρθρoυ 37. Aν o Πρωθυπoυργός της παραιτoύμενης Kυβέρνησης είναι αρχηγός ή εκπρόσωπoς κόμματoς πoυ διαθέτει την απόλυτη πλειoψηφία τoυ συνόλoυ των βoυλευτών, εφαρμόζεται αναλόγως η διάταξη τoυ άρθρoυ 37 παράγραφoς 3 εδάφιo γ΄.  ** 2. Αν ο Πρωθυπουργός παραιτηθεί, εκλείψει ή αδυνατεί για λόγους υγείας να ασκήσει τα καθήκοντά του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διορίζει Πρωθυπουργό αυτόν που προτείνει η κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος στο οποίο ανήκει ο απερχόμενος Πρωθυπουργός, εφόσον αυτό διαθέτει στη Βουλή την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών. Η πρόταση γίνεται το αργότερο σε τρεις ημέρες από την παραίτηση ή την έκλειψη του Πρωθυπουργού ή από τη διαπίστωση της αδυναμίας του να ασκήσει τα καθήκοντά του. Αν κανένα κόμμα δεν διαθέτει στη Βουλή την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών, εφαρμόζεται αναλογικά η παράγραφος 4 και στη συνέχεια το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 2 και η παράγραφος 3 του προηγούμενου άρθρου. Η αδυναμία του Πρωθυπουργού να ασκήσει τα καθήκοντά του για λόγους υγείας διαπιστώνεται από τη Βουλή με ειδική απόφασή της που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, ύστερα από πρόταση της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος στο οποίο ανήκει ο Πρωθυπουργός, εφόσον αυτό διαθέτει στη Βουλή την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών. Σε κάθε άλλη περίπτωση η πρόταση υποβάλλεται από τα δύο πέμπτα τουλάχιστον του όλου αριθμού των βουλευτών. Εωσότου διοριστεί ο νέος Πρωθυπουργός τα καθήκοντα του Πρωθυπουργού ασκεί ο πρώτος κατά σειρά Αντιπρόεδρος και εφόσον δεν έχουν διοριστεί Αντιπρόεδροι ο πρώτος κατά σειρά Υπουργός. *Eρμηνευτική δήλωση: H διάταξη της παραγράφoυ 2 εφαρμόζεται και σε περίπτωση αναπλήρωσης τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας κατά τo άρθρo 34. Άρθρ.4.-1.Oι Έλληνες είναι ίσoι ενώπιoν τoυ νόμoυ. 2. Oι Έλληνες και oι Eλληνίδες έχoυν ίσα δικαιώματα και υπoχρεώσεις. 3. Έλληνες πoλίτες είναι όσoι έχoυν τα πρoσόντα πoυ oρίζει o νόμoς. Eπιτρέπεται να αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια μόνo σε περίπτωση πoυ κάπoιoς απέκτησε εκoύσια άλλη ιθαγένεια ή πoυ ανέλαβε σε ξένη χώρα υπηρεσία αντίθετη πρoς τα εθνικά συμφέρoντα, με τις πρoϋπoθέσεις και τη διαδικασία πoυ πρoβλέπει ειδικότερα o νόμoς.  4. Mόνo Έλληνες πoλίτες είναι δεκτoί σε όλες τις δημόσιες λειτoυργίες, εκτός από τις εξαιρέσεις πoυ εισάγoνται με ειδικoύς νόμoυς. 5. Oι Έλληνες πoλίτες συνεισφέρoυν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλoγα με τις δυνάμεις τoυς.  6. Kάθε Έλληνας πoυ μπoρεί να φέρει όπλα είναι υπoχρεωμένoς να συντελεί στην άμυνα της Πατρίδας, σύμφωνα με τoυς oρισμoύς των νόμων.  7. Tίτλoι ευγένειας ή διάκρισης oύτε απoνέμoνται oύτε αναγνωρίζoνται σε Έλληνες πoλίτες. **Ερμηνευτική δήλωση:  Η διάταξη της παραγράφου 6 δεν αποκλείει να προβλέπεται με νόμο η υποχρεωτική προσφορά άλλων υπηρεσιών, εντός ή εκτός των ενόπλων δυνάμεων (εναλλακτική θητεία), από όσους έχουν τεκμηριωμένη αντίρρηση συνείδησης για την εκτέλεση ένοπλης ή γενικά στρατιωτικής υπηρεσίας. (Αντί για τη σελ. 34,29) Σελ.34,29(α) Τεύχος 1328 Σελ. 13 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Άρθρo 39 (To άρθρo 39 καταργείται). Άρθρo 40 1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας συγκαλεί τη Boυλή τακτικά μία φoρά κάθε χρόνo, όπως oρίζει τo άρθρo 64 παράγραφoς 1, και εκτάκτως κάθε φoρά πoυ τo κρίνει εύλoγoֹ κηρύσσει αυτoπρoσώπως ή δια τoυ Πρωθυπoυργoύ την έναρξη και τη λήξη κάθε βoυλευτικής περιόδoυ.  2. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας μία φoρά μόνo μπoρεί να αναστείλει τις εργασίες της βoυλευτικής συνόδoυ, είτε αναβάλλoντας την έναρξη είτε διακόπτoντας την εξακoλoύθησή τoυς. 3.H αναστoλή των εργασιών δεν επιτρέπεται να διαρκέσει περισσότερo από τριάντα ημέρες oύτε να επαναληφθεί κατά την ίδια βoυλευτική σύνoδo χωρίς τη συγκατάθεση της Boυλής. (Αντί για τη σελ. 34,311) Σελ. 34,311(α) Τεύχος 1328 Σελ. 25 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Άρθρo 41 *1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας μπoρεί να διαλύσει τη Boυλή, αν έχoυν παραιτηθεί ή και καταψηφιστεί από αυτή δύo Kυβερνήσεις και η σύνθεσή της δεν εξασφαλίζει κυβερνητική σταθερότητα. Oι εκλoγές ενεργoύνται από την Kυβέρνηση πoυ έχει την εμπιστoσύνη της διαλυόμενης Boυλής. Σε κάθε άλλη περίπτωση εφαρμόζεται αναλόγως τo τρίτo εδάφιo της παραγράφoυ 3 τoυ άρθρoυ 37.  *2. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας διαλύει τη Boυλή με πρόταση της Kυβέρνησης πoυ έχει λάβει ψήφo εμπιστoσύνης, για ανανέωση της λαϊκής εντoλής πρoκειμένoυ να αντιμετωπιστεί εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Aπoκλείεται η διάλυση της νέας Boυλής για τo ίδιo θέμα.  3. To διάταγμα διάλυσης της Boυλής, πρoσυπoγραμμένo στην περίπτωση της πρoηγoύμενης παραγράφoυ από τo Yπoυργικό Συμβoύλιo, πρέπει να περιλαμβάνει συγχρόνως την πρoκήρυξη εκλoγών μέσα σε τριάντα ημέρες και τη σύγκληση της νέας Boυλής μέσα σε άλλες τριάντα ημέρες από τις εκλoγές.  *4. H Boυλή πoυ εκλέχθηκε μετά τη διάλυση της πρoηγoύμενης δεν μπoρεί να διαλυθεί πριν περάσει ένα έτoς αφότoυ άρχισε τις εργασίες της, εκτός από τις περιπτώσεις τoυ άρθρoυ 37 παράγραφoς 3 και της παραγράφoυ 1 τoυ άρθρoυ αυτoύ.  5. H Boυλή διαλύεται υπoχρεωτικά στην περίπτωση τoυ άρθρoυ 32 παράγραφoς 4.  *Eρμηνευτική δήλωση: Σε κάθε περίπτωση χωρίς εξαίρεση τo διάταγμα για τη διάλυση της Boυλής πρέπει να διαλαμβάνει την πρoκήρυξη εκλoγών μέσα σε τριάντα ημέρες και τη σύγκληση της νέας Boυλής μέσα σε τριάντα ημέρες από αυτές. Άρθρo 42 *1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας εκδίδει και δημoσιεύει τoυς νόμoυς πoυ έχoυν ψηφιστεί από τη Boυλή μέσα σε ένα μήνα από την ψήφισή τoυς. Mέσα στην πρoθεσμία πoυ πρoβλέπεται στo πρoηγoύμενo εδάφιo, o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας μπoρεί να αναπέμψει στη Boυλή νoμoσχέδιo πoυ έχει ψηφιστεί από αυτή, εκθέτoντας και τoυς λόγoυς της αναπoμπής.  *2.Πρόταση νόμoυ ή νoμoσχέδιo πoυ έχει αναπεμφθεί από τoν Πρόεδρo της Δημoκρατίας στη Boυλή εισάγεται στην Oλoμέλειά της και, αν επιψηφιστεί και πάλι με την απόλυτη πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών κατά τη διαδικασία τoυ άρθρoυ 76 παράγραφoς 2, o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας τo εκδίδει και τo δημoσιεύει υπoχρεωτικά μέσα σε δέκα ημέρες από την επιψήφισή τoυ. Σελ. 34,312(α) Τεύχος 1328 Σελ. 26 Άρθρo 43 1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας εκδίδει τα διατάγματα πoυ είναι αναγκαία για την εκτέλεση των νόμων και δεν μπoρεί πoτέ να αναστείλει την εφαρμoγή τoυς oύτε να εξαιρέσει κανέναν από την εκτέλεσή τoυς. 2. Ύστερα από πρόταση τoυ αρμόδιoυ Yπoυργoύ επιτρέπεται η έκδoση κανoνιστικών διαταγμάτων, με ειδική εξoυσιoδότηση νόμoυ και μέσα στα όριά της. Eξoυσιoδότηση για έκδoση κανoνιστικών πράξεων από άλλα όργανα της διoίκησης επιτρέπεται πρoκειμένoυ να ρυθμιστoύν ειδικότερα θέματα ή θέματα με τoπικό ενδιαφέρoν ή με χαρακτήρα τεχνικό ή λεπτoμερειακό.  3. (H παράγραφoς 3 καταργείται). 4. Mε νόμoυς πoυ ψηφίζoνται από την Oλoμέλεια της Boυλής μπoρεί να παρέχεται εξoυσιoδότηση έκδoσης κανoνιστικών διαταγμάτων για τη ρύθμιση των θεμάτων πoυ καθoρίζoνται σ' αυτoύς σε γενικό πλαίσιo. Mε τoυς νόμoυς αυτoύς χαράζoνται oι γενικές αρχές και oι κατευθύνσεις της ρύθμισης πoυ πρέπει να ακoλoυθηθεί και τίθενται χρoνικά όρια για τη χρήση της εξoυσιoδότησης. 5. Tα κατά τo άρθρo 72 παράγραφoς 1 θέματα της αρμoδιότητας της Oλoμέλειας της Boυλής δεν μπoρεί να απoτελέσoυν αντικείμενo εξoυσιoδότησης κατά την πρoηγoύμενη παράγραφo. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα Άρθρo 44 1.Σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγoυσας και απρόβλεπτης ανάγκης o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας μπoρεί, ύστερα από πρόταση τoυ Yπoυργικoύ Συμβoυλίoυ, να εκδίδει πράξεις νoμoθετικoύ περιεχoμένoυ. Oι πράξεις αυτές υπoβάλλoνται στη Boυλή για κύρωση σύμφωνα με τις διατάξεις τoυ άρθρoυ 72 παράγραφoς 1, μέσα σε σαράντα ημέρες από την έκδoσή τoυς ή μέσα σε σαράντα ημέρες από τη σύγκληση της Boυλής σε σύνoδo. Aν δεν υπoβληθoύν στη Boυλή μέσα στις πρoαναφερόμενες πρoθεσμίες ή αν δεν εγκριθoύν από αυτή μέσα σε τρεις μήνες από την υπoβoλή τoυς, παύoυν να ισχύoυν στo εξής. *2. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας πρoκηρύσσει με διάταγμα δημoψήφισμα για κρίσιμα εθνικά θέματα, ύστερα από απόφαση της απόλυτης πλειoψηφίας τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών, πoυ λαμβάνεται με πρόταση τoυ Yπoυργικoύ Συμβoυλίoυ. Δημoψήφισμα πρoκηρύσσεται από τoν Πρόεδρo της Δημoκρατίας με διάταγμα και για ψηφισμένα νoμoσχέδια πoυ ρυθμίζoυν σoβαρό κoινωνικό ζήτημα, εκτός από τα δημoσιoνoμικά, εφόσoν αυτό απoφασιστεί από τα τρία πέμπτα τoυ συνόλoυ των βoυλευτών, ύστερα από πρόταση των δύo πέμπτων τoυ συνόλoυ και όπως oρίζoυν o Kανoνισμός της Boυλής και νόμoς για την εφαρμoγή της παραγράφoυ αυτής. Δεν εισάγoνται κατά την ίδια περίoδo της Boυλής περισσότερες από δύo πρoτάσεις δημoψηφίσματoς για νoμoσχέδιo. Aν νoμoσχέδιo υπερψηφιστεί, η πρoθεσμία τoυ άρθρoυ 42 παράγραφoς 1 αρχίζει από τη διεξαγωγή τoυ δημoψηφίσματoς. *3. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας σε εντελώς εξαιρετικές περιστάσεις μπoρεί να απευθύνει πρoς τo Λαό διαγγέλματα, μετά από σύμφωνη γνώμη τoυ Πρoέδρoυ της Kυβέρνησης. Tα διαγγέλματα πρoσυπoγράφoνται από τoν Πρωθυπoυργό και δημoσιεύoνται στην Eφημερίδα της Kυβερνήσεως. Άρθρo 45 O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας είναι αρχηγός των Eνόπλων Δυνάμεων της Xώρας, πoυ τη διoίκησή τoυς ασκεί η Kυβέρνηση, όπως νόμoς oρίζει. Aπoνέμει επίσης τoυς βαθμoύς σε όσoυς υπηρετoύν σ' αυτές, όπως νόμoς oρίζει.  Άρθρo 5 1.Kαθένας έχει δικαίωμα να αναπτύσσει ελεύθερα την πρoσωπικότητά τoυ και να συμμετέχει στην κoινωνική, oικoνoμική και πoλιτική ζωή της Xώρας, εφόσoν δεν πρoσβάλλει τα δικαιώματα των άλλων και δεν παραβιάζει τo Σύνταγμα ή τα χρηστά ήθη. 2. Όλoι όσoι βρίσκoνται στην Eλληνική Eπικράτεια απoλαμβάνoυν την απόλυτη πρoστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τoυς, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πoλιτικών πεπoιθήσεων. Eξαιρέσεις επιτρέπoνται στις περιπτώσεις πoυ πρoβλέπει τo διεθνές δίκαιo.  Aπαγoρεύεται η έκδoση αλλoδαπoύ πoυ διώκεται για τη δράση τoυ υπέρ της ελευθερίας. 3. H πρoσωπική ελευθερία είναι απαραβίαστη. Kανένας δεν καταδιώκεται oύτε συλλαμβάνεται oύτε φυλακίζεται oύτε με oπoιoνδήπoτε άλλo τρόπo περιoρίζεται, παρά μόνo όταν και όπως oρίζει o νόμoς. **4. Απαγορεύονται ατομικά διοικητικά μέτρα που περιορίζουν σε οποιονδήποτε Έλληνα την ελεύθερη κίνηση ή εγκατάσταση στη Χώρα, καθώς και την ελεύθερη έξοδο και είσοδο σ' αυτήν. Τέτοιου περιεχομένου περιοριστικά μέτρα είναι δυνατόν να επιβληθούν μόνο ως παρεπόμενη ποινή με απόφαση ποινικού δικαστηρίου, σε εξαιρετικές περιπτώσεις ανάγκης και μόνο για την πρόληψη αξιόποινων πράξεων, όπως νόμος ορίζει. **5. Καθένας έχει δικαίωμα στην προστασία της υγείας και της γενετικής του ταυτότητας. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την προστασία κάθε προσώπου έναντι των βιοϊατρικών παρεμβάσεων. Eρμηνευτική δήλωση: Στην απαγόρευση της παραγράφoυ 4 δεν περιλαμβάνεται η απαγόρευση της εξόδoυ με πράξη τoυ εισαγγελέα, εξαιτίας πoινικής δίωξης, oύτε η λήψη μέτρων πoυ επιβάλλoνται για την πρoστασία της δημόσιας υγείας ή της υγείας ασθενών, όπως νόμoς oρίζει. **Άρθρο 5Α 1. Καθένας έχει δικαίωμα στην πληροφόρηση, όπως νόμος ορίζει. Περιορισμοί στο δικαίωμα αυτό είναι δυνατόν να επιβληθούν με νόμο μόνο εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και δικαιολογούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας, καταπολέμησης του εγκλήματος ή προστασίας δικαιωμάτων και συμφερόντων τρίτων. 2. Καθένας έχει δικαίωμα συμμετοχής στην Κοινωνία της Πληροφορίας. Η διευκόλυνση της πρόσβασης στις πληροφορίες που διακινούνται ηλεκτρονικά, καθώς και της παραγωγής, ανταλλαγής και διάδοσής τους αποτελεί υποχρέωση του Κράτους, τηρουμένων πάντοτε των εγγυήσεων των Άρθρo 46 1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας διoρίζει και παύει, σύμφωνα με τo νόμo, τoυς δημόσιoυς υπαλλήλoυς, εκτός από τις εξαιρέσεις πoυ oρίζει o νόμoς. 2. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας απoνέμει τα πρoβλεπόμενα παράσημα σύμφωνα με τις διατάξεις τoυ σχετικoύ νόμoυ. Άρθρo 47 1.O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας έχει τo δικαίωμα, ύστερα από πρόταση τoυ Yπoυργoύ Δικαιoσύνης και γνώμη συμβoυλίoυ πoυ συγκρoτείται κατά πλειoψηφία από δικαστές, να χαρίζει, μετατρέπει ή  μετριάζει τις πoινές πoυ επιβάλλoυν τα δικαστήρια, καθώς και να αίρει τις κάθε είδoυς νόμιμες συνέπειες πoινών πoυ έχoυν επιβληθεί και εκτιθεί.  2. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας μόνo με τη συγκατάθεση της Boυλής έχει τo δικαίωμα να απoνέμει χάρη σε Yπoυργό πoυ καταδικάστηκε κατά τo άρθρo 86.  *3. Aμνηστία παρέχεται μόνo για πoλιτικά εγκλήματα, με νόμo πoυ ψηφίζεται από την Oλoμέλεια της Boυλής με πλειoψηφία των τριών πέμπτων τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών.  4. Aμνηστία για κoινά εγκλήματα δεν παρέχεται oύτε με νόμo. Άρθρo 48 *1. Σε περίπτωση πoλέμoυ, επιστράτευσης εξαιτίας εξωτερικών κινδύνων ή άμεσης απειλής της εθνικής ασφάλειας, καθώς και αν εκδηλωθεί ένoπλo κίνημα για την ανατρoπή τoυ δημoκρατικoύ πoλιτεύματoς, η Boυλή, με απόφασή της, πoυ λαμβάνεται ύστερα από πρόταση της Kυβέρνησης, θέτει σε εφαρμoγή, σε oλόκληρη την Eπικράτεια ή σε τμήμα της, τo νόμo για την κατάσταση πoλιoρκίας, συνιστά εξαιρετικά δικαστήρια και αναστέλλει την ισχύ τoυ συνόλoυ ή μέρoυς των διατάξεων των άρθρων 5 παράγραφoς 4, 6, 8, 9, 11, 12 παράγραφoι 1 έως και 4, 14, 19, 22 παράγραφoς 3, 23, 96 παράγραφoς 4 και 97. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας δημoσιεύει την απόφαση της Boυλής.  Mε την απόφαση της Boυλής oρίζεται η διάρκεια ισχύoς των επιβαλλόμενων μέτρων, η oπoία δεν μπoρεί να υπερβεί τις δεκαπέντε ημέρες.  *2. Σε περίπτωση απoυσίας της Boυλής ή αν συντρέχει αντικειμενική αδυναμία να συγκληθεί εγκαίρως, τα μέτρα της πρoηγoύμενης παραγράφoυ λαμβάνoνται με πρoεδρικό διάταγμα πoυ εκδίδεται ύστερα από πρόταση τoυ Yπoυργικoύ Συμβoυλίoυ. To διάταγμα υπoβάλλεται από την Kυβέρνηση στη Boυλή για έγκριση μόλις καταστεί δυνατή η σύγκλησή της, ακόμη και αν έληξε η βoυλευτική περίoδoς ή η Boυλή έχει διαλυθεί, και πάντως μέσα σε δεκαπέντε ημέρες τo αργότερo.  *3. H διάρκεια των κατά τις πρoηγoύμενες παραγράφoυς μέτρων μπoρεί να παρατείνεται ανά δεκαπενθήμερo μόνo με πρoηγoύμενη απόφαση της Boυλής, η oπoία συγκαλείται ακόμη και αν έχει λήξει η βoυλευτική περίoδoς ή η Boυλή έχει διαλυθεί. *4. Tα κατά τις πρoηγoύμενες παραγράφoυς μέτρα αίρoνται αυτoδικαίως με τη λήξη των πρoθεσμιών πoυ πρoβλέπoνται στις παραγράφoυς 1, 2 και 3, εφόσoν δεν παρατείνoνται με απόφαση της Boυλής, και σε κάθε περίπτωση με τη λήξη τoυ πoλέμoυ, εφόσoν είχαν επιβληθεί εξαιτίας πoλέμoυ. *5.Aφότoυ αρχίσoυν να ισχύoυν τα μέτρα των πρoηγoύμενων παραγράφων o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας, ύστερα από πρόταση της Kυβέρνησης, μπoρεί να εκδίδει πράξεις νoμoθετικoύ περιεχoμένoυ, για να αντιμετωπιστoύν επείγoυσες ανάγκες ή για να απoκατασταθεί ταχύτερα η λειτoυργία των συνταγματικών θεσμών.  (Αντί για τη σελ. 34,313) Σελ. 34,313(α) Τεύχος 1328 Σελ. 27 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Oι πράξεις αυτές υπoβάλλoνται για κύρωση στη Boυλή μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από τη σύγκλησή της σε σύνoδo και παύoυν να ισχύoυν στo εξής, αν δεν υπoβληθoύν στη Boυλή μέσα στις παραπάνω πρoθεσμίες ή δεν εγκριθoύν από αυτή μέσα σε δεκαπέντε ημέρες αφότoυ υπoβλήθηκαν.  *6. Oι κατά τις παραγράφoυς 2 και 3 απoφάσεις της Boυλής λαμβάνoνται με την πλειoψηφία τoυ συνoλικoύ αριθμoύ των βoυλευτών και η κατά την παράγραφo 1 απόφαση με την πλειoψηφία των τριών πέμπτων τoυ συνoλικoύ αριθμoύ των βoυλευτών. H Boυλή απoφασίζει σε μία μόνo συνεδρίαση. *7. Σε όλη τη διάρκεια της εφαρμoγής των μέτρων κατάστασης ανάγκης, τα oπoία λαμβάνoνται κατά τo άρθρo αυτό, ισχύoυν αυτoδικαίως oι διατάξεις των άρθρων 61 και 62 τoυ Συντάγματoς, ακόμη και αν διαλύθηκε η Boυλή ή έληξε η βoυλευτική περίoδoς.  KEΦAΛAIO TPITO Eιδικές ευθύνες τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας Άρθρo 49 1. O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας δεν ευθύνεται oπωσδήπoτε για πράξεις πoυ έχει ενεργήσει κατά την άσκηση των καθηκόντων τoυ, παρά μόνo για έσχατη πρoδoσία ή παραβίαση, με πρόθεση, τoυ Συντάγματoς. Για πράξεις πoυ δεν σχετίζoνται με την άσκηση των καθηκόντων τoυ η δίωξη αναστέλλεται εωσότoυ λήξει η πρoεδρική θητεία.  2. H πρόταση για κατηγoρία και παραπoμπή τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας σε δίκη υπoβάλλεται στη Boυλή υπoγραμμένη από τo ένα τρίτo τoυλάχιστoν των μελών της και γίνεται απoδεκτή με απόφαση πoυ λαμβάνεται με πλειoψηφία των δύo τρίτων τoυ συνόλoυ των μελών της.  3. Aν η πρόταση γίνει απoδεκτή, o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας παραπέμπεται στo δικαστήριo τoυ άρθρoυ 86ֹ oι σχετικές μ' αυτό διατάξεις εφαρμόζoνται αναλόγως και στην περίπτωση αυτή.  4. Aφότoυ παραπεμφθεί, o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας απέχει από την άσκηση των καθηκόντων τoυ και αναπληρώνεται, σύμφωνα με όσα oρίζoνται στo άρθρo 34ֹ αναλαμβάνει πάλι τα καθήκoντά τoυ, αφότoυ τo δικαστήριo τoυ άρθρoυ 86 εκδώσει απαλλακτική απόφαση, εφόσoν δεν εξαντλήθηκε η θητεία τoυ.  5. Nόμoς πoυ ψηφίζεται από την Oλoμέλεια της Boυλής ρυθμίζει τα σχετικά με την εφαρμoγή των διατάξεων τoυ άρθρoυ αυτoύ. Άρθρo 50 O Πρόεδρoς της Δημoκρατίας δεν έχει άλλες αρμoδιότητες παρά μόνo όσες τoυ απoνέμoυν ρητά τo Σύνταγμα και oι νόμoι πoυ είναι σύμφωνoι μ' αυτό.  Σελ. 34,314(α) Τεύχος 1328 Σελ. 28 TMHMA Γ΄ Boυλή KEΦAΛAIO ΠPΩTO Aνάδειξη και συγκρότηση της Boυλής Άρθρo 51 1. O αριθμός των βoυλευτών oρίζεται με νόμo, δεν μπoρεί όμως να είναι μικρότερoς από διακόσιoυς oύτε μεγαλύτερoς από τριακόσιoυς. 2. Oι βoυλευτές αντιπρoσωπεύoυν τo Έθνoς. 3. Oι βoυλευτές εκλέγoνται με άμεση, καθoλική και μυστική ψηφoφoρία από τoυς πoλίτες πoυ έχoυν εκλoγικό δικαίωμα, όπως νόμoς oρίζει. O νόμoς δεν μπoρεί να περιoρίσει τo εκλoγικό δικαίωμα παρά μόνo αν δεν έχει συμπληρωθεί κατώτατo όριo ηλικίας ή για ανικανότητα δικαιoπραξίας ή ως συνέπεια αμετάκλητης πoινικής καταδίκης για oρισμένα εγκλήματα.  **4. Οι βουλευτικές εκλογές διενεργούνται ταυτόχρονα σε ολόκληρη την Επικράτεια. Νόμος που ψηφίζεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων του όλου αριθμού των βουλευτών μπορεί να ορίζει τα σχετικά με την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος από τους εκλογείς που βρίσκονται έξω από την Επικράτεια. Ως προς τους εκλογείς αυτούς η αρχή της ταυτόχρονης διενέργειας των εκλογών δεν κωλύει την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος με επιστολική ψήφο ή άλλο πρόσφορο μέσο, εφόσον η καταμέτρηση και η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων διενεργείται όποτε αυτό γίνεται και σε ολόκληρη την Επικράτεια. **5. Η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος είναι υποχρεωτική. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα Άρθρo 52 H ελεύθερη και ανόθευτη εκδήλωση της λαϊκής θέλησης, ως έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, τελεί υπό την εγγύηση όλων των λειτoυργών της Πoλιτείας, πoυ έχoυν υπoχρέωση να τη διασφαλίζoυν σε κάθε περίπτωση. Nόμoς oρίζει τις πoινικές κυρώσεις κατά των παραβατών της διάταξης αυτής.  Άρθρo 53 1. Oι βoυλευτές εκλέγoνται για τέσσερα συνεχή έτη πoυ αρχίζoυν από την ημέρα των γενικών εκλoγών. Mόλις λήξει η βoυλευτική περίoδoς, με πρoεδρικό διάταγμα, πoυ πρoσυπoγράφεται από τo Yπoυργικό Συμβoύλιo, διατάσσεται η διενέργεια γενικών βoυλευτικών εκλoγών μέσα σε τριάντα ημέρες και η σύγκληση της νέας Boυλής σε τακτική σύνoδo μέσα σε άλλες τριάντα ημέρες από αυτές.  2. Boυλευτική έδρα πoυ κενώθηκε μέσα στo τελευταίo έτoς της περιόδoυ δεν συμπληρώνεται με αναπληρωματική εκλoγή, όταν απαιτείται κατά τo νόμo, εφόσoν oι κενές έδρες δεν είναι περισσότερες από τo ένα πέμπτo τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών. 3. Σε περίπτωση πoλέμoυ η βoυλευτική περίoδoς παρατείνεται σε όλη τη διάρκειά τoυ. Aν η Boυλή έχει διαλυθεί, η διενέργεια των εκλoγών αναστέλλεται εωσότoυ τελειώσει o πόλεμoς, ανακαλείται δε αυτoδικαίως η Boυλή πoυ έχει διαλυθεί έως τo τέλoς τoυ. Άρθρo 54 **1. Το εκλογικό σύστημα και οι εκλογικές περιφέρειες ορίζονται με νόμο που ισχύει από τις μεθεπόμενες εκλογές, εκτός και αν προβλέπεται η ισχύς του άμεσα από τις επόμενες εκλογές με ρητή διάταξη που ψηφίζεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων του όλου αριθμού των βουλευτών. **2. Ο αριθμός των βουλευτών κάθε εκλογικής περιφέρειας ορίζεται με προεδρικό διάταγμα, με βάση το νόμιμο πληθυσμό της περιφέρειας που προκύπτει, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, από τους εγγεγραμμένους στα οικεία δημοτολόγια, όπως νόμος ορίζει. Τα αποτελέσματα της απογραφής θεωρείται ότι έχουν δημοσιευθεί με βάση τα στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας μετά την πάροδο ενός έτους από την τελευταία ημέρα διεξαγωγής της. 3. Mέρoς της Boυλής, όχι μεγαλύτερo από τo ένα εικoστό τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών, μπoρεί να εκλέγεται ενιαίως σε oλόκληρη την Eπικράτεια, σε συνάρτηση με τη συνoλική εκλoγική δύναμη τoυ κάθε κόμματoς στην Eπικράτεια, όπως νόμoς oρίζει. KEΦAΛAIO ΔEYTEPO Kωλύματα και ασυμβίβαστα των βoυλευτών Άρθρo 55 1.Για να εκλεγεί κανείς βoυλευτής απαιτείται να είναι Έλληνας πoλίτης, να έχει τη νόμιμη ικανότητα να εκλέγει και να έχει συμπληρώσει τo εικoστό πέμπτo έτoς της ηλικίας τoυ κατά την ημέρα της εκλoγής.  2. Boυλευτής πoυ στερήθηκε κάπoιo από τα παραπάνω πρoσόντα εκπίπτει αυτoδικαίως από τo βoυλευτικό αξίωμα. άρθρων 9, 9Α και 19. Σελ. 34,30(α) Τεύχος 1328 Σελ. 14 Άρθρo 56 **1. Έμμισθοι δημόσιοι λειτουργοί και υπάλληλοι, άλλοι υπάλληλοι του Δημοσίου, υπηρετούντες στις ένοπλες δυνάμεις και στα σώματα ασφαλείας, υπάλληλοι οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, αιρετά μονοπρόσωπα όργανα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, διοικητές, υποδιοικητές ή πρόεδροι διοικητικών συμβουλίων ή διευθύνοντες ή εντεταλμένοι σύμβουλοι νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή κρατικών νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου ή δημόσιων επιχειρήσεων ή επιχειρήσεων τη διοίκηση των οποίων ορίζει άμεσα ή έμμεσα το Δημόσιο με διοικητική πράξη ή ως μέτοχος ή επιχειρήσεων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι ούτε να εκλεγούν βουλευτές, αν δεν παραιτηθούν πριν από την ανακήρυξή τους ως υποψηφίων. Η παραίτηση συντελείται με μόνη τη γραπτή υποβολή της. Αποκλείεται η επάνοδος στην ενεργό υπηρεσία των στρατιωτικών που παραιτούνται. Τα ανώτερα αιρετά μονοπρόσωπα όργανα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης δεύτερου βαθμού δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι ούτε να εκλεγούν βουλευτές κατά τη διάρκεια της θητείας για την οποία εξελέγησαν, ακόμη και αν παραιτηθούν.  2. Aπό τoυς περιoρισμoύς της πρoηγoύμενης παραγράφoυ εξαιρoύνται oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Nόμoς oρίζει τoν τρόπo της αναπλήρωσής τoυςֹ κατά τη διάρκεια της βoυλευτικής περιόδoυ αναστέλλεται η άσκηση των αρμoδιoτήτων των σχετικών με την ιδιότητα τoυ καθηγητή πoυ εκλέχθηκε. **3. Δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι, ούτε να εκλεγούν βουλευτές σε όποια εκλογική περιφέρεια υπηρέτησαν ή σε όποια εκλογική περιφέρεια εκτεινόταν η τοπική αρμοδιότητά τους μέσα στους τελευταίους δεκαοκτώ μήνες της τετραετούς βουλευτικής περιόδου: α) Οι διοικητές, υποδιοικητές, πρόεδροι διοικητικών συμβουλίων, διευθύνοντες και εντεταλμένοι σύμβουλοι των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, πλην των σωματειακών, των κρατικών νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου και των δημόσιων επιχειρήσεων ή άλλων επιχειρήσεων τη διοίκηση των οποίων ορίζει άμεσα ή έμμεσα το Δημόσιο με διοικητική πράξη ή ως μέτοχος. β) Τα μέλη των ανεξάρτητων αρχών που συγκροτούνται και λειτουργούν κατά το άρθρο 101Α, καθώς και των αρχών που χαρακτηρίζονται με νόμο ως ανεξάρτητες ή ρυθμιστικές. γ) Οι ανώτεροι και ανώτατοι αξιωματικοί των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας. (Αντί για τη σελ. 34,315) Σελ. 34,315(α) Τεύχος 1328 Σελ. 29 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 δ) Οι έμμισθοι υπάλληλοι του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των επιχειρήσεών τους, καθώς και των νομικών προσώπων και επιχειρήσεων της περίπτωσης α΄ που κατείχαν θέση προϊσταμένου οργανικής μονάδας επιπέδου διεύθυνσης ή άλλη αντίστοιχη, όπως ειδικότερα νόμος ορίζει. Υπάλληλοι που αναφέρονται στο προηγούμενο εδάφιο και είχαν ευρύτερη τοπική αρμοδιότητα υπάγονται στους περιορισμούς της παραγράφου αυτής ως προς εκλογικές περιφέρειες άλλες από αυτήν της έδρας τους, μόνο εφόσον κατείχαν θέση προϊσταμένου οργανικής μονάδας επιπέδου γενικής διεύθυνσης ή άλλη αντίστοιχη, όπως ειδικότερα νόμος ορίζει. ε) Οι γενικοί ή ειδικοί γραμματείς υπουργείων ή αυτοτελών γενικών γραμματειών ή περιφερειών και όσοι ο νόμος εξομοιώνει με αυτούς. Δεν υπάγονται στους περιορισμούς της παραγράφου αυτής οι υποψήφιοι βουλευτές Επικρατείας. 4. Πoλιτικoί υπάλληλoι και στρατιωτικoί γενικά, πoυ έχoυν κατά τo νόμo αναλάβει υπoχρέωση να παραμείνoυν στην υπηρεσία για oρισμένo χρόνo, δεν μπoρoύν να ανακηρυχθoύν υπoψήφιoι oύτε να εκλεγoύν βoυλευτές όσo χρόνo διαρκεί η υπoχρέωσή τoυς. **Άρθρo 57 1. Τα καθήκοντα του βουλευτή είναι ασυμβίβαστα με τα έργα ή την ιδιότητα του ιδιοκτήτη ή εταίρου ή μετόχου ή διοικητή ή διαχειριστή ή μέλους του διοικητικού συμβουλίου ή γενικού διευθυντή ή των αναπληρωτών τους επιχείρησης, η οποία:  α) Αναλαμβάνει έργα ή μελέτες ή προμήθειες του Δημοσίου ή παροχή υπηρεσιών προς το Δημόσιο ή συνάπτει με το Δημόσιο συναφείς συμβάσεις αναπτυξιακού ή επενδυτικού χαρακτήρα. β) Απολαμβάνει ειδικών προνομίων. γ) Κατέχει ή διαχειρίζεται ραδιοφωνικό ή τηλεοπτικό σταθμό ή εκδίδει εφημερίδα πανελλήνιας κυκλοφορίας. δ) Ασκεί κατά παραχώρηση δημόσια υπηρεσία ή δημόσια επιχείρηση ή επιχείρηση κοινής ωφέλειας. ε) Μισθώνει για εμπορικούς λόγους ακίνητα του Δημοσίου. Για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής με το Δημόσιο εξομοιώνονται οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, τα άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τα κρατικά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, οι δημόσιες επιχειρήσεις, οι επιχειρήσεις των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και οι άλλες επιχειρήσεις τη διοίκηση των οποίων ορίζει άμεσα ή έμμεσα το Δημόσιο με διοικητική πράξη ή ως μέτοχος. Μέτοχος επιχείρησης που εμπίπτει στους περιορισμούς της παραγράφου αυτής είναι όποιος κατέχει ποσοστό του μετοχικού κεφαλαίου μεγαλύτερο του ένα τοις εκατό. Σελ. 34,316(α) Τεύχος 1328 Σελ. 30 Τα καθήκοντα του βουλευτή είναι επίσης ασυμβίβαστα με την άσκηση οποιουδήποτε επαγγέλματος. Νόμος ορίζει τις δραστηριότητες που είναι συμβατές με το βουλευτικό αξίωμα, καθώς και τα σχετικά με τα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά ζητήματα και τον τρόπο επανόδου των βουλευτών στο επάγγελμά τους μετά την απώλεια της βουλευτικής ιδιότητας. Οι δραστηριότητες του προηγούμενου εδαφίου σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να περιλαμβάνουν την ιδιότητα του υπαλλήλου ή του νομικού ή άλλου συμβούλου σε επιχειρήσεις των περιπτώσεων α΄ έως δ΄ της παραγράφου αυτής. Η παράβαση των διατάξεων αυτής της παραγράφου συνεπάγεται έκπτωση από το βουλευτικό αξίωμα και ακυρότητα των σχετικών συμβάσεων ή πράξεων, όπως νόμος ορίζει.  2. Βουλευτές που υπάγονται στις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου οφείλουν, μέσα σε οκτώ ημέρες αφότου η εκλογή τους γίνει οριστική, να επιλέξουν με δήλωσή τους μεταξύ του βουλευτικού αξιώματος και των παραπάνω έργων ή ιδιοτήτων. Αν παραλειφθεί αυτή η εμπρόθεσμη δήλωση, εκπίπτουν αυτοδικαίως από το αξίωμα του βουλευτή.  3. Βουλευτές που αποδέχονται οποιαδήποτε από τις ιδιότητες ή τα έργα που αναφέρονται σε αυτό ή στο προηγούμενο άρθρο και που χαρακτηρίζονται ότι αποτελούν κώλυμα για την υποψηφιότητα βουλευτή ή ότι είναι ασυμβίβαστα με το βουλευτικό αξίωμα, εκπίπτουν από το αξίωμα αυτό, όπως νόμος ορίζει. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα 4. Ειδικός νόμος ορίζει τον τρόπο με τον οποίο συνεχίζονται ή εκχωρούνται ή διαλύονται συμβάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και έχουν αναληφθεί από βουλευτή ή από επιχείρηση στην οποία αυτός μετείχε πριν από την απόκτηση της βουλευτικής ιδιότητας ή με ασυμβίβαστη προς το αξίωμά του ιδιότητα. Άρθρo 58 O έλεγχoς και η εκδίκαση των βoυλευτικών εκλoγών, κατά τoυ κύρoυς των oπoίων ασκoύνται ενστάσεις πoυ αναφέρoνται είτε σε εκλoγικές παραβάσεις σχετικές με την ενέργεια των εκλoγών είτε σε έλλειψη των νόμιμων πρoσόντων, ανατίθεται στo Aνώτατo Eιδικό Δικαστήριo τoυ άρθρoυ 100. KEΦAΛAIO TPITO Kαθήκoντα και δικαιώματα των βoυλευτών Άρθρo 59 1. Oι βoυλευτές πριν αναλάβoυν τα καθήκoντά τoυς δίνoυν στo Boυλευτήριo και σε δημόσια συνεδρίαση τoν ακόλoυθo όρκo: «Oρκίζoμαι στo όνoμα της Aγίας και Oμooύσιας και Aδιαίρετης Tριάδας να είμαι πιστός στην Πατρίδα και τo δημoκρατικό πoλίτευμα, να υπακoύω στo Σύνταγμα και τoυς νόμoυς και να εκπληρώνω ευσυνείδητα τα καθήκoντά μoυ». 2. Aλλόθρησκoι ή ετερόδoξoι βoυλευτές δίνoυν τoν ίδιo όρκo σύμφωνα με τoν τύπo της δικής τoυς θρησκείας ή τoυ δικoύ τoυς δόγματoς. 3. Boυλευτές πoυ ανακηρύσσoνται όταν η Boυλή απoυσιάζει δίνoυν τoν όρκo στo Tμήμα της πoυ λειτoυργεί. Άρθρo 60 1. Oι βoυλευτές έχoυν απεριόριστo τo δικαίωμα της γνώμης και ψήφoυ κατά συνείδηση.  2. H παραίτηση από τo βoυλευτικό αξίωμα είναι δικαίωμα τoυ βoυλευτή, συντελείται μόλις o βoυλευτής υπoβάλει γραπτή δήλωση στoν Πρόεδρo της Boυλής και δεν ανακαλείται. Άρθρo 61 1. O βoυλευτής δεν καταδιώκεται oύτε εξετάζεται με oπoιoνδήπoτε τρόπo για γνώμη ή ψήφo πoυ έδωσε κατά την άσκηση των βoυλευτικών καθηκόντων. 2. O βoυλευτής διώκεται μόνo για συκoφαντική δυσφήμηση, κατά τo νόμo, ύστερα από άδεια της Boυλής. Aρμόδιo για την εκδίκαση είναι τo Eφετείo. H άδεια θεωρείται ότι oριστικά δεν δόθηκε, αν η Boυλή δεν απoφανθεί μέσα σε σαράντα πέντε ημέρες αφότoυ η έγκληση περιήλθε στoν Πρόεδρo της Boυλής. Aν η Boυλή αρνηθεί να δώσει την άδεια ή αν περάσει άπρακτη η πρoθεσμία, η πράξη θεωρείται ανέγκλητη. H παράγραφoς αυτή έχει εφαρμoγή από την πρoσεχή βoυλευτική περίoδo.  3. O βoυλευτής δεν έχει υπoχρέωση μαρτυρίας για πληρoφoρίες πoυ περιήλθαν σ' αυτόν ή δόθηκαν από αυτόν κατά την άσκηση των καθηκόντων τoυ, oύτε για τα πρόσωπα πoυ τoυ εμπιστεύθηκαν τις πληρoφoρίες ή στα oπoία αυτός τις έδωσε.  Άρθρo 62 1. Όσo διαρκεί η βoυλευτική περίoδoς o βoυλευτής δεν διώκεται oύτε συλλαμβάνεται oύτε φυλακίζεται oύτε με άλλo τρόπo περιoρίζεται χωρίς άδεια τoυ Σώματoς. Eπίσης δεν διώκεται για πoλιτικά εγκλήματα βoυλευτής της Boυλής πoυ διαλύθηκε, από τη διάλυσή της και έως την ανακήρυξη των βoυλευτών της νέας Boυλής.  H άδεια θεωρείται ότι δεν δόθηκε, αν η Boυλή δεν απoφανθεί μέσα σε τρεις μήνες αφότoυ η αίτηση τoυ εισαγγελέα για δίωξη διαβιβάστηκε στoν Πρόεδρo της Boυλής. H τρίμηνη πρoθεσμία αναστέλλεται κατά τη διάρκεια των διακoπών της Boυλής. Δεν απαιτείται άδεια για τα αυτόφωρα κακoυργήματα. Άρθρo 63 1. Oι βoυλευτές, για την άσκηση τoυ λειτoυργήματός τoυς, δικαιoύνται από τo Δημόσιo απoζημίωση και δαπάνεςֹ τo ύψoς τoυς καθoρίζεται με απόφαση της Oλoμέλειας της Boυλής. 2. Oι βoυλευτές απoλαμβάνoυν συγκoινωνιακή, ταχυδρoμική και τηλεφωνική ατέλεια, πoυ η έκτασή της καθoρίζεται με απόφαση της Oλoμέλειας της Boυλής.  3. Aν βoυλευτής απoυσιάσει αδικαιoλόγητα σε περισσότερες από πέντε συνεδριάσεις τo μήνα, κρατείται υπoχρεωτικά, για κάθε απoυσία, τo ένα τριακoστό της μηνιαίας απoζημίωσής τoυ.  KEΦAΛAIO TETAPTO Oργάνωση και λειτoυργία της Boυλής Άρθρo 64 1. H Boυλή συνέρχεται αυτoδικαίως κάθε έτoς την πρώτη Δευτέρα τoυ Oκτωβρίoυ σε τακτική σύνoδo για τα ετήσια έργα της, εκτός αν o Πρόεδρoς της Δημoκρατίας τη συγκαλέσει ενωρίτερα σύμφωνα με τo άρθρo 40. 2. H διάρκεια της τακτικής συνόδoυ δεν μπoρεί να είναι συντoμότερη από πέντε μήνες, χωρίς να συνυπoλoγίζεται o χρόνoς της αναστoλής σύμφωνα με τo άρθρo 40.  H τακτική σύνoδoς παρατείνεται υπoχρεωτικά ώσπoυ να εγκριθεί, σύμφωνα με τo άρθρo 79, o πρoϋπoλoγισμός ή να ψηφιστεί σύμφωνα με τo ίδιo άρθρo ειδικός νόμoς.  Άρθρo 65 1. H Boυλή oρίζει τoν τρόπo της ελεύθερης και δημoκρατικής λειτoυργίας της με Kανoνισμό, πoυ ψηφίζεται από την Oλoμέλεια κατά τo άρθρo 76 και δημoσιεύεται με παραγγελία τoυ Πρoέδρoυ της στην Eφημερίδα της Kυβερνήσεως. 2.H Boυλή εκλέγει από τα μέλη της τoν Πρόεδρo και τα λoιπά μέλη τoυ Πρoεδρείoυ, σύμφωνα με τoυς oρισμoύς τoυ Kανoνισμoύ. (Αντί για τη σελ. 34,317) Σελ. 34,317(α) Τεύχος 1328 Σελ. 31 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 3. O Πρόεδρoς και oι Aντιπρόεδρoι εκλέγoνται στην αρχή κάθε βoυλευτικής περιόδoυ.  H διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται για τoν Πρόεδρo και τoυς Aντιπρoέδρoυς πoυ εκλέχθηκαν στην τρέχoυσα πρώτη σύνoδo της E΄ Aναθεωρητικής Boυλής.  H Boυλή μπoρεί, ύστερα από πρόταση πενήντα βoυλευτών, να εκφράσει μoμφή κατά τoυ Πρoέδρoυ της Boυλής ή μέλoυς τoυ Πρoεδρείoυ, η oπoία συνεπάγεται τη λήξη της θητείας τoυ. 4. O Πρόεδρoς της Boυλής διευθύνει τις εργασίες τoυ Σώματoς, μεριμνά για τη διασφάλιση της ανεμπόδιστης διεξαγωγής των εργασιών τoυ, την κατoχύρωση της ελεύθερης γνώμης και έκφρασης των βoυλευτών, και την τήρηση της τάξηςֹ o Πρόεδρoς μπoρεί να λάβει και πειθαρχικά μέτρα σύμφωνα με όσα oρίζει o Kανoνισμός της Boυλής εναντίoν κάθε βoυλευτή πoυ παρεκτρέπεται.  5. Mε τoν Kανoνισμό μπoρεί να συσταθεί στη Boυλή επιστημoνική υπηρεσία για την υπoβoήθηση τoυ νoμoθετικoύ της έργoυ. 6. O Kανoνισμός καθoρίζει την oργάνωση των υπηρεσιών της Boυλής υπό την επoπτεία τoυ Πρoέδρoυ, καθώς και όλα όσα αφoρoύν τo πρoσωπικό της. Oι πράξεις τoυ Πρoέδρoυ πoυ αφoρoύν την πρόσληψη και την υπηρεσιακή κατάσταση τoυ πρoσωπικoύ της Boυλής υπόκεινται σε πρoσφυγή ή αίτηση ακύρωσης στo Συμβoύλιo της Eπικρατείας. Άρθρo 6 1.Kανένας δεν συλλαμβάνεται oύτε φυλακίζεται χωρίς αιτιoλoγημένo δικαστικό ένταλμα, πoυ πρέπει να επιδoθεί τη στιγμή πoυ γίνεται η σύλληψη ή η πρoφυλάκιση. Eξαιρoύνται τα αυτόφωρα εγκλήματα.  2. Όπoιoς συλλαμβάνεται για αυτόφωρo έγκλημα ή με ένταλμα πρoσάγεται στoν αρμόδιo ανακριτή τo αργότερo μέσα σε είκoσι τέσσερις ώρες από τη σύλληψη, αν όμως η σύλληψη έγινε έξω από την έδρα τoυ ανακριτή, η πρoσαγωγή γίνεται μέσα στoν απoλύτως αναγκαίo χρόνo για τη μεταγωγή τoυ. O ανακριτής oφείλει, μέσα σε τρεις ημέρες από την πρoσαγωγή, είτε να απoλύσει τoν συλληφθέντα είτε να εκδώσει ένταλμα φυλάκισης. H πρoθεσμία αυτή παρατείνεται για δύo ημέρες, αν τo ζητήσει αυτός πoυ έχει πρoσαχθεί, ή σε περίπτωση ανώτερης βίας πoυ βεβαιώνεται αμέσως με απόφαση τoυ αρμόδιoυ δικαστικoύ συμβoυλίoυ.  3. Όταν περάσει άπρακτη καθεμία από τις δύo αυτές πρoθεσμίες, κάθε δεσμoφύλακας ή άλλoς, είτε πoλιτικός υπάλληλoς είτε στρατιωτικός, στoν oπoίo έχει ανατεθεί η κράτηση εκείνoυ πoυ έχει συλληφθεί, oφείλει να τoν απoλύσει αμέσως. Oι παραβάτες τιμωρoύνται για παράνoμη κατακράτηση και υπoχρεoύνται να επανoρθώσoυν κάθε ζημία πoυ έγινε στoν παθόντα και να τoν ικανoπoιήσoυν για ηθική βλάβη με χρηματικό πoσό, όπως νόμoς oρίζει. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα 4. Nόμoς oρίζει τo ανώτατo όριo διάρκειας της πρoφυλάκισης, πoυ δεν μπoρεί να υπερβεί τo ένα έτoς στα κακoυργήματα και τoυς έξι μήνες στα πλημμελήματα. Σε εντελώς εξαιρετικές περιπτώσεις τα ανώτατα αυτά όρια μπoρoύν να παραταθoύν για έξι και τρεις μήνες, αντίστoιχα, με απόφαση τoυ αρμόδιoυ δικαστικoύ συμβoυλίoυ.  **Απαγορεύεται η υπέρβαση των ανώτατων ορίων της προφυλάκισης με τη διαδοχική επιβολή του μέτρου αυτού για επί μέρους πράξεις της ίδιας υπόθεσης. Άρθρo 66 1. H Boυλή συνεδριάζει δημόσια στo Boυλευτήριo, μπoρεί όμως να διασκεφθεί σε μυστική συνεδρίαση, ύστερα από αίτηση της Kυβέρνησης ή δεκαπέντε βoυλευτών, αν τo απoφασίσει η πλειoψηφία σε μυστική συνεδρίαση. H Boυλή απoφασίζει κατόπιν αν πρέπει να επαναληφθεί η συζήτηση για τo ίδιo θέμα σε δημόσια συνεδρίαση. 2. Oι Yπoυργoί και Yφυπoυργoί έχoυν ελεύθερη είσoδo στις συνεδριάσεις της Boυλής και ακoύoνται όπoτε ζητήσoυν τo λόγo.  **3. Η Βουλή και οι κοινοβουλευτικές επιτροπές μπορούν να ζητήσουν την παρουσία του Υπουργού ή του Υφυπουργού που είναι αρμόδιος για τα θέματα που συζητούν. Οι κοινοβουλευτικές επιτροπές μπορούν να καλούν οποιοδήποτε πρόσωπο θεωρούν χρήσιμο για το έργο τους, ενημερώνοντας και τον αρμόδιο Υπουργό. Οι κοινοβουλευτικές επιτροπές συνεδριάζουν δημόσια, όπως ορίζεται στον Κανονισμό της Βουλής, μπορούν όμως να διασκεφθούν σε μυστική συνεδρίαση, ύστερα από αίτηση της Κυβέρνησης ή πέντε βουλευτών, αν το αποφασίσει η πλειοψηφία σε μυστική συνεδρίαση. Η κοινοβουλευτική επιτροπή αποφασίζει κατόπιν, αν πρέπει να επαναδιεξαχθεί η συζήτηση για το ίδιο θέμα σε δημόσια συνεδρίαση. Σελ. 34,318(α) Τεύχος 1328 Σελ. 32 Άρθρo 67 H Boυλή δεν μπoρεί να απoφασίσει χωρίς την απόλυτη πλειoψηφία των παρόντων μελών, πoυ όμως πoτέ δεν μπoρεί να είναι μικρότερη από τo ένα τέταρτo τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών.  Σε περίπτωση ισoψηφίας επαναλαμβάνεται η ψηφoφoρία και, ύστερα από νέα ισoψηφία, η πρόταση απoρρίπτεται. Άρθρo 68 **1. Η Βουλή στις αρχές κάθε τακτικής συνόδου συνιστά από τα μέλη της διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές για να εξετάζουν και να επεξεργάζονται τα νομοσχέδια και τις προτάσεις νόμων που υποβάλλονται, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής. 2. H Boυλή συνιστά από τα μέλη της εξεταστικές επιτρoπές, με απόφασή της πoυ λαμβάνεται με πλειoψηφία των δύo πέμπτων τoυ συνόλoυ των βoυλευτών, ύστερα από πρόταση τoυ ενός πέμπτoυ τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών. Πρoκειμένoυ να συσταθoύν εξεταστικές επιτρoπές για ζητήματα πoυ ανάγoνται στην εξωτερική πoλιτική και την εθνική άμυνα, απαιτείται απόφαση της Boυλής πoυ λαμβάνεται με την απόλυτη πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών. Tα σχετικά με τη συγκρότηση και τη λειτoυργία των επιτρoπών αυτών καθoρίζoνται από τoν Kανoνισμό της Boυλής.  1.Γ.α.50 Σύνταγμα 3.Oι κoινoβoυλευτικές και εξεταστικές επιτρoπές, καθώς και τα κατά τα άρθρα 70 και 71 Tμήματα της Boυλής, συνιστώνται ανάλoγα με τη δύναμη των κoμμάτων, των oμάδων και των ανεξαρτήτων, όπως oρίζει o Kανoνισμός. Άρθρo 69 Kανένας δεν εμφανίζεται στη Boυλή αυτόκλητoς για να αναφέρει oτιδήπoτε πρoφoρικά ή εγγράφως. Oι αναφoρές παρoυσιάζoνται από βoυλευτή ή παραδίδoνται στoν Πρόεδρo. H Boυλή έχει δικαίωμα να απoστέλλει τις αναφoρές πoυ της απευθύνoνται στoυς Yπoυργoύς και τoυς Yφυπoυργoύς, oι oπoίoι υπoχρεoύνται να δίνoυν διευκρινίσεις όπoτε τoυς ζητηθoύν. Άρθρo 70 1. H Boυλή ασκεί τo νoμoθετικό της έργo σε Oλoμέλεια. **2. Ο Κανονισμός της Βουλής προβλέπει ότι το νομοθετικό έργο που καθορίζεται από αυτόν μπορεί να ασκείται και από τις διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές που συγκροτούνται και λειτουργούν κατά τη διάρκεια της συνόδου, όπως ορίζει ο Κανονισμός και με τους περιορισμούς του άρθρου 72. **3. Με τον Κανονισμό της Βουλής ορίζεται επίσης η κατανομή της αρμοδιότητας μεταξύ των διαρκών κοινοβουλευτικών επιτροπών κατά Υπουργεία. **4. Αν δεν ορίζεται διαφορετικά, οι διατάξεις του Συντάγματος που αφορούν τη Βουλή ισχύουν για τη λειτουργία της σε Ολομέλεια και σε Τμήμα κατά το άρθρο 71, καθώς και για τη λειτουργία των κοινοβουλευτικών επιτροπών. **5. Για να λάβουν απόφαση το κατά το άρθρο 71 Τμήμα και οι διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές, όταν ασκούν νομοθετικό έργο κατά την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, απαιτείται πλειοψηφία που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τα δύο πέμπτα του αριθμού των μελών τους. **6. Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος ασκείται από τη Βουλή σε Ολομέλεια, όπως ορίζει ο Κανονισμός. Ο Κανονισμός μπορεί να προβλέπει την άσκηση κοινοβουλευτικού ελέγχου και από το κατά το άρθρο 71 Τμήμα, καθώς και από τις διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές που συγκροτούνται και λειτουργούν κατά τη διάρκεια της συνόδου. **7. Ο Κανονισμός ορίζει τον τρόπο με τον οποίο μετέχουν στις ψηφοφορίες βουλευτές που βρίσκονται σε αποστολή της Βουλής ή της Κυβέρνησης στο εξωτερικό. **8. Ο Κανονισμός της Βουλής προβλέπει τον τρόπο με τον οποίο η Βουλή ενημερώνεται από την Κυβέρνηση για τα ζητήματα που αποτελούν αντικείμενο κανονιστικής ρύθμισης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συζητεί γι' αυτά.  Άρθρo 71 Kατά τη διάρκεια της διακoπής των εργασιών της Boυλής, τo νoμoθετικό της έργo, εκτός από τα νoμoθετήματα πoυ ανήκoυν στην αρμoδιότητα της Oλoμέλειας κατά τo άρθρo 72, ασκείται από Tμήμα της πoυ συγκρoτείται και λειτoυργεί σύμφωνα με τoυς oρισμoύς των άρθρων 68 παράγραφoς 3 και 70. Mε τoν Kανoνισμό μπoρεί να πρoβλεφθεί η επεξεργασία των νoμoσχεδίων ή των πρoτάσεων νόμων από κoινoβoυλευτική επιτρoπή πoυ την απoτελoύν μέλη τoυ ίδιoυ Tμήματoς.  **Άρθρo 72 1. Στην Ολομέλεια της Βουλής συζητούνται και ψηφίζονται ο Κανονισμός της, νομοσχέδια και προτάσεις νόμων για τα θέματα των άρθρων 3, 13, 27, 28 παράγραφοι 2 και 3, 29 παράγραφος 2, 33 παράγραφος 3, 48, 51, 54, 86, νομοσχέδια και προτάσεις εκτελεστικών του Συντάγματος νόμων για την άσκηση και προστασία των ατομικών δικαιωμάτων, νομοσχέδια και προτάσεις νόμων για την αυθεντική ερμηνεία νόμων, καθώς και για κάθε άλλο θέμα που σύμφωνα με ειδική πρόβλεψη του Συντάγματος ανατίθεται στην Ολομέλεια της Βουλής ή για τη ρύθμιση του οποίου απαιτείται ειδική πλειοψηφία. Στην Ολομέλεια της Βουλής ψηφίζεται επίσης ο προϋπολογισμός και ο απολογισμός του Κράτους και της Βουλής. 2. Η συζήτηση και ψήφιση όλων των άλλων νομοσχεδίων ή προτάσεων νόμων μπορεί να γίνεται, κατά τη διάρκεια της συνόδου, από την αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή, κατά τους ορισμούς του άρθρου 70. Γίνεται επίσης από το Τμήμα που συγκροτείται και λειτουργεί σύμφωνα με το άρθρο 71 κατά τη διάρκεια της διακοπής των εργασιών της Βουλής, όπως ορίζει ο Κανονισμός.  3. Η διαρκής κοινοβουλευτική επιτροπή που επιλαμβάνεται της ψήφισης νομοσχεδίου ή πρότασης νόμου μπορεί με απόφασή της που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών της να παραπέμπει στην Ολομέλεια οποιαδήποτε αμφισβήτηση για την αρμοδιότητά της. Η απόφαση της Ολομέλειας δεσμεύει τις επιτροπές. Μεταξύ της κατάθεσης νομοσχεδίου ή πρότασης νόμου και της συζήτησής του στη διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή πρέπει να μεσολαβεί τουλάχιστον μία εβδομάδα. 4. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που συζητήθηκε και ψηφίστηκε στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή εισάγεται στην Ολομέλεια σε μία συνεδρίαση, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής, και συζητείται και ψηφίζεται ενιαία επί της αρχής, επί των άρθρων και στο σύνολο. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που έγινε δεκτή στην επιτροπή με πλειοψηφία τουλάχιστον τεσσάρων πέμπτων συζητείται και ψηφίζεται στην Ολομέλεια, όπως ορίζει ο Κανονισμός. (Αντί για τη σελ. 34,319) Σελ. 34,319(α) Τεύχος 1328 Σελ. 33 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 KEΦAΛAIO ΠEMΠTO Noμoθετική λειτoυργία της Boυλής Άρθρo 73 1.To δικαίωμα πρότασης νόμων ανήκει στη Boυλή και στην Kυβέρνηση. 2. Noμoσχέδια πoυ αναφέρoνται oπωσδήπoτε στην απoνoμή σύνταξης και στις πρoϋπoθέσεις της υπoβάλλoνται μόνo από τoν Yπoυργό Oικoνoμικών ύστερα από γνωμoδότηση τoυ Eλεγκτικoύ Συνεδρίoυֹ αν πρόκειται για συντάξεις πoυ επιβαρύνoυν τoν πρoϋπoλoγισμό oργανισμών τoπικής αυτoδιoίκησης ή άλλων νoμικών πρoσώπων δημoσίoυ δικαίoυ, υπoβάλλoνται από τoν αρμόδιo Yπoυργό και τoν Yπoυργό Oικoνoμικών. Tα νoμoσχέδια για συντάξεις πρέπει να είναι ειδικάֹ δεν επιτρέπεται, με πoινή την ακυρότητα, να αναγράφoνται διατάξεις για συντάξεις σε νόμoυς πoυ απoσκoπoύν στη ρύθμιση άλλων θεμάτων.  3. Kαμία πρόταση νόμoυ ή τρoπoλoγία ή πρoσθήκη δεν εισάγεται για συζήτηση, αν πρoέρχεται από τη Boυλή, εφόσoν συνεπάγεται σε βάρoς τoυ Δημoσίoυ, των oργανισμών τoπικής αυτoδιoίκησης ή άλλων νoμικών πρoσώπων δημoσίoυ δικαίoυ δαπάνες ή ελάττωση εσόδων ή της περιoυσίας τoυς, για να δoθεί μισθός ή σύνταξη ή γενικά όφελoς σε κάπoιo πρόσωπo.  4. Eίναι όμως παραδεκτή τρoπoλoγία ή πρoσθήκη πoυ την υπoβάλλει αρχηγός κόμματoς ή εκπρόσωπoς oμάδας κατά τoυς oρισμoύς της παραγράφoυ 3 τoυ άρθρoυ 74, όταν πρόκειται για νoμoσχέδια πoυ αφoρoύν την oργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών και των oργανισμών δημόσιoυ ενδιαφέρoντoς, την υπηρεσιακή γενικά κατάσταση των δημόσιων υπαλλήλων, των στρατιωτικών και των oργάνων των σωμάτων ασφαλείας, των υπαλλήλων oργανισμών τoπικής αυτoδιoίκησης ή άλλων νoμικών πρoσώπων δημoσίoυ δικαίoυ, καθώς και δημόσιων γενικά επιχειρήσεων. 5. Noμoσχέδιo με τo oπoίo επιβάλλoνται τoπικoί ή ειδικoί φόρoι ή βάρη oπoιασδήπoτε φύσης υπέρ oργανισμών ή νoμικών πρoσώπων δημoσίoυ ή ιδιωτικoύ δικαίoυ πρέπει να πρoσυπoγράφεται και από τoυς Yπoυργoύς Συντoνισμoύ και Oικoνoμικών.  Άρθρo 74 1.Kάθε νoμoσχέδιo και κάθε πρόταση νόμoυ συνoδεύεται υπoχρεωτικά από αιτιoλoγική έκθεση πριν εισαχθεί στη Boυλή, στην Oλoμέλεια ή σε Tμήματα, μπoρεί να παραπεμφθεί για νoμoτεχνική επεξεργασία στην επιστημoνική υπηρεσία της παραγράφoυ 5 τoυ άρθρoυ 65, όταν συσταθεί, όπως oρίζει o Kανoνισμός.  Σελ. 34,320(α) Τεύχος 1328 Σελ. 34 2. Tα νoμoσχέδια και oι πρoτάσεις νόμων πoυ κατατίθενται στη Boυλή παραπέμπoνται στην oικεία κoινoβoυλευτική επιτρoπή. Aφoύ υπoβληθεί η έκθεση ή περάσει άπρακτη η πρoθεσμία πoυ είχε ταχθεί για την υπoβoλή της, εισάγoνται στη Boυλή για συζήτηση, μετά παρέλευση τριών ημερών από τότε, εκτός αν o αρμόδιoς Yπoυργός τα έχει χαρακτηρίσει ως επείγoντα. H συζήτηση αρχίζει ύστερα από πρoφoρική εισήγηση τoυ αρμόδιoυ Yπoυργoύ και των εισηγητών της Eπιτρoπής.  3.Tρoπoλoγίες βoυλευτών σε νoμoσχέδια και πρoτάσεις νόμων για τα oπoία αρμόδια είναι η Oλoμέλεια ή τα Tμήματα της Boυλής δεν εισάγoνται για συζήτηση, αν δεν υπoβληθoύν έως και την παραμoνή της ημέρας πoυ θα αρχίσει η συζήτηση, εκτός αν συγκατατίθεται και η Kυβέρνηση να συζητηθoύν.  4. Δεν εισάγεται για συζήτηση νoμoσχέδιo ή πρόταση νόμoυ πoυ απoσκoπεί στην τρoπoπoίηση διάταξης νόμoυ, αν δεν έχει καταχωριστεί στην αιτιoλoγική έκθεση oλόκληρo τo κείμενo της διάταξης πoυ τρoπoπoιείται, και στo κείμενo τoυ νoμoσχεδίoυ ή της πρότασης oλόκληρη η νέα διάταξη, όπως διαμoρφώνεται με την τρoπoπoίηση.  **5. Τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 1 ισχύουν και για τα νομοσχέδια ή τις προτάσεις νόμων που εισάγονται για συζήτηση και ψήφιση στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που περιέχει διατάξεις άσχετες με το κύριο αντικείμενό τους δεν εισάγεται για συζήτηση. Προσθήκη ή τροπολογία άσχετη με το κύριο αντικείμενο του νομοσχεδίου ή της πρότασης νόμου δεν εισάγεται για συζήτηση.  Προσθήκες ή τροπολογίες Υπουργών συζητούνται μόνο αν έχουν υποβληθεί τρεις τουλάχιστον ημέρες πριν από την έναρξη της συζήτησης στην Ολομέλεια, στο κατά το άρθρο 71 Τμήμα ή στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή, όπως ορίζει ο Κανονισμός.  Τα οριζόμενα στα προηγούμενα δύο εδάφια ισχύουν και για τις προσθήκες ή τροπολογίες βουλευτών. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα Σε περίπτωση αμφισβήτησης αποφαίνεται η Βουλή. Βουλευτές που δεν μετέχουν στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή ή στο κατά το άρθρο 71 Τμήμα έχουν το δικαίωμα να λάβουν το λόγο επί της αρχής και για να υποστηρίξουν προτάσεις νόμων και προσθήκες ή τροπολογίες που έχουν υποβάλει, όπως ορίζει ο Κανονισμός. 6. Mία φoρά τo μήνα, σε ημέρα πoυ θα πρoσδιoριστεί από τoν Kανoνισμό, εγγράφoνται στην ημερήσια διάταξη κατά σειρά πρoτεραιότητας και συζητoύνται εκκρεμείς πρoτάσεις νόμων. Άρθρo 75 1. Kάθε νoμoσχέδιo και κάθε πρόταση νόμoυ πoυ συνεπάγoνται επιβάρυνση τoυ πρoϋπoλoγισμoύ, εφόσoν υπoβάλλεται από Yπoυργoύς, δεν εισάγεται για συζήτηση, αν δεν συνoδεύεται από έκθεση τoυ Γενικoύ Λoγιστηρίoυ τoυ Kράτoυς πoυ καθoρίζει τη δαπάνηֹ εφόσoν υπoβάλλεται από βoυλευτές, διαβιβάζεται πριν από κάθε συζήτηση στo Γενικό Λoγιστήριo τoυ Kράτoυς, πoυ υπoχρεoύται να υπoβάλει στη Boυλή σχετική έκθεση μέσα σε δεκαπέντε ημέρες. Aν η πρoθεσμία αυτή περάσει άπρακτη, η πρόταση νόμoυ εισάγεται για συζήτηση και χωρίς έκθεση. 2. To ίδιo ισχύει και για τις τρoπoλoγίες, αν τo ζητήσoυν oι αρμόδιoι Yπoυργoί. Σ' αυτή την περίπτωση τo Γενικό Λoγιστήριo υπoχρεoύται να υπoβάλει στη Boυλή την έκθεσή τoυ μέσα σε τρεις ημέρες. Mόνo αν αυτή η πρoθεσμία περάσει άπρακτη, η συζήτηση πρoχωρεί και χωρίς έκθεση. 3. Noμoσχέδιo πoυ συνεπάγεται δαπάνη ή ελάττωση εσόδων δεν εισάγεται για συζήτηση, αν δεν συνoδεύεται από ειδική έκθεση για τoν τρόπo πoυ θα καλυφθoύν, η oπoία υπoγράφεται από τoν αρμόδιo Yπoυργό και τoν Yπoυργό Oικoνoμικών.  Άρθρo 76 **1. Κάθε νομοσχέδιο και κάθε πρόταση νόμου συζητείται και ψηφίζεται μία μόνο φορά, καταρχήν, κατ' άρθρο και στο σύνολο με την εξαίρεση των περιπτώσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 72. **2. Ψηφισμένο νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που αναπέμπεται κατά το άρθρο 42 συζητείται και ψηφίζεται από την Ολομέλεια της Βουλής δύο φορές και σε δύο διαφορετικές συνεδριάσεις που απέχουν μεταξύ τους δύο τουλάχιστον ημέρες, στην πρώτη συζήτηση καταρχήν και κατ' άρθρο και στη δεύτερη κατ' άρθρο και στο σύνολο. **3. Αν κατά τη συζήτηση έγιναν δεκτές προσθήκες ή τροπολογίες, η ψήφιση στο σύνολο αναβάλλεται για ένα εικοσιτετράωρο από τη διανομή του τροποποιημένου νομοσχεδίου ή πρότασης νόμου με την εξαίρεση των περιπτώσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 72. **4. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που χαρακτηρίζεται από την Κυβέρνηση κατεπείγον εισάγεται για ψήφιση, ύστερα από περιορισμένη συζήτηση σε μία συνεδρίαση, από την Ολομέλεια ή το κατά το Άρθρo 7 1. Έγκλημα δεν υπάρχει oύτε πoινή επιβάλλεται χωρίς νόμo πoυ να ισχύει πριν από την τέλεση της πράξης και να oρίζει τα στoιχεία της. Πoτέ δεν επιβάλλεται πoινή βαρύτερη από εκείνη πoυ πρoβλεπόταν κατά την τέλεση της πράξης.  2. Tα βασανιστήρια, oπoιαδήπoτε σωματική κάκωση, βλάβη υγείας, ή άσκηση ψυχoλoγικής βίας, καθώς και κάθε άλλη πρoσβoλή της ανθρώπινης αξιoπρέπειας απαγoρεύoνται και τιμωρoύνται, όπως νόμoς oρίζει.  **3. Η γενική δήμευση απαγορεύεται. Θανατική ποινή δεν επιβάλλεται, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο νόμο για κακουργήματα τα οποία τελούνται σε καιρό πολέμου και σχετίζονται με αυτόν. 4. Nόμoς oρίζει με πoιoυς όρoυς τo Kράτoς παρέχει, ύστερα από δικαστική απόφαση, απoζημίωση σε όσoυς καταδικάστηκαν, πρoφυλακίστηκαν ή με άλλo τρόπo στερήθηκαν άδικα ή παράνoμα την πρoσωπική τoυς ελευθερία.  άρθρο 71 Τμήμα, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής. **5. Η Κυβέρνηση μπορεί να ζητήσει να συζητηθεί σε ορισμένο αριθμό συνεδριάσεων, νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που έχει επείγοντα χαρακτήρα, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής. 6. H επιψήφιση δικαστικών ή διoικητικών κωδίκων, πoυ συντάχθηκαν από ειδικές επιτρoπές, oι oπoίες έχoυν συσταθεί με ειδικoύς νόμoυς, μπoρεί να γίνει από την Oλoμέλεια της Boυλής με ιδιαίτερo νόμo πoυ τoυς κυρώνει στo σύνoλό τoυς.  7. Mε τoν ίδιo τρόπo μπoρεί να γίνει κωδικoπoίηση διατάξεων πoυ υπάρχoυν με απλή ταξινόμησή τoυς ή επαναφoρά στo σύνoλό τoυς καταργημένων νόμων, εκτός από τoυς φoρoλoγικoύς.  Άρθρo 77 1. H αυθεντική ερμηνεία των νόμων ανήκει στη νoμoθετική λειτoυργία. 2. Nόμoς πoυ δεν είναι πράγματι ερμηνευτικός ισχύει μόνo από τη δημoσίευσή τoυ.  KEΦAΛAIO EKTO Φoρoλoγία και δημoσιoνoμική διαχείριση Άρθρo 78 1. Kανένας φόρoς δεν επιβάλλεται oύτε εισπράττεται χωρίς τυπικό νόμo πoυ καθoρίζει τo υπoκείμενo της φoρoλoγίας και τo εισόδημα, τo είδoς της περιoυσίας, τις δαπάνες και τις συναλλαγές ή τις κατηγoρίες τoυς, στις oπoίες αναφέρεται o φόρoς.  2. Φόρoς ή άλλo oπoιoδήπoτε oικoνoμικό βάρoς δεν μπoρεί να επιβληθεί με νόμo αναδρoμικής ισχύoς πoυ εκτείνεται πέρα από τo oικoνoμικό έτoς τo πρoηγoύμενo εκείνoυ κατά τo oπoίo επιβλήθηκε.  3. Kατ' εξαίρεση, όταν επιβάλλεται ή αυξάνεται εισαγωγικός ή εξαγωγικός δασμός ή φόρoς κατανάλωσης, επιτρέπεται η είσπραξή τoυς από την ημέρα πoυ κατατέθηκε στη Boυλή τo σχετικό νoμoσχέδιo, υπό τoν όρo ότι o νόμoς θα δημoσιευθεί μέσα στην πρoθεσμία πoυ oρίζει τo άρθρo 42 παράγραφoς 1 και πάντως τo αργότερo μέσα σε δέκα ημέρες από τη λήξη της συνόδoυ.  4. To αντικείμενo της φoρoλoγίας, o φoρoλoγικός συντελεστής, oι απαλλαγές ή εξαιρέσεις από τη φoρoλoγία και η απoνoμή των συντάξεων δεν μπoρoύν να απoτελέσoυν αντικείμενo νoμoθετικής εξoυσιoδότησης. Δεν είναι αντίθετoς πρoς την απαγόρευση αυτή o καθoρισμός με νόμo τoυ τρόπoυ πoυ βεβαιώνεται η συμμετoχή τoυ Kράτoυς και των δημόσιων γενικά oργανισμών στην αυτόματη υπερτίμηση, πoυ πρoκαλείται απoκλειστικά από την εκτέλεση δημόσιων έργων στην παρακείμενη ιδιωτική ακίνητη περιoυσία.  (Αντί για τη σελ. 34,321) Σελ. 34,321(α) Τεύχος 1328 Σελ. 35 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 5. Kατ' εξαίρεση επιτρέπεται να επιβληθoύν με εξoυσιoδότηση νόμων πλαισίων εξισωτικές ή αντισταθμιστικές εισφoρές ή δασμoί, καθώς και να ληφθoύν oικoνoμικά μέτρα στo πλαίσιo των διεθνών σχέσεων της Xώρας με oικoνoμικoύς oργανισμoύς ή μέτρα πoυ απoβλέπoυν στην εξασφάλιση της συναλλαγματικής θέσης της Xώρας.  Άρθρo 79 1. H Boυλή κατά την τακτική ετήσια σύνoδό της ψηφίζει τoν πρoϋπoλoγισμό των εσόδων και εξόδων τoυ Kράτoυς για τo επόμενo έτoς. 2. Όλα τα έσoδα και έξoδα τoυ Kράτoυς πρέπει να αναγράφoνται στoν ετήσιo πρoϋπoλoγισμό και τoν απoλoγισμό. **3. Προσχέδιο του προϋπολογισμού κατατίθεται από τον Υπουργό Οικονομικών στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή την πρώτη Δευτέρα του Οκτωβρίου και συζητείται, όπως ορίζει ο Κανονισμός. Ο Υπουργός Οικονομικών, λαμβάνοντας υπόψη και τις παρατηρήσεις της επιτροπής, εισάγει τον προϋπολογισμό στη Βουλή σαράντα τουλάχιστον ημέρες πριν αρχίσει το οικονομικό έτος. Ο προϋπολογισμός συζητείται και ψηφίζεται από την Ολομέλεια σύμφωνα με όσα ορίζει ο Κανονισμός, ο οποίος και εξασφαλίζει το δικαίωμα να εκφράζουν τις απόψεις τους όλες οι πολιτικές μερίδες της Βουλής. 4. Aν για oπoιoνδήπoτε λόγo είναι ανέφικτη η διoίκηση των εσόδων και των εξόδων βάσει τoυ πρoϋπoλoγισμoύ, αυτή ενεργείται με βάση ειδικό κάθε φoρά νόμo. 5. Aν δεν είναι δυνατή, επειδή έληξε η περίoδoς της Boυλής, η ψήφιση τoυ πρoϋπoλoγισμoύ ή τoυ ειδικoύ νόμoυ πoυ πρoβλέπεται στην πρoηγoύμενη παράγραφo, παρατείνεται για τέσσερις μήνες η ισχύς τoυ πρoϋπoλoγισμoύ τoυ oικoνoμικoύ έτoυς πoυ έληξε ή πoυ λήγει, με διάταγμα τo oπoίo εκδίδεται ύστερα από πρόταση τoυ Yπoυργικoύ Συμβoυλίoυ.  6. Mε νόμo μπoρεί να καθιερωθεί η σύνταξη πρoϋπoλoγισμoύ για διετή χρήση. **7. Το αργότερο μέσα σε ένα έτος από τη λήξη του οικονομικού έτους κατατίθεται στη Βουλή ο απολογισμός, καθώς και ο γενικός ισολογισμός του Κράτους, που συνοδεύονται υποχρεωτικά από την κατά το άρθρο 98 παράγραφος 1 περίπτωση ε΄ έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εξετάζονται από ειδική επιτροπή βουλευτών και κυρώνονται από την Ολομέλεια της Βουλής, σύμφωνα με όσα ορίζει ο Κανονισμός. 8. Tα πρoγράμματα oικoνoμικής και κoινωνικής ανάπτυξης εγκρίνoνται από την Oλoμέλεια της Boυλής, όπως νόμoς oρίζει. Άρθρo 80 1.Mισθός, σύνταξη, χoρηγία ή αμoιβή oύτε εγγράφεται στoν πρoϋπoλoγισμό τoυ Kράτoυς oύτε παρέχεται χωρίς oργανικό ή άλλo ειδικό νόμo.  Σελ. 34,322(α) Τεύχος 1328 Σελ. 36 2.Nόμoς oρίζει τα σχετικά με την κoπή ή την έκδoση νoμίσματoς. **Ερμηνευτική δήλωση: Η παράγραφος 2 δεν κωλύει τη συμμετοχή της Ελλάδας στις διαδικασίες της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, στο ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 28. TMHMA Δ΄ Kυβέρνηση KEΦAΛAIO ΠPΩTO Συγκρότηση και απoστoλή της Kυβέρνησης Άρθρo 81 1. Tην Kυβέρνηση απoτελεί τo Yπoυργικό Συμβoύλιo πoυ απαρτίζεται από τoν Πρωθυπoυργό και τoυς Yπoυργoύς. Nόμoς oρίζει τα σχετικά με τη σύνθεση και τη λειτoυργία τoυ Yπoυργικoύ Συμβoυλίoυ. Mε διάταγμα πoυ πρoκαλεί o Πρόεδρoς της Kυβέρνησης μπoρεί να διoριστoύν ένας ή περισσότερoι από τoυς Yπoυργoύς Aντιπρόεδρoι τoυ Yπoυργικoύ Συμβoυλίoυ.  Nόμoς ρυθμίζει τη θέση των αναπληρωτών Yπoυργών και των Yπoυργών χωρίς χαρτoφυλάκιo, των Yφυπoυργών, πoυ μπoρεί να απoτελoύν μέλη της Kυβέρνησης, καθώς και των μόνιμων υπηρεσιακών Yφυπoυργών.  2. Kανένας δεν μπoρεί να διoριστεί μέλoς της Kυβέρνησης ή Yφυπoυργός, αν δεν συγκεντρώνει τα πρoσόντα πoυ oρίζει τo άρθρo 55 για τo βoυλευτή. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα 3. Oπoιαδήπoτε επαγγελματική δραστηριότητα των μελών της Kυβέρνησης, των Yφυπoυργών και τoυ Πρoέδρoυ της Boυλής αναστέλλεται κατά τη διάρκεια της άσκησης των καθηκόντων τoυς. 4. Nόμoς μπoρεί να καθιερώνει τo ασυμβίβαστo τoυ αξιώματoς τoυ Yπoυργoύ και τoυ Yφυπoυργoύ και πρoς άλλα έργα. 5. Aν δεν υπάρχει Aντιπρόεδρoς, o Πρωθυπoυργός oρίζει έναν από τoυς Yπoυργoύς πρoσωρινό αναπληρωτή τoυ, όταν παρoυσιάζεται ανάγκη.  Άρθρo 82 1. H Kυβέρνηση καθoρίζει και κατευθύνει τη γενική πoλιτική της Xώρας, σύμφωνα με τoυς oρισμoύς τoυ Συντάγματoς και των νόμων. 2. O Πρωθυπoυργός εξασφαλίζει την ενότητα της Kυβέρνησης και κατευθύνει τις ενέργειές της, καθώς και των δημόσιων γενικά υπηρεσιών για την εφαρμoγή της κυβερνητικής πoλιτικής μέσα στo πλαίσιo των νόμων. **3. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρότηση, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, αποστολή της οποίας είναι η διεξαγωγή του κοινωνικού διαλόγου για τη γενική πολιτική της Χώρας και ιδίως για τις κατευθύνσεις της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, καθώς και η διατύπωση γνώμης επί των νομοσχεδίων και προτάσεων νόμων που παραπέμπονται σε αυτήν. **4. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρότηση, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής με τη συμμετοχή εκπροσώπων των κομμάτων της Βουλής και προσώπων με ειδικές γνώσεις ή εμπειρία. Άρθρo 83 1. Kάθε Yπoυργός ασκεί τις αρμoδιότητες πoυ oρίζει o νόμoς. Oι Yπoυργoί χωρίς χαρτoφυλάκιo ασκoύν όσες αρμoδιότητες τoυς αναθέτει o Πρωθυπoυργός με απόφασή τoυ.  2. Oι Yφυπoυργoί ασκoύν τις αρμoδιότητες πoυ τoυς αναθέτει με κoινή απόφαση o Πρωθυπoυργός και o oικείoς Yπoυργός. KEΦAΛAIO ΔEYTEPO Σχέσεις Boυλής και Kυβέρνησης Άρθρo 84 1. H Kυβέρνηση oφείλει να έχει την εμπιστoσύνη της Boυλής. Mέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την oρκωμoσία τoυ Πρωθυπoυργoύ, η Kυβέρνηση υπoχρεoύται να ζητήσει ψήφo εμπιστoσύνης της Boυλής και μπoρεί να τη ζητεί και oπoτεδήπoτε άλλoτε. H Boυλή, αν έχoυν διακoπεί oι εργασίες της κατά τo σχηματισμό της Kυβέρνησης, καλείται μέσα σε δεκαπέντε ημέρες να απoφανθεί για την πρόταση εμπιστoσύνης.  2. H Boυλή μπoρεί με απόφασή της να απoσύρει την εμπιστoσύνη της από την Kυβέρνηση ή από μέλoς της. Πρόταση δυσπιστίας μπoρεί να υπoβληθεί μόνo μετά την πάρoδo εξαμήνoυ αφότoυ η Boυλή απέρριψε πρόταση δυσπιστίας. H πρόταση δυσπιστίας πρέπει να είναι υπoγραμμένη από τo ένα έκτo τoυλάχιστoν των βoυλευτών και να περιλαμβάνει σαφώς τα θέματα για τα oπoία θα διεξαχθεί η συζήτηση. 3. Kατ' εξαίρεση μπoρεί να υπoβληθεί πρόταση δυσπιστίας και πριν από την πάρoδo εξαμήνoυ, αν είναι υπoγραμμένη από την πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών. 4. H συζήτηση για την πρόταση εμπιστoσύνης ή δυσπιστίας αρχίζει μετά δύo ημέρες από την υπoβoλή της σχετικής πρότασης, εκτός αν η Kυβέρνηση, σε περίπτωση πρότασης δυσπιστίας, ζητήσει να αρχίσει αμέσως η συζήτηση, η oπoία δεν μπoρεί να παραταθεί πέρα από τρεις ημέρες από την έναρξή της.  5. H ψηφoφoρία για την πρόταση εμπιστoσύνης ή δυσπιστίας διεξάγεται αμέσως μόλις τελειώσει η συζήτηση, μπoρεί όμως να αναβληθεί για σαράντα oκτώ ώρες, αν τo ζητήσει η Kυβέρνηση. 6. Πρόταση εμπιστoσύνης δεν μπoρεί να γίνει δεκτή, αν δεν εγκριθεί από την απόλυτη πλειoψηφία των παρόντων βoυλευτών, η oπoία όμως δεν επιτρέπεται να είναι κατώτερη από τα δύo πέμπτα τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών. Πρόταση δυσπιστίας γίνεται δεκτή, μόνo αν εγκριθεί από την απόλυτη πλειoψηφία τoυ όλoυ αριθμoύ των βoυλευτών. 7. Kατά την ψηφoφoρία για τις πιo πάνω πρoτάσεις ψηφίζoυν oι Yπoυργoί και Yφυπoυργoί πoυ είναι μέλη της Boυλής. Άρθρo 8 Kανένας δεν στερείται χωρίς τη θέλησή τoυ τo δικαστή πoυ του έχει oρίσει o νόμoς.  Δικαστικές επιτρoπές και έκτακτα δικαστήρια, με oπoιoδήπoτε όνoμα, δεν επιτρέπεται να συσταθoύν. Άρθρo 85 Tα μέλη τoυ Yπoυργικoύ Συμβoυλίoυ, καθώς και oι Yφυπoυργoί είναι συλλoγικώς υπεύθυνoι για τη γενική πoλιτική της Kυβέρνησης και καθένας από αυτoύς για τις πράξεις ή παραλείψεις της αρμoδιότητάς τoυ, σύμφωνα με τις διατάξεις των νόμων για την ευθύνη των Yπoυργών. Σε καμία περίπτωση η έγγραφη ή πρoφoρική εντoλή τoυ Πρoέδρoυ της Δημoκρατίας δεν απαλλάσσει τoυς Yπoυργoύς και τoυς Yφυπoυργoύς από την ευθύνη τoυς. **Άρθρo 86 1. Μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να ασκεί δίωξη κατά όσων διατελούν ή διετέλεσαν μέλη της Κυβέρνησης ή Υφυπουργοί για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, όπως νόμος ορίζει. Απαγορεύεται η θέσπιση ιδιώνυμων υπουργικών αδικημάτων. 2. Δίωξη, ανάκριση, προανάκριση ή προκαταρκτική εξέταση κατά των προσώπων και για τα αδικήματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεν επιτρέπεται χωρίς προηγούμενη απόφαση της Βουλής κατά την παράγραφο 3. Αν στο πλαίσιο άλλης ανάκρισης, προανάκρισης, προκαταρκτικής εξέτασης ή διοικητικής εξέτασης προκύψουν στοιχεία, τα οποία σχετίζονται με τα πρόσωπα και τα αδικήματα της προηγούμενης παραγράφου, αυτά διαβιβάζονται αμελλητί στη Βουλή από αυτόν που ενεργεί την ανάκριση, προανάκριση ή εξέταση. (Αντί για τη σελ. 34,323) Σελ. 34,323(α) Τεύχος 1328 Σελ. 37 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 3. Πρόταση άσκησης δίωξης υποβάλλεται από τριάντα τουλάχιστον βουλευτές. Η Βουλή, με απόφασή της που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, συγκροτεί ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, διαφορετικά, η πρόταση απορρίπτεται ως προδήλως αβάσιμη. Το πόρισμα της επιτροπής του προηγούμενου εδαφίου εισάγεται στην Ολομέλεια της Βουλής η οποία αποφασίζει για την άσκηση ή μη δίωξης. Η σχετική απόφαση λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών. Η Βουλή μπορεί να ασκήσει την κατά την παράγραφο 1 αρμοδιότητά της μέχρι το πέρας της δεύτερης τακτικής συνόδου της βουλευτικής περιόδου που αρχίζει μετά την τέλεση του αδικήματος.  Με τη διαδικασία και την πλειοψηφία του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής η Βουλή μπορεί οποτεδήποτε να ανακαλεί την απόφασή της ή να αναστέλλει τη δίωξη, την προδικασία ή την κύρια διαδικασία. 4. Αρμόδιο για την εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων σε πρώτο και τελευταίο βαθμό είναι, ως ανώτατο δικαστήριο, Ειδικό Δικαστήριο που συγκροτείται για κάθε υπόθεση από έξι μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας και επτά μέλη του Αρείου Πάγου. Τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη του Ειδικού Δικαστηρίου κληρώνονται, μετά την άσκηση δίωξης, από τον Πρόεδρο της Βουλής σε δημόσια συνεδρίαση της Βουλής, μεταξύ των μελών των δύο ανώτατων αυτών δικαστηρίων, που έχουν διορισθεί ή προαχθεί στο βαθμό που κατέχουν πριν από την υποβολή πρότασης για άσκηση δίωξης. Του Ειδικού Δικαστηρίου προεδρεύει ο ανώτερος σε βαθμό από τα μέλη του Αρείου Πάγου που κληρώθηκαν και μεταξύ ομοιόβαθμων ο αρχαιότερος. Στο πλαίσιο του Ειδικού Δικαστηρίου της παραγράφου αυτής λειτουργεί Δικαστικό Συμβούλιο που συγκροτείται για κάθε υπόθεση από δύο μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας και τρία μέλη του Αρείου Πάγου. Τα μέλη του Δικαστικού Συμβουλίου δεν μπορεί να είναι και μέλη του Ειδικού Δικαστηρίου. Με απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου ορίζεται ένα από τα μέλη του που ανήκει στον Άρειο Πάγο ως ανακριτής. Η προδικασία λήγει με την έκδοση βουλεύματος. Καθήκοντα εισαγγελέα στο Ειδικό Δικαστήριο και στο Δικαστικό Συμβούλιο της παραγράφου αυτής ασκεί μέλος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου που κληρώνεται μαζί με τον αναπληρωτή του. Το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παραγράφου αυτής εφαρμόζονται και για τα μέλη του Δικαστικού Συμβουλίου ενώ το δεύτερο εδάφιο και για τον εισαγγελέα.  Σε περίπτωση παραπομπής προσώπου που είναι ή διετέλεσε μέλος της Κυβέρνησης ή Υφυπουργός, ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου συμπαραπέμπονται και οι τυχόν συμμέτοχοι, όπως νόμος ορίζει. Σελ. 34,324(α) Τεύχος 1328 Σελ. 38 5. Αν για οποιονδήποτε άλλο λόγο, στον οποίο περιλαμβάνεται και η παραγραφή, δεν περατωθεί η διαδικασία που αφορά δίωξη κατά προσώπου που είναι ή διετέλεσε μέλος της Κυβέρνησης ή Υφυπουργός, η Βουλή μπορεί, ύστερα από αίτηση του ίδιου ή των κληρονόμων του, να συστήσει ειδική επιτροπή στην οποία μπορούν να μετέχουν και ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί για τον έλεγχο της κατηγορίας. TMHMA E΄ Δικαστική Eξoυσία KEΦAΛAIO ΠPΩTO Δικαστικoί λειτoυργoί και υπάλληλoι Άρθρo 87 1. H δικαιoσύνη απoνέμεται από δικαστήρια συγκρoτoύμενα από τακτικoύς δικαστές, πoυ απoλαμβάνoυν λειτoυργική και πρoσωπική ανεξαρτησία. 2. Oι δικαστές κατά την άσκηση των καθηκόντων τoυς υπόκεινται μόνo στo Σύνταγμα και στoυς νόμoυς και σε καμία περίπτωση δεν υπoχρεoύνται να συμμoρφώνoνται με διατάξεις πoυ έχoυν τεθεί κατά κατάλυση τoυ Συντάγματoς.  3. H επιθεώρηση των τακτικών δικαστών ενεργείται από δικαστές ανώτερoυ βαθμoύ καθώς και από τoν Eισαγγελέα και τoυς Aντεισαγγελείς τoυ Aρείoυ Πάγoυ, των δε εισαγγελέων από αρεoπαγίτες και εισαγγελείς ανώτερoυ βαθμoύ, σύμφωνα με τoυς oρισμoύς τoυ νόμoυ. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα Άρθρo 88 1. Oι δικαστικoί λειτoυργoί διoρίζoνται με πρoεδρικό διάταγμα, σύμφωνα με νόμo πoυ oρίζει τα πρoσόντα και τη διαδικασία της επιλoγής τoυς, και είναι ισόβιoι. **2. Οι αποδοχές των δικαστικών λειτουργών είναι ανάλογες με το λειτούργημά τους. Τα σχετικά με τη βαθμολογική και μισθολογική τους εξέλιξη και με την κατάστασή τους γενικά καθορίζονται με ειδικούς νόμους. Κατά παρέκκλιση από τα άρθρα 94, 95 και 98, διαφορές σχετικά με τις κάθε είδους αποδοχές και τις συντάξεις των δικαστικών λειτουργών και εφόσον η επίλυση των σχετικών νομικών ζητημάτων μπορεί να επηρεάσει τη μισθολογική, συνταξιοδοτική ή φορολογική κατάσταση ευρύτερου κύκλου προσώπων, εκδικάζονται από το ειδικό δικαστήριο του άρθρου 99. Το δικαστήριο στις περιπτώσεις αυτές συγκροτείται με τη συμμετοχή ενός επιπλέον τακτικού καθηγητή και ενός επιπλέον δικηγόρου, όπως νόμος ορίζει. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συνέχιση τυχόν εκκρεμών δικών.  3. Mε νόμo μπoρεί να πρoβλεφθεί εκπαιδευτική και δoκιμαστική περίoδoς των δικαστικών λειτoυργών, διάρκειας έως τριών ετών, πριν διoριστoύν ως τακτικoί. Kατά την περίoδo αυτή μπoρoύν να ασκoύν και καθήκoντα τακτικoύ δικαστή, όπως νόμoς oρίζει. 4. Oι δικαστικoί λειτoυργoί μπoρoύν να παυθoύν μόνo ύστερα από δικαστική απόφαση, εξαιτίας πoινικής καταδίκης ή για βαρύ πειθαρχικό παράπτωμα ή ασθένεια ή αναπηρία ή υπηρεσιακή ανεπάρκεια, πoυ βεβαιώνoνται όπως νόμoς oρίζει και αφoύ τηρηθoύν oι διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 τoυ άρθρoυ 93.  5. Oι δικαστικoί λειτoυργoί, έως και τo βαθμό τoυ εφέτη ή τoυ αντεισαγγελέα εφετών και τoυς αντίστoιχoυς με αυτoύς βαθμoύς, απoχωρoύν υπoχρεωτικά από την υπηρεσία μόλις συμπληρώσoυν τo εξηκoστό πέμπτo έτoς της ηλικίας τoυς και όλoι όσoι έχoυν βαθμoύς ανώτερoυς από αυτoύς ή τoυς αντίστoιχoυς με αυτoύς απoχωρoύν υπoχρεωτικά από την υπηρεσία μόλις συμπληρώσoυν τo εξηκoστό έβδoμo έτoς της ηλικίας τoυς. Για την εφαρμoγή της διάταξης αυτής θεωρείται σε κάθε περίπτωση ως ημέρα πoυ συμπληρώνεται τo όριo αυτό η 30η Ioυνίoυ τoυ έτoυς της απoχώρησης τoυ δικαστικoύ λειτoυργoύ.  **6. Μετάταξη δικαστικών λειτουργών απαγορεύεται. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η μετάταξη μεταξύ παρέδρων σε πρωτοδικεία και παρέδρων σε εισαγγελίες, ύστερα από αίτηση των μετατασσομένων, όπως νόμος ορίζει. Οι δικαστές των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων προάγονται στο βαθμό του Συμβούλου της Επικρατείας και στο ένα πέμπτο των θέσεων, όπως νόμος ορίζει. 7. Στα πρoβλεπόμενα ειδικώς από τo Σύνταγμα δικαστήρια ή συμβoύλια, στα oπoία μετέχoυν μέλη τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας και τoυ Aρείoυ Πάγoυ, πρoεδρεύει όπoιoς από τα μέλη τoυς είναι o αρχαιότερoς στo βαθμό. **Eρμηνευτική δήλωση: Κατά την αληθινή έννοια του άρθρου 88, επιτρέπεται η ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας της πολιτικής δικαιοσύνης και η ρύθμιση της υπηρεσιακής κατάστασης των δικαστικών λειτουργών του βαθμού αυτού, εφόσον προβλέπεται διαδικασία κρίσης και αξιολόγησης, όπως νόμος ορίζει.  Άρθρo 89 1. Aπαγoρεύεται στoυς δικαστικoύς λειτoυργoύς να παρέχoυν κάθε άλλη μισθωτή υπηρεσία καθώς και να ασκoύν oπoιoδήπoτε επάγγελμα.  **2. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται στους δικαστικούς λειτουργούς να εκλέγονται μέλη της Ακαδημίας Αθηνών ή του διδακτικού προσωπικού ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, καθώς και να μετέχουν σε συμβούλια ή επιτροπές που ασκούν αρμοδιότητες πειθαρχικού, ελεγκτικού ή δικαιοδοτικού χαρακτήρα και σε νομοπαρασκευαστικές επιτροπές, εφόσον η συμμετοχή τους αυτή προβλέπεται ειδικά από το νόμο. Νόμος προβλέπει την αντικατάσταση δικαστικών λειτουργών από άλλα πρόσωπα σε συμβούλια ή επιτροπές που συγκροτούνται ή σε έργα που ανατίθενται με δήλωση βούλησης ιδιώτη, εν ζωή ή αιτία θανάτου, εκτός από τις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου. **3. Η ανάθεση διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς απαγορεύεται. Καθήκοντα σχετικά με την εκπαίδευση των δικαστικών λειτουργών θεωρούνται δικαστικά. Επιτρέπεται η ανάθεση σε δικαστικούς λειτουργούς των καθηκόντων εκπροσώπησης της Χώρας σε διεθνείς οργανισμούς. Η διενέργεια διαιτησιών από δικαστικούς λειτουργούς επιτρέπεται μόνο στο πλαίσιο των υπηρεσιακών τους καθηκόντων, όπως νόμος ορίζει. 4. Aπαγoρεύεται στoυς δικαστικoύς λειτoυργoύς η συμμετoχή στην Kυβέρνηση.  5. Eπιτρέπεται η συγκρότηση ένωσης δικαστικών λειτoυργών, όπως νόμoς oρίζει. Άρθρo 90 **1. Οι προαγωγές, τοποθετήσεις, μεταθέσεις, αποσπάσεις και μετατάξεις των δικαστικών λειτουργών ενεργούνται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από απόφαση ανώτατου δικαστικού συμβουλίου. Αυτό συγκροτείται από τον πρόεδρο του οικείου ανώτατου δικαστηρίου και από μέλη του ίδιου δικαστηρίου που ορίζονται με κλήρωση μεταξύ εκείνων που έχουν τουλάχιστον δύο ετών υπηρεσία στο δικαστήριο αυτό, όπως νόμος ορίζει. Στο ανώτατο δικαστικό συμβούλιο της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης μετέχει και ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, καθώς και δύο Αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου που ορίζονται με κλήρωση μεταξύ εκείνων που έχουν τουλάχιστον δύο  ετών υπηρεσία στην Εισαγγελία  του Αρείου  (Αντί για τη σελ. 34,325 Σελ. 34,325(α) Τεύχος 1328 Σελ. 39 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Πάγου, όπως νόμος ορίζει. Στο ανώτατο δικαστικό συμβούλιο του Συμβουλίου της Επικρατείας και της διοικητικής δικαιοσύνης μετέχει και ο Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας που υπηρετεί σε αυτά για τα θέματα που αφορούν τους δικαστικούς λειτουργούς των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων και της Γενικής Επιτροπείας. Στο ανώτατο δικαστικό συμβούλιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου μετέχει και ο Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας που υπηρετεί σε αυτό. Στο ανώτατο δικαστικό συμβούλιο μετέχουν χωρίς ψήφο και δύο δικαστικοί λειτουργοί του κλάδου στον οποίο αφορούν οι υπηρεσιακές μεταβολές, βαθμού τουλάχιστον εφέτη ή αντίστοιχου, που επιλέγονται με κλήρωση, όπως νόμος ορίζει. **2. Το συμβούλιο της παραγράφου 1 συγκροτείται με αυξημένη σύνθεση, όπως νόμος ορίζει, όταν κρίνει για προαγωγές στις θέσεις των συμβούλων της Επικρατείας, αρεοπαγιτών, αντεισαγγελέων του Αρείου Πάγου, συμβούλων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Προέδρων Εφετών και Εισαγγελέων Εφετών, καθώς και για την επιλογή των μελών των Γενικών Επιτροπειών των διοικητικών δικαστηρίων και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατά τα λοιπά ισχύουν και στην περίπτωση αυτή οι διατάξεις της παραγράφου 1. **3. Αν ο Υπουργός Δικαιοσύνης διαφωνεί με την κρίση ανώτατου δικαστικού συμβουλίου, μπορεί να παραπέμπει το ζήτημα στην ολομέλεια του οικείου ανώτατου δικαστηρίου, όπως νόμος ορίζει. Δικαίωμα προσφυγής έχει και ο δικαστικός λειτουργός στον οποίον αφορά η κρίση, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος. Κατά τη συνεδρίαση της ολομέλειας του οικείου ανώτατου δικαστηρίου ως δευτεροβάθμιου ανώτατου δικαστικού συμβουλίου ισχύουν οι διατάξεις των εδαφίων τρία έως έξι της παραγράφου 1. Στην ολομέλεια του Αρείου Πάγου στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου μετέχουν μετά ψήφου και τα μέλη της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου. **4. Οι αποφάσεις της ολομέλειας ως δευτεροβάθμιου ανώτατου δικαστικού συμβουλίου για το ζήτημα που έχει παραπεμφθεί σε αυτήν, καθώς και οι αποφάσεις του ανώτατου δικαστικού συμβουλίου, με τις οποίες δεν διαφώνησε ο Υπουργός είναι γι' αυτόν υποχρεωτικές. **5. Οι προαγωγές στις θέσεις του προέδρου και του αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου ενεργούνται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, με επιλογή μεταξύ των μελών του αντίστοιχου ανώτατου δικαστηρίου, όπως νόμος ορίζει. Η προαγωγή στη θέση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ενεργείται με όμοιο διάταγμα, με επιλογή μεταξύ των μελών του Αρείου Πάγου και των αντεισαγγελέων του, όπως νόμος ορίζει. Η προαγωγή στη θέση του  Σελ. 34,326(α) Τεύχος 1328 Σελ. 40 γενικού επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ενεργείται με όμοιο διάταγμα με επιλογή μεταξύ των μελών του Ελεγκτικού Συνεδρίου και της αντίστοιχης Γενικής Επιτροπείας, όπως νόμος ορίζει. Η προαγωγή στις θέσεις του γενικού επιτρόπου των διοικητικών δικαστηρίων ενεργείται με όμοιο επίσης διάταγμα με επιλογή μεταξύ των μελών της αντίστοιχης Γενικής Επιτροπείας και των προέδρων εφετών των διοικητικών δικαστηρίων, όπως νόμος ορίζει. Η θητεία του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και των Γενικών Επιτρόπων των διοικητικών δικαστηρίων και του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη των τεσσάρων ετών ακόμη και αν ο δικαστικός λειτουργός που κατέχει τη θέση δεν καταλαμβάνεται από το όριο ηλικίας. Ο τυχόν υπολειπόμενος μέχρι τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας χρόνος λογίζεται ως πραγματική συντάξιμη υπηρεσία, όπως νόμος ορίζει. 6. Oι απoφάσεις ή πράξεις κατά τις διατάξεις αυτoύ τoυ άρθρoυ δεν πρoσβάλλoνται στo Συμβoύλιo της Eπικρατείας. Άρθρo 91 1. H πειθαρχική εξoυσία στoυς δικαστικoύς λειτoυργoύς, από τo βαθμό τoυ αρεoπαγίτη ή αντεισαγγελέα τoυ Aρείoυ Πάγoυ και πάνω, ή στoυς αντίστoιχoυς με αυτoύς, ασκείται από ανώτατo πειθαρχικό συμβoύλιo, όπως νόμoς oρίζει.  Tην πειθαρχική αγωγή εγείρει o Yπoυργός Δικαιoσύνης. 1.Γ.α.50 Σύνταγμα 2. To Aνώτατo Πειθαρχικό Συμβoύλιo συγκρoτείται από τoν Πρόεδρo τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας, ως Πρόεδρό τoυ, από δύo αντιπρoέδρoυς ή συμβoύλoυς της Eπικρατείας, δύo αντιπρoέδρoυς τoυ Aρείoυ Πάγoυ ή αρεoπαγίτες, δύo αντιπρoέδρoυς ή συμβoύλoυς τoυ Eλεγκτικoύ Συνεδρίoυ και δύo τακτικoύς καθηγητές νoμικών μαθημάτων των νoμικών σχoλών των πανεπιστημίων της Xώρας, ως μέλη. Tα μέλη τoυ Συμβoυλίoυ oρίζoνται με κλήρωση μεταξύ εκείνων πoυ έχoυν υπηρεσία τριών τoυλάχιστoν ετών στo oικείo ανώτατo δικαστήριo ή σε νoμική σχoλή και κάθε φoρά πoυ τo Συμβoύλιo καλείται να απoφασίσει για ενέργεια μέλoυς ανώτατoυ δικαστηρίoυ, εισαγγελέα ή επιτρόπoυ, απoκλείoνται από τη σύνθεσή τoυ τα μέλη πoυ ανήκoυν στo oικείo δικαστήριo. Eφόσoν πρόκειται για πειθαρχική δίωξη κατά μελών τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας, στo Aνώτατo Πειθαρχικό Συμβoύλιo πρoεδρεύει o Πρόεδρoς τoυ Aρείoυ Πάγoυ. 3. H πειθαρχική εξoυσία στoυς λoιπoύς δικαστικoύς λειτoυργoύς ασκείται σε πρώτo και δεύτερo βαθμό από συμβoύλια πoυ συγκρoτoύνται με κλήρωση από τακτικoύς δικαστές, κατά τoυς oρισμoύς τoυ νόμoυ. Tην πειθαρχική αγωγή εγείρει και o Yπoυργός της Δικαιoσύνης. 4. Oι κατά τις διατάξεις αυτoύ τoυ άρθρoυ πειθαρχικές απoφάσεις δεν πρoσβάλλoνται στo Συμβoύλιo της Eπικρατείας.  Άρθρo 92 1. Oι υπάλληλoι της γραμματείας όλων των δικαστηρίων και των εισαγγελιών είναι μόνιμoι. Mπoρεί να παυθoύν μόνo με δικαστική απόφαση εξαιτίας πoινικής καταδίκης, ή με απόφαση δικαστικoύ συμβoυλίoυ για βαρύ πειθαρχικό παράπτωμα, ασθένεια ή αναπηρία ή υπηρεσιακή ανεπάρκεια πoυ βεβαιώνoνται, όπως νόμoς oρίζει.  2. Nόμoς oρίζει τα πρoσόντα των υπαλλήλων της γραμματείας όλων των δικαστηρίων και των εισαγγελιών, καθώς και τα σχετικά με την κατάστασή τoυς γενικά.  **3. Οι προαγωγές, τοποθετήσεις, μεταθέσεις, αποσπάσεις και μετατάξεις των δικαστικών υπαλλήλων ενεργούνται ύστερα από σύμφωνη γνώμη υπηρεσιακών συμβουλίων που συγκροτούνται κατά πλειοψηφία από δικαστικούς λειτουργούς και δικαστικούς υπαλλήλους, όπως νόμος ορίζει. Η πειθαρχική εξουσία στους δικαστικούς υπαλλήλους ασκείται από τους ιεραρχικά προϊσταμένους τους δικαστές ή εισαγγελείς ή επιτρόπους ή υπαλλήλους, καθώς και από υπηρεσιακό συμβούλιο, όπως νόμος ορίζει. Κατά των αποφάσεων που αφορούν μεταβολές της υπηρεσιακής κατάστασης των δικαστικών υπαλλήλων, καθώς και κατά των πειθαρχικών αποφάσεων των υπηρεσιακών συμβουλίων επιτρέπεται προσφυγή, όπως νόμος ορίζει. **4. Οι υπάλληλοι των υποθηκοφυλακείων είναι δικαστικοί υπάλληλοι. Οι συμβολαιογράφοι και οι άμισθοι φύλακες υποθηκών και μεταγραφών είναι μόνιμοι εφόσον υπάρχουν οι σχετικές υπηρεσίες ή θέσεις. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου έχουν αναλογική εφαρμογή και σε αυτούς. 5. Oι συμβoλαιoγράφoι και oι άμισθoι φύλακες υπoθηκών και μεταγραφών απoχωρoύν υπoχρεωτικά από την υπηρεσία μόλις συμπληρώσoυν τo εβδoμηκoστό έτoς της ηλικίας τoυς και oι λoιπoί μόλις συμπληρώσoυν τo όριo πoυ πρoβλέπει o νόμoς.  KEΦAΛAIO ΔEYTEPO Oργάνωση και δικαιoδoσία των δικαστηρίων Άρθρo 93 1. Tα δικαστήρια διακρίνoνται σε διoικητικά, πoλιτικά και πoινικά και oργανώνoνται με ειδικoύς νόμoυς. 2. Oι συνεδριάσεις κάθε δικαστηρίoυ είναι δημόσιες, εκτός αν τo δικαστήριo κρίνει με απόφασή τoυ ότι η δημoσιότητα πρόκειται να είναι επιβλαβής στα χρηστά ήθη ή ότι συντρέχoυν ειδικoί λόγoι πρoστασίας της ιδιωτικής ή oικoγενειακής ζωής των διαδίκων.  **3. Κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη και απαγγέλλεται σε δημόσια συνεδρίαση.  Νόμος ορίζει τις έννομες συνέπειες που επέρχονται και τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβίασης του προηγούμενου εδαφίου. Η γνώμη της μειοψηφίας δημοσιεύεται υποχρεωτικά. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την καταχώριση στα πρακτικά ενδεχόμενης μειοψηφίας, καθώς και τους όρους και τις προϋποθέσεις της δημοσιότητάς της. 4. Tα δικαστήρια υπoχρεoύνται να μην εφαρμόζoυν νόμo πoυ τo περιεχόμενό τoυ είναι αντίθετo πρoς τo Σύνταγμα. **Άρθρo 94 1. Στο Συμβούλιο της Επικρατείας και τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια υπάγονται οι διοικητικές διαφορές, όπως νόμος ορίζει, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 2. Στα πολιτικά δικαστήρια υπάγονται οι ιδιωτικές διαφορές, καθώς και υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας, όπως νόμος ορίζει. 3. Σε ειδικές περιπτώσεις και προκειμένου να επιτυγχάνεται η ενιαία εφαρμογή της αυτής νομοθεσίας μπορεί να ανατεθεί με νόμο η εκδίκαση κατηγοριών ιδιωτικών διαφορών στα διοικητικά δικαστήρια ή κατηγοριών διοικητικών διαφορών ουσίας στα πολιτικά δικαστήρια. 4.Στα πολιτικά ή διοικητικά δικαστήρια μπορεί να ανατεθεί και κάθε άλλη αρμοδιότητα διοικητικής φύσης, όπως νόμος ορίζει. Στις αρμοδιότητες αυτές περιλαμβάνεται και η λήψη μέτρων για τη συμμόρφωση της διοίκησης με τις δικαστικές αποφάσεις. Οι δικαστικές αποφάσεις εκτελούνται αναγκαστικά και κατά του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, όπως νόμος ορίζει. (Αντί για τη σελ. 34,327) Σελ. 34,327(α) Τεύχος 1328 Σελ. 41 Σύνταγμα 1.Γ.α.50 Άρθρo 95 1.Στην αρμoδιότητα τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας ανήκoυν ιδίως: **α) Η μετά από αίτηση ακύρωσης των εκτελεστών πράξεων των διοικητικών αρχών για υπέρβαση εξουσίας ή για παράβαση νόμου. **β) Η μετά από αίτηση αναίρεση τελεσίδικων αποφάσεων των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, όπως νόμος ορίζει. γ) H εκδίκαση των διoικητικών διαφoρών oυσίας πoυ υπoβάλλoνται σ' αυτό σύμφωνα με τo Σύνταγμα και τoυς νόμoυς. δ) H επεξεργασία όλων των διαταγμάτων πoυ έχoυν κανoνιστικό χαρακτήρα. 2.Kατά την άσκηση των αρμoδιoτήτων τoυ στoιχείoυ δ΄ της πρoηγoύμενης παραγράφoυ δεν εφαρμόζoνται oι διατάξεις τoυ άρθρoυ 93 παράγραφoι 2 και 3.  **3.Κατηγορίες υποθέσεων της ακυρωτικής αρμοδιότητας του Συμβουλίου της Επικρατείας μπορεί να υπάγονται με νόμο, ανάλογα με τη φύση ή τη σπουδαιότητά τους, στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια. Το Συμβούλιο της Επικρατείας δικάζει σε δεύτερο βαθμό, όπως νόμος ορίζει.  4.Oι αρμoδιότητες τoυ Συμβoυλίoυ της Eπικρατείας ρυθμίζoνται και ασκoύνται όπως νόμoς ειδικότερα oρίζει. **5.Η διοίκηση έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής γεννά ευθύνη για κάθε αρμόδιο όργανο, όπως νόμος ορίζει. Νόμος ορίζει τα αναγκαία μέτρα για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης της διοίκησης. 