1. ΝΟΜΟΘΕΤ. ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 11/19 Ιουλ.1923 Περί αναγκαστικών συνεταιρισμών διαχειρίσεως ακινήτου συνιδιοκτησίας και κοινής χορτονομής. Με την παρ. 1 του άρθρ. 47 του Νόμ. 2169/10-10 Σεπτ. 1993 (ΦΕΚ Α' 149, ανωτ. σελ. 238, 13, ορίστηκε ότι όπου στον ανωτέρω ειδικό νόμο γίνεται παραπομπή στην ισχύουσα νομοθεσία εφαρμόζεται ο Νόμ. 2169/1993. Άρθρ.1.-1.Θεωρούνται και εγγράφονται αναγκαστικώς ως συνεταίροι, υπέχοντες απάσας τας υποχρεώσεις και απολαύοντες όλων των δικαιωμάτων των ιδρυτών συνεταίρων από της συστάσεως του συνεταιρισμού, όσοι εκ των κοινωνών δικαιώματος ιδιοκτησίας, είτε υπό μορφήν συγκυριότητος ή συγκατοχής, είτε υπό οιανδήποτε άλλην, αποτελούντες την μειονότητα του όλου αριθμού των κοινωνών δεν είναι εγγεγραμμένοι ως συνεταίροι εις συνεταιρισμούς συσταθέντας ή συνιστωμένους "παρά του ημίσεος πλέον τουλάχιστον ενός των εχόντων δικαίωμα προσώπων και αντιπροσωπευόντων το εν τρίτον τουλάχιστον της εκτάσεως" και έχοντος ως κύριον ένα ή πλείονας των επομένων σκοπών : α)Την διαχείρισιν αγροτικής ακινήτου συνιδιοκτησίας, "β)Την διαχείρισιν κοινής χορτονομής επί ιδιοκτήτων εκτάσεων, ων οι καθ' έκαστον ιδιοκτήται έχουσι την ελευθέραν διάθεσιν, καν έτι επί των εκτάσεων τούτων υφίστανται δουλείαι βοσκής, ή ελάσεως, ή υδρεύσεως, εφ όσον εις την τελευταίαν ταύτην περίπτωσιν ο συνεταιρισμός συνεστήθη ή συνίσταται παρά της κατά τ' ανωτέρω πλειονότητος του αθροίσματος των ιδιοκτητών και των δικαιούχων των δουλειών τούτων". γ)Την διαχείρισιν κοινής χορτονομής, ης η διάθεσις και διαχείρισις γίνεται κατ' έθιμον, συμφώνως τω έδαφ. γ' του άρθρ. 10 του ν. 641. 2.Οι γεωργικοί συνεταιρισμοί, οι έχοντες ως δευτερεύοντα ένα των εν τω προηγουμένω εδαφίω σκοπών, αναγράφουν υποχρεωτικώς εν τω καταστατικώ των, κατόπιν αποφάσεως της γενικής συνελεύσεως, τροποποιούντες αναλόγως και την επωνυμίαν των, ως κύριον μόνον τον σκοπόν τούτον, στερούμενοι άλλως του δικαιώματος της εκπληρώσεως του σκοπού τούτου. Οι προς εκπλήρωσιν ενός ή πλειόνων των σκοπών τούτων συνιστώμενοι συνεταιρισμοί δεν δύνανται να έχωσι τους σκοπούς τούτους ως δευτευρεύοντας. Αι εντός « » διατάξεις τίθενται ως ετροποποιήθησαν υπό του άρθρ. 1 του Ν.Δ. της 13/25 Σεπτ. 1925 (κατωτ. αριθ. 2). Άρθρ.8.-1.Άμα τη συστάσει συνεταιρισμών διαχειρίσεως συνιδιοκτησίας, αι τυχόν υφιστάμεναι επιτροπαί διαχειρίσεως της αυτής συνιδιοκτησίας υποχρεούνται να παραδώσωσιν εις το διοικητικόν συμβούλιον του συνεταιρισμού πάσαν την διαχείρισιν αυτών μεθ' όλων των σχετικών δικαιολογητικών και απολογισμού. Την αυτήν υποχρέωσιν έχουσι και οι επιτροπαί απέναντι συνεστημένων ήδη τοιούτων συνεταιρισμών. "Ως τοιούτοι συνεταιρισμοί θεωρούνται και οι ήδη συνεστημένοι, εφ' όσον συνεκέντρωσαν την πλειοψηφίαν των ιδιοκτητών μέχρι της δημοσιεύσεως του παρόντος". 2.Επί τυχόν αρνήσει, ταύτα κατάσχονται διοικητικώς και παραδίδονται εις το διοικητικόν συμβούλιον του συνεταιρισμού, οι δε αρνούμενοι την παράδοσιν τιμωρούνται με φυλάκισιν μέχρις ενός έτους ή με χρηματικήν ποινήν μέχρι 10.000 δραχμών ή με αμφοτέρας τας ποινάς ταύτας, εφ' όσον δεν συντρέχει άλλη βαρύτερα κολάσιμος παράβασις. Η δευτέρα περίοδος της παρ. 1 προσετέθη υπό του άρθρ. 4 του Ν.Δ. της 13/25 Σεπτ. 1925 (κατ. αριθ. 2). Δια το μέτρον των χρηματικών ποινών βλ. άρθρ. 2 ν. 110/1945 και άρθρ. 57 Ποιν. Κώδικος (τόμ. 8 σελ. 6 και 28). Άρθρ.9.-Κατά τα λοιπά ισχύουν και δια τους συνεταιρισμούς τούτους αι διατάξεις του ν. 602 περί συνεταιρισμών, ως ετροποποιήθη δια μεταγενεστέρων νόμων, εφ' όσον δεν αντίκεινται εις τας παρούσας διατάξεις. "Τας λεπτομερείας της εφαρμογής του παρόντος, ως και τον τρόπον της διεξαγωγής της διαχειρίσεως των κατά τα ανωτέρω αναγκαστικών συνεταιρισμών της σχετιζομένης με την εκμίσθωσιν ή εκποίησιν πραγμάτων της συνιδιοκτησίας, ως και με την εκ των προσόδων αυτής εκτέλεσιν έργων κοινωφελών, θέλει κανονίσει εφ' άπαξ εκδιδόμενον, προτάσει του επί της Γεωργίας υπουργού, Π.Δ/μα". Το δεύτερον εδάφιον τίθεται ως ετροποποιήθη υπό του άρθρ. 3 του Ν.Δ. της 21 Απρ./14 Μαΐου 1926 (κατ. αριθ. "Άρθρ.10.-Επί ακινήτων συνιδιοκτησιών ή κοινών χορτονομών, προκειμένης περιπτώσεως, καθ' ην ούτε η πληρεξούσιος διαχειριστική επιτροπή δύναται να συγκεντρώση την κατ' έθιμον απαιτουμένην πλειοψηφίαν των συνιδιοκτητών ή κοινωνών του δικαιώματος, αλλ' ούτε και κατέστη δυνατή δια τον αυτόν λόγον και η κατά τας διατάξεις του παρόντος συγκρότησις αναγκαστικού συνεταιρισμού, ο υπουργός της Γεωργίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, μετά πρότασιν του οικείου επόπτου των συνεταιρισμών και σύμφωνον γνώμην του νομικού συμβούλου του αυτού υπουργείου, δύναται δια πράξεώς του να διορίση πενταμελή προσωρινήν διαχειριστικήν επιτροπήν, η οποία διαχειρίζεται την συνιδιοκτησίαν ή κοινήν χορτονομήν μέχρι της συγκροτήσεως αναγκαστικού συνεταιρισμού ή συγκεντρώσεως παρά της πληρεξουσίου επιτροπής, της κατ' έθιμον πλειοψηφίας εξακριβουμένης παρά του αρμοδίου ειρηνοδίκου κατά την εν τω παρόντι Ν. Δ/τι οριζομένην διαδικασίαν. Εις την επιτροπήν ταύτην απαραιτήτως συμμετέχει και ο πρόεδρος της κοινότητος. Προκειμένου περί παραδόσεως της διαχειρίσεως εις την προσωρινήν ταύτην επιτροπήν παρ' οιουδήποτε έχοντος ταύτην, έχουν εφαρμογήν αι διατάξεις του άρθρ. 8 του παρόντος, της προσωρινής ταύτης επιτροπής υπεχούσης εν προκειμένω θέσιν αναγκαστικού συνεταιρισμού. Ανάκλησις τινών ή όλων, πλην του προέδρου της κοινότητος, μελών της επιτροπής επιτρέπεται να γίνη δι' αποφάσεως του ιδίου υπουργού μετά σύμφωνον γνώμην του οικείου επόπτου των συνεταιρισμών και ειρηνοδίκου της περιφερείας. Η διαχείρισις υπό της επιτροπής ταύτης υπόκειται εις τον έλεγχον του Κράτους, ασκούμενον δια των επί της εποπτείας των γεωργικών συνεταιρισμών αρμοδίων υπαλλήλων. Εις τον έλεγχον ωσαύτως του Κράτους και κατά τον αυτόν τρόπον υπόκεινται και αι κατ' έθιμον συγκροτούμεναι επιτροπαί διαχειρίσεως ακινήτου συνιδιοκτησίας ή κοινής χορτονομής". Το ανωτέρω άρθρον προσετέθη υπό του άρθρ. 2 του Ν.Δ. της 21 Απρ./14 Μαΐου 1926 (κατωτ. αριθ. 3). Σελ. 281 .693. Συνεταιρισμοί Κοινής χορτονομής και Συνιδιοκτησίας 14.Δ.ζ.1 Άρθρ.2.-1.Εις τους συνεταιρισμούς διαχειρίσεως συνιδιοκτησίας εγγράφονται ως συνεταίροι οι εκ των μονίμων κατοίκων του χωρίου συγκύριοι του υπό του συνεταιρισμού διαχειριζομένου ή διαχειριστέου κοινού κτήματος ή κοινωνοί του δικαιώματος, εξ ου η περιουσία, εάν έχουν συμπληρώσει το 21ον έτος της ηλικίας. Εις τους συνεταιρισμούς διαχειρίσεως κοινής χορτονομής εγγράφονται οι έχοντες τας αυτάς ιδιότητας κύριοι ή κάτοχοι ασκεπών εκτάσεων εντός της κτηματικής περιφερείας του χωρίου κειμένων. 2.Το καταστατικόν δύναται να ορίζη την συμμετοχήν και των μη μονίμων κατοίκων του χωρίου, εάν έχουν πάντως τας λοιπάς ιδιότητας. 3.Οι λαμβάνοντες ήδη μερίδιον εκ των εισοδημάτων του κοινού κτήματος ή δικαιώματος θεωρούνται ως κεκτημένοι το δικαίωμα ή την υποχρέωσιν να ώσι συνεταίροι μέχρις αποδείξεως του εναντίου. 4.Οι ανήλικοι εκπροσωπούνται δια του ασκούντος την πατρικήν εξουσίαν, οι δε στερούμενοι της ελευθέρας διαχειρίσεως της περιουσίας των δια των νομίμως τούτους εκπροσωπούντων, οίτινες εγγράφονται συνεταίροι υπό την ιδιότητα των ταύτην. Άρθρ.3.-"1.Προ της υπό του υπουργείου εγκρίσεως του καταστατικού των κατά το άρθρ. 1 συσταθέντων ή συνιστωμένων συνεταιρισμών πρέπει να βεβαιούται ότι οι ιδρυταί αυτών έχουν τας κατά τ' ανωτέρω ιδιότητας. Η βεβαίωσις δέον να γίνηται και δια τους υφισταμένους, εφ όσον ζητήσουν την κατά τον παρόντα νόμον αναγνώρισιν αυτών ως αναγκαστικών". (Αντί για τη σελ. 279) Σελ. 279(α) Τεύχος 1187 – Σελ. 131 .691. Συνεταιρισμοί Κοινής χορτονομής και Συνιδιοκτησίας 14.Δ.ζ.1 2.Εις τον απαιτούμενον αριθμόν δεν συνυπολογίζονται οι εκ των ιδρυτών αποκτήσαντες τας απαιτουμένας ιδιότητας του συγκυρίου κλπ. δια δικαιοπραξίας μεταβιβάσεως εν ζωή προ της παρελεύσεως έτους από της μεταγραφής της πράξεως. 3.Ουδείς συνεταίρος δύναται να αποπεμφθή  ή αποχωρήση του συνεταιρισμού, εφ όσον  δεν απώλεσε την κυριότητα ή την κοινωνίαν  του  δικαιώματος. Η  βεβαίωσις  τούτου  γίνεται είτε υπό του διοικητικού συμβουλίου είτε υπό του ειρηνοδίκου κατά την διαστολήν της παρ. 3 του επομένου άρθρου. Η εντός « » παρ. 1 ετροποποιήθη ως άνω υπό του άρθρ. 2 του Ν.Δ. της 13/25 Σεπτ. 1925 (κατ. αριθ. 2). Άρθρ.4.-1.Η απαιτουμένη κατά την παρ. 1 του προηγουμένου άρθρου βεβαίωσις γίνεται παρά του αρμοδίου ειρηνοδίκου ως εξής: 2.Το καταστατικόν του υπό ίδρυσιν συνεταιρισμού μετά των υπογραφών των ιδρυτών, ως και κατάλογος πάντων των κατά την γνώμην των ιδρυτών δικαιουμένων ή υποχρεουμένων εις εγγραφήν εν τω συνεταιρισμώ προσώπων, κατατίθενται εις το αρμόδιον ειρηνοδικείον, αντίγραφον δε αυτών εις το γραφείον της κοινότητος. Συγχρόνως τοιχοκολλάται, επιμελεία του ειρηνοδίκου, έξωθι του γραφείου της κοινότητος γνωστοποίησις της καταθέσεως και πρόσκλησις των ενδιαφερομένων, όπως εντός 15 ημερών υποβάλωσιν εγγράφως εις τον πρόεδρον της κοινότητος τας τυχόν αντιρρήσεις των, όσον αφορά τας ιδιότητας των εν τοις καταλόγοις αναφερομένων προσώπων, ή και την τυχόν παράλειψιν εκ του καταλόγου των δικαιουμένων άλλων τυχόν προσώπων, "ως και όσον αφορά την έκτασιν περίπου". Αι τοιχοκολλήσεις βεβαιούνται δι' αποδεικτικού δικαστικού κλητήρος ή της αστυνομίας ή του διδασκάλου του χωρίου. 3.Ο πρόεδρος της κοινότητος υποχρεούται να δίδη απόδειξιν παραλαβής των αντιρρήσεων, να υποβάλλη δε πάσας εις τον οικείον ειρηνοδίκην άμα τη παρελεύσει της άνω δεκαπενθήμερου προθεσμίας. Συγχρόνως δε δια πράξεώς του, τοιχοκολλωμένης ως ανωτέρω, υποχρεούται να γνωστοποιήση την ημέραν της υποβολής και κατάλογον των υποβαλόντων αντιρρήσεις, ως και κατά τίνος στρέφονται αύται. Οι ενδιαφερόμενοι δύνανται και προφορικώς να αναπτύξουν τις απόψεις των ενώπιον του ειρηνοδίκου, ο οποίος κρίνει άνευ δικονομικών διατυπώσεων και εκδίδει την απόφασίν του εντός ενός το πολύ μηνός, αφ' ης περιήλθον αυτώ αι υπό του προέδρου της κοινότητος υποβληθείσαι ενστάσεις. Σελ. 280(α) Τεύχος 1187 – Σελ. 132 4.Κατά τον αυτόν τρόπον εξακριβούται το δικαίωμα ή η υποχρέωσις του να εγγραφώσι συνεταίροι οι το πρώτον τυχόν αποκτώντες τας απαιτουμένας ιδιότητας μετά την έγκρισιν του καταστατικού, εφ' όσον τούτο δεν αποδεικνύεται δια δημοσίου εγγράφου. Άλλως την εγγραφήν ενεργεί το διοικητικόν συμβούλιον και εν αρνήσει τούτου ο ειρηνοδίκης, τα έργα όμως του προέδρου της κοινότητος εκτελεί ο πρόεδρος του συνεταιρισμού, υποκείμενος επί παραλείψει εις τας κατά την επομένην παράγραφον ποινάς. 5.Το διοικητικόν συμβούλιον του συνεταιρισμού υποχρεούται, επί ταις καθωρισμέναις δια του ν. 602 επί παραβάσει των καθηκόντων του ποιναίς, να αιτήσηται παρά του ειρηνοδίκου να αποφασίση εντός του προτελευταίου μηνός εκάστης χρήσεως περί των τυχόν διαγραπτέων, ως και περί επανεξετάσεως αιτήσεως περί εγγραφής μη γενομένης δεκτής κατά το παρελθόν. 6.Αι αποφάσεις του ειρηνοδίκου είναι οριστικαί και ανέκκλητοι εντός της αυτής λογιστικής χρήσεως, δεν προδικάζουν δε περί της υπάρξεως ή μη του δικαιώματος, ειμή καθ' όσον αφορούν την συμμετοχήν εις τον συνεταιρισμόν. Η εντός « »φράσις της παρ.1 προσετέθη υπό του άρθρ. 3 του Ν.Δ. της 13/25 Σεπτ. 1925 (κατωτ. αριθ. 2). Άρθρ.5.-Οι ως άνω αναγκαστικοί συνεταιρισμοί δεν δύνανται να συνιστώνται με αλληλέγγυον απεριόριστον ευθύνην. Η αλληλέγγυος ευθύνη εκάστου συνεταίρου, οριζομένη δια του καταστατικού, δεν δύναται να είναι ανωτέρα της αξίας του μεριδίου εν τη συνιδιοκτησία. Άρθρ.6.-1.Δια Δ/τος, εκδιδομένου μετά γνωμοδότησιν του παρά τω υπουργείω Γεωργίας συμβουλίου συνεταιρισμών, εφ' όσον λειτουργεί τοιούτον, "δύναται να ορισθή η αναλογία των ψήφων δια ας έκαστος "συνεταίρος ή ομάς συνεταίρων έχει εις τας γενικάς συνελεύσεις εν σχέσει προς την αντιπροσωπευομένην υπ' αυτών έκτασιν, εντός μεγίστου και ελαχίστου ορίου εκτάσεως και ψήφων, ως και ο τρόπος της εκπροσωπήσεως της τοιαύτης ομάδος. 2.Δεν δικαιούνται ψήφου οι αποκτήσαντες τας ιδιότητας του συνεταίρου δια δικαιοπραξίας μεταβιβάσεως εν ζωή προ της παρελεύσεως έτους από της μεταγραφής της πράξεως. Η παρ. 1 τίθεται ως ετροποποιήθη υπό του άρθρ. 3 του Ν.Δ. της 13/25 Σεπτ.1925 (κατωτ. αριθ. 2). Η εντός « » φράσις της παρ.1 ετροποποιήθη ως άνω υπό του άρθρου 3 του Ν.Δ. της 21 Απρ./14 Μαΐου 1926 (κατ. αριθ. 3). .692. 14.Δ.ζ.1 Συνεταιρισμοί Κοινής χορτονομής και Συνιδιοκτησίας Άρθρ.7.-Αι πρόσοδοι των κατά το εδαφ. γ' του άρθρ.1 του παρόντος συνιστωμένων συνεταιρισμών διαχειρίσεως κοινής χορτονομής δια μετατροπής των κατά το εδάφ. γ' του άρθρ. 10 του ν. 641 νομικών προσώπων διατίθενται προς σκοπούς κοινωφελείς παρεμφερείς προς τους μέχρι της συστάσεως αυτού επιδιωκομένους συμφώνως προς τας διατάξεις του καταστατικού, εν ελλείψει δε τοιούτων προς αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων, αποκλειομένης της διανομής αυτών μεταξύ των ιδιοκτητών ή της διαθέσεως εις έργα της αποκλειστικής ωφελείας τούτων. 